വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം

എം. പി. പരമേശ്വരന്‍

2013

സായാഹ്ന ഫൗണ്ടേഷന്‍

തിരുവനന്തപുരം

Vairudhyathmaka Bhautikavadam
Malayalam philosophy
by M. P. Parameswaran
First published: 1989

epub/pdf version published: 2013

These electronic versions are released under the provisions of Creative Commons Attribution Share Alike license for free download and usage.
The electronic versions were generated from sources available at WikiSource, futher marked up in LATEX in a computer running gnu/linux operating system. pdf was typeset using XeTEX from TEXLive 2012. ePub version was generated by TEX4ht from the same LATEX sources. The base font used was traditional variant of Rachana, contributed by Rachana Akshara Vedi.

Sayahna Foundation
jwra 34, Jagathy, Trivandrum, India 695014
url: http://www.sayahna.org

വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം

മാര്‍ക്സിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തങ്ങളിലൊന്നായി ചില കമ്യൂണിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തികന്മാര്‍ അവതരിപ്പിച്ച ആശയമാണ് വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം. ഇംഗ്ലീഷ്: Dialectical materialism. പ്രകൃതിയിലും സമൂഹത്തിലും പ്രതിഭാസങ്ങള്‍ പരസ്പര സംഘട്ടനത്തിലൂടെ, വൈരുദ്ധ്യത്തിലൂടെ, പരസ്പര പ്രവര്‍ത്തനത്തിലൂടെയാണ് നിലനില്‍ക്കുന്നതും വളരുന്നതും. പ്രപഞ്ചത്തില്‍, പ്രാഥമികമായത് പദാര്‍ത്ഥം ആണെന്നും ആശയം പിന്നീടുണ്ടായതാണെന്നും പ്രപഞ്ചം ഏതെങ്കിലും ആശയത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയല്ലെന്നും ഈ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നു. ഇന്നത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റുപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ലോകവീക്ഷണത്തിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക അടിത്തറ ഈ സിദ്ധാന്തത്തിലാണ്. വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം, ഭൗതികവാദം എന്നീ തത്ത്വസംഹിതകളെ കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ചതാണ് ഈ തത്ത്വസംഹിത. എങ്കിലും കാള്‍ മാര്‍ക്സ് തന്റെ കൃതികളിലൊന്നും ഈ പേര് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ല. പകരം ചരിത്രപരമായ ഭൗതികവാദം എന്നാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതലും പരാമര്‍ശിച്ചത്. വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദവും ചരിത്രപരമായ ഭൗതികവാദവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഡോ. എം.പി. പരമേശ്വരന്റെ കൃതിയാണ് ഈ താളില്‍.

ഡോ. എം. പി. പരമേശ്വരന്‍

മടങ്ങര്‍ളി പരമേശ്വരന്‍ പരമേശ്വരന്‍. ജനനം 1935 ജനുവരി 18. തൃശൂരിനടുത്ത് കിരാലൂര്‍ ഗ്രാമത്തില്‍. അച്ഛന്‍: മടങ്ങര്‍ളി പരമേശ്വരന്‍ നമ്പൂതിരി. അമ്മ: സാവിത്രി അന്തര്‍ജനം. വിദ്യാഭ്യാസം: നമ്പൂതിരി വിദ്യാലയം, സിഎംഎസ് ഹൈസ്കൂള്‍, സെന്റ് തോമസ് കോളേജ്: 1956-ല്‍ തിരുവനന്തപുരം എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് കോളേജില്‍ നിന്ന് ഇലക്‌ട്രിക്കല്‍ എഞ്ചിനീയറിങ്ങില്‍ ബിരുദം. 1962–65 ല്‍ മോസ്കോവില്‍ ഉപരിപഠനം, അണു എഞ്ചിനീയറിങ്ങില്‍ പി എച്ച് ഡി ബിരുദം. 1957–1975 മുംബൈയിലെ അണുശക്തി ഗവേഷണ സ്ഥാപനത്തില്‍ ഗവേഷണം. 1962-മുതല്‍ മലയാളത്തില്‍ ശാസ്ത്രം എഴുതാന്‍ തുടങ്ങി.

സ്ഥാനീയങ്ങളും തേജോദ്ഗിരണവും (നവ സാക്ഷരര്‍കായുള്ള സാഹിത്യം), നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും (അടിസ്ഥാന സാംസ്കാരിക സാഹിത്യം), പിരമിഡിന്റെ നാട്ടില്‍ (ബാലസാഹിത്യം) എന്നിവക്ക് അവാര്‍ഡുകള്‍. വൈരുധ്യാത്‌മക ഭൗതികവാദം, ഇംഹോതെപ് മുതല്‍ ടോളമി വരെ, സിന്ധുവിന്റെ കഥ, മാര്‍ക്സിയന്‍ ജ്ഞാനസിദ്ധാന്തം, പ്രപഞ്ചരേഖ തുടങ്ങിയവ ഇതര കൃതികള്‍.

ദീര്‍ഘകാലം ചിന്ത പബ്‌ളിഷേഴ്‌സിന്റെ എഡിറ്റര്‍. 1966 മുതല്‍ കേരള ശാസ്ത്ര സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ സജീവ പ്രവര്‍ത്തകന്‍, വിവാഹിതന്‍. രണ്ട് ആണ്‍‌മക്കള്‍.

ശാസ്ത്രപ്രചാരണ പ്രവര്‍തനങ്ങള്‍ക്കുള്ള അംഗീകാരമായി കേന്ദ്രഗവണ്‍മെന്റ് 1989-ല്‍ ഒരുലക്ഷം രൂപ അവാര്‍ഡ് നല്‍കി.

— 1 —
എന്തിന് ദര്‍ശനം

ഇത് ദര്‍ശനത്തെ അഥവാ തത്വശാസ്ത്രത്തെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്. കാള്‍ മാര്‍ക്സ് വളര്‍തിയെടുത്ത ദര്‍ശനമാണ് വൈരുധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം. എന്താണ് അത്? എന്താണ് ‘ഭൗതികവാദം’ എന്നതുകൊണ്ട് അര്‍ഥമാക്കുന്നത്? എന്തിനെ ‘വൈരുധ്യാത്മകം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു? ഇതൊക്കെയാണ് നാം വഴിയെ വിശദമായി പരിശോധിക്കാന്‍ പോകുന്നത്. എന്നാല്‍ അതിനുമുമ്പെ, എന്തിനാണ് നാം ദര്‍ശനം പഠിക്കുന്നത് എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കണം.

എന്തിന്

‘പഠിക്കുക’ എന്ന വാക്കിന്റെ സന്തതസഹചാരിയാണ് നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ‘പരീക്ഷ’ എന്നത്. ‘പരീക്ഷ’ എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ ചോദ്യങ്ങള്‍ക് ഉത്തരം ‘എഴുതു’ കയാണ്. ‘പരീക്ഷ എഴുതാന്‍’ അല്ല നാം ദര്‍ശനം പഠിക്കുന്നത്. പിന്നെയോ? ‘പരീക്ഷ’കളെ നേരിടാനാണ്. നമ്മുടെ വ്യക്തിപരവും സാമൂഹ്യവും ആയ ജീവിതത്തില്‍ ഒട്ടനവധി പരീക്ഷാഘട്ടങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. അവയെ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായി നേരിടാന്‍ നമ്മെ സഹായിക്കുന്ന ആയുധമാണ് ദര്‍ശനം.

ഓരോ പ്രശ്നം വരുമ്പോഴും നാം അതിനെ നേരിടുന്നത് അതേവരെയുള്ള പ്രായോഗിക അനുഭവങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്, ആ അനുഭവങ്ങളില്‍ നിന്ന് പഠിച്ചിട്ടാണ്. അനുഭവങ്ങളില്‍ നിന്ന് പഠിക്കുകയെന്നാല്‍, ഒട്ടേറെ അനുഭവങ്ങളെ ഒരുമിച്ചു കാണലാണ്. തന്റെ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളെ മാത്രമല്ല, മറ്റുള്ളവരുടെ അനുഭവങ്ങളെയും. ഇങ്ങനെ ഒരുമിച്ചു നോക്കുമ്പോള്‍ അതിലെ ഏറ്റവും കാതലായ വശങ്ങളേ നാം കാണു. അങ്ങനെ കണ്ട് അവയെ കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കുന്ന പണിക്ക് ‘സിദ്ധാന്തവല്‍കരണം’ എന്നു പറയും. ഈ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ നമ്മുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക് ആവശ്യമാണ്.

നമുക്ക് മഹത്തായ ഒരു പ്രവര്‍ത്തി ചെയ്തുതീര്‍കേണ്ടതുണ്ട്. നമുക്കുമാത്രം ചെയ്തുതീര്‍കാവുന്ന ഒരു പ്രവര്‍ത്തി. എന്താണത്? ചൂഷണത്തെ, മനുഷ്യന്‍ മനുഷ്യന്റെ മേല്‍ നടത്തുന്ന ചൂഷണത്തെ ഈ ലോകത്തില്‍ നിന്ന് ഇല്ലാതാക്കുക, ചൂഷണരഹിതമായ ഒരു ലോകം കെട്ടിപ്പടുക്കുക. പ്രകൃതിയെ മനസിലാക്കുന്നതിലും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലും — ശാസ്ത്രത്തിലും സാങ്കേതിക വിദ്യയിലും — മാനവരാശി ഇന്നേവരെ ആര്‍ജ്ജിച്ചിട്ടുള്ള ശേഷി ഉപയോഗിച്ച് ദാരിദ്രവും അജ്ഞതയും അനാരോഗ്യവും ഇല്ലാതാക്കുക, സഹകരണത്തിന്റേയും സാഹോദര്യത്തിന്റേയും സമാധാനത്തിന്റേയും സമൃദ്ധിയുടേയുമായ ഒരു പുതുലോകം കെട്ടിപ്പടുക്കുക, മനുഷ്യന്റെ കഴിവുകളെ പൂര്‍ണമായി വികസിപ്പിക്കുവാന്‍ സഹായിക്കുന്ന വിധത്തില്‍ അജ്ഞാനത്തിന്റേതായ കെട്ടുപാറ്റില്‍ നിന്ന് അവനെ മോചിപ്പിക്കുക. ഇതിനൊക്കെ കഴിയുന്നതിനു മുന്‍പ് ഒരു അണുവായുധ യുദ്ധമുണ്ടായി ലോകമാകെ നശിക്കാതെ നോക്കുക — ഇതാണ് നമ്മുടെ മുന്നിലുള്ള പ്രവൃത്തി.

അതിനിടക്ക് ഒരു കാര്യം. ഈ ‘നാം’, ‘നാം’, എന്നു പറയുന്നത് ആരാണ്? ഈ ലോകത്തുള്ള മനുഷ്യര്‍ മുഴുവനുമാണോ? അതോ ‘തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട’ ഏതാനും അവതാര പുരുഷന്മാരോ? അതോ ഈ പുസ്തകത്തിലെ വായനക്കാരോ? അതു വ്യക്തമാക്കണം. ‘തൊഴിലാളിവര്‍ഗ’ത്തെയാണിവിടെ നാം എന്ന പദം കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ വായനക്കാര്‍ മുഴുവന്‍ തൊഴിലാളികളായിരിക്കണമെന്നില്ല. തൊഴിലാളികള്‍ തന്നെ ഒരു വര്‍ഗമായി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കണമെന്നില്ല. വര്‍ഗമാണെങ്കില്‍ പോലും ‘വര്‍ഗബോധം’ ഉണര്‍നിരിക്കണമെന്നില്ല. പക്ഷേ അപ്പോള്‍ ആരാണ് തൊഴിലാളി? എന്താണ് വര്‍ഗ ബോധം എന്നൊക്കെ മനസിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

തൊഴിലാളി

‘തൊഴിലാളി’ എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് നാം എന്താണ് അര്‍ഥമാക്കുന്നത്? മുതലാളി, ബൂര്‍ഷ്വാ മുതലായ വാക്കുകള്‍ക് വിപരീതം എന്ന നിലക്കാണ് പലപ്പോഴും ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ‘തൊഴിലെടുക്കുന്നവന്‍ തൊഴിലാളി’ എന്നു പറയാമോ? എന്താണ് തൊഴില്‍? കവികള്‍, സിനിമാനടന്മാര്‍, വീട്ടമ്മമാര്‍, ഡോക്ടര്‍മാര്‍, മന്ത്രിമാര്‍, വക്കീലന്മാര്‍ … ഇവരെല്ലാം ഒരു തരത്തില്‍ അല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരുതരത്തിലുള്ള തൊഴിലെടുക്കുന്നുണ്ട്. ഇവരെയെല്ലാം തൊഴിലാളി എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് കുറിക്കാമോ? ഇന്ന് നാം ധാരാളമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ‘തൊഴിലാളിവര്‍ഗം’ എന്ന ഗ്രൂപ്പില്‍ ഇവരെയെല്ലാം പെടുത്താമോ?

എല്ലാ മനുഷ്യര്‍കും ജീവന്‍ നിലനിര്‍താനും വംശം നിലനിര്‍താനും ആവശ്യമായ ചില സാധനസാമഗ്രികള്‍ വേണം: ആഹാരം, വസ്ത്രം, പാര്‍പിടം, ആരോഗ്യ–വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങള്‍, വിശ്രമവിനോദസൗകര്യങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയവ. വ്യത്യസ്തരീതികളിലാണ് മനുഷ്യര്‍ ഇവ നേടുന്നത്. എന്നാല്‍ ഈ വ്യത്യസ്ത രീതികളെല്ലാം പരിശോധിച്ചാല്‍ അവയെ പൊതുവില്‍ രണ്ടുതരങ്ങള്‍ ആയി വേര്‍തിരിക്കാം എന്നു കാണാം. ഒരുതരക്കാര്‍ തങ്ങളുടെ ശരീരം കൊണ്ടോ, ബുദ്ധി കൊണ്ടോ പണിയെടുത്ത് അതിന്റെ പ്രതിഫലമായി ജീവിതോപാധികള്‍ നേടുന്നു. മറ്റൊരു കൂട്ടര്‍ തങ്ങള്‍ക്ക് പൈതൃകമായി കിട്ടിയതോ മറ്റേതെങ്കിലും വിധത്തില്‍ സമ്പാദിച്ചതോ ആയ സ്വത്തുക്കളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍, ഭൂമിക്ക് പാട്ടമായോ, വീടിന് വാടകയായോ, പണത്തിന് പലിശയായോ, യന്ത്രങ്ങള്‍ക് ഉല്പന്നങ്ങളായോ മൂലധനത്തിന് ലാഭമായോ ജീവിതോപാധികള്‍ നേടുന്നു. ഇതില്‍ ആദ്യത്തെ തരത്തില്‍ ഉപജീവിത മാര്‍ഗം നേടുന്നവര്‍, അതായത്, സ്വന്തം ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ അധ്വാനശേഷിയെ വിറ്റ് ജീവിതം കഴിക്കുന്നവര്‍, ആണ് തൊഴിലാളികള്‍. അധ്വാനം ചെയ്യുന്നതില്‍, അധ്വാനിച്ച് ഉല്‍പന്നങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നതില്‍, മൂന്ന് ഘടകങ്ങള്‍ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പരമവും പ്രധാനവുമായത് അധ്വാനിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനം. പക്ഷേ എന്തിന്റെയെങ്കിലും മേലല്ലാതെ ‘എന്തുകൊണ്ടെ’ങ്കിലും അല്ലാതെയും മനുഷ്യന് അധ്വാനിക്കുവാന്‍ പറ്റുന്നതല്ല. ഈ അധ്വാനത്തിന് വിധേയമാകുന്ന അസംസ്കൃത പദാര്‍ത്ഥങ്ങളോ, ഭൂമി മുതലായവയോ, അതുപോലെ അധ്വാനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളോ ആദ്യം പറഞ്ഞ കൂട്ടരുടെ കയ്യില്‍ ഇല്ല. അതിനാല്‍ ഇവ രണ്ടിന്റേയും ഉടമസ്ഥരായ, രണ്ടാമതു പറഞ്ഞ തരക്കാരുടെ അനുവാദത്തോടെയല്ലാതെ അവര്‍ക് അധ്വാനിക്കാന്‍ പറ്റുന്നതല്ല. അതേപോലെ രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടര്‍ക് തങ്ങളുടെ അസംസ്കൃത പദാര്‍ഥങ്ങളും യന്ത്രോപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ഉല്പന്നങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കി കിട്ടണമെങ്കില്‍ ആദ്യത്തെ കൂട്ടര്‍, തൊഴിലാളികള്‍, വേണം. ഈ രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടരില്‍ ചിലരെ നാം ഭൂപ്രഭുക്കളെന്ന് പറയാറുണ്ട്. മറ്റുചിലരെ മുതലാളിമാരെന്നും പറയാറുണ്ട്. പൊതുവില്‍ തൊഴിലുടമകളെന്ന് വിളിക്കാം. അല്ലെങ്കില്‍ സ്വത്തുടമകളെന്നു വിളിക്കാം. അങ്ങനെ തൊഴിലാളികളും തൊഴിലുടമകളും ഒരു നാണയത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങള്‍ മാത്രമാണ്.

ഇന്ന് സമൂഹത്തില്‍ കാണുന്ന പലരെയും ഇത്ര ലളിതമായി തൊഴിലാളി, തൊഴിലുടമ എന്ന് വ്യക്തമായി വേര്‍തിരിക്കാന്‍ പറ്റുന്നതല്ലെന്ന് കാണാം. പലരും ഭാഗികമായി ‘തൊഴിലാളി’കളും ഭാഗികമായി മറ്റുള്ളവരുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ പങ്കു പറ്റുന്നവരുമാണ്. നാട്ടില്‍ സ്വല്‍പം നിലമുള്ള അധ്യാപകന്‍; കമ്പനിയില്‍ കുറച്ച് ഷെയറുകളുള്ള ക്ലാര്‍ക്, അല്പസ്വല്‍പം പണം കടം കൊടുക്കുന്ന കമ്പനി ജീവനക്കാരന്‍, സ്വന്തമായ ചെറിയ ബിസിനസുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ … ഇങ്ങനെ പലരും. ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളിലും മറ്റുചിലരും തൊഴിലാളികളുടെ നിലയിലായിരിക്കും; മറ്റുചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളിലും മറ്റു ചിലരും തൊഴിലുടമയോടാണടുത്തിരിക്കുക. അതുപോലെ പലരേയും ഇതു രണ്ടിലും പെടുത്താന്‍ പറ്റാത്തവരായിക്കാണാം. ഇത്തരം കൃഷിക്കാര്‍ ‘സ്വന്തം’ ഭൂമിയില്‍ സ്വന്തമായി അധ്വാനിക്കുന്നു. പല കൈവേലക്കാരും സ്വന്തം ചെറു ഉപകരണങ്ങള്‍കൊണ്ട് പ്രകൃതിയില്‍ നിന്നുകിട്ടുന്ന അസംസ്കൃത പദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ച് ചില്ലറ ഉല്പന്നങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ആ ഉല്പന്നങ്ങള്‍ അവരുടേത് തന്നെയാണ്. പണ്ടുകാലത്ത് ഇത്തരത്തില്‍ പെട്ടവരായിരുന്നു അധികവും. നാലായിരം കൊല്ലം മുമ്പ് ഇത്തരത്തില്‍ പെട്ടവര്‍ മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പിന്നീട്, അധ്വാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉപാധിയായിരുന്ന ഭൂമി സ്വകാര്യസ്വത്തായിത്തീര്‍നപ്പോള്‍, നല്ലൊരു ശതമാനം മനുഷ്യര്‍ ‘തൊഴിലാളി’കള്‍ — കര്‍ഷകതൊഴിലാളികള്‍ — ആയിത്തീര്‍നു. പിന്നീട് വന്‍തോതില്‍ യന്ത്രവല്‍കൃതമായ വ്യവസായങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാന്‍ തുടങ്ങിയപ്പോള്‍, ഒറ്റപ്പെട്ട തൊഴിലാളികള്‍ക് അത്തരം യന്ത്രങ്ങള്‍ സ്വന്തമായി ഉണ്ടാക്കുക സാധ്യമല്ലെന്നു വന്നപ്പോള്‍, മുമ്പ് സ്വതന്ത്രരായിരുന്ന, അതായത് തൊഴിലാളികളോ, തൊഴിലുടമകളോ അല്ലാതിരുന്ന ഒട്ടേറെപേര്‍ തൊഴിലാളികള്‍, വ്യവസായതൊഴിലാളികള്‍ ആയിത്തീര്‍നു. ഇന്ന് രണ്ടും കൂടിയതരത്തില്‍ പെട്ടവരെ കുറേയേറെ കാണാമെങ്കിലും അവരും ക്രമത്തില്‍ ശുദ്ധ തൊഴിലാളികള്‍ ‘അല്ലെങ്കില്‍ ശുദ്ധ തൊഴിലുടമകള്‍ എന്ന തരത്തില്‍ വേര്‍തിരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഈ പ്രക്രിയയെ മറ്റൊരു വിധത്തിലും നോക്കിക്കാണാം. ദാരിദ്രരേഖ എന്ന ഒരു പദത്തിനേറെ പ്രചാരമുള്ള ഒരു കാലമാണിത്. ഈ ദാരിദ്രരേഖക്ക് മുകളില്‍ കിടക്കുന്നവരൊക്കെ ധനികരാണെന്ന ധാരണ ആര്‍കും ഇല്ല. അവരെത്തന്നെ രണ്ടായി തരംതിരിക്കാം. തുടര്‍ചയായി ദാരിദ്രരേഖയിലേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവര്‍, ദാരിദ്ര്യവല്‍കരിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവര്‍. ഇവരാണ് ബഹുഭൂരിഭാഗവും, 99 ശതമാനത്തിലധികവും. ഇതിന് വിപരീതമായി ബഹുഭൂരിപക്ഷത്തിനെ ദാരിദ്ര്യവല്‍കരണം നടത്തിക്കൊണ്ട് കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ ധനികരായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ന്യൂനപക്ഷം.

‘തൊഴിലാളി’കള്‍ മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥയുടെ തനതുല്പന്നമല്ല. സ്വകാര്യസ്വത്തുണ്ടായപ്പോള്‍ മുതല്‍ തൊഴിലാളികളും ഉണ്ടായെന്ന് വ്യക്തമാണല്ലോ. എന്നാല്‍ മുതലാളിത്തഘട്ടത്തിലെ തൊഴിലാളികള്‍ക് മുന്‍പുള്ള തൊഴിലാളികളില്‍ നിന്നും കര്‍ഷകതൊഴിലാളികളില്‍ നിന്നും ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും ഒരു ആധുനിക വ്യവസായമെടുത്ത് അതിലെ തൊഴിലാളികളെ പരിശോധിച്ചാല്‍ ഇത് വ്യക്തമാകും. ഒരു ഹാളില്‍ അഥവാ ഒരു ‘ഷോപ്പില്‍’ഇരുപതോ മുപ്പതോ അതില്‍കൂടുതലോ തൊഴിലാളികള്‍ ഉണ്ടായിരിക്കാം. ഉണര്‍നിരിക്കുന്ന മണിക്കൂറുകളില്‍ തങ്ങളുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളോട് ഒത്തൊരുമിച്ച് കഴിയുന്നതിനേക്കാള്‍ എത്രയോ കൂടുതല്‍ സമയം ഇവര്‍ പരസ്പരം ഒത്തൊരുമിച്ച് കഴിയുന്നു. ഒരേതരത്തിലുള്ള ഭൗതിക ചുറ്റുപാട്, ഒരേതരത്തിലുള്ള യന്ത്രങ്ങള്‍, ഒരേ സൂപ്പര്‍വൈസര്‍, ഒരേ മുതലാളി, ഒരേതരത്തിലുള്ള ചൂഷണം, ദിവസം 8 മണിക്കൂര്‍, ആഴ്ചയില്‍ ആറുദിവസം. മാസങ്ങളും കൊല്ലങ്ങളും കടന്നുപോകുമ്പോള്‍, തങ്ങളുടെ വ്യക്തികുടുംബത്തോടെന്നപോലെ ഈ തൊഴില്‍ കുടുംബത്തോടും ഒരുതരം പ്രത്യേകമായ മമതാബോധം ഇവര്‍കിടയില്‍ ഉണ്ടായിവരുന്നു. ഒരേ തരത്തിലുള്ള വേദനകള്‍, ഒരേ വികാരങ്ങള്‍, ഒരേ വിചാരങ്ങള്‍, ബോധപൂര്‍വമല്ലെങ്കിലും അവര്‍ ഒരേ കുടുംബമായിത്തീരുന്നു. മാത്രമല്ല, കാലക്രമത്തില്‍ ഇവരുടെ ഈ ഏകകുടുംബബോധം ഒരു ഫാക്ടറിയിലെ ഒരു ഷോപ്പിനുള്ളില്‍ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി നില്‍കാനാവാതെ, ഫാക്ടറിയിലേക്ക് മുഴുവനും രാജ്യത്തിലെ ആ വ്യവസായത്തിലെ മറ്റു ഫാക്ടറികളിലേക്കും എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും എല്ലാ വ്യവസായങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു തുടങ്ങുന്നു. കഴിഞ്ഞ ഒരു നൂറ്റാണ്ടുകാലത്തിനുള്ളിലെ ചരിത്രം ഇതിന് വേണ്ടുവോളം തെളിവ് തരുന്നുണ്ട്. ഈ ഏകതാ ബോധത്തിന് മറ്റൊരു വശം കൂടിയുണ്ട്.

അധ്വാനോപകരണങ്ങളോടുള്ള മനോഭാവമാണിത്. പണ്ടുകാലത്ത് അധ്വാനശേഷിയുടെ ഉടമസ്ഥനും അധ്വാനോപകരണങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥനും തമ്മില്‍ വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്ന് പറഞ്ഞല്ലോ. അധ്വാനോപകരണങ്ങളും അസംസ്കൃതപദാര്‍ഥങ്ങളും അന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ കൈകള്‍കുള്ളില്‍ ഒതുങ്ങുന്നതായിരുന്നു; അവര്‍ക് ഒറ്റക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യാനാവുന്നതായിരുന്നു. ഉല്പന്നങ്ങളും ഏറിയ കൂടും സ്വന്തം ഉപഭോഗത്തിനാകയാല്‍, വിപുലമായ കച്ചവടച്ചരക്കുകളില്ലാതിരുന്നതിനാല്‍, സ്വന്തം കൊക്കില്‍ ഒതുങ്ങുമായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഇന്നത്തെ സ്ഥിതി അതല്ല. ഒരൊറ്റ ഫാക്ടറിയോ അതിലെ ഒരു യന്ത്രമോ സ്വന്തമായി കിട്ടിയിട്ട് കാര്യമില്ല; അത് ഉപയോഗിക്കാന്‍ അയാളെക്കൊണ്ടുതന്നെ ആവില്ല. ഉല്പാദനത്തിനുതന്നെ അയാളെപോലെ ഒട്ടേറെ തൊഴിലാളികള്‍ ആ ഫാക്ടറിയിലും പുറത്തുമായി പണിയെടുത്താലെ ഉല്പനം ഉണ്ടാകൂ. ആ ഉല്പന്നത്തിന്റെ വിപണനവും ഒറ്റപ്പെട്ട തൊഴിലാളിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലല്ല; ആവുകയുമില്ല. അങ്ങനെ ഒരു വശത്ത് തൊഴിലാളിയും മറുവശത്ത് ഉല്പാദന ഉപകരണങ്ങളും ഉല്പന്നങ്ങളും ഇവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വളരെയധികം വ്യക്തിവ്യതിരിക്തം (ഇമ്പേഴ്സണല്‍) ആണ്. തൊഴിലാളി ഉല്പാദന ഉപകരണങ്ങളില്‍ നിന്നും ഉല്പന്നങ്ങളില്‍ നിന്നും അന്യവല്‍കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു കര്‍ഷകതൊഴിലാളിയുടെയോ ദരിദ്രകര്‍ഷകന്റെയോ കഥ ഇതല്ല. അയാളുടെ ഉപകരണങ്ങള്‍ അയാളുടെ കൊക്കില്‍ ഒതുങ്ങുന്നു; അയാളുടെ അധ്വാനഫലം ഉല്പന്നരൂപത്തില്‍ നേരിട്ട് പ്രകടമാകുന്നു; ആ ഉല്പന്നങ്ങള്‍ അയാള്‍ക് വശംവദവുമാണ്. ഉല്പാദനോപകരണങ്ങള്‍ സ്വന്തമായി കിട്ടാന്‍ അയാള്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവ കൈവെടിയുവാന്‍ അയാള്‍കിഷ്ടമില്ല. അവയില്‍നിന്ന് അന്യവല്‍കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയല്ല, അവയില്‍ ആസക്തനായിരിക്കുകയാണയാള്‍. ഈ വ്യത്യാസമാണധ്വാനോപകരണങ്ങളോട് ആധുനിക ഫാക്ടറിതൊഴിലാളിക്കുള്ള ഭാവത്തിന്റെ സവിശേഷത. ഇതും നേരത്തെ പറഞ്ഞ ഏകകുടുംബബോധവും കൂടി ഒരു പ്രത്യേകതരത്തിലുള്ള ബോധം, വര്‍ഗബോധം, തൊഴിലാളിക്കുണ്ടാക്കുന്നു. ഈ ‘തൊഴിലാളി വര്‍ഗമോധ’ത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ലാതെ തൊഴിലാളീകളുടെ ശാസ്ത്രബോധത്തെപ്പറ്റി പറയുന്നതില്‍ അര്‍ഥമില്ല.

ആധുനിക വ്യവസായങ്ങളിലെ ഈ തൊഴിലാളികളുടെ, തൊഴിലാളി വര്‍ഗത്തിന്റെ ഈ സവിശേഷബോധം മറ്റൊരു കാര്യത്തിലേക്കുകൂടി വിരല്‍ചൂണ്ടുന്നു; ഉല്‍പാദന ഉപകരണങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ ഉടമാവക്കാശം ഇല്ലാതാക്കി അവ ജനങ്ങളുടെ മുഴുവന്‍ ആയിട്ടുള്ള ഒരു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ രൂപം ണമെങ്കിലും അത് നിലനിര്‍തണമെങ്കിലും ഉല്പാദനോപകരണങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തില്‍ ആസക്തിയില്ലാത്ത ഒരേ ഒരു ജനവിഭാഗമായ തൊഴിലാളികള്‍കേ, പ്രത്യേകിച്ച് ആധുനിക യന്ത്രവല്‍കൃത വ്യവസായങ്ങളിലെ തൊഴിലാളീകള്‍കേ, അതിന് നേതൃത്വം നല്‍കാന്‍ കഴിയൂ. എന്ന വസ്തുതയിലേക്ക് തുടര്‍ചയായി ദരിദ്രവല്‍കരിക്കപ്പെട്ടുവരുന്ന ഭൂരിപക്ഷത്തിന്, ആ പ്രക്രിയയുടെ ഗതി തിരിച്ചുവിടാനും അതിനുകാരണമായ ധനികവല്‍കരണത്തെ തടയുവാനും ഉള്ള അവരുടെ സമരത്തില്‍, നേതൃത്വം നല്‍കാന്‍ ഇവര്‍കേ കഴിയൂ. എന്നാല്‍ ഈ നേതൃത്വം സ്വയമേവ അതിന്റെ കൈകളില്‍ വന്നുചേരുന്നതല്ല. ആദ്യമായി പുതിയൊരു സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിന് പ്രതിബന്ധമായി നില്‍കുന്ന ശക്തികളെ തകര്‍കാന്‍ കഴിയുന്ന വിധത്തില്‍ തൊഴിലാളികള്‍ സംഘടിക്കണം. പുതിയൊരു സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥയുടെ പിറവിക്ക് നേതൃത്വം കൊടുക്കേണ്ടത് തങ്ങളുടെ ചരിത്രപരമായ കടമയാണെന്നും തങ്ങള്‍ക്കതിനുള്ള കെല്പുണ്ടെന്നും ബോധ്യമായ, തൊഴിലാളിവര്‍ഗബോധമുള്‍ക്കൊണ്ട, തൊഴിലാളികള്‍ ആ കടമ നിര്‍വഹിക്കുന്നതിനായി സ്വയം സംഘടിക്കുമ്പോഴാണ് തൊഴിലാളിവര്‍ഗസംഘടനയുണ്ടാകുന്നത്. എന്നാല്‍ ഈ കെല്പുണ്ടാകണമെങ്കില്‍, സമൂഹത്തെ പുരോഗതിയില്‍ നിന്ന് പുരോഗതിയിലേക്ക് നയിക്കണമെങ്കില്‍, സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന് അടിസ്ഥാനമായ പ്രവര്‍തനങ്ങളെപ്പറ്റി, പ്രകൃതിയെപ്പറ്റി അതിന്റെ നിയമങ്ങളെപ്പറ്റി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റി, മനുഷ്യര്‍കിടയിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റി എല്ലാം യാഥാര്‍ഥമായ അറിവുണ്ടാകണം. പ്രകൃതിയിലെ നിയമങ്ങള്‍ നമ്മുടെ ഇച്ഛക്കൊത്ത് മാറ്റാന്‍ പറ്റിയില്ലെങ്കിലും അവയെപ്പറ്റിയുള്ള അറിവ് പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളെ (അതുപോലെ സാമൂഹ്യ പ്രതിഭാസങ്ങളെയും) സമൂഹത്തിനുപകരിക്കുന്ന വിധത്തില്‍ ഉപയോഗിക്കാന്‍ കഴിവു നല്‍കുന്നു.

എന്തുചെയ്യണം എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ ലെനിന്‍ പറയുകയുണ്ടായി: “വിപ്ലവ സിദ്ധാന്തം കൂടാതെ വിപ്ലവപ്രവര്‍തനം സാധ്യമല്ല. “ സ്റ്റാലിന്‍ വിശദീകരിച്ചു: “സിദ്ധാന്തം കൂടാത്തെ പ്രവര്‍ത്തനം അന്ധമായിരിക്കും. ഉദ്ദിഷ്ടഫലമല്ല തരിക. പ്രവര്‍തനം ഇല്ലാത്ത സിദ്ധാന്തമാകട്ടെ വന്ധ്യമായിരിക്കും. ഒരു ഫലവും തരികയില്ല. “

വിപ്ലവകാരിയായ തൊഴിലാളിക്ക്, അതിവേഗം മാറിമാറിവരുന്ന പരിതഃസ്ഥിതികളെ അപഗ്രഥിക്കാനും അനുയോജ്യമായ നടപടികള്‍ സ്വീകരിക്കാനും ഉള്ള കഴിവ് ഉണ്ടായിരിക്കണം. ആ കഴിവ് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുക എന്നതാണ് ദര്‍ശനപഠനം കൊണ്ട് നാം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.

ദര്‍ശനമെന്ന വാക്ക് സംസ്കൃതത്തില്‍ നിന്നെടുത്തതാണ്. പച്ച മലയാളത്തില്‍ അതിനൊരു വാക്കില്ലെന്നത്, ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍തന്നെ അതിപ്പോള്‍ പ്രചാരത്തിലില്ലെന്നത്, നമുക്കെല്ലാം തികച്ചും പുത്തനും കടിച്ചാല്‍ പൊട്ടാത്തതും ആയ എന്തോ ഒന്ന് ആണ് ദര്‍ശനം എന്നര്‍ഥമാക്കുന്നില്ല. നമ്മെ ആരും ‘ദാര്‍ശനികര്‍’ എന്നു വിളിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും നമുക്കോരുത്തര്‍കും ‘ദര്‍ശന’മുണ്ട്. നാം സ്വയം അതേപ്പറ്റി അത്ര ബോധവാന്‍മാരല്ലെന്നു മാത്രം. എന്താണ് ദര്‍ശനം എന്നു പരിശോധിക്കുമ്പോള്‍ ഇത് വ്യക്തമാകും. തുടക്കത്തില്‍ തന്നെ ഒന്നുപറഞ്ഞുവെക്കട്ടെ; പണ്ഡിതന്മാരുടെ പഠനവിഷയമല്ലത്.

ചോദ്യങ്ങള്‍

എന്തിന് നാം ദര്‍ശനം പഠിക്കുന്നു?

‘തൊഴിലാളി’എന്ന വാക്കിന്റെ ശാസ്ത്രീയമായ അര്‍ഥമെന്ത്?

‘വര്‍ഗം’, ‘വര്‍ഗബോധം’, ‘വര്‍ഗസംഘടന’ എന്നീ വാക്കുകളുടെ പൊരുളെന്ത്?

തൊഴിലാളി വര്‍ഗത്തിന് മറ്റു വര്‍ഗങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള മൗലികമായ വ്യത്യാസം എന്ത്?

ഇന്നത്തെ തൊഴിലാളിവര്‍ഗത്തിന് മുന്നിലുള്ള സവിശേഷമായ കടമയെന്ത്?

— 2 —
എന്താണ് ദര്‍ശനം

മനുഷ്യന്‍ തനിക്കു ചുറ്റും നോക്കുമ്പോള്‍ ഊഹിക്കാന്‍പോലും സാധ്യമല്ലാത്ത വിധം വൈവിധ്യമാര്‍നതും എണ്ണമറ്റതുമായ വസ്തുക്കള്‍ കാണുന്നു. അവയില്‍ ചിലവ അചേതനങ്ങള്‍, അതായത് ജീവനില്ലാത്തവയാണ്. അണുവിലെ അതിസൂക്ഷ്മമായ കണികകള്‍ മുതല്‍ അതിഭീമങ്ങളായ ബ്രഹ്മാണ്ഡ വസ്തുക്കള്‍ വരെ ഇതില്‍പെടുന്നു. മറ്റു ചിലവ സചേതനങ്ങളാണ്. അവയ്ക്ക് ജീവന്‍ ഉണ്ട്. ഏറ്റവും ലളിതമായ ഏകകോശ ജീവികള്‍ മുതല്‍ അങ്ങേയറ്റം സങ്കീര്‍ണമായ മനുഷ്യന്‍ എന്ന ജീവി വരെ ഇക്കൂട്ടത്തില്‍പെടും. ചിലവ നമുക്ക് വളരെ അടുത്താണ്. ഒരു തരത്തിലല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരു തരത്തില്‍ അവ തമ്മില്‍ സ്വാധീനിച്ചിരിക്കുന്നു. മറ്റു ചിലവയാകട്ടെ ചിന്തിക്കാന്‍ കൂടി പറ്റാത്തത്ര ദൂരത്തിലാണ്. ചിലവ അതി വേഗത്തില്‍ ചലിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു. മനുഷ്യനടക്കമുള്ള സകല ജന്തുക്കളും സസ്യങ്ങളും ജനിക്കുന്നതും വളരുന്നതും നശിക്കുന്നതും നാം കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അചേതന വസ്തുക്കളെ സാത്മീകരിച്ച് സചേതന വസ്തുക്കള്‍ വളരുന്നു. സചേതന വസ്തുക്കള്‍ ദ്രവിച്ച് അചേതന വസ്തുക്കളായി മാറുന്നു. ഐസ് വെള്ളമാകുന്നു. വെള്ളം ആവിയാകുന്നു. സചേതനങ്ങളും അചേതനങ്ങളുമായ എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും മാറ്റങ്ങള്‍ വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം മനുഷ്യന്‍ കണുന്നുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഇനിയും മറ്റു പലതും കാണുന്നുണ്ട്.

മനുഷ്യന്‍ തന്നത്താന്‍ കാണുന്നു, തന്നെപ്പോലെയുള്ള മറ്റു മനുഷ്യരെ കാണുന്നു. സ്വന്തം നിലനില്പിനാവശ്യമായ ഉല്പാദന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്നു. മറ്റു മനുഷ്യരുമായി പലതരം ബന്ധങ്ങലില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്നു. പ്രഭാതം മുതല്‍ പ്രദോഷം വരെ എല്ലുമുറിയെ പണിതിട്ടും ചിലര്‍ പട്ടിണികിടക്കുന്നു. ചിലര്‍ പണിയൊന്നും ചെയ്യാനുള്ള സാഹചര്യമില്ലാതെ പട്ടിണികിടക്കുന്നു. മറ്റു ചിലര്‍ കായികമായി യാതൊരു അധ്വാനവും ചെയ്യുന്നില്ല. ചിലര്‍ മാനസികമായ അധ്വാനവും കൂടി അതായത് യാതൊരു ഉല്‍പാദന പ്രവര്‍ത്തനവും നടത്തുന്നില്ല. എങ്കിലും പണം കൊണ്ട് എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ വിഷമിക്കുകയാണവര്‍. തിന്നിട്ടും കുടിച്ചിട്ടും വ്യഭിചരിച്ചിട്ടും ചൂതാടിയിട്ടും പണം തീരാഞ്ഞ് അവര്‍ വിഷമിക്കുന്നു. പൂട്ടിയിട്ട കൊട്ടാരങ്ങളേറെ; പെരുവഴിയില്‍ അന്തിയുറങ്ങുന്നവര്‍ നിറയെ. കള്ളപ്പണവും കരിഞ്ചന്തയും പൂഴ്ത്തിവയ്‌പ്പും തടയേണ്ട ഭരണകൂടം അതിനരുനില്‍കുന്നു. അതിനെതിരായി ശബ്ദമുയര്‍ത്തുന്ന, അരവയര്‍ ചോറിനു വേണ്ടി നിലവിളിക്കുന്ന പട്ടിണിക്കോലങ്ങളെ വെടി വച്ചു വീഴ്തുന്നു. ഇതെല്ലാം മനുഷ്യര്‍ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. കണ്ടൂകൊണ്ടിരിക്കുകയാണു താനും.

ചിന്തിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയതു മുതല്‍, അതായത് മനുഷ്യന്‍ എന്ന പേരിന് അവന്‍ അര്‍ഹനായി തീര്‍നതു മുതല്‍ തനിക്കു ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയിലെ വൈവിധ്യങ്ങളെ ലഘൂകരിക്കാനും അവയില്‍ ഏകത്വം കാണാനും ലളീതങ്ങളായ നിയമങ്ങള്‍ കൊണ്ട് അവയുടെ പെരുമാറ്റങ്ങള്‍ വിശദീകരിക്കാനും മനുഷ്യര്‍ ശ്രമം തുടങ്ങി.

നമുക്കു ചുറ്റുമുള്ള വസ്തുക്കളും ഈ ഭൂമിയും ആകാശവും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഒക്കെ എന്നും ഇങ്ങനെതന്നെ ആയിരുന്നുവോ? അതിന് വല്ല മാറ്റങ്ങളും വന്നിട്ടുണ്ടോ? വന്ന് കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കില്‍ കാരണമെന്ത്? എന്നെങ്കിലും ഒരു ദിവസം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണോ ഈ പ്രപഞ്ചം? എങ്കില്‍ ആരാണ് സ്രഷ്ടാവ്? എന്നെങ്കിലും പ്രപഞ്ചം മുഴുവന്‍ നശിക്കുമോ? എങ്കില്‍ അവശേഷിക്കുന്നതെന്ത്! മനുഷ്യന്‍ ചോദിക്കാത്ത ചോദ്യങ്ങള്‍ ഇല്ല.

തനിക്കു ചുറ്റുമുള്ള അചേതന വസ്തുക്കളും ബ്രഹ്മാണ്ഡവും മറ്റും മാത്രവുമല്ല മനുഷ്യന്റെ താല്‍പര്യത്തിന്വിഷയീഭവിച്ചത്. തന്നെപ്പറ്റി തന്നെ അവന് ഒരുപാടു ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ചിലപ്പോള്‍ സന്തോഷിക്കുന്നു. ചിലപ്പോള്‍ വ്യസനിക്കുന്നു. എന്താണ് സുഖദുഃഖങ്ങള്‍? എന്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യന്‍ മറ്റു ജന്തുക്കളെയും മനുഷ്യനെ തന്നെയും കൊല്ലുന്നു? വിശ്വസ്നേഹത്തിന്‍‌ മേല്‍ പണിതുയര്‍തിയിട്ടുള്ള മതങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ അടിക്കുമ്പോള്‍ അവയുടെ സ്രഷ്ടാവായ മനുഷയന്‍ മരിച്ചു വീഴുന്നു. എന്തൊരു വിരോധാഭാസം? മനുഷ്യനെയും മനുഷ്യനെയും തമ്മില്‍ ഇണക്കുന്ന ശക്തികളേവ? മനുഷ്യരും മനുഷ്യരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന് ഇത്രയും വൈരുധ്യമുണ്ടായതെങ്ങനെ! വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള സമൂഹങ്ങളുടേയും സമൂഹബന്ധങ്ങളുടെയും എല്ലാം അടിസ്ഥാനമെന്ത്? വ്യക്തിയും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്ത്! മനുഷ്യനും ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്ത്? ഇങ്ങനെയും നൂറ് നൂറ് ചോദ്യങ്ങള്‍.

തന്റെ വര്‍ഗത്തിന്റെ ആവിര്‍ഭാവം മുതല്‍ മനുഷ്യന്‍ ഈ ചോദ്യങ്ങളെല്ലാം ചോദിച്ചുതുടങ്ങി എന്നു ധരിക്കരുത്. അറിവും അനുഭവവും കൂടുന്നതനുസരിച്ചാണ് ചോദ്യങ്ങള്‍ കൂടുന്നത്. ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ മനുഷ്യന്റെ അറിവ് പരിമിതമായിരുന്നു. രാത്രിയും പകലും എങ്ങനെയാണുണ്ടാകുന്നത് എന്നു കൂടി മനുഷ്യന് അറിഞ്ഞുകൂടായിരുന്നു. കാട്ടുതീ, ഇടിവെട്ട്, കാറ്റ്, മഴ തുടങ്ങി അനേകം പ്രതിഭാസങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും അവന്റെ ജീവനെ ഹനിക്കുന്നവയാണ്; ഭയപ്പെടേണ്ടവയാണ്. ഇവയുടെ ഒന്നും കാരണം അറിഞ്ഞുകൂടാ. ആദ്യമൊന്നും ഇവയുടെ കാരണമെന്തെന്നു ചോദിക്കാന്‍കൂടി അവനറിഞ്ഞു കൂടായിരുന്നു. കാരണം ആരായുക എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ വ്യക്തമായ ഒരു ശാസ്ത്രീയബോധത്തിന്റെ, ശാസ്ത്രീയ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ബീജാവാപം നടന്നു കഴിഞ്ഞു എന്നാണര്‍ഥം. കല്ലുകൊണ്ടും എല്ലുകൊണ്ടും പ്രാകൃതായുധങ്ങള്‍ നിര്‍മ്മിച്ചു. മണ്‍പാത്രങ്ങളും മറ്റുമുണ്ടായി. ഭാഷ വികസിച്ചു. പക്ഷേ, അന്നൊന്നും ഇത്തരത്തിലുള്ള ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കാന്‍ അവന്‍ പഠിച്ചില്ല. പിന്നീട് വളരെ കാലത്തിനുശേഷം, കൃഷിയും കാലിവളര്‍തലുമെല്ലാം നടപ്പിലായശേഷം മാത്രമാണ് ഇത്തരം സമഗ്രങ്ങളായ ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉന്നയിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയത്. ദൈനംദിന ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ പുരോഗതിയും പ്രകൃതിപ്രതിഭാസങ്ങളുടെ കാരണങ്ങള്‍ ആരായാനുള്ള ശ്രമവും അവസാനം മനുഷ്യനെ പ്രകൃതിശാസ്ത്രങ്ങളിലേക്കു നയിച്ചു. അതു പോലെതന്നെ മനുഷ്യനും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റിയും മനുഷ്യരുടെ പെരുമാറ്റങ്ങളെയും പറ്റിയുള്ള പഠനം അവസാനം സാമൂഹ്യശാസ്ത്രങ്ങളിലേക്കും നയിച്ചു. എല്ലാറ്റിനേയും കൂടി സമഗ്രമായി സമ്മേളിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമം ദര്‍ശനങ്ങളില്‍ ചെന്നെത്തി. ഇവയ്ക്കാകട്ടെ പ്രകൃതിശാസ്ത്രങ്ങളെക്കാളും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രങ്ങളെക്കാളും പഴക്കമുണ്ട്.

പ്രകൃതിയിലെ ദ്രവ്യത്തെയും ഊര്‍ജത്തെയും പറ്റി പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഘയാണ് ഭൗതികം.

അണുക്കളുടെയും തന്മാത്രകളുടെയും പരസ്പര സംയോഗങ്ങളെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയാണ് ജീവശാസ്ത്രം.

സചേതനങ്ങളായ വസ്തുക്കളുടെയും അവയുടെ ഉല്‍പാദനബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റിയും പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയാണ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം.

അളവുകളെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയാണ് ഗണിതം

ദര്‍ശനം അഥവാ തത്വശാസ്ത്രം ആകട്ടെ ഇവയെ എല്ലാറ്റിനേയും പറ്റി മനസിലാക്കുവാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. തനിക്കു ചുറ്റുമുള്ള വസ്തുക്കള്‍, പ്രതിഭാസങ്ങള്‍, സമൂഹങ്ങള്‍, സമൂഹബന്ധങ്ങള്‍ തുടങ്ങി സകലതിനെയും പറ്റിയും അവയ്ക്കെല്ലാം തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധങ്ങളെയും അതില്‍ വരുന്ന മാറ്റങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെയുള്ള മനുഷ്യന്റെ സമഗ്രമായ വീക്ഷണമാണ് ദര്‍ശനം. എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും ശാസ്ത്രമാണത്, കൂടുതല്‍ പൂര്‍ണമായ അറിവുണ്ടാകാനുള്ള ഉപാധിയാണത്.

ദര്‍ശനം അഥവാ തത്വശാസ്ത്രം എന്ന വാക്ക് കേള്‍കുമ്പോള്‍ നമുക്കാദ്യം ഓര്‍മവരുന്നത് മത സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ്. ‘ഇഹലോക’ത്തിലെ സുഖദുഃഖങ്ങളെയും ഇഹലോകത്തെത്തന്നെയും മിഥ്യയെന്ന് മനസിലാക്കി മറക്കാനും ശാശ്വതമായ പരലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴി സുഗമമാക്കാനുമുള്ള മാര്‍ഗം ആരായലാണ് അത് എന്നൊരു തോന്നല്‍ പലരുടേയും ഉള്ളില്‍ പൊന്തിവന്നേക്കാം. ഇത് ശരിയല്ല. മതങ്ങളില്‍ ദര്‍ശനങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. മതങ്ങളിലെയല്ലാത്ത ദര്‍ശനങ്ങളും ഉണ്ട്. പരബ്രഹ്മധ്യാനമാണ് ദര്‍ശനത്തിന് അടിസ്ഥാനമെന്ന ധാരണ ഹിന്ദുമതവുമായുള്ള നീണ്ട സമ്പര്‍കത്തില്‍ നിന്ന് ഉടലെടുക്കുന്നതാണ്. അന്തിമ വിശകലനത്തില്‍ ചുറ്റുമുള്ള പ്രപഞ്ചത്തെയും താനും പ്രപഞ്ചവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെയും പറ്റിയുള്ള പഠനം തന്നെയാണ് ദര്‍ശനം.

ഇവിടെ പഠിക്കുന്നത് മനുഷ്യനാണ്. മനുഷ്യനെ ഒഴിച്ചുനിര്‍തിയുള്ള പഠനമില്ല. പഠനവിഷയം ചുറ്റുമുള്ള ഭൗതികപ്രപഞ്ചമാണ്. അറിവെന്ന് പറയുന്നതോ, തന്റെ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങള്‍ മുഖേനചുറ്റുമുള്ള പ്രപഞ്ചവുമായി പ്രതിവര്‍തിക്കുന്നതില്‍ നിന്ന് മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറില്‍ ഉളവാകുന്ന പ്രതികരണങ്ങളാണ്. അമൂര്‍തമായി, പ്രതേകമായ ഒരു വസ്തുവിനെപ്പറ്റിയല്ലാതെ, ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവ് മനുഷ്യന് മാത്രമുള്ളതാണ്. ആയിരത്താണ്ടുകളായുണ്ടായ ഈ കഴിവിന്റെ വളര്‍ചയുടെ ഫലമായി, അതിന്റെ ഭൗതിക അടിസ്ഥാനം തന്നെ മനുഷ്യന്‍ മറന്നുപോയി. പലരും ഇതിനെ ഒരു സ്വതന്ത്രശക്തി, കേവലശക്തി ആയി പരിഗണിച്ചു. പ്രപഞ്ചസത്യം മുഴുവനും ഈ കഴിവില്‍ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതായി ധരിച്ചു. അപ്പോള്‍ വസ്തുക്കളെയും പ്രതിഭാസങ്ങളെയും എല്ലാം സാമാന്യമായി രണ്ടു വകുപ്പില്‍ പെടുത്താമെന്ന് വന്നു. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തക്ക് പുറമെ, അതില്‍നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി, അതായത് മനുഷ്യന്‍ അവയെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിനെ ആശ്രയിക്കാതെ തന്നെ നിലനില്‍കുന്ന പദാര്‍ഥാധിഷ്ഠിതമായ വസ്തുക്കള്‍ ആദ്യത്തെ വകുപ്പില്‍പെടുന്നു. വാസ്തവത്തില്‍ ചിന്ത എന്ന പ്രക്രിയക്കുതന്നെ ആധാരമായവയാണവ. വസ്തുനിഷ്ഠപ്രപഞ്ചം അല്ലെങ്കില്‍ പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചം എന്ന പേരില്‍ ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ വകുപ്പില്‍പെട്ടവയാകട്ടെ മനുഷ്യന്റെ മനസില്‍ നടക്കുന്ന ചിന്തകള്‍, അവന്റെ വികാരങ്ങള്‍, വിചാരങ്ങള്‍, കല, സംസ്കാരം, ഭാഷ, സൗന്ദര്യബോധം, ഇന്ദ്രിയങ്ങളില്‍ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന അനുഭവങ്ങള്‍ എന്നിവയാണ്. ഇവയ്ക്ക് പൊതുവായി ആശയപ്രപഞ്ചം എന്ന് പേര്‍.

പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചവും ആശയപ്രപഞ്ചവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്ത്? അതിപ്രധാനമായ ഒരു ചോദ്യമാണിത്. ലോകത്ത് ഇന്നോളമുണ്ടായിട്ടുള്ള എല്ലാ ദര്‍ശനങ്ങളുടെയും — വേദാന്തമായാലും ശരി, സാംഖ്യമായാലും ശരി, ന്യായമോ, വൈശേഷികമോ, താന്ത്രികമോ, ലോകായതമോ, ആയാലും ശരി, എപ്പിക്യൂറസിന്റെയോ അരിസ്‌തോത്‌ലിന്റെയോ പ്ളേറ്റോവിന്റെയോ കാന്റിന്റെയോ ഹെഗലിന്റെയോ മാര്‍ക്സിന്റെയോ ദര്‍ശനങ്ങളായാലും ശരി എല്ലാറ്റിന്റെയും — കാതലായ ചോദ്യം ഇതാണ്; പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചവും ആശയപ്രപഞ്ചവും തമ്മില്‍ എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?

ഒന്നാമതായി, പദാര്‍ഥം, ആശയം എന്നിവകളില്‍ ഒന്നിനെ പ്രാഥമികം എന്നും അതില്‍ നിന്ന് ജനിച്ചതാണ് മറ്റേത് എന്നും പറയാമോ?

രണ്ടാമതായി, തനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രപഞ്ചത്തെപ്പറ്റി മനുഷ്യന് അറിയാന്‍ പറ്റുമോ?

ഇതാണ് രണ്ട് ചോദ്യങ്ങള്‍. ഒന്നാമത്തെ ചോദ്യത്തിന് മൂന്ന് ഉത്തരങ്ങളുണ്ട്.

പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചമാണ് പ്രാഥമികമായുള്ളത്. ആശയപ്രപഞ്ചം പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഗുണധര്‍മം മാത്രമാണ്.

സംഗതി നേരെ തിരിച്ചാകുന്നു; പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചം മനുഷ്യമനസിന്റെ ആശയപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയാണ്, മായയാണ്. മനുഷ്യന്റെ മനസില്ലെങ്കില്‍ ആത്മാവില്ല, ജ്ഞാനമില്ല, ഒന്നുമില്ല.

പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചം ആശയപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടിതന്നെയാണ്. പക്ഷേ മനുഷ്യമനസിന്റെ സൃഷ്ടിയല്ല, മറ്റേതോ, ‘ദിവ്യമനസി’ന്റെ സൃഷ്ടിയാണ്. അത് മിഥ്യയുമല്ല. ആശയപ്രപഞ്ചത്തെപോലെതന്നെ യഥാര്‍ഥമാണ്. പക്ഷേ ആശയപ്രപഞ്ചം അതില്‍ നിന്ന് ഉപരിയായി സ്വതന്ത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ആദ്യത്തെ രണ്ടു തരക്കാരും അദ്വൈതവാദികള്‍ എന്ന പേരിലും മൂന്നാമത്തെ തരക്കാര്‍ ദ്വൈതവാദികള്‍ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. അദ്വൈതവാദികള്‍ ഒന്നിനെ മാത്രമേ — പദാര്‍ഥത്തെയോ ആശയത്തെയോ മാത്രമേ — അംഗീകരിക്കുന്നുള്ളു. ദ്വൈതവാദികള്‍ രണ്ടിനും — പദാര്‍ഥത്തിനും ആശയത്തിനും സ്വതന്ത്രമായ നിലനില്പുള്ളതായി അംഗീകരിക്കുന്നു; അതില്‍ ആശയത്തിന്’കൂടുതല്‍ സ്വാതന്ത്ര്യം’ഉണ്ടേന്നും അവര്‍ കരുതുന്നു.

ആദ്യത്തെ തരത്തില്പെട്ടവര്‍, അതായത് പദാര്‍ഥമാണ്പ്രാഥമികമായിട്ടുള്ളതെന്നും ആശയപ്രപഞ്ചം ഈ പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഗുണധര്‍മമാണെന്നും അംഗീകരിക്കുന്നവര്‍, ദാര്‍ശനിക ലോകത്തില്‍ ഭൗതികവാദികള്‍ എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യന് ചുറ്റുമുള്ള ഭൗതികപ്രപഞ്ചം — പദാര്‍ഥ പ്രപഞ്ചം ജ്ഞേയമാണ്, അതായത് മനുഷ്യമനസുകൊണ്ട്, ബുദ്ധിശക്തികൊണ്ട് അറിയാന്‍ പറ്റുന്നതാണ് എന്ന ഉത്തരമാണ് ഇക്കൂട്ടര്‍ രണ്ടാമത്തെ ചോദ്യത്തിന് നല്‍കുന്നത്.

രണ്ടും മൂന്നും തരത്തില്പെട്ടവര്‍ ആശയവാദികള്‍ എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്തിമമായി, അവര്‍ ആശയത്തെ മാത്രമേ അംഗീകരിക്കുന്നുള്ളു; നിര്‍ഗുണബ്രഹ്മം, പരമാത്മാവ്, കേവലചിന്ത, പുരുഷന്‍ എന്നു തുടങ്ങി പല പേരുകളിലും ഈ ‘ആശയം’ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്തിമമായി, പ്രപഞ്ചരഹസ്യങ്ങള്‍ മനുഷ്യന് അജ്ഞേയങ്ങളാണ് — അറിയാന്‍ പറ്റാത്തവയാണ് — എന്നും അവര്‍ ശഠിക്കുന്നു.

ഭാരതീയ ദര്‍ശനങ്ങളില്‍ ചാര്‍വാകം, ലോകായതം എന്നീ പേരുകളില്‍ അറിയപ്പെടുന്ന ദര്‍ശനം ഭൗതിക പ്രപഞ്ചമാണ് പ്രാഥമികമായിട്ടുള്ളത് എന്ന വാദത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നു. വേദാന്തമാകട്ടെ, ആശയവാദത്തില്‍ അധിഷ്ഠിതമായ ദര്‍ശനമാണ്. സാംഖ്യം, ന്യായം, വൈശേഷികം, യോഗം എന്നീ ദര്‍ശനങ്ങളിലെല്ലാം രണ്ടു സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെയും സ്വാധീനങ്ങള്‍ കാണാം. ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ ഇവയെല്ലാം ഭൗതികവാദത്തെ അംഗീകരിച്ചവയായിരുന്നു. ഭാരത്തില്‍ പരമാണുവാദം ആദ്യമായി ഉന്നയിച്ച് കണാദനും മറ്റും ഇവരില്പെടും. പിന്നീട് വന്ന വ്യാഖ്യാതാക്കളുടെ കൈയില്‍കൂടെ കടന്നുപോയപ്പോള്‍ ഈ ദര്‍ശനങ്ങള്‍ എല്ലാറ്റിനും വേദാന്തത്തിന്റെ ആവരണം നല്‍കപെട്ടു.

പാശ്ചാത്യദാര്‍ശനികരുടെ ഇടയിലും ഭൗതികവാദികളെന്നും ആശയവാദികളെന്നും ഉള്ള ചേരിതിരിവ് ആദ്യം മുതല്‍കേ ഉണ്ടായിരുന്നു. എപ്പിക്യൂറസ്, ലുക്രേഷ്യസ്, ദമോക്രിത്തസ് തുടങ്ങിയ പുരാതനചിന്തകര്‍ മുതല്‍ മാര്‍ക്സ് വരെയുള്ള ഭൗതികവാദികളെയും അരിസ്തോതില്‍, സെന്റ് തോമസ് അക്വിനാസ്, ഇമ്മാനുവല്‍ കാന്റ്, ഹെഗല്‍ തുടങ്ങിയ ആശയവാദികളെയും നമുക്കവിടെ കാണാന്‍ സാധിക്കും.

ലോകത്തിന്നോളമുണ്ടായിട്ടുള്ള ദര്‍ശനങ്ങളുടെ ചരിത്രമെല്ലാം തന്നെ പരിശോധിച്ചാല്‍ ഒരു കാര്യം കാണാന്‍ പറ്റുന്നതാണ്; ഭൗതികവാദവും ആശയവാദവും തമ്മിലുള്ള സംഘട്ടനത്തിന്റെ ചരിത്രമാണതെന്ന്. മറ്റൊന്നുകൂടി കാണാന്‍ സാധിക്കും. ഏറ്റവും ആദ്യത്തിലുണ്ടായ ദര്‍ശനങ്ങള്‍, ലോകത്തിന്റെ ഏതുഭാഗത്തായാലും വേണ്‍റ്റില്ല എല്ലാം തന്നെ ഭൗതികവാദത്തില്‍ അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു എന്ന്. ഇത് തികച്ചും സ്വാഭാവികമാണുതാനും. ചുറ്റുമുള്ള ഭൗതികവസ്തുക്കളും പ്രകൃതിശക്തികളും എല്ലാം മനുഷ്യന് നിരന്തരമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. അവയില്‍ അവാസ്തവമായോ മിഥ്യയായോ യാതൊന്നും കാണാനില്ലായിരുന്നു. അധ്വാനിക്കുന്നവര്‍ മാത്രമായിരുന്ന, വര്‍ഗരഹിതമായ, മനുഷ്യസമൂഹം അധ്വാനിക്കുന്നവരെന്നും അധ്വാനഫലമുണ്ണുന്നവരെന്നും രണ്ടു വര്‍ഗങ്ങളായി വേര്‍തിരിഞ്ഞപ്പോള്‍ മാത്രമാണ്, ആശയവാദത്തില്‍ അധിഷ്ഠിതങ്ങളായ ദര്‍ശനങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാന്‍ തുടങ്ങിയത്. മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെയും ദര്‍ശനങ്ങളുടെയും ചരിത്രം ഒരുമിച്ചു പരിശോധിച്ചാല്‍ രസാവഹമായ മറ്റൊരു വസ്തുത കൂടി കാണാന്‍ സാധിക്കുന്നതാണ്. അധ്വാന ഫലമുണ്ണുന്ന വര്‍ഗമായിരുന്നു എല്ലാ കാലത്തും ആശയവാദത്തിന്റെ കൊടുക്കൂറ ഏന്തി നടന്നിരുന്നവര്‍. അതില്‍ അത്ഭുതപ്പെടാന്‍ ഒന്നുമില്ലെന്ന് വഴിയെ കാണാവുന്നതാണ്.

പ്രാകൃതമനുഷ്യന്‍ ദിവസത്തിന്റെ മുക്കാല്‍പങ്ക് ഭക്ഷണം സമ്പാദിക്കാനായി ചുറ്റി നടന്നു. ബാക്കിഭാഗം സ്വയം മറ്റു ഹിംസ്രജന്തുക്കള്‍ക് ഭക്ഷണമായിത്തീരാതെ നോക്കുവാനും. അവിടെനിന്ന് ചന്ദ്രഗോളത്തെപ്പോലും കീഴടക്കിയ ഇന്നത്തെ മനുഷ്യനിലേക്കുള്ള പുരോഗതി ചെറുതൊന്നുമല്ല. ഭൗതികപ്രപഞ്ചം മിഥ്യയാണ് എന്ന അടിസ്ഥാനത്തില്‍ നിശ്ചയമായും ഈ പുരോഗതി സാധ്യമാകുമായിരുന്നില്ല. സാങ്കേതികവിദ്യകളും ശാസ്ത്രവും വസ്തുനിഷ്ഠ പ്രപഞ്ചത്തെ യഥാര്‍ഥമെന്നു തന്നെ അംഗീകരിക്കുന്നു. എല്ലാ മനുഷ്യരും തങ്ങളുടെ സഹജവാസനയനുസരിച്ച് ഭൗതികവാദികളാണ്. എല്ലാ ശാസ്ത്രജ്ഞരും തങ്ങളുടെ ഗവേഷണശാലകളിലെങ്കിലും ഭൗതികവാദികളാണ് — മറ്റു രംഗങ്ങളില്‍ വരുമ്പോള്‍ ചിലര്‍ നിറം മാറുന്നുണ്ടെങ്കിലും.

ഭൗതികവാദത്തിന്റെ ഏറ്റവും സമഗ്രമായ രൂപമാണ് മാര്‍ക്സിയന്‍ ദര്‍ശനം — വൈരുധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടുകളിലുണ്ടായ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ പുരോഗതി കൂടാതെ ഇത്രയും സമഗ്രമായ, എല്ലാ ദര്‍ശനങ്ങളിലുംവച്ച് ശ്രേഷ്ഠവും ശക്തവും ആയ, ഒരു ദര്‍ശനത്തിന് രൂപം കൊടുക്കാന്‍ മാര്‍ക്സിന് കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടു തന്നെയാണ്, പണ്ടും മാര്‍ക്സിനോട് കിടപിടിക്കാവുന്ന ധീഷണാശാലികള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, അവരില്‍പലരും ഭൗതികവാദികള്‍ ആയിരുന്നെങ്കിലും ഇതുപോലെ കെട്ടുറപ്പുള്ള ഒരു ദര്‍ശനത്തിന് രൂപം കൊടുക്കുവാന്‍ കഴിയാഞ്ഞത്.

ആശയവാദത്തില്‍ വിശ്വസിക്കുകയെന്നത് പ്രഥമദൃഷ്ടിയാല്‍ മനുഷ്യന് പ്രയാസമാണ്. ശക്തമായ മാര്‍ക്സിയന്‍ ദര്‍ശനം രൂപംകൊണ്ടിട്ട് ഒന്നേകാല്‍ നൂറ്റാണ്ടായി; ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ മൂന്നിലൊരു ഭാഗം വരുന്ന ജനങ്ങള്‍ തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ക്രമീകരിക്കുന്നു. ഇത്രയൊക്കെയായിട്ടും ആശയവാദം പൂര്‍ണമായി നിരാകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; നിരവധി ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍പോലും അതിനടിമപ്പെട്ടു കഴിയുകയാണ്. എന്താണിതിന് കാരണം? ദര്‍ശനങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലേക്കുതന്നെ ഒന്നു നോക്കാം.

പ്രപഞ്ചവും, മനുഷ്യപ്രപഞ്ചബന്ധവും ആണല്ലൊ ദര്‍ശനത്തിന്റെ അന്വേഷണവിഷയം. ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കലും അവയ്ക്കുത്തരം കണ്ടെത്താന്‍ ശ്രമിക്കലും — ഇതാണ് ദര്‍ശനങ്ങളുടെ തുടക്കം. ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ മിക്ക ചോദ്യങ്ങള്‍കും ഉത്തരം ലഭിച്ചില്ല. ഇടിയും മിന്നലും വെയിലും മഴയും രാത്രിയും പകലുമൊക്കെ ഉണ്ടാകുന്നതെന്തുകൊണ്ടെന്ന് അജ്ഞാതമായിരുന്നു. അടുത്തകാലത്ത് മാത്രമാണ് പല ചോദ്യങ്ങള്‍കും ഉത്തരം ലഭിച്ചത്. ഒരിക്കലും ഉത്തരം കാണാന്‍ പറ്റുകയില്ല എന്നുവെച്ചിരുന്ന പല ചോദ്യങ്ങള്‍കും പിന്നീട് ഉത്തരങ്ങള്‍ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും രണ്ട് അന്വേഷണമണ്ഡലങ്ങള്‍ ദര്‍ശനത്തിന്റെ വികാസത്തില്‍ അതുല്യമായ പ്രാധാന്യം വഹിക്കുന്നു — മനുഷ്യനും പ്രപഞ്ചവും തന്നെയാണ്.

തനിക്ക് ചുറ്റും ഈ ഭൂമിയിലുലുള്ള പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഇടയ്ക്ക് പാറിപോകുന്ന ഗ്രഹങ്ങളും മറ്റും മനുഷ്യനെ അത്ഭുതസ്തബ്ധനാക്കി. അവയെപ്പറ്റിയുള്ള മനുഷ്യന്റെ അറിവ് വര്‍ധിക്കുന്നിടത്തോളം അവയുടെ വലുപ്പത്തെപ്പറ്റി, അനന്തതയെപ്പറ്റി കൂടുതല്‍ ബോധമുണ്ടാകുന്തോറും ഈ അത്ഭുതം വര്‍ധിച്ചുവന്നു. അവയെപ്പറ്റി മനസിലാക്കാന്‍ ഒരിക്കലും തന്റെ കൊച്ചുതലച്ചോറിന് സാധ്യമാകില്ലെന്നും അവന്‍ ഭയപ്പെട്ടു. അതേസമയം അവയെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കാനുള്ള തലച്ചോറിന്റെ സവിശേഷമായ കഴിവിലും അവന്‍ അത്ഭുതം പൂണ്ടു. ജീവന്‍ എന്ന പ്രതിഭാസമാകട്ടെ ഒരു പ്രഹേളികയായിത്തന്നെ തുടര്‍നു.

പ്രപഞ്ചം എന്നുണ്ടായി? എങ്ങനെയുണ്ടായി? ആര്‍ ഉണ്ടാക്കി?

എന്താണ് ജീവന്‍? ആരത് ഉണ്ടാക്കി? എന്താണ് ചിന്ത, വികാരം മുതലായവ? എന്താണിതിന് അടിസ്ഥാനം?

ഈ രണ്ട് ചോദ്യങ്ങളും ദര്‍ശനത്തിന്റെ വികാസത്തിലും ആശയവാദത്തിന്റെ പിരിമുറുക്കത്തിലും വഹിച്ച പങ്ക് നിസീമമാണ്. ഈ പങ്കിനെ അപഗ്രഥിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതിനുമുമ്പേ ഭൗതിക പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ചും ജീവനെക്കുറിച്ചും കുറച്ചുകൂടി വിശദമായി പഠിക്കാം.

ചോദ്യങ്ങള്‍

എന്താണ് ദര്‍ശനം?

എന്താണ് ദര്‍ശനത്തിലെ കാതലായ ചോദ്യം?

— 3 —
ഭൗതികപ്രപഞ്ചം

ഭൂമി, വെള്ളം, തേജസ് (ഊര്‍ജം), വായു, ആകാശം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു മൂലകങ്ങള്‍ — പഞ്ചഭൂതങ്ങള്‍ — കൊണ്ടാണ് പ്രപഞ്ചം മുഴുവന്‍ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്ന് ഭാരതീയദാര്‍ശനികര്‍ സമര്‍ഥിച്ചിരുന്നു. ഗ്രീക്ക് ദര്‍ശനങ്ങളില്‍ ആകാശമൊഴികെയുള്ള നാലുമൂലകങ്ങള്‍ കാണാം. മൂലകങ്ങള്‍ എന്ന പദംകൊണ്ട് മൂലഭൂതമായ, അതായത് അടിസ്ഥാനപരമായ, പദാര്‍ഥം എന്നാണല്ലോ അര്‍ഥമാക്കുന്നത്. ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയുടെ വൈവിധ്യങ്ങളെ ലഘൂകരിക്കാനുള്ള ആദ്യത്തെ ശ്രമങ്ങളില്‍ ഒന്നായിരുന്നു പഞ്ചഭൂതസിദ്ധാന്തം.

ഖരരൂപത്തിലുള്ള പദാര്‍ഥങ്ങളുടെ, ഉദാഹരണമായി കല്ല്, ഇരുമ്പ്, മരം മുതലായവയുടെ പ്രതീകമാണ് ഭൂമി. പാല്, എണ്ണ തുടങ്ങിയവപോലെയുള്ള ദ്രാവകങ്ങളുടെ പ്രതീകമത്രെ വെള്ളം. വാതകങ്ങളുടെ പ്രതീകമാണ് വായു. ചൂട്, വെളിച്ചം തുടങ്ങിയ ഊര്‍ജരൂപങ്ങളെ കുറിക്കുന്നു തേജസ്. ഇപ്പറഞ്ഞതൊന്നുമല്ലാത്തതായി എന്തുണ്ടോ അതാണ് ആകാശം.

പക്ഷേ, ഇതുകൊണ്ടുമാത്രമായില്ല, ഖരപദാര്‍ഥങ്ങള്‍തന്നെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഉണ്ട്. മരമാകാം, കരിയാകാം, വെള്ളിയാകാം, വെണ്ണക്കല്ലാവാം. അതു പോലെതന്നെ പലരൂപത്തിലുള്ള വാതകങ്ങളും ദ്രാവകങ്ങളും ഉണ്ട്. ഓരോന്നും മറ്റുള്ളവയില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഓരോന്നിന്റേയും ഗുണധര്‍മങ്ങള്‍ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം പഠിക്കുകയും ഓര്‍മവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ദുഃസാധ്യമാകയാല്‍ പ്രപഞ്ചത്തെ കുറെക്കൂടി ലളിതമായി തരംതിരിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

മൂലകങ്ങള്‍

മരം, പഞ്ചസാര, പയര്‍ … നമുക്ക് പരിചയമുള്ള പല വ്യത്യസ്തപദാര്‍ഥങ്ങളുണ്ട്. ഇവയില്‍ ഏതിനെ കരിച്ചാലും നമുക്ക് കാര്‍ബണ്‍ (കരി) ലഭിക്കുന്നു. ഏതില്‍ നിന്നുകിട്ടുന്ന കാര്‍ബണിനും ഒരേ സ്വഭാവം തന്നെയാണ് എന്ന് അവയെ ശുദ്ധിചെയ്ത് പരിശോധിച്ചാല്‍ അറിയാം. പ്രകൃതിയില്‍ കാണുന്ന പല പദാര്‍ഥത്തിലും ഘടകമായിരിക്കുന്ന ഒരു പദാര്‍ഥമാണ് കാര്‍ബണ്‍. തന്റേതായ സ്വഭാവഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ കാര്‍ബണെ ഈ പദാര്‍ഥങ്ങളില്‍ നിന്ന് എപ്പോള്‍ വേണമെങ്കിലും വേര്‍തിരിക്കാം. പക്ഷേ, കൂടുതല്‍ ലളിതമായ ഒരു പദാര്‍ഥമാക്കി അതിനെ മാറ്റുവാന്‍ സാധിക്കുകയില്ലെന്നുമാത്രം. ഒരേ വസ്തു മാത്രം അടങ്ങിയതും സാധാരണ രാസമാര്‍ഗങ്ങളിലൂടെ ലഘുതരങ്ങളായ പദാര്‍ഥങ്ങളാക്കി വേര്‍തിരിക്കാന്‍ പറ്റാത്തതുമായ ഇത്തരം പദാര്‍ഥങ്ങളെ മൂലകങ്ങള്‍ എന്നുവിളിക്കുന്നു. ചെമ്പ്, സ്വര്‍ണം, ഗന്ധകം തുടങ്ങി പലതരം മൂലകങ്ങള്‍ പ്രകൃതിയിലെ പല പദാര്‍ഥങ്ങളില്‍ നിന്നും ലഭിക്കുന്നു. 92 പ്രത്യേകതരം മൂലകങ്ങള്‍ പ്രകൃതിയില്‍ കാണുന്നുണ്ട്. അതിനു പുറമേ മനുഷ്യന്‍ കൃത്രിമമായി വേറെ 13 മൂലകങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റെല്ലാ പദാര്‍ഥങ്ങളും ഇവയില്‍ രണ്ടോ അതില്‍ കൂടുതലോ മൂലകങ്ങള്‍ പ്രത്യേക ചേരുവകളില്‍ ചേര്‍ത് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതാണ്. അവയെ പൊതുവായി യൗഗികങ്ങള്‍ എന്നു വിളിക്കുന്നു. സംയോഗംമുഖേന ഉണ്ടായവ എന്നര്‍ഥം. മൂലകങ്ങളായാലും ശരി, യൗഗികങ്ങളായാലും ശരി, ഇവയില്‍ ചിലവ ഖരരൂപത്തില്‍ ഇരിക്കുന്നു. ചിലവ ദ്രാവകരൂപത്തിലും, മറ്റുചിലവ വാതകരൂപത്തിലും. ഇവയ്ക്കെല്ലാംകൂടി ഭൗതികശാസ്ത്രത്തില്‍ ദ്രവ്യം (മാറ്റര്‍) എന്നു പേര്‍ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. ദ്രവ്യം എന്നത് പൊതുവായ ഒരു പേരാണ് — ഇന്ന തരത്തില്‍പെട്ടത് എന്ന് വേര്‍തിരിക്കുന്നില്ല. അതായത് അത് ഖരരൂപത്തിലാകാം, ദ്രാവകരൂപത്തിലാകാം, വാതകരൂപത്തിലാകാം. ഗുരുത്വാകര്‍ഷണം, ജഡത്വം, സ്ഥിതിചെയ്യുവാന്‍ ഇടം തുടങ്ങി ചില പൊതുഗുണങ്ങളുണ്ടെന്നല്ലാതെ പ്രത്യേക ഗുണധര്‍മങ്ങള്‍ ഏവയെന്ന് പറയുന്നില്ല. തനതായ ചില പ്രത്യേക ഗുണധര്‍മങ്ങള്‍ കൊണ്ട് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ദ്രവ്യത്തെ പദാര്‍ഥം (സബ്സ്റ്റന്‍സ്) എന്നു പറയുന്നു. മരം ഒരു പദാര്‍ഥമാണ്. വായവും വെള്ളവും ഇരുമ്പും മണലും വെണ്ണയും മാംസവും എല്ലാം പദാര്‍ഥങ്ങളാണ്. ഓരോന്നിനും അതിന്റേത് എന്ന പറയാവുന്ന പ്രത്യേക ഗുണധര്‍മങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ദ്രവ്യത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വിശേഷവല്‍കരണമാണ് പദാര്‍ഥം. പദാര്‍ഥത്തിന് പ്രത്യേക ജ്യാമിതീയരൂപങ്ങള്‍, ആകൃതികള്‍ നല്‍കുമ്പോള്‍ അവ വസ്തുക്കളായിത്തീരുന്നു. മരമെന്ന പദാര്‍ഥം കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ വസ്തുവാണ് മേശ. ഇരുമ്പെന്ന പദാര്‍ഥം കൊണ്ടൂണ്ടാക്കിയ വസ്തു ആണ് കത്തി. ആധുനിക ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാര്‍ ദ്രവ്യത്തിന് ഖര, ദ്രാവക, വാതകങ്ങള്‍ക് പുറമെ പ്ലാസ്മാ എന്നൊരു രൂപം കൂടി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ദൈനം ദിന ജീവിതത്തില്‍ പരിചയമില്ലാത്ത ഈ ദ്രവ്യരൂപം എന്തെന്ന് പിന്നീട് വിശദമാവുന്നതാണ്. ചൂട്, വെളിച്ചം, വിദ്യുച്ഛക്തി മുതലായവയെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തില്‍ ദ്രവ്യം എന്ന പദംകൊണ്ടല്ല, ഊര്‍ജം എന്ന പദംകൊണ്ടാണ് കുറിക്കുക. സ്ഥിതിയില്‍നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സ്ഥിതിജഊര്‍ജം, ഗതിയില്‍ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന ഗതിജഊര്‍ജം, താപഊര്‍ജം, വൈദ്യുതഊര്‍ജം, റേഡിയോതരംഗങ്ങള്‍, എക്സ്‌രശ്മികള്‍, ഗാമാരശ്മികള്‍, പ്രകാശം തുടങ്ങിയ വിദ്യുദ്കാന്തഊര്‍ജം, രാസഊര്‍ജം എന്നിങ്ങനെ ഊര്‍ജത്തിന് പല രൂപങ്ങളുമുണ്ട്. ഒരു രൂപത്തിലുള്ള ഊര്‍ജത്തിനെ മറ്റൊരു രൂപത്തിലുള്ളതായി മാറ്റാമെന്ന് കഴിഞ്ഞനൂറ്റാണ്ടില്‍തന്നെ തെളിഞ്ഞുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഖര–ദ്രാവക–വാതക–പ്ലാസ്മാ രൂപത്തിലുള്ള ദ്രവ്യത്തെത്തന്നെ ഊര്‍ജമായിമാറ്റാമെന്ന് ഇപ്പോള്‍ അറിയാം. സുപ്രസിദ്ധ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഐന്‍സ്റ്റൈന്‍ ആണ് ഇത് തെളിയിച്ചത്. അണുബോമ്പിന്റെയും ഹൈഡ്രജന്‍ബോമ്പിന്റെയും അടിസ്ഥാനം ദ്രവ്യത്തെ ഊര്‍ജമായി മാറ്റുന്നതാണ്. അതുപോലെ ചില പ്രത്യേക പരിതഃസ്ഥിതികളില്‍ ഊര്‍ജത്തെ ദ്രവ്യമായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്താമെന്നും ശാസ്ത്രം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതില്‍ നിന്നെല്ലാം ദ്രവ്യം, ഊര്‍ജം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നതുതന്നെ യഥാര്‍ഥത്തില്‍ അത്ര അര്‍ഥമില്ലാത്തതാണെന്ന് വരുന്നു. അതിനാല്‍ ദ്രവ്യമെന്നപദംകൊണ്ടുതന്നെ രണ്ടിനെയും കൂടി വ്യവഹരിക്കുന്നതായിരിക്കും കൂടുതല്‍ ഉചിതം. ഖര–ദ്രാവക–വാതക–പ്ലാസ്മാ രൂപത്തിലുള്ള പദാര്‍ഥങ്ങളും വിവിധരൂപത്തിലുള്ള എല്ലാത്തരം ഊര്‍ജങ്ങളും ദ്രവ്യത്തിന്റെ രൂപഭേദങ്ങളാണ്, മേലില്‍ നാം ദ്രവ്യമെന്ന് പറയുമ്പോള്‍ പദാര്‍ഥരൂപങ്ങളും ഊര്‍ജരൂപങ്ങളും അതില്‍പെടുന്നതായി കണക്കാക്കാം.

പ്രപഞ്ചത്തെപ്പറ്റിയുള്ള പഠനത്തില്‍ അതിപ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നതാണ് ഈ സാമാന്യവല്‍കരണം. പക്ഷേ, അതോടൊപ്പം മറ്റൊരു ചോദ്യംകൂടി പൊന്തിവരുന്നു. ദ്രവ്യത്തിന് സ്ഥിതിചെയ്യുവാന്‍ ഇടം വേണമെന്ന് പറഞ്ഞല്ലോ. എന്താണ് ഇടം അഥവാ സ്പേസ്? അതുപോലെ എന്താണ് സമയം? അതും ദ്രവ്യവും തമ്മില്‍ എന്തെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടോ? ഈ ചോദ്യം കൂടി പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പക്ഷേ, അതിനുമുമ്പ് പദാര്‍ഥങ്ങളുടെ വിവിധരൂപങ്ങളെക്കുറിച്ചും സവിശേഷതകളെക്കുറിച്ചും സാമാന്യമായ ചില വസ്തുതകള്‍ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അണുക്കളും മൗലികകണങ്ങളും

അണുബോമ്പിനെപ്പറ്റിയും ഹൈഡ്രജന്‍ബോമ്പിനെപ്പറ്റിയും എല്ലാംവരും കേട്ടിരിക്കും. എല്ലാ പദാര്‍ഥങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനനിര്‍മാണഘടകങ്ങളായ അണുക്കളുമായി-പരമാണുക്കളുമായി-ഇവയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ടായിരിക്കുമെന്നും നമുക്ക് ഊഹിക്കാം. പക്ഷേ, എന്താണ്‌ ഈ പരമാണുക്കള്‍? വളരെ എളുപ്പത്തില്‍ മനസിലാക്കാം. ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളമെടുക്കുക. നാമെത്ര സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയാലും അതില്‍ ദ്വാരങ്ങളോ പഴുതുകളോ ഉള്ളതായി കാണുകയില്ല. അതില്‍ കുറെ ഉപ്പുകട്ടകള്‍ ഇടുക. കുറച്ചുനേരം ഇളക്കുമ്പോള്‍ ഈ കട്ടകള്‍ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. എവിടെപ്പോയി എന്നാണ് ചോദ്യം. ഉപ്പ് വെള്ളത്തില്‍ അലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വറ്റിച്ചാല്‍ വീണ്ടെടുക്കാം എന്നായിരിക്കും ഉത്തരം. അപ്പോള്‍ ഉപ്പ് വെള്ളത്തിനുള്ളില്‍തന്നെയുണ്ട്. എങ്കില്‍ എവിടെയിരിക്കുന്നു? യുക്തിയുക്തമായ ഒരു ഉത്തരം ഇതാണ്. വെള്ളവും ഉപ്പുമെല്ലാം നമുക്ക് ഊഹിക്കാന്‍ കൂടി കഴിയാത്തത്ര ചെറുതായ കണികകളാലാണ് നിര്‍മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. വെള്ളത്തിന്റെ കണികകള്‍ക്കിടക്കുള്ള പഴുതുകളില്‍ ഉപ്പിന്റെ അതിസൂക്ഷ്മ കണികകള്‍ കയറിക്കൂടി ഒളിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇതാണ് വിശദീകരണം. ഇത് ശരിയാണുതാനും. വെള്ളത്തിന്റെയും ഉപ്പിന്റെയും തന്‍‌മാത്രകള്‍ ആണ് ഈ കണികകള്‍.

ഉപ്പിനെയും വെള്ളത്തെയും കൂടുതല്‍ ലളിതമായ ഘടകപദാര്‍ഥങ്ങളാക്കി വേര്‍തിരിക്കാം. സോഡിയം, ക്ലോറിന്‍ എന്നീ മൂലകങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ചെറിയ കണികകള്‍ കൂടിച്ചേര്‍നാണ് ഉപ്പിന്റെ അഥവാ സോഡിയം ക്ലോറൈഡിന്റെ തന്‍‌മാത്ര. അതുപോലെ ഹൈഡ്രജന്‍, ഓക്സിജന്‍ എന്നീ മൂലകങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ചെറിയ കണികകള്‍ കൂടിച്ചേര്‍നാണ് വെള്ളം ഉണ്ടാകുന്നത്. മൂലകങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഈ കണികകളെയാണ് പരമാണുക്കള്‍ അഥവാ അണുക്കള്‍ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

ആദ്യകാലങ്ങളിലെ ഭൗതികവാദദര്‍ശനങ്ങളുടെ അടിത്തറയായിരുന്നു ഈ അണുവാദം. ചരാചരങ്ങളായ സകല പദാര്‍ഥങ്ങളും അതിസൂക്ഷ്മങ്ങളായ കണങ്ങളാല്‍ (അണു) നിര്‍മിതമാണെന്ന് കണാദമുനിയുടെ വൈശേഷിക സിദ്ധാന്തം വാദിക്കുന്നു. ഗ്രീക്ക് ദാര്‍ശനികരായ ലൂസിപ്പൈസ്, ദെമോക്രിത്തസ് തുടങ്ങിയവര്‍ അണുവാദത്തെക്കുറിച്ച് വിശദമായ ചര്‍ചകള്‍ നടത്തി. അലിയല്‍, വിസരണം (അകലെയുള്ള പദാര്‍ഥങ്ങളുടെ മണം ലഭിക്കുന്നതിന് കാരണം) തുടങ്ങിയ ദൈനംദിനപ്രതിഭാസങ്ങള്‍ ആണ് അവരെ ഈ വാദത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. പക്ഷേ, ദര്‍ശനത്തിന്റെ, തത്വചിന്തയുടെ, ഒരു വിഭാഗമെന്ന നിലയില്‍ കവിഞ്ഞ് അന്നത്തെ അണുസിദ്ധാന്തങ്ങളൊന്നും തന്നെ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയെ ആകര്‍ഷിച്ചിരുന്നില്ല. ശാസ്ത്രീയമായ പരീക്ഷണ–നിരീക്ഷണങ്ങള്‍ക് അവ വിധേയമായിരുന്നില്ല. അന്ന് അതിനുള്ള സാധ്യതയുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

ആധുനിക രസതന്ത്രവും ഭൗതികവും അണുക്കളുടെ ഗുണധര്‍മങ്ങളെപ്പറ്റി വളരെ അധികം വിവരങ്ങള്‍ തരുന്നുണ്ട്. ആദ്യമായി, ഏതൊരു പദാര്‍ഥമെടുത്താലും ശരി, ഖരരൂപത്തിലോ ദ്രാവകരൂപത്തിലോ ആയിക്കൊള്ളട്ടെ, എല്ലാം അതിസൂക്ഷ്മങ്ങളായ അണുക്കളാല്‍ നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടതണെന്ന സിദ്ധാന്തം നിരവധി പരീക്ഷണങ്ങള്‍ മുഖേന തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. അണുക്കള്‍ പദാര്‍ഥനിര്‍മിതിയിലെ ഇഷ്ടികകള്‍ ആണെന്ന് പറയാറുണ്ട്: പക്ഷേ, ഒരു വ്യത്യാസം മാത്രം. കെട്ടിടത്തിലെ ഇഷ്‌ടികകള്‍ ഒന്നിനൊന്ന് താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ സ്ഥിരമായി, അനക്കമില്ലാതെ നില്‍കുന്നതായി കാണാം. അണുക്കളാകട്ടെ, ഏതൊരു പദാര്‍ഥമായാലും ശരി, ഏതൊരു അവസ്ഥയിലായാലും ശരി, സദാ കമ്പിച്ചുകൊണ്ട്, വിറച്ചുകൊണ്ട് ആണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഓരോ ഗോളവും തൊട്ടടുത്തുള്ള ഗോളങ്ങളുമായി അതിലോലങ്ങളായ സ്പ്രിങ്ങുകള്‍കൊണ്ട് ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒന്നിനെവിറപ്പിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ എല്ലാം തുടര്‍ചയായി വിറച്ചുതുടങ്ങും. ഏതാണ്ട് ഇതേ ചിത്രമാണ് മൂലകങ്ങളിലെ അണുക്കളുടെയും യൗഗികങ്ങളിലെ തന്മാത്രകളുടെയും സ്ഥിതിക്കുള്ളത്. അവ സദാ വിറിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എത്രകണ്ട് ശക്തിയായാണ് വിറക്കുന്നത് എന്നതിന് നമുക്ക് സുപരിചിതമായ ഒരു മാനദണ്ഡമുണ്ട് — ചൂട്! പദാര്‍ഥങ്ങളുടെ ‘ചൂട്’ എന്ന ഗുണത്തിന്റെ നിദാനം അവയിലെ തന്മാത്രകളുടെ കമ്പനമാണ്. കമ്പനത്തിന്റെ ശക്തി അഥവാ ആയാമം കൂട്ടുന്നതനുസരിച്ച് പദാര്‍ഥത്തിന്റെ ചൂട് അഥവാ താപനില ഉയരുന്നു. തണുപ്പെന്നു പറയുന്നത് ചൂടിന്റെ കുറവിനെയാണ്, അല്ലാതെ ഇല്ലായ്മയെ അല്ല. കമ്പനം തീരെ ഇല്ലാത്ത ഒരവസ്ഥ, അതായത് കേവലമായ താപനില, പൂജ്യമായ ഒരവസ്ഥ ഇല്ല. ചലനമില്ലാത്ത, അനക്കമില്ലാത്ത അണുക്കള്‍ ഇല്ല.

അണുവിനുള്ളില്‍

അണുക്കള്‍ അതിസൂക്ഷ്മങ്ങളാണ്. അവയുടെ ചെറുപ്പം നമുക്ക് ഊഹിക്കാന്‍കൂടി സാധ്യമല്ല. ഏറ്റവും ശക്തമായ സൂക്ഷ്മദര്‍ശിനി കൊണ്ടു പോലും അണുക്കളെ കാണാന്‍ പറ്റില്ല. (അതിശക്തമായ ഇലക്ട്രോണ്‍ സൂക്ഷ്മദര്‍ശിനി ഉപയോഗിച്ച് തോറിയം എന്ന മൂലകത്തിന്റെ അണുവിന്റെ ഫോട്ടോ എടുത്തത് അടുത്തകാലത്തെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വലിയ നേട്ടങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്. ) അണുക്കളുടെ വലുപ്പം, സാമാന്യമായി പറഞ്ഞാല്‍ ഒരു സെന്റീമീറ്ററിന്റെ പത്തുകോടിയില്‍ ഒരംശമേ വരൂ; അതായത് 100 00 000 അണുക്കള്‍ തൊട്ടുതൊട്ടുവെച്ചാല്‍ നമ്മുടെ ചെറുവിരലിന്റെ വണ്‍നത്തിനോളം വരും. ഇത്ര ചെറുതാണണു. ഒരുതുള്ളി വെള്ളമെടുത്താല്‍ അതില്‍ 1022 അണുക്കള്‍ ഉണ്ടായിരിക്കും. 1022 എന്നുവച്ചാല്‍ 10 ഖാതം 22. അതായത് 1-ന് ശേഷം 22 പൂജ്യം. ഊഹിക്കാന്‍ സാധ്യമല്ലാത്തത്ര വലിയ സംഖ്യയാണത്. ഈ അണുക്കളത്രയും അനവരതം വിറച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനംവരെ അണുക്കള്‍ ഏകാത്മിക, കടുപ്പമേറിയ, വീണ്ടും വിഭജിക്കാനാവാത്ത ഗോളങ്ങളാണെന്നാണ് ധരിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീടുണ്ടായ ശാസ്ത്ര പുരോഗതിയുടെ ഫലമായി അണുക്കളെപ്പറ്റി പല പുതിയ വസ്തുതകളും നമുക്ക് അറിയാന്‍ കഴിഞ്ഞു. അവ ‘പരമ’മായ അണുക്കളേ അല്ലെന്ന് അതോടെ വ്യക്തമായി. അവ ഏകാത്മക ഗോളമല്ല: വിഭജിക്കാനാകാത്തവയുമല്ല, സൂക്ഷ്മാല്‍ സൂക്ഷ്മതരമായ അണുവിനുപോലും അതിസങ്കീര്‍ണ്‍നമായി ഒരു ഘടനയുണ്ട്. കൂടുതല്‍ സൂക്ഷ്മങ്ങളായ മൂന്നുതരം മൗലിക കണങ്ങള്‍ കൊണ്ടാണണൂക്കള്‍ നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഇലക്ട്രോണ്‍, പ്രോട്ടോണ്‍, ന്യൂട്രോണ്‍ എന്നിവയാണീ മൂന്നു മൗലികകണങ്ങള്‍. ഇലക്ട്രോണാണ് ഇലക്ട്രിസിറ്റിയുടെ, വൈദ്യുതിയുടെ അടിസ്ഥാനം. അതില്‍ വൈദ്യുതചാര്‍ജ് ഉണ്ട്. പ്രോട്ടോണില്‍ ഇലക്ട്രോണിന്റേതില്‍ നിന്ന് വിപരീതമായ തരം വൈദ്യുതചാര്‍ജും ഉണ്ട്. സൗകര്യത്തിനായി പ്രോട്ടോണിന്റെ ചാര്‍ജിനെ ധനചാര്‍ജെന്നും ഇലക്ട്രോണിന്റെ ചാര്‍ജിനെ ഋണചാര്‍ജെന്നും സങ്കല്പിക്കുന്നു. ന്യൂട്രോണില്‍ വൈദ്യുതചാര്‍ജില്ല. പ്രോട്ടോണും ന്യൂട്രോണുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ ഇലക്ട്രോണ്‍ തന്നെ ഭാരം കുറഞ്ഞ ഒരു കണികയാണ് — 1840 ഇലക്ട്രോണുകള്‍ കൂടിയാലെ ഒരു പ്രോട്ടോണിന്റെ ഭാരം വരൂ, ന്യൂട്രോണിന്റേത് പ്രോട്ടോണിന്റേതിനേക്കാള്‍ സ്വല്പം കൂടുതലും.

ഈ മൗലികകണങ്ങള്‍ എല്ലാംകൂടി കോണ്‍ക്രീറ്റില്‍ കല്ലും, മണലും, സിമന്റും എന്ന മാതിരി ഇടകലര്‍തിയല്ല അണു രൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ളത്, അണുക്കള്‍ക് ഒരു പ്രത്യേക രൂപത്തിലുള്ള ഘടനയുണ്ട്. പലപ്പോഴും സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഘടനയോട് ഇതിനെ ഉപമിക്കാറുണ്ട്. ഈ ഉപമ നൂറു ശതമാനവും ശരിയല്ലെങ്കിലും അണുവിലെ എല്ലാ പ്രോട്ടോണുകളും ന്യൂട്രോണുകളും കൂടി പുറ്റുപോലെ ഒന്നിച്ചു ചേര്‍നിരിക്കും. അണുവിന്റെ കേന്ദ്രമാണത്. സൗരയൂഥത്തിലെ സൂര്യന്റെ സ്ഥാനം. ഇതിന് ചുറ്റും താരതമ്യേന വളരെ വളരെ അകലത്തായി ഇലക്ട്രോണുകള്‍ പാഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതെ, ഇലക്ട്രോണുകള്‍ എല്ലാം തന്നെ, സൗരയൂഥത്തിന് ചുറ്റും ഗ്രഹങ്ങളെന്നപോലെ, അണു കേന്ദ്രത്തിന് ചുറ്റുമായി നമുക്ക് ഊഹിക്കാന്‍ കൂടി പറ്റാത്തത്ര വേഗത്തില്‍ പാഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഒരു വ്യത്യാസം മാത്രം. ഗ്രഹങ്ങള്‍ എല്ലാം തന്നെ പ്രായേണ ഒരേതലത്തില്‍ കറങ്ങുമ്പോള്‍, ഇലക്ട്രോണുകള്‍ അണുകേന്ദ്രത്തിന് പുറമെയായി ഋണചാര്‍ജുകളുടെ ഒരു ഗോളം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ¹ അണുകേന്ദ്രത്തിലുള്ള ന്യൂട്രോണുകളും പ്രോട്ടോണുകളും അവിടെ അനങ്ങാതെ സ്ഥിതിചെയ്യുകയൊന്നുമല്ല. പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടിക്കൊണ്ടും ഊര്‍ജം കൈമാറിക്കൊണ്ടും രൂപം മാറിക്കൊണ്ടും അത്യന്തം ക്ഷുബ്ധമായ അന്തരീക്ഷമാണതിലുള്ളത്. ഈ അണുകേന്ദ്രത്തിന്റെ ആകെ വലുപ്പമാകട്ടെ മൊത്തം അണുവിന്റെ വ്യാസത്തിന്റെ പതിനായിരത്തിന്റെ ഒരംശം മാത്രമേ വരൂ. അതായത് ഒരു സെന്റീമീറ്ററിന്റെ ലക്ഷം കോടിയില്‍ ഒരംശം മാത്രം! അങ്ങനെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ എത്ര സൂക്ഷ്മമായ, എത്ര ചെറിയ അംശം പരിശോധിച്ചുനോക്കിയാലും സ്ഥിരമായ, ചലനരഹിതമായ, മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരവസ്ഥ കാണുവാന്‍ സാധിക്കുകയില്ലെന്ന് കാണുന്നു.

നക്ഷത്രങ്ങളും ഗാലക്സികളും

ദ്രവ്യത്തിന്റെ സുക്ഷ്മരൂപങ്ങളെല്ലാം ചലിക്കുന്നവയാണെന്ന് നാം കണ്ടു. എന്നാല്‍ സ്ഥൂലരൂപങ്ങള്‍, ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു കുന്ന്, അല്ലെങ്കില്‍ ഒരു വീട് മൊത്തമായി പരിശോധിക്കുകയാണെങ്കില്‍ അനങ്ങാതെ സ്ഥിരമായി നില്‍കുന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞുകൂടെ? പറയാമെന്ന് നമുക്ക് തോന്നിയേക്കാം. കുന്നും വീടും എല്ലാം അതിന്റെ സ്ഥാനങ്ങളില്‍ മാറ്റമൊന്നുമില്ലാതെ, അനക്കമില്ലാതെ നില്‍കുന്നതാണ് നാം കാണുന്നത്. പക്ഷേ, ഭൂമി ദിവസത്തിലൊരിക്കല്‍ സ്വയം കറങ്ങുന്നുണ്ടെന്നും അതുകൊണ്ടാണ് ദിനരാത്രികള്‍ ഉണ്ടാകുന്നതെന്നും നമുക്കറിയാം. ഈ കറക്കത്തിന്റെ ഫലമായി ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലുള്ള വസ്തുക്കളെല്ലാം തന്നെ അതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിന് ചുറ്റുമായി സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ടെന്ന വസ്തുത പലപ്പോഴും നാം ഓര്‍കാറില്ല; ഈ ചലനത്തിന്റെ വേഗം നിസാരമൊന്നുമല്ലതാനും. ഭൂമധ്യരേഖാപ്രദേശത്തുള്ള കുന്നുകളും മലകളും വീടുകളും മനുഷ്യരുമെല്ലാം ഭൂമിയുടെ കേന്ദ്രത്തിനുചുറ്റും മണിക്കൂറില്‍ 1600-ല്‍ കൂടുതല്‍ കിലോമീറ്റര്‍ വേഗത്തില്‍, അതായത് ബോയിംഗ് വിമാനത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് ഇരട്ടി വേഗത്തില്‍, സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഭൂമിയുടെ ഗുരുത്വാകര്‍ഷണബലമുണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കില്‍ നാം എന്നേ ഭൂമുഖത്തുനിന്ന് തെറിച്ചുപോയിരുന്നേനെ.

ഇതിനുപുറമെ ഭൂമി അതിലുള്ള എല്ലാത്തിനെയും കൂട്ടി സൂര്യനു ചുറ്റും വര്‍ഷത്തില്‍ ഒരു വട്ടം എന്ന നിരക്കില്‍ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 30 കോടി കിലോമീറ്റര്‍ വ്യാസമുള്ള (ഭൂമിയില്‍ നിന്ന് സൂര്യനിലേക്കുള്ള ദൂരം ഏതാണ്ട് 15 കോടി കിലോമീറ്ററാണ്.) ഏകദേശം വൃത്താകാരമായ ഒരു പഥത്തിലൂടെയാണ് ഭൂമി സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഈ യാത്രയുടെ വേഗമോ? മണിക്കൂറില്‍ 1 ലക്ഷം കിലോമീറ്ററില്‍ കൂടുതല്‍. ഇത്രയുംകൊണ്ട് അവസാനിക്കുമോ ചലനം? ഇല്ല!

രാത്രി ആകാശത്ത് അനവധി നക്ഷത്രങ്ങളെ കാണുന്നില്ലേ. അവയെല്ലാം തന്നെ സൂര്യനെപ്പോലെയോ അതിലും വലുതോ ആയ ചുട്ടുപഴുത്ത ഗോളങ്ങളാണ്. പക്ഷേ, സൂര്യനുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ അവയെല്ലാം വളരെവളരെ ദുരയാകുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അവ ചെറുതും പ്രകാശം കുറഞ്ഞതും ആയി കാണപ്പെടുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള ദൂരം കിലോമീറ്ററില്‍ കുറിക്കുക എന്നത് അസൗകര്യമാണ്. നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള ദൂരം കിലോമീറ്ററില്‍ കുറിക്കുക എന്നത് അസൗകര്യമാണ്. ഒരു മൊട്ടുസൂചിയുടെ നീളം രണ്ട് സെന്റീമീറ്റര്‍ ആണെന്നു പറയാം. എന്നാല്‍ എറണാകുളത്തുനിന്ന് ന്യൂയോര്‍കിലേക്കുള്ള ദൂരം എത്ര സെന്റീമീറ്ററാണെന്നു ചോദിച്ചാല്‍ പെട്ടെന്നു പറയുക വിഷമമല്ലേ? കണക്കാക്കിപ്പറയുകയാണെങ്കില്‍ തന്നെ അസൗകര്യമാണുതാനും. നക്ഷത്രങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം കിലോമീറ്ററിനുള്ളില്‍ പറയുന്നതും ഇത്ര തന്നെ അസൗകര്യമാണ്.

പ്രകാശവര്‍ഷം എന്ന മാത്രയിലാണ് നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള ദൂരം പറയുക പതിവ്. സെക്കന്റില്‍ 3 ലക്ഷം കിലോമീറ്റര്‍ വേഗമുള്ള പ്രകാശം ഒരു വര്‍ഷത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദുരമാണ് ഒരു പ്രകാശവര്‍ഷം. പ്രകാശവര്‍ഷം = 300000 × 3600 × 24 × 365. 24 കി. മി = 9500000000000 കി. മി.

അതായത് ഏതാണ്ട് 10 ലക്ഷം കോടി കിലോമീറ്റര്‍. സൂര്യനാണ് നമുക്ക് ഏറ്റവും അടുത്തുകിടക്കുന്ന നക്ഷത്രം. അതിലേക്ക് ഏതാണ്ട് 8 ‘പ്രകാശമിനിറ്റ്’ ദുരമേയുള്ളു. പിന്നീട് ഏറ്റവും അടുത്തുകിടക്കുന്ന നക്ഷത്രത്തിലേക്ക് 4 പ്രകാശവര്‍ഷം ദുരമുണ്ട്. അതായത് 40 ലക്ഷം കോടി കിലോമീറ്റര്‍. ഇന്ന് നമ്മുടെ കണ്ണില്‍ വന്നു വീഴുന്ന വെളിച്ചം 4 കൊല്ലം മുമ്പ് ആ നക്ഷത്രങ്ങളില്‍നിന്ന് പുറപ്പെട്ടതാണ്–4 കൊല്ലം മുമ്പുള്ള നക്ഷത്രമാണ് നാം കാണുന്നത്. സൂര്യനെ നോക്കുമ്പോഴൊക്കെ നാം കാണുന്നത് ഇപ്പോഴുള്ള സൂര്യനെയല്ല. 8 മിനിറ്റ് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന സൂര്യനെയാണ്. നാം നോക്കുന്ന ‘നിമിഷത്തില്‍ സൂര്യനില്‍ ഒരു പൊട്ടിത്തെറി ഉണ്ടായാല്‍ ഉടനെ നാമത് കാണുന്നില്ല. 8 മിനിറ്റ് കഴിഞ്ഞേ കാണൂ. നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ സംഭവിക്കുന്നതാകട്ടെ, വര്‍ഷങ്ങള്‍ക് ശേഷമായിരിക്കും നാം കാണുക. പ്രകാശത്തെക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ വേഗത്തില്‍ വിജ്ഞാനത്തെ എത്തിക്കുന്ന മറ്റൊരു വാഹനമില്ല. അതുതന്നെ ദൂരെയുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കാര്യക്ഷമമല്ലാതായിത്തീരുന്നു. ദാര്‍ശനിക പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു കാര്യമാണിത്. പക്ഷേ, അക്കാര്യം പിന്നീട് പരിശോധിക്കാം. ഇപ്പോള്‍ ദൂരമളക്കാനുള്ള ഒരു കരുവെന്ന നിലക്കു മാത്രം പ്രകാശവര്‍ഷത്തെ കണക്കാക്കിയാല്‍ മതി.

നിലാവില്ലാത്ത തെളിഞ്ഞ ശരത്കാല രാത്രികളില്‍ വടക്കുപടിഞ്ഞാറന്‍ ചക്രവാളത്തില്‍ നിന്ന് തെക്കുകിഴക്കുവരെ നീണ്ടുകിടക്കുന്ന നേര്‍ത മേഘത്തിന്റെ രൂപത്തില്‍ ഉള്ള ഒരു ദൃശ്യം നിങ്ങള്‍ കണ്ടിരിക്കും. ക്ഷീരപഥം, ആകാശഗംഗ എന്നിങ്ങനെ പല പേരിലും അത് അറിയപ്പെടുന്നു. ഗലീലിയോ തന്റെ ടെലസ്കോപ്പ് ആദ്യമായി ആകാശഗംഗയിലേക്ക് തിരിച്ചപ്പോള്‍ തികച്ചും അത്ഭുതകരമായ ഒരു ദൃശ്യമാണ് കണ്ടത്. എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്ത ഒരു നക്ഷത്രസഞ്ചയം, അവയുടെ എല്ലാറ്റിന്റേയും കൂടിയുള്ള മൊത്തമായ വെളിച്ചമാണ് ആകാശഗംഗയായി കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ ഒന്നു മാത്രമാണ് സൂര്യന്‍. താരതമ്യേന അതിനടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളാണ് നാം രാത്രിയില്‍ കാണുന്നത്. ആധുനിക ജ്യോതിശാസ്ത്രം ഈ നക്ഷത്ര സഞ്ചയത്തെക്കുറിച്ച് ഏറെ വിവരങ്ങള്‍ നമുക്ക് തരുന്നുണ്ട്. ചിലവ പരിശോധിക്കാം.

നമ്മുടെ ഗാലക്സിയുടെ രൂപം കുറഞ്ഞൊന്നു വിചിത്രമായതാണ്. രണ്ട് ഇതളുകളുള്ള ഒരു ഫാനിന്റെ ആകൃതിയിലാണ് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വിതരണം. നടുക്ക് കുറെയധികം നക്ഷത്രങ്ങള്‍; രണ്ടു വശത്തേക്കും തെല്ലൊന്ന് വളഞ്ഞ വാല്‍പോലെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കുറെ നക്ഷത്രങ്ങളും. ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു വാലില്‍ അഥവാ ഇതളില്‍ ആണ് സൂര്യന്റെ സ്ഥാനം. ഈ ഫാനിന്റെ വലുപ്പം എത്രയുണ്ടെന്നോ! ഒരറ്റം മുതല്‍ മറ്റേ അറ്റം വരെയുള്ള ദൂരം, അതായത് ഗാലക്സിയുടെ വ്യാസം ഒരു ലക്ഷം പ്രകാശവര്‍ഷമാണ്. വ്യാസാര്‍ധം, അതായത് നടുവില്‍ നിന്ന് ഒരറ്റത്തേക്കുള്ള ദൂരം 50 000 പ്രകാശവര്‍ഷമാകുന്നു. നടുവില്‍ നിന്ന് നമ്മുടെ സൂര്യനിലേക്കുള്ള ദൂരവും, നമ്മിലേക്കുള്ള ദൂരവും ഏതാണ്ട് 30 000 പ്രകാശവര്‍ഷമാകുന്നു. ഈ ദൂരങ്ങള്‍ മനസില്‍ കാണാന്‍ ശ്രമിച്ചുനോക്കുക.

ഗാലക്സിയെ ഫാനുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തിയത് ആകൃതിയിലുള്ള സാദൃശ്യം കൊണ്ട് കൂടിയാണ്. ഫാന്‍ കറങ്ങുന്നമാതിരി ഈ നക്ഷത്രസമൂഹവും കറങ്ങുന്നുണ്ട്. വളരെ പതുക്കെയാണെന്നു മാത്രം. ഒരു തവണ കറങ്ങാന്‍ 20 കോടി കൊല്ലം വേണ്ടിവരുന്നു. ഇത്ര ‘സാവധാന’ത്തിലാണെങ്കിലും കേന്ദ്രത്തില്‍ നിന്നുള്ള ദൂരം വളരെ കൂടുതലാകയാല്‍ സൂര്യനും അതോടൊപ്പം ഗ്രഹങ്ങളും നമ്മളും ഗാലക്സിയുടെ കേന്ദ്രത്തിന് ചുറ്റുമായി മണിക്കൂറില്‍ 10 00 000 കിലോമീറ്റര്‍ വേഗത്തില്‍ ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

ചലനം ഇവിടെയും അവസാനിക്കുന്നില്ല.

അറ്റമില്ലാത്ത പ്രപഞ്ചത്തില്‍ എണ്ണമില്ലാത്ത ഗാലക്സികളുണ്ട്. നമുക്കേറ്റവും അടുത്തുകിടക്കുന്നതും നമ്മുടെ ‘നക്ഷത്രയൂഥ’ത്തിന് ഗാലക്സിക്ക്–സദൃശമായതുമായ ‘ആന്ദ്രോമീദ’എന്ന ഗാലക്സിയിലേക്ക് 20 ലക്ഷം പ്രകാശവര്‍ഷം ദൂരമുണ്ട്. മനുഷ്യര്‍ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ള അതിശക്തങ്ങളായ ഉപകരണങ്ങള്‍ക് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അനന്തതയിലേക്ക് 1000 കോടി പ്രകാശവര്‍ഷം ദൂരംവരെ ‘കാണാന്‍’ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. (അവിടെ നാം ഇപ്പോള്‍ നാം കാണുന്നത് 1000 കോടി കൊല്ലങ്ങള്‍ മുമ്പെ നടന്ന സംഭവങ്ങളായിരിക്കും! ഇപ്പോള്‍ എന്ന വാക്കുതന്നെ അര്‍ഥമില്ലാതായിത്തീരുന്നു!)

കോടിക്കണക്കിന് ഗാലക്സികളുണ്ടവിടെ. അത്ഭുതകരമായ മറ്റൊന്നുകൂടി ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കണ്ടു; എല്ലാ ഗാലക്സികളും നമ്മില്‍ നിന്നും, അവ തമ്മില്‍ തമ്മിലും അതിവേഗത്തില്‍ അകന്ന് അകന്ന് പൊയ്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് എന്ന്. അതായത് പ്രപഞ്ചമാകെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് എന്ന്. ഏറ്റവും അകലെയായി കണ്ടിട്ടുള്ള ഗാലക്സി സെക്കന്റില്‍ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം കിലോമീറ്റര്‍ വേഗത്തില്‍ നമ്മില്‍ നിന്ന്, അല്ലെങ്കില്‍ നാം അവയില്‍ നിന്ന്, അകന്നു പോകുന്നു. നമ്മുടെ ഗാലക്സിയോടും സൗരയൂഥത്തോടും ഭൂമിയോടും ഒപ്പം നാമും ഈ വേഗത്തില്‍ ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അങ്ങനെ നാം അറിയാതെതന്നെ എത്രയധികം ചലനങ്ങള്‍ക് വിധേയമാകുന്നെന്നോ!

മനുഷ്യനടക്കമുള്ള എല്ലാ ദ്രവ്യരൂപങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനകണികകളായ അണുക്കളും അവയുടെ നിര്‍മാണഘടകങ്ങളായ ഇലക്ട്രോണ്‍, പ്രോട്ടോണ്‍, ന്യുട്രോണ്‍ എന്നീ കണികകളും സദാ ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അതിനുപുറമെ നാം ഭൂമിക്കുചുറ്റും മണിക്കൂറില്‍ 1600 കിലോമീറ്റര്‍ വേഗത്തിലും ഭൂമിയോടൊപ്പം ഗാലക്സിയുടെ കേന്ദ്രത്തിന് ചുറ്റും മണിക്കൂറില്‍ പത്തുലക്ഷം കിലോമീറ്റര്‍ വേഗത്തിലും ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

ചലനമില്ലാത്ത ദ്രവ്യമില്ല — ദ്രവ്യത്തിന്റെ നിലനില്‍പിനെ രൂപംതന്നെ ചലനമാണ്, ചലനം സാര്‍വത്രികമാണ്, കേവലമാണ്, സ്ഥിരാവസ്ഥ ആപേക്ഷികം മാത്രമാകുന്നു.

ചലനത്തിന്റെ രൂപങ്ങള്‍

മുകളില്‍ നാം ഖര–ദ്രാവക–വാതക–പ്ലാസ്മാ രൂപത്തിലുള്ള ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തെ മാത്രമേ പരിഗണിക്കുകയുണ്ടായുള്ളൂ. ദ്രവ്യത്തിന് നാം കൂടുതല്‍ വ്യാപകമായ ഒരു നിര്‍വചനമാണല്ലോ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. ചലനത്തിന്റേയും അര്‍ഥവ്യാപ്തി കൂട്ടേണ്ടതുണ്ട്.

മൗലികകണങ്ങളുടെയും ഭൗതികമായ ചലനത്തെ നാം കാണൂകയുണ്ടായി. വസ്തുക്കളൂടെയും ഭൂമി മുതലായ ഗോളങ്ങളുടെയും യാന്ത്രികചലനങ്ങളും നാം കാണുകയുണ്ടായി. പദാര്‍ഥങ്ങളില്‍ വരുന്ന രാസമാറ്റങ്ങളും ജീവികളിലെ ജനനം, വളര്‍ച, നാശം തുടങ്ങിയ ജീവശാസ്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങളും മനുഷ്യസമൂഹങ്ങളില്‍ സംസ്കാരം, ഭരണസംവിധാനം, ഭാഷ, മൂല്യങ്ങള്‍ ആദിയായവയില്‍ വരുന്ന മാറ്റങ്ങളും എല്ലാം സാമാന്യമായ ചലനത്തിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്. വിറകു കത്തുന്നതും ഭക്ഷണം ദഹിക്കുന്നതും ഭാഷ പഠിക്കുന്നതും പുതിയ കലാശില്‍പങ്ങള്‍ക് രൂപം കൊടുക്കുന്നതും ഉല്‍പാദനസമ്പ്രദായങ്ങള്‍ മാറ്റുന്നതും എല്ലാം വ്യാപകമായ അര്‍ഥത്തില്‍ ചലനമാണ്.

എല്ലാത്തരത്തിലുള്ള മാറ്റത്തിന്റെയും പൊതുവായ പേരാണ് ചലനം.

സമയം

ദ്രവ്യത്തിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ചര്‍ചയില്‍ നാം സമയത്തിനെയും സ്പേസിനെയും പറ്റി പരാമര്‍ശിക്കുകയുണ്ടായി. ഇവയുടെ സ്വഭാവം എന്തെന്ന് കുറച്ചു കൂടി വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

എന്താണ് സമയം? വിഷമം പിടിച്ചോരു ചോദ്യമാണത്. എത്രയായി സമയം എന്നുചോദിച്ചാല്‍ എളുപ്പത്തില്‍ ഉത്തരം പറയാം. പക്ഷേ, എന്താണ് സമയം എന്ന ചോദ്യത്തിന് എന്തുത്തരമാണ് നല്‍കുക? മലയാളഭാഷയിലും സമയം എന്ന ചൊദ്യത്തിന്‍ എന്തുത്തരമാണ് നല്‍കുക? മലയാളഭാഷയിലും സമയം, ഇംഗ്ലീഷില്‍ ടൈം, റഷ്യനില്‍ വ്റേമ്യ തുടങ്ങി ഓരോ ഭാഷയില്‍ ഇപ്രകാരമൊരു വാക്കുണ്ട്. എന്താണത് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് നോക്കാം. സെക്കന്റ്, മണിക്കൂറ്, ദിവസം, കൊല്ലം മുതലായ മാത്രകള്‍കൊണ്ട് നാം സമയത്തെ അളക്കുന്നു. ‘ഇപ്പോള്‍’, ‘അപ്പോള്‍’, ‘എപ്പോള്‍’, ‘എന്ന്’, ‘മുമ്പ്’, ‘പിന്നീട്’ … തുടങ്ങി നിരവധി വാക്കുകള്‍കൊണ്ട് സമയത്തിന്റെ ആപേക്ഷികത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്താണ് ഈ പദങ്ങളെല്ലാം കുറിക്കുന്നത്? കേവലമായ സമയം? എന്താണ് ആപേക്ഷികമായ സമയം? നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.

നമുക്കേറ്റവും പരിചയമുള്ളതും മനുഷ്യന്‍ ഏറ്റവും ആദ്യമായി മനസിലാക്കിയതും ആയ സമയത്തിന്റെ മാത്ര ‘ദിവസം’ ആണ്. ഭൂമിയില്‍ സ്പേസില്‍ ഒരു തവണ കറങ്ങിത്തീരുമ്പോള്‍ ഒരു ദിവസം കഴിഞ്ഞു എന്നു പറയുന്നു. ഒരു തവണ കറങ്ങി എന്നു നാം അറിയുന്നത് സാധാരണയായി സൂര്യനെ നോക്കിയാണ്. സൂര്യോദയം മുതല്‍ സൂര്യോദയം വരെയുള്ള ഈ സമയത്തെ ‘സൗരദിനം’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഭൂമി ആകെത്തന്നെ സൂര്യനുചുറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്നതിനാല്‍ യഥാര്‍ഥത്തില്‍ സൂര്യോദയം കഴിഞ്ഞ് സ്പേസില്‍ പൂര്‍ണമായി ഒരു തവണ കറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ അടുത്ത സൂര്യോദയം ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. ദൂരെയുള്ള ഏതെങ്കിലും ഒരു നക്ഷത്രത്തെ നോക്കിയാണ് ഭൂമിയുടെ കറക്കം നിര്‍ണയിക്കുന്നതെങ്കില്‍ കൂടുതല്‍ ശരിയായ ദിവസം കിട്ടും. ഇതിന് ‘നാക്ഷത്രദിനം’ എന്നു പറയുന്നു. നാക്ഷത്രദിനം സൗരദിനത്തെക്കാള്‍ 4 മിനിറ്റ് നീണ്ടതാണ്. സാധാരണ ആവശ്യങ്ങള്‍ക് നാം ഈ വ്യത്യാസം കണക്കിലെടുക്കാറില്ല. ഒരു ദിവസത്തെ 24 ആയി ഭാഗിച്ചാല്‍ മണിക്കൂറും അതിന്റെ 60 ആയി ഭാഗിച്ചാല്‍ മിനിറ്റും അതിനെ 60 ആയി ഭാഗിച്ചാല്‍ സെക്കന്റും കിട്ടുമെന്ന് നമുക്കറിയാം. അതുപോലെ ഭൂമി സൂര്യനുചുറ്റും ഒരു തവണ സഞ്ചരിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു കൊല്ലം കഴിഞ്ഞുവെന്ന് നാം പറയുന്നു. അതിന്റെ 12 ല്‍ ഒന്നാണ് മാസം. അങ്ങനെ നമുക്ക് പരിചയമുള്ള എല്ലാ സമയമാത്രകളുടെയും അടിസ്ഥാനം ഭൂമിയുടെ ചലനമാണ്.

തൂക്കിയിട്ട പെന്‍ഡുലത്തിന്റെയോ വാച്ചിന്റെ ബാലന്‍സ് ചക്രത്തിന്റെയോ ആട്ടത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയും സമയത്തെ കുറിക്കാവുന്നതാണ്. ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യകളും അതിവേഗത്തില്‍ പുരോഗമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയും സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥകള്‍ അതിനനുസരിച്ച് മാറാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാല്‍ ഒരുവേള ഒരു മൂന്നാം ആഗോളയുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടാല്‍ പൊട്ടിക്കപ്പെടുന്ന അണുബോമ്പുകളും ഹൈഡ്രജന്‍ബോമ്പുകളും ഭൂമുഖത്തെ ജീവജാലങ്ങള്‍ക് നിവാസയോഗ്യമല്ലാതാക്കിത്തീര്‍കുമെന്നും അവശേഷിക്കുന്ന മനുഷ്യര്‍ക് ഭൂമിക്കുള്ളില്‍ വളരെ ആഴത്തില്‍ ഗുഹകള്‍ നിര്‍മിച്ച് വായുവും വെള്ളവും വിദ്യച്ഛക്തിയും ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങളും എല്ലാം സംഭരിച്ച്, ദശാബ്ദങ്ങളും നൂറ്റാണ്ടുകള്‍തന്നെയും അവിടെ ജീവിക്കേണ്ടിവന്നേക്കാമെന്നും പല ശാസ്ത്രജ്ഞരും രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞരും ഭയപ്പെടുന്നുണ്ട്. മനുഷ്യസമൂഹത്തെ ഭയാനകമായ ഈ മാര്‍ഗത്തില്‍ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ആവശ്യമാണ്. അതിനാണ് നാം ശ്രമിക്കുന്നതും. പക്ഷേ ഇവിടെ മറ്റൊരു സംഗതിയാണ് നമ്മുടെ പ്രശ്നം; നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ മനുഷ്യര്‍ക് ഇത്തരം ഭൂഗര്‍ഭവാസം സ്വീകരിക്കേണ്ടിവന്നു എന്ന് കരുതുക. അവിടെ സൂര്യോദയവുമില്ല, സൂര്യാസ്തമയവുമില്ല, നക്ഷത്രങ്ങളുമില്ല. ദിവസവും കൊല്ലവും ഒന്നുമില്ല. അപ്പോള്‍ സമയമറിയുന്നതെങ്ങനെ? വാച്ചുനോക്കി സമയമറിയാം; അതനുസരിച്ച് ദിനചര്യകള്‍ നടത്തുകയും ചെയ്യാം. വാച്ച് കേടുവരികയോ നിന്നുപോകുകയോ ചെയ്താലോ? ഞാത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പെന്‍ഡുലം, അതിന്റെ ഒരു ആട്ടത്തിനുവേണ്ട സമയം ഒരു ‘സെക്കന്റ്’, ഇത് നമ്മുടെ ഇപ്പോഴത്തെ സെക്കന്റ് ആയിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. 100 സെക്കന്റ് 1 ‘മിനിറ്റ്’, 100 ‘മിനിറ്റ്’ 1 മണിക്കൂര്‍, നൂറു മണിക്കൂര്‍ 1 ‘ദിവസം’, 100 ദിവസം 1 ‘വര്‍ഷം’ … ഇങ്ങനെ വേണമെങ്കില്‍ സമയത്തെ നിര്‍വചിക്കാം. അതനുസരിച്ച് ദിനചര്യകള്‍ ക്രമപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം.

ഇവിടെ സമയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം പെന്‍ഡുലത്തിന്റെ ആട്ടമാണ്.

ആധുനികശാസ്ത്രലോകം സമയത്തിന്റെ ഏറ്റവും നിഷ്കൃഷ്ടമായ മാത്രയായി സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത് മറ്റൊന്ന്, എല്ലാ വസ്തുക്കളിലേയും തന്‍‌മാത്രകളും അണുക്കളും സദാ കമ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് നേരത്തെ പറയുകയുണ്ടായല്ലോ. ഒരു നിശ്ചിത താപനിലയില്‍ സീസിയത്തിന്റെ അണുക്കള്‍ക്ക് 9 19 26 31 776 (ഉദ്ദേശം 920 കോടി) തവണ കമ്പിക്കുവാന്‍‌വേണ്ട സമയത്തെ ഒരു സെക്കന്റ് എന്ന് നിര്‍വചിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം വികൃതമായ ഒരു സംഖ്യകൊടുത്തിരിക്കുന്നത് ഇന്ന് പരിചയമുള്ള നക്ഷത്രസെക്കന്റിന് തുല്യമാക്കാനാണ്. ഭൂഗര്‍ഭവാസം അനുഷ്ടിക്കേണ്ടിവരുന്ന മനുഷ്യര്‍ക്, 1000 കോടി കമ്പനങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടിവരുന്ന സമയം ഒരു സെക്കന്റ് എന്നെടുത്താലും വിരോധമില്ല.

ഇവിടെ സമയനിര്‍വചനത്തിന് അടിസ്ഥാനമായിട്ടുള്ളത് അണുവിന്റെ കമ്പനമാണ്.

വേറേ വിധങ്ങളിലും സമയത്തെ നിര്‍ണയിക്കാവുന്നതാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ദൃശ്യപ്രകാശത്തിനോ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള വിദുത്കാന്തതരംഗത്തിനോ 3 ലക്ഷം കിലോമീറ്റര്‍ സഞ്ചരിക്കുവാന്‍ വേണ്ട സമയത്തിനെ ഒരു സെക്കന്റ് എന്ന് നിര്‍വചിക്കാം. രണ്ട് സ്ഥലങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ദൂരം അളന്നശേഷം, ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്ന് പ്രകാശതരംഗങ്ങള്‍ അയച്ച് മറ്റേ സ്ഥലത്തുനിന്ന് പ്രതിഫലിപ്പിച്ച് തിരിച്ചെത്താന്‍ വേണ്ട സമയം എളുപ്പം നിര്‍ണയിക്കാം.

ഇവിടെ പ്രകാശത്തിന്റെ ചലനമാണ് സമയനിര്‍വചനത്തിന് അടിസ്ഥാനം.

അങ്ങനെ ഭൂമിയുടെ കറക്കംകൊണ്ട് സമയം നിര്‍വചിക്കാം. പെന്‍ഡുലത്തിന്റെ ആട്ടംകൊണ്ടും സമയം നിര്‍വചിക്കാം. അണുക്കളുടെ കമ്പനംകൊണ്ടും സമയം നിര്‍വചിക്കാം. പ്രാകാശത്തിന്റെ ചലനംകൊണ്ടും സമയം നിര്‍വചിക്കാം. ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഈവക രൂപങ്ങള്‍ ഒന്നുമില്ലാതെ, അവയുടെ ചലനവുമില്ലാതെ സമയത്തിനെ നിര്‍വചിക്കാനോ മനസിലാക്കുവാനോ സാധിക്കുമോ? ശ്രമിച്ചുനോക്കുക. ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഒരു രൂപവും, ഖര–ദ്രാവക–വാതക–പ്ലാസ്മകളോ പ്രകാശാദി ഊര്‍ജരൂപങ്ങളോ ഒന്നുംതന്നെ ഇല്ലാതെ സമയം എന്തെന്ന് സങ്കല്‍പിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചുനോക്കുക. സാധ്യമല്ലെന്നു കാണാം. ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഒരു ദ്രവ്യരൂപവും അതിന്റെ ചലനവും ഇല്ലെങ്കില്‍ ‘സമയം’ എന്ന വാക്കിന് തന്നെ അര്‍ഥമില്ലാതാകുന്നു.

ഈ നിഗമനം ശരിയല്ല, തലതിരിഞ്ഞാതാണ്, സമയം കേവലമാണ് അതിനെ അളക്കാനായി, അതിനെപ്പറ്റി വിവരിക്കാനായി ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തെ നാം ഉപയോഗിച്ചുവെന്നേ ഉള്ളൂ. ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനമില്ലെങ്കിലും സമയമുണ്ട്-നമുക്ക് അത് അളക്കുവാന്‍ പറ്റില്ലായിരിക്കാം … പലരുടേയും മനസില്‍ പൊന്തിവരാന്‍ ഇടയുള്ള തടസവാദമാണിത്. മനുഷ്യര്‍ക് സമയത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ബോധമുണ്ടാകുന്നതിന് ദിനരാത്രങ്ങളോ, ബാലന്‍സ് വീല്‍–പെന്‍ഡുലാദികളുടെ ചലനമോ ഒന്നും വേണ്ട. കുരുടനും ചെകിടനും ആയ ഒരാള്‍ക് ഇതൊന്നും അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല; എന്നാല്‍ അയാളുടെ സമയബോധം മറ്റുള്ളവരുടേതില്‍ നിന്ന്, പറയത്തക്കതായി വ്യത്യസ്തമല്ല. എങ്ങനെയാണ് അയാള്‍ക് ഈ സമയബോധമുണ്ടാകുന്നത്?

മനുഷ്യന് സമയത്തെപ്പറ്റി ഏറ്റവും ശക്തമായ വിധത്തില്‍ ബോധമുണ്ടാക്കുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് വിശപ്പ്, ദാഹം, മലമൂത്രാദിവിസര്‍ജനത്തിനായുള്ള ത്വര മുതലായവ. യഥാര്‍ഥത്തില്‍ നമുക്ക് സമയത്തെപ്പറ്റി ‘ബോധം” ഉണ്ടാക്കുന്നത് നമ്മുടെ ശരീരത്തില്‍ തന്നെ നടക്കുന്ന ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഇത്തരം പ്രവര്‍തനങ്ങളാണ്. പണ്ട്, സമയം അളക്കാന്‍പോലും ഹൃദയത്തിന്റെ സ്പന്ദനത്തെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവല്ലോ. എന്നാല്‍ എല്ലാ ജീവശാസ്ത്രപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും സങ്കീര്‍ണങ്ങളായ രാസ–ഭൗതികപ്രതിപ്രവര്‍തനങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് എന്ന് ഇന്ന് നമുക്കറിയാം. ഇവയെ ആകട്ടെ, അന്തിമവിശകലനത്തില്‍, തന്‍മാത്രകളുടെയും അണുക്കളുടെയും ഇലക്ട്രോണുകളുടെയും ചലനങ്ങളായി വിഘടിക്കാവുന്നതാണ്. വിവിധ ഗ്രന്ഥികളില്‍നിന്നുള്ള സ്രവണങ്ങളാവട്ടെ, ഭക്ഷണങ്ങള്‍ ദഹിപ്പിക്കുക, മാലിന്യങ്ങള്‍ നീക്കംചെയ്യുക, താപനില നിലനിര്‍തുക മുതലായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളാകട്ടെ, തലച്ചോറില്‍നിന്ന് നാഡിവ്യൂഹംവഴി വിവിധ അവയവങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന വൈദ്യുത സ്പന്ദനങ്ങളാകട്ടെ — എല്ലാം തന്നെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തിന്റെ രൂപഭേദങ്ങളാണ്. അങ്ങനെ മനുഷ്യന് സമയത്തെപ്പറ്റി സ്വയം ബോധമുണ്ടാകുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്റെ തന്നെ ദേഹത്തിനകത്ത് നടക്കുന്ന ചലനങ്ങള്‍ അഥവാ ജീവശാസ്ത്ര പ്രക്രിയകള്‍ ആണ്. ഈ ബോധമാകട്ടെ, പരിണാത്മകത്തേക്കാള്‍‌‌ കൂടുതല്‍ ഗുണാത്മകമാണ്. ഈ ചലനങ്ങളെ തനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ബാഹ്യ ലോകത്തിലെ വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള ചലനങ്ങളുമായി ഒരു തരത്തില്‍ താരതമ്യപ്പെടുത്തുകയാണ്, ഗുണാത്മക ബോധത്തെ പരിണാത്മകമാക്കി മാറ്റുകയാണ്, സമയം അളക്കുക എന്നതു കൊണ്ട് മനുഷ്യന്‍ ചെയ്യുന്നത്. ഓരോ വസ്തുവിനും പ്രവര്‍തനത്തിനും വാക്കുകള്‍ ഉണ്ടായതു പോലെ ‘സമയം’ എന്ന വാക്ക് ഉണ്ടായതും ഈ താരതമ്യപ്പെടുത്തല്‍ പ്രക്രിയയില്‍ നിന്നാണ്. ശരീരത്തിനകത്ത് ചലനങ്ങള്‍ എല്ലാം നിലച്ചാലോ ? എല്ലാം നിലക്കില്ല. ചിലതെല്ലാം നിലച്ചാല്‍ തന്നെ സമയബോധം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് തീര്‍ച. സമയമെന്ന സങ്കല്‍പ്പനം കേവലമല്ലെന്നും ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തപ്പറ്റി പഠിക്കാനും മനസിലാക്കാനും മനുഷ്യന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന രാശികളില്‍ ഒന്നാണെന്നും ഇതില്‍ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.

അതിനാല്‍ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു സാമാന്യ ഗുണധര്‍മ്മം മാത്രമാണ് സമയം.

സ്പേസ്

സ്ഥിതി ചെയ്യാന്‍ ഇടം (സ്പേസ്) വേണ്ടതെന്തോ അതാണ് ദ്രവ്യം എന്ന് പറയാറുണ്ട്. തിരിച്ച് ദ്രവ്യം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതെവിടെയോ അതാണ് സ്പേസ് എന്നു പറയാം. സ്പേസില്ലാതെ ദ്രവ്യത്തിന് സ്ഥിതി ചെയ്യാന്‍ പറ്റില്ലെന്നറിയാം. ദ്രവ്യത്തില്‍ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായ ഒരു സാര്‍വത്രിക ധാരകം ആണ് സ്പേസ് എന്നൊരു ധാരണ ഇതില്‍ നിന്ന് ഉളവാകാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്. പക്ഷേ, അങ്ങനെ ഒന്ന്, ദ്രവ്യമില്ലാത്ത സ്പേസ് എന്നൊന്ന് ഉണ്ടോ? ദ്രവ്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താതെ സ്പേസിനെ സങ്കല്‍പിക്കാന്‍ സാധിക്കുമോ? പ്രഥമദൃഷ്ടിയില്‍ സാധ്യമാണെന്ന് തോന്നും, ബാഹ്യാകാശത്തില്‍ നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗാലക്സികളുടെയും ഇടയിലുള്ള സ്പേസുകള്‍, അണുവില്‍ അണുകേന്ദ്രത്തിനും ഇലക്ട്രോണുകള്‍ക്കും ഇടയക്കുള്ള സ്പേസ് —ഇതൊക്കെയാണ് മനസില്‍ വരിക. പക്ഷേ, ഇതൊക്കെ ചിലതിന്റെയെല്ലാം ഇടക്കുള്ള സ്പേസ് ആണ്. ആ ചിലത് ഇല്ലെങ്കിലോ? ഒന്നിന്റെയും ഇടക്കുള്ളതല്ലാത്ത സ്പേസ്! അങ്ങനെ ഒന്നുണ്ടോ? ഇല്ല.

നീളം, വിസ്തീര്‍ണം, വ്യാപ്തം എന്നീ രാശികള്‍ കൊണ്ടാണല്ലോ സ്പേസ് അളക്കുന്നത്, ഇവയ്ക്കെല്ലാം ആധാരം വാര (അടി), മീറ്റര്‍ മുതലായ നീളത്തിന്റെ അളവുമാത്രകളാണ്. മീറ്ററിന്റെയും വാരയുടെയും പ്രമാണങ്ങള്‍ യഥാക്രമം ഫ്രാന്‍സിലും ഇംഗ്ലണ്ടിലും സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള ദണ്‌ഡുകളാണ്. കുറേക്കൂടി നിഷ്കൃഷ്‌ടവും തികച്ചും അന്താരാഷ്ട്രീയവുമായ ഒരു പ്രമാണം ലഭിക്കുന്നതിനായി, ഒരു പ്രത്യേക സന്ദര്‍ഭത്തില്‍, ക്രിപ്ടണ്‍ എന്ന മൂലകത്തിന്റെ അണുക്കളില്‍ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന ഓറഞ്ചുപ്രകാശത്തിന്റെ തരംഗനീളത്തിന്റെ 165 076 073 മടങ്ങ് ആണ് പ്രമാണമീറ്റര്‍ എന്ന് നിര്‍വചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ദ്രവ്യം കൊണ്ടല്ലാതെ സ്പേസിനെ നിര്‍വചിക്കാന്‍ പറ്റില്ല. ദ്രവ്യം മാത്രം പോര, ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനവും വേണം. (ചലനമില്ലാതെ ദ്രവ്യമില്ലല്ലൊ) ഒരു ഉദാഹരണമെടുക്കാം. ഒരു ബഞ്ചുണ്ട്. അതിന്റെ നീളം എത്രയെന്ന് അളക്കണം. ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഒരൊറ്റ രൂപത്തെയും ചലിപ്പിക്കാതെ നീളം അളക്കാന്‍ പറ്റുമോ? മീറ്റര്‍ദണ്ഡിനെ ചലിപ്പിക്കാതെ നീളം അളക്കുവാന്‍ പറ്റുമോ? ചുരുങ്ങിയ പക്ഷം പ്രകാശതരംഗങ്ങളുടെ ചലനമെങ്കിലും വേണമല്ലോ, ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഒരു ചലനവുമില്ലാതെ സ്പേസിനെ അളക്കാന്‍ പറ്റില്ല. തിരിച്ച് സ്പേസിന്റെ സഹായം കൂടാതെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തെ കുറിക്കാനും പറ്റില്ല. സ്പേസില്ലാതെ ദ്രവ്യത്തിന് ചലിക്കാന്‍ പറ്റില്ലല്ലൊ. ചലനത്തെ കുറിക്കുന്ന എല്ലാ രാശികളും സമയമെന്ന പോലെ സ്പേസുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സ്പേസ് എന്നു പറയുമ്പോള്‍ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനവുമായി അതിനുള്ള ബന്ധം ഉടനെ വ്യക്തമാകില്ലായിരിക്കും. പക്ഷേ, ഇപ്പോള്‍ നാം കണ്ടതനുസരിച്ച് ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടല്ലാതെ സ്പേസിനെ നിര്‍വചിക്കാന്‍ പറ്റില്ല. അതിനാല്‍ മറ്റൊരു നിഗമനത്തില്‍കൂടി നാം എത്തിച്ചേരുന്നു.

ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന മറ്റൊരു സാമാന്യഗുണധര്‍മമാണ് സ്പേസ്.

പ്രപഞ്ചോല്പത്തി

തുടക്കത്തില്‍ നാം ചോദിച്ച, ആ ചോദ്യത്തിലേക്കു തന്നെ നമുക്ക് തിരിച്ചുപോകാം. ഭൂമിയും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഗാലക്സികളും എല്ലാം അടങ്ങുന്ന പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടായതെന്നാണ്? ഉണ്ടാക്കിയത് ആരാണ്? ഇതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രത്തിന്, പ്രപഞ്ചോല്പത്തിശാസ്ത്രം എന്നു പറയുന്നു. പല ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരും ദാര്‍ശനികരും പ്രപഞ്ചോല്പത്തിശാസ്ത്രത്തിന് സംഭാവനകള്‍ നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്. മതാധികാരികളും തങ്ങളുടെതായ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ ഉയര്‍തിപ്പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1580 മുതല്‍ 1655 വരെ ജീവിച്ചിരുന്ന ഐറിഷുകാരനായ ആര്‍ച് ബിഷപ്പ് ഉഷ്ഷര്‍ പറയുകയുണ്ടായി: ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ് 5004-ആം ആണ്ട് ഒക്ടോബര്‍മാസം 26 ന് വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി 9 മണിക്കാണ് പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്! (വെള്ളിയാഴ്ചയല്ല, ഞായറാഴ്ചയായിരുന്നു അന്ന് എന്ന് ചിലര്‍ വാദിക്കുന്നുണ്ട്) ശുദ്ധ അബദ്ധമാണ് ഈ പ്രസ്താവന എന്ന് ഇന്ന് എല്ലാവര്‍കുമറിയാം. പക്ഷേ, പ്രസ്താവന മാത്രമല്ല, ചോദ്യം തന്നെ, പ്രപഞ്ചം എന്നാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന ചോദ്യം തന്നെ അസംബന്ധമാണ്. “കാരമുള്ളിന്റെ കൂര്‍പോ, ചെമ്പരത്തിപ്പൂവിന്റെ തുടുപ്പോ എതാണ് കൂടുതല്‍” എന്ന് ചോദിക്കുന്നതുപോലെ അര്‍ഥശൂന്യമായ ഒരു ചോദ്യമാണത്.

ചോദ്യം ഒന്നുകൂടി പരിശോധിക്കാം. (a) ‘എന്ന്’ എന്ന ഏത് ചോദ്യത്തിനും ഇത്രകാലം മുമ്പെ, അല്ലെങ്കില്‍ ഇത്രകാലം കഴിഞ്ഞ് എന്ന രീതിയിലുള്ള ഒരു ഉത്തരമാണല്ലോ നാം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. (b) ഇത്ര കോടി കൊല്ലം മുന്പ് പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ഒരുത്തരം നമുക്ക് ലഭിച്ചതായി കരുതുക. അപ്പോള്‍ അതിനു മുന്പോ? ന്യായമായും ചോദിക്കാവുന്ന ഒരു ചോദ്യമാണിത്. അതിനുമുമ്പ് ഒന്നും — ഇലക്ട്രോണും പ്രോട്ടോണും ഊര്‍ജ്ജം കൂടിയും — ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പക്ഷെ, മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇതാകട്ടെ, സമയത്തെ കുറിക്കുന്ന ഒരു വാക്കാണ്‌. ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഒരു രൂപവും ഇല്ലാത്ത ഒരു കാലം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന് അര്‍ഥംവരുന്നത്. പക്ഷേ കാലം അഥവാ സമയം എന്നത് ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനത്തെ കുറിക്കുന്ന ഒരു സങ്കല്‍പ്പമാണെന്നു നാം കണ്ടുകഴിഞ്ഞു. അപ്പോള്‍ നാം എത്തിച്ചേരുന്നതെവിടെയാണ്? ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഒരു രൂപവുമില്ലാതെ തന്നെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ചലനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന തികച്ചും അര്‍ഥശൂന്യമായ ഒരു നിഗമനത്തില്‍!

അര്‍ഥമില്ലാത്ത ചോദ്യം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അര്‍ഥമില്ലാത്ത ഉത്തരം കിട്ടി എന്ന് മാത്രം. ‘പ്രപഞ്ചം എന്ന് ഉണ്ടായി’ എന്ന ചോദ്യം നിരര്‍ഥകമാണ്. ‘എന്ന്’ എന്ന പദം തന്നെ പ്രപഞ്ചം ‘ഉണ്ട്’ എന്ന വസ്തുതയെയാണ് കുറിക്കുന്നത്. ഉള്ള പ്രപഞ്ചം എന്നുണ്ടായി എന്ന് ചോദിച്ചാല്‍ ഭ്രാന്താണ് എന്ന് പറയാതിരിക്കാന്‍ നിവൃത്തിയില്ല. എന്നിട്ടും നിരവധി ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ ഇന്നും ആ ചോദ്യം ആവര്‍തിക്കുന്നുണ്ട്.

ഇവിടെ ‘പ്രപഞ്ചം’ എന്ന പദം കൊണ്ട് ഖര–ദ്രാവക–വാതക–പ്ലാസ്മാ രൂപത്തിലുള്ള എല്ലാ പദാര്‍ഥങ്ങളും എല്ലാത്തരം ഊര്‍ജവും അടക്കമാണല്ലോ അര്‍ഥമാക്കുന്നത്. ‘ഉണ്ടായി’ എന്ന വാക്കില്‍ ലീനമായ അര്‍ഥമാകട്ടെ ഒരുകാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല–എന്നതാണ്. ‘ഉണ്ടായി’ എന്നതിന് പകരം ‘സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്?’ എന്ന് ചോദിക്കുന്നവരുമുണ്ട്. ഒരു സ്രഷ്ടാവിനെ മനസില്‍ സങ്കല്‍പിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് അവര്‍ ഈ ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നത്. ‘പ്രപഞ്ചോല്‍പത്തി ശാസ്ത്ര’ത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ നില ഒട്ടു അസൂയാവഹമല്ല. അറിവിന്റെ ചക്രവാളം നമുക്ക് ഉള്‍ക്കൊള്ളാന്‍ പറ്റുന്നതിനേക്കാള്‍ വേഗത്തില്‍ വികസിക്കുകയാണ്.

ഈ പ്രപഞ്ചമാകെ വികസിക്കുകയാണ്. എല്ലാ ഗാലക്സികളും തമ്മില്‍തമ്മില്‍ അകലുകയാണ് എന്ന് പറയുകയുണ്ടായല്ലോ. ചില നിരീക്ഷണഫലങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിഗമനമായിരുന്നു അത്. എന്താണ് ഈ വികസനത്തിനുള്ള കാരണം? ഇതിനു പ്രേരകമായ ബലം എവിടെ നിന്ന് ലഭിച്ചു? ഇപ്പോഴും ആ ബലം പ്രവര്‍തിക്കുന്നുണ്ടോ? ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ചോദ്യങ്ങള്‍. പല സിദ്ധാന്തങ്ങളും ഉന്നയിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അപ്പോള്‍ പ്രപഞ്ചം വികസിക്കുകയാണ് എന്ന ധാരണ തന്നെ തെറ്റായിരിക്കുമോ എന്നായി സംശയം. കൂടുതല്‍ പരീക്ഷണങ്ങള്‍ നടത്തി, വികസിക്കുക തന്നെയാണെന്നതിനു കൂടുതല്‍ തെളിവുകളും കിട്ടി. ‘പ്രപഞ്ചം ‘മുഴുവനും’ (എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ എന്താണ് അര്‍ഥമെന്ന് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല!) ‘ആദ്യത്തില്‍’ (ഏതാണ് ഈ ആദ്യം) ഒരുമിച്ചായിരുന്നു: ഒരൊറ്റ വലിയ, ഭീമാകാരമായ, പ്രാക് അണുവിന്റെ രൂപത്തില്‍. ഇതിനു ഒരു ഫുട്ബാളിനോളമേ വലിപ്പമുണ്ടായിരിക്കൂ. പക്ഷെ, അതിന്റെ കടുകുമണിയോളം പോന്ന ഒരു ഭാഗത്തിനു തന്നെ ഭൂമിയുടെ എത്രയോ ആയിരം മടങ്ങ് ഭാരമുണ്ടായിരുന്നു! (ഊഹിക്കാന്‍ പറ്റാത്ത ദൂരങ്ങളെപ്പോലെ ഊഹിക്കാന്‍ പറ്റാത്ത ഘനത്വങ്ങളും!) പണ്ട് പണ്ട് ഒരു ദിവസം ഈ പ്രാക് അണുപൊട്ടിത്തെറിച്ചുവത്രേ! ആ പൊട്ടിത്തെറിയുടെ ഫലമായി പറന്നകലുന്ന ‘ശകലങ്ങളാണത്രെ ഗാലക്സികള്‍! നല്ല ചിത്രം! ഇതാണ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വികസനത്തിന് കാരണം എന്നാണ് ഇന്ന് പ്രപഞ്ചവൈജ്ഞാനികരില്‍ ഒരു നല്ല വിഭാഗം വിശ്വസിക്കുന്നത്. എന്നാണ് ഈ പൊട്ടിത്തെറി നടന്നത്? ഏതാണ്ട് 1000 കോടി 3000 കോടി കൊല്ലങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പാണ് നടന്നതെന്ന് ചിലര്‍ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. അതിനുമുമ്പോ? അതിന് ‘മുമ്പ്’ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലത്രേ! ഒരാളുടെ വയസ്സ് കണക്കാക്കുന്നത് അയാള്‍ ജനിച്ച മുതലല്ല. അയാളെ ആദ്യമായി കണ്ട മുതല്‍ക്കാണ് എന്നു പറയുന്നതിന് സമാനമാണിത്! ഇക്കണക്കിന് ‘സമയം’ തുടങ്ങിയത് ‘ക്രിസ്തുവിന്റെ ജനനത്തോടെയാണെന്നോ’, ‘ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജനനത്തോടെയാണെന്നോ ഒക്കെപ്പറയാം. സംഗതി ഇതാണ്: സമയത്തിന്റെ തുടക്കം എന്ന് പറയുന്നതിനുതന്നെ അര്‍ഥമില്ലാതാകുന്നു. ‘സമയം’ തുടക്കമില്ലാത്തതാണ്. അപ്പോള്‍ ദ്രവ്യവും അതിന്റെ ആകെത്തുകയായ പ്രപഞ്ചവും ഒരു കാലത്തും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതല്ല. അനാദിയാണത്. അനന്തതമാണത്. അങ്ങനെയല്ലാതെ മറ്റ് ഒരു തരത്തില്‍ അതിനെപറ്റി സങ്കല്‍പ്പിക്കാന്‍ സാധ്യമല്ല.

ഈ വാദഗതി വളരെ യുക്തിയുക്തമാണെങ്കില്‍ പോലും നമുക്ക് എളുപ്പത്തില്‍ ദഹിക്കില്ല. പേരുകേട്ട ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍പോലും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെപ്പറ്റി ചോദിക്കുന്നു. നിരര്‍ഥകമെന്ന് ബുദ്ധിപറഞ്ഞാലും ‘ശീലം’ ചോദ്യമാവര്‍ത്തിക്കാന്‍ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. അത് നമ്മെ കൊണ്ടെത്തിക്കുന്നത് എവിടെയാണെന്നോ? കൂടപ്പിറപ്പായ മറ്റ് ഒരു ചോദ്യത്തില്‍, ‘പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിച്ചതാര്’? ഈശ്വരന്‍ എന്നല്ലാതെ മറ്റൊരു ഉത്തരവും കൊടുക്കാന്‍ കഴിയുകയില്ല. അങ്ങനെ അര്‍ഥമില്ലാത്ത ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു, അര്‍ത്ഥമില്ലാത്ത ഒരു ഉത്തരവും കിട്ടി. ഇതില്‍നിന്ന് നാം പുതിയൊരുത്തരം ദര്‍ശനത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.

ബലാധിഷ്ഠിത ദര്‍ശനം

സ്വാഭാവികമായ, യുക്തിയുക്തമായ ദര്‍ശനത്തിനുപകരം പ്രത്യക്ഷവും പരോക്ഷവും ആയ ബലപ്രയോഗം മൂഖേന അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കുന്ന ദര്‍ശനമാണ് ‘സൃഷ്ടിയുടെയും സ്രഷ്ടാവിന്റെയും ദര്‍ശനം’. പ്രപഞ്ചം ഒരു കാലത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണെനും ഈ സൃഷ്ടിയ്ക് കാരണമായ ശക്തിയാണ് ഈശ്വരന്‍ എന്നും ഈ ദര്‍ശനം ശാസിക്കുന്നു. ’ഈശ്വരനെ ആര് സൃഷ്ടിച്ചു’ എന്ന ചോദ്യമാകട്ടെ നിഷിദ്ധമാണ്. അത് ചോദിക്കുന്നവന്‍ ഏത് കാലത്തായാലും വേണ്ടില്ല ബലപ്രയോഗത്തിന് വിധേയനായിരുന്നു. നേരിട്ട് ആ ചോദ്യം ചോദിക്കണമെന്നില്ല; ഈശ്വരനെപ്പറ്റി സാമാന്യജനങ്ങളില്‍ സംശയമുണ്ടാക്കാന്‍, ബഹുമാനക്കുറവുണ്ടാക്കാന്‍ വഴിവച്ചേക്കാമെന്ന് തോന്നുന്ന (ആര്‍ക്) എത് ചോദ്യവും നിഷിദ്ധമായിരുന്നു. പക്ഷേ കാലക്രമത്തില്‍ അവനവനെത്തന്നെയും സമൂഹത്തെയും കളിപ്പിക്കാനായി ഈശ്വരന് പല വ്യാഖ്യാനങ്ങളും കൊടുക്കാന്‍ മനുഷ്യന്‍ ബാധ്യസ്ഥനായി. ഓരോ മതത്തിലും ഉണ്ട് വ്യത്യസ്ഥ ഈശ്വരന്മാര്‍. വളരെക്കാലത്തേക്ക് ഈ ഈശ്വരന്മാരെല്ലാം മനുഷ്യരുടെ സ്വഭാവത്തോടുകൂടിയവരായിരുന്നു; മനുഷ്യരുടെ ഭാഷകള്‍ സംസാരിക്കുന്നവരും മനുഷ്യാകൃതിയിലുള്ളവരും ആയിരുന്നു. ഇടക്ക് ചിലര്‍കെല്ലാം മൃഗാകൃതിയും കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഗോത്രജീവിതകാലത്തെ കുലചിഹ്നത്തിന്റെ സ്വാധീനം കൊണ്ടാണ് ഇത് വന്നിട്ടുള്ളത്. കാലക്രമേണ മനുഷ്യരൂപത്തിലുള്ള ഈശ്വരന്റെ പോരായ്മകള്‍ വ്യക്തമായി. എങ്കിലും ഈശ്വരനെ ഉപേക്ഷിക്കാന്‍ തയ്യാറായില്ല. എന്തുകൊണ്ടെന്നാല്‍, സകലതിന്റേയും സൃഷ്ടികര്‍താവും സര്‍വജ്ഞനും സര്‍വവ്യാപിയും സര്‍വശക്തനുമായ ‘ഒന്നി’ന്റെ ആവശ്യമുള്ള ചിലരുണ്ടായിരുന്നു. മനുഷ്യന്റെ അറിവ് വര്‍ദ്ധിച്ചുവന്നതോടെ ഈശ്വരനെപ്പറ്റിയുള്ള പല സങ്കല്‍പങ്ങളും നിലനില്‍കാതെയായി. ഈശ്വരന് പുതിയ രൂപങ്ങള്‍ നല്‍കേണ്ടിവന്നു. ബ്രഹ്മം, പരബ്രഹ്മം, നിരാകാര നിര്‍ഗുണബ്രഹ്മം, കേവലമായ ചിന്ത, സാര്‍വത്രികമായ ആശയം, ജ്ഞാനം … ഇങ്ങനെ പല പുതിയ സങ്കല്‍പങ്ങളും രൂപംകൊണ്ടു. ഒരു വിധത്തിലുള്ള ഗുണധര്‍മങ്ങളാലും വിവരിക്കുവാന്‍ പറ്റാത്ത ‘ഒരു വിധത്തിലും നിര്‍വചിക്കാന്‍ പറ്റാത്ത എന്തോ ഒന്നാണ് ഹൈന്ദവവേദാന്തികള്‍ക്ക് ഈശ്വരനെന്ന സങ്കല്‍പം. ‘ഒന്നിനെയും പറ്റിയല്ലാത്ത ചിന്ത’ ഇതത്രെ ജര്‍മന്‍ ദാര്‍ശനികനായ കാന്റിന്റെ ‘അഭിനവ ഈശ്വരന്‍’. എന്താണാവോ ഈ ഒന്നിനേയും പറ്റിയല്ലാത്ത ചിന്ത, മറ്റൊരു വാദഗതി ഇങ്ങനെ പോകുന്നു; മനുഷ്യനില്ലെങ്കില്‍ മനുഷ്യന് പ്രകൃതിയെപ്പറ്റി മനസിലാക്കാന്‍ പറ്റില്ല; ഞാനില്ലെങ്കില്‍ എനിക്ക് പ്രകൃതി അര്‍ഥശൂന്യമാണ്. എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഞാനില്ലെങ്കില്‍ പ്രകൃതിയില്ല. അപ്പോള്‍ പ്രകൃതി, ചുറ്റുമുള്ള ഭൗതികപ്രപഞ്ചം, എന്റെ സങ്കല്‍പസൃഷ്ടിയാണ് — എല്ലാം — എന്റെ മിഥ്യ. ഈ വിശ്വാസം വെച്ചുകൊണ്ട് ഇക്കൂട്ടര്‍ ഊളമ്പാറയിലോ കുതിരവട്ടത്തോ കഴിഞ്ഞുകൂടുകയാണെങ്കില്‍ സമുക്കാശ്വസിക്കാമായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇക്കൂട്ടര്‍ ‘രാജഭവന’ങ്ങളിലും മന്ത്രിമന്ദിരങ്ങളിലുമാണ് താമസിക്കുന്നത്. അവര്‍ പറയുന്നു: “സംഗതികള്‍ ഇങ്ങനെ ഇങ്ങനെയെല്ലാമാണ്. അതിനാല്‍ അധ്വാനിക്കേണ്ട കടമ നിങ്ങളുടെതാണ്. അനുഭവിക്കാനുള്ള അവകാശം ഞങ്ങള്‍കും.” അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്താലോ, “നടക്ക് പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലേക്ക്” എന്നാണ് മറുപടി. (അധികാരത്തിന്റെ പ്രതീകമെന്ന നിലക്ക് മാത്രമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷന്‍ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്).

ഇത് ഇന്നത്തെയോ ഇന്നലത്തെയോ അനുഭവമല്ല. നൂറ്റാണ്ടുകളായി, ആയിരത്താണ്ടുകളായി ഉള്ള അനുഭവമാണ്. ഒരോ കാലത്തും നിലവിലിരിക്കുന്ന സാമൂഹ്യവവസ്ഥയില്‍ അധ്വാനിക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടരുണ്ട്! അധ്വാനഫലമുണ്ണുന്ന മറ്റൊരു കൂട്ടരുണ്ട്. ഈ ബന്ധത്തെ ശാശ്വതീകരിക്കാന്‍ ഉതകുന്ന ഒരു ലോകവീക്ഷണവും ദര്‍ശനവും എല്ലാം ഉണ്ടായിരിക്കും. ആ ദര്‍ശനത്തിലെ തെറ്റുകളെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥക്ക് ആപത്താണ്. അതിനാല്‍ തെറ്റ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നവന്‍ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഭൂമി ഉരുണ്ടതാണ് എന്ന് പറഞ്ഞതിന് ഗിയൊര്‍ഡനോ ബ്രൂണോവിനെ, ക്രിസ്തീയ മതാധികാരികളുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ ജീവനോടെ ചുട്ടുകൊന്നു. ഗലീലിയോവിന് താന്‍ പറഞ്ഞതെല്ലാം തെറ്റാണെന്ന് കുമ്പസാരിക്കേണ്ടി വന്നു! വെറും 300–400 കൊല്ലങ്ങള്‍ക്കു മുമ്പാണിതു നടന്നത്. ഇതിലും എത്രയോ മുമ്പു തന്നെ സോക്രത്തീസിനെക്കൊണ്ട് വിഷം കുടിപ്പിച്ചു. ‘ബലാധിഷ്ഠിത ദാര്‍ശനികന്‍’ ഇന്ത്യയിലെ ഭൌതികവാദികളായ ചാര്‍വാകന്മാരെ അഥവാ ലോകായതന്മാരെ വേട്ടയാടി. അവരെഴുതിയതു മുഴുവന്‍ ചുട്ടുകരിച്ചു. അവശേഷിച്ചത് തിരുത്തിയെഴുതി. തന്ത്ര–വൈശേഷിക–സാംഖ്യ ദര്‍ശനങ്ങള്‍ക്ക് വേദാന്തത്തിന്റെ പരിവേഷം കൊടുത്തു.

എപ്പോഴെപ്പോഴെല്ലാം ഭൗതികവാദം കൂടുതല്‍ ശക്തിയായി തീരുന്നുവോ, യുക്തിയുക്തമായി കൂടുതല്‍ സ്വീകാര്യമായി തീരുന്നുവോ, അപ്പോഴപ്പോഴെല്ലാം ആശയവാദത്തിന്റെയും ഇഹലോകമിഥ്യാവാദത്തിന്റെയും കുപ്പായമിട്ട് ഈശ്വരന്മാരുടെ പ്രതിനിധികളായി സ്വയം ചമഞ്ഞു നടക്കുന്ന കൂട്ടര്‍ മടിയേതും കൂടാതെ അതിനെ ബലം പ്രയോഗിച്ചു തന്നെ നശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എന്നാല്‍ പല സന്ദര്‍ഭങ്ങളിലും ബലപ്രയോഗം കൂടാതെ തന്നെ ഭൗതികവാദികളെ ഉത്തരം മുട്ടിക്കാന്‍ പറ്റുമായിരുന്നു.

ചോദ്യങ്ങള്‍

ദ്രവ്യം, പദാര്‍ത്ഥം, വസ്തു എന്നീ പദങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്ത്? ആ ബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവമെന്ത്?

കേവലമായ നിശ്ചലാവസ്ഥയെപ്പറ്റി എന്തുപറയാന്‍ കഴിയും?

ചലനത്തിന്റെ വിവിധരൂപങ്ങള്‍ ഏവ?

എന്താണ് സമയം?

എന്താണ് സ്പേസ്?

പ്രപഞ്ചം എന്ന വാക്കിന്റെ ബഹുവചനമെന്ത്?

ആധുനിക പ്രപഞ്ചോല്‍‌പ്പത്തി സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ ഏവ? എന്താണവയുടെ മൗലികമായ ദാര്‍ശനികമായ പിശക്?

¹ ദ്രവ്യത്തിന് പ്ലാസ്മയെന്നൊരു രൂപമുണ്ടെന്ന് പറയുകയുണ്ടല്ലോ. ഉയര്‍ന താപനിലക്ക് വിധേയമായി, അണുക്കളില്‍ നിന്ന് ഏതാനും ഇലക്ട്രോണുകള്‍ വേര്‍പെടുമ്പോള്‍ ധനചാര്‍ജിതമായ അയോണുകള്‍ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത്തരം അയോണുകളുടെയും ഇലക്ട്രോണുകളുടെയും മിശ്രിതമാണ് പ്ലാസ്മ.

— 4 —
ജീവപ്രപഞ്ചം

ഭൗതികവാ‍ദികളെ വെട്ടിയിടാനായി വേദാന്തികളും കൂട്ടരും വളരെക്കാലമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന തുരുപ്പുശീട്ടാണ് ‘ജീവന്‍’ എന്ന അദ്ഭുതപ്രതിഭാസം. ആലോചിക്കുന്തോറും മനസ്സിലാക്കുന്തോറും അദ്ഭുതമേറിവരുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസം തന്നെയാണ് ജീവന്‍. ഭൌതികശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍, ദ്രവ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ അതിനെ നിര്‍വചിക്കുക പ്രയാസമായിരുന്നു. അനിര്‍വചനീയവും അജ്ഞേയവും ഭൌതികേതരവും ആയ ഒരു ദിവ്യശക്തിയാണ് ജീവന്‍ എന്നൊക്കെ വേദാന്തികളും കൂട്ടരും വാദിച്ചു. ആശയവാദത്തിന്റെ പിടിമുറുക്കുന്നതിന് വളരെയധികം സഹായിച്ച ഒന്നാണ് ജീവന്റെ സ്വഭാവത്തെപ്പറ്റിയും ഉദ്ഭവത്തെപ്പറ്റിയും ഉള്ള ഈ അനിശ്ചിതത്വം. പക്ഷേ, ആശയവാദികള്‍ക്ക് ഇന്ന് ഇതിന്റെ സഹായം കൂടി നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ആധുനികശാസ്ത്രത്തിനും ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്കും ജീവനെപ്പറ്റി വളരെ വ്യക്തമായ ധാരണകള്‍ ഉണ്ട്.

ജീവന്‍ എന്ന പ്രതിഭാസം

അചേതനങ്ങളായ വസ്തുക്കളില്‍ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അതേ പദാര്‍ഥകണികകള്‍ തന്നെയാണ് സചേതന വസ്തുക്കളിലും ഉള്ളതെന്നും അവയുടെ രചനാപരമായ സങ്കീര്‍ണ്ണതയാണ് സ്വഭാവവൈജാത്യത്തിന്, അതായത്, അചേതന–സചേതന വ്യത്യാസത്തിന് കാരണമെന്നും ഉള്ള കാര്യത്തില്‍ ഇന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാര്‍ക്കിടയില്‍ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമില്ല. ഈ സ്വഭാവവൈജാത്യങ്ങളെ, അല്ലെങ്കില്‍ ജീവന്റെ സ്വഭാവത്തെ എങ്ങനെ നിര്‍വചിക്കാം. എങ്ങനെയാണ് ഇത്തരം സങ്കീര്‍ണ പദാര്‍ഥരൂപങ്ങള്‍ ഉടലെടുത്തത് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങള്‍ ഇല്ലെന്ന് പറയുക വയ്യ. എകീകൃതമായ ഒരു അഭിപ്രായം ഇനിയും രൂപം കൊള്ളേണ്ടതായാണിരിക്കുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തില്‍ ജീവന്‍ എന്നും എവിടെയും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അടുത്തകാലം വരെ പലരും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍, അചേതന പദാര്‍ഥങ്ങളില്‍ നിന്ന്, സുദീര്‍ഘമായ ഒരു കാലയളവില്‍ വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന പരിവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചലനാത്മകമായ ഒരു പരിത: സ്ഥിതിയില്‍ സങ്കീര്‍ണങ്ങളായ ഭൌതിക–രാസിക പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ് ജീവനെന്ന പ്രത്യേക സ്വഭാവത്തോടുകൂടിയ സചേതനവസ്തുക്കള്‍ രൂപം കൊണ്ടതെന്ന കാര്യത്തില്‍ ഇന്ന് പരക്കെ യോജിപ്പാണ്. അതേസമയം, ജീവനെന്ന സ്വഭാവവിശേഷത്തിന് പൂര്‍ണമായ ഒരു നിര്‍വചനം കൊടുക്കുക എളുപ്പവുമല്ല.

ജീവവസ്തുവിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ സ്വഭാവം വര്‍ഗവര്‍ധനവിനുള്ള, അതായത് തന്റേതിന് തുല്യമായ രൂപങ്ങളെ സ്വയം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കഴിവ് ആണ്. ഇതിന് പ്രത്യുല്‍പാദനശേഷി എന്നു പറയുന്നു. ഇത്ര തന്നെ പ്രധാനമായ മറ്റൊരു സ്വഭാവവിശേഷം കൂടി ഉണ്ട്. സ്വരൂപങ്ങളെ പ്രത്യുല്‍പാദിപ്പിക്കുന്നതിനോടൊപ്പം അതില്‍ പുതുമ കലരുവാനുള്ള സാധ്യതയാണിത്. ഈ കഴിവാണ് വിവിധ ജീവരൂപങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്നതിനും പരിണാമത്തിനും ഉള്ള കാരണം. പ്രത്യുല്പാദനത്തിനാവശ്യമായ ഘടകപദാര്‍ഥങ്ങള്‍ പുറമെനിന്ന് ലഭിക്കണമെന്ന കാര്യം പ്രത്യേകം പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. ജീവന്‍ എന്ന സ്വഭാവത്തിന് ഏറ്റവും ലളിതമായ ഒരു നിര്‍വചനം നല്‍കുകയാണെങ്കില്‍ അതിങ്ങനെ ആകാം.

“ഒരു വസ്തുവിന് തനതായ സംഘടിതരൂപം ഉണ്ടായിരിക്കുകയും അത് ചുറ്റുമുള്ള മാധ്യമത്തില്‍ നിന്ന് ഭക്ഷണം (ഊര്‍ജ്ജം) സ്വീകരിക്കുകയും അതുപയോഗിച്ച് സ്വയം വളരുകയും സ്വരൂപങ്ങളെ പ്രത്യുല്പാദിപ്പിക്കുകയും, അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതോടൊപ്പം അവയില്‍ എന്തെങ്കിലും പുതുമ കലരുവാനുള്ള സംഭാവ്യത ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കില്‍ അത് സചേതനമാണ്, അതിന് ജിവന്‍ ഉണ്ട് എന്നുപറയാം.”

കാര്‍ബണ്‍, ഹൈഡ്രജന്‍, ഓക്സിജന്‍ … തുടങ്ങി സാധാരണ അചേതനവസ്തുക്കളില്‍ കാണുന്ന അതേ മൂലകങ്ങള്‍ തന് നെയാണ് ജീവനുള്ള വസ്തുക്കളിലും കാണുന്നത്. അപ്പോള്‍ അവര്‍ക്കെപ്പൊഴാണ് ഈ സചേതന സ്വഭാവം കൈവരുന്നത്? എന്താണിതിന്റെ മെക്കാനിസം? ആധുനിക ജീവശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ഭൌതികത്തിന്റെയും രസതന്ത്രത്തിന്റെയും ചക്രവാളങ്ങളിലേക്കാണ് ഈ ചോദ്യങ്ങള്‍ നമ്മെ നയിക്കുന്നത്. അവിടെ എത്തുമ്പോള്‍ ചില പദങ്ങള്‍ ആവര്‍ത്തിച്ച് ആവര്‍ത്തിച്ച് കേള്‍ക്കാന്‍ തുടങ്ങുന്നു. ഡി. എന്‍. എ ആര്‍. എന്‍. എ അമിനോ അമ്ലങ്ങള്‍, ന്യൂക്ലിയോടൈഡുകള്‍, പ്രോട്ടീനുകള്‍ തുടങ്ങിയവയാണ് ഈ പദങ്ങള്‍. ഇവയെല്ലാം സങ്കീര്‍ണങ്ങളായ രാസയൌഗികങ്ങളാണ്. പലതും പോളിമറുകള്‍ എന്ന പേരില്‍ അറിയുന്നവയുമാണ്. അവയുടെ സങ്കീര്‍ണതയെപ്പറ്റി ഇത്തരുണത്തില്‍ നമുക്കേറെ പരിഭ്രമിക്കേണ്ടതില്ല. ഒന്നുമാത്രം ധരിച്ചാല്‍ മതി, ജീവന്റെ പണിപ്പുരയിലെ പ്രധാന നിര്‍മ്മാണസാമഗ്രികളും സൂത്രധാരന്‍മാരുമാണിവ. ഇവയെപ്പറ്റിയുള്ള പഠനശാഖക്ക് തന്‍മാത്രാജീവശാസ്ത്രം എന്നു പറയുന്നു.

ഡി എന്‍ എ–ആര്‍ എന്‍ എ–പ്രോട്ടീന്‍ കൂട്ടുകെട്ട്

രോഗാണുക്കള്‍, ബാക്ടീരിയകള്‍, വൈറസുകള്‍ തുടങ്ങി പലതരം ജീവികളേയും പറ്റി നാം കേട്ടിട്ടുണ്ട്. പലതരം രോഗങ്ങളും ഇവകൊണ്ടാണുണ്ടാകുന്നത്. അതിസൂക്ഷ്മങ്ങളായ ജീവരൂപങ്ങളാണിവ. ഇതില്‍ വൈറസുകള്‍ പ്രത്യേകശ്രദ്ധ ആകര്‍ഷിക്കുന്നു. അതിശക്തങ്ങളായ സൂക്ഷ്മദര്‍ശിനകളില്‍ കൂടി മാത്രമേ ഇവയെ കാണുവാന്‍ കഴിയൂ. ഇവയ്ക്ക് ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ഇവ സചേതനവസ്തുക്കളെപ്പോലെയും അചേതന വസ്തുക്കളെപ്പോലെയും പെരുമാറുന്നു. സാധാരണ രാസപ്രക്രിയകള്‍ക്ക് വിധേയമാക്കി ഉണക്കിപ്പൊടിച്ച് കുപ്പികളിലാക്കി വര്‍ഷങ്ങളോളം സൂക്ഷിച്ച് വെക്കാം. സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ഒരു അചേതന രാസയൗഗികം എന്നേ ഇതിനെപ്പറ്റി പറയാന്‍ ആകൂ. എന്നാല്‍ അനുകൂലങ്ങളായ മാധ്യമങ്ങളില്‍, മറ്റു ജീവികളില്‍, ചെന്നുപെട്ടാല്‍ പെട്ടെന്നവയുടെ സ്വഭാവം മാറുന്നു. സചേതനങ്ങളായിത്തീര്‍ന്ന് പ്രത്യുല്‍പാദനമടക്കമുള്ള എല്ലാ ജീവലക്ഷണങ്ങളും കാണിക്കുന്നതാണ്. സചേതനത്തിന്റേയും അചേതനത്തിന്റേയും ഇടയ്ക്കുള്ള പാലമാണ് അവ. സചേതനവസ്തുക്കളിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്നരൂൂപം മനുഷ്യനും, ഏന്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യനെ ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്നരൂപമെന്ന് പറയുന്നുവെന്ന് വഴിയെ ചര്‍ചിക്കാം.

വൈറസ് മുതല്‍ മനുഷ്യന്‍വരെയുള്ള ജീവലോകത്തിന്റെ മുഴുവനും പാരമ്പര്യ സ്വഭാവം അടക്കമുള്ള എല്ലാ ജൈവസ്വഭാവങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നത്, പ്രധാനമായും, ഡി എന്‍ എ ആണ്. ചുരുക്കം ചില വൈറസുകളില്‍ (ഉദാ: പുകയിലയിലെ മഞ്ഞപ്പൂപ്പ് വൈറസ്) ഡി എന്‍ എ ക്ക് പകരം ആര്‍ എന്‍ എ ആണു ഈ ധര്‍മ്മം നിര്‍വഹിക്കുന്നത്. ന്യൂക്ലിയോറ്റൈഡുകള്‍ എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്ന സങ്കീര്‍ണങ്ങളായ തന്മാത്രകള്‍ അസംഖ്യം എണ്ണം കോര്‍തിണക്കിയുണ്ടാക്കുന്ന നീണ്ട ചങ്ങലയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ഭീമ തന്മാത്രകളാണ് ഡി എന്‍ എ. ഇവയിലെ ന്യൂക്ലിയോടൈഡുകളുടെ ക്രമീകരണ സ്വഭാവമാണ് ജൈവ സ്വഭാവങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കോഡ്. ഡി എന്‍ എയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത അതിന് സ്വയം പുനരാവര്‍ത്തിക്കാന്‍, അതായത് സ്വരൂപത്തെ പ്രത്യുല്പാദിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയും എന്നതാണ്. മാത്രമല്ല, മ്യൂട്ടേഷനുകള്‍കുള്ള അതായത്, ന്യൂക്ലിയോടൈഡുകളുടെ എണ്ണത്തിലും ക്രമത്തിലും വ്യത്യാസം വരുന്നതിനും അങ്ങനെ അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക്, പുതിയ സ്വഭാവങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നതിനുമുള്ള, സാധ്യതകള്‍കൂടി ഇതിന്റെ ഘടനയിലുണ്ട്. മ്യൂട്ടേഷനുകള്‍ ഡി എന്‍ എ യുടെ തലത്തില്‍ മാത്രമല്ല, കൂടുതല്‍ ഉയര്‍ന്ന തലത്തിലും നടക്കുന്നതാണ്. നിരവധി മ്യൂട്ടേഷനുകളുടെ സമാകലിതഫലമാണ്‍ വിവിധ ജീവിവര്‍ഗങ്ങളുടെ പരിണാമം. ജീവന്റെ ആവിര്‍ഭാവത്തിന്റെ നിര്‍ണായകഘട്ടം ഡി എന്‍ എ യുടെ രൂപീകരണമാണ്. ജീവശരീരത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണല്ലോ പ്രോട്ടീനുകള്‍. ജീവന്റെ നിലനില്‍പിനെ ബാധിക്കുന്ന രണ്ട് പ്രധാന ധര്‍മങ്ങള്‍ അവ നിര്‍വഹിക്കുന്നു. ഒന്നാമതായി, ജൈവഗുണങ്ങള്‍ നിലനില്‍ക്കാന്‍ തക്കവണ്ണം സങ്കീര്‍ണമായ ഘടനാവിശേഷം ജീവശരീരത്തിന് നല്‍കുന്നത് അവയാണ്. വ്യത്യസ്ത ജീവികളുടെ ഘടനാപരമായ വൈവിധ്യത്തിന് കാരണവും പ്രോട്ടീനുകളുടെ ഈ സ്വഭാവവിശേഷമാണ്. രണ്ടാമതായി, രാസപ്രതിപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു എന്‍സൈമുകളായും പ്രോട്ടീനുകള്‍ വര്‍ത്തിക്കുന്നു.

ഏകദേശം 100 മുതല്‍ 300 വരെ അമിനോ അമ്ളതന്‍മാത്രകള്‍ കൂടിച്ചേര്‍ന്നാണ് പ്രോട്ടീന്‍ തന്മാത്രകള്‍ ഉണ്ടാകുന്നത്. രണ്ട് ഡസനോളം അമിനോ അമ്ളങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ഇവ പല രീതിയിലും അനുപാതത്തിലും കൂടിച്ചേരുന്നതുകൊണ്ടാണ് പ്രോട്ടീനുകള്‍ക്ക് എണ്ണമറ്റ വൈവിധ്യം ലഭിക്കുന്നത്. ഏതേത് അമിനോ അമ്ളങ്ങളാണ് ഒരോ പ്രോട്ടീനിന്റെയും നിര്‍മ്മിതിയില്‍ പങ്കുചേരേണ്ടത്, ഏതു ചേരുവയിലും ക്രമത്തിലും ആണ് അത് നടക്കേണ്ടത് എന്ന് നിര്‍ണയിക്കുന്നത് ഡി എന്‍ എ ആണ്. ഡി എന്‍ എ യുടെ നിര്‍ദേശങ്ങള്‍ വേണ്ടിടങ്ങളില്‍ കൊണ്ടെത്തിക്കുന്ന ദൂതന്‍മാരാണ് ആര്‍ എന്‍ എ. ഇങ്ങനെയുള്ള ഡി എന്‍ എ — ആര്‍ എന്‍ എ കൂട്ടുപ്രവര്‍ത്തനമാണ് ജീവന്‍ എന്ന പ്രതിഭാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന് ഇന്ന് സാമാന്യമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തന്മാത്രാജീവശാസ്ത്രത്തില്‍ അടുത്ത കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വര്‍ഷങ്ങളില്‍ ഉണ്ടായ പുരോഗതിയാണ് ഇത്രയും വിവരങ്ങള്‍തന്നെ ലഭിക്കുന്നതിന് കാരണം. തികച്ചും അചേതനങ്ങളായ രാസയൗഗികങ്ങളില്‍ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഡി എന്‍ എയുടെ ഒരു ഭാഗം (ഒരു ജീന്‍) സംശ്ലേഷിക്കുവാന്‍ ഇന്ന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഹര്‍ ഗോവിന്ദ് ഖൊരാന എന്ന ഭാരതീയനായ അമേരിക്കന്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞന് നോബല്‍ സമ്മാനം കിട്ടിയത് അതിനാണ്.

ജീവനെന്ന ‘അദ്ഭുതപ്രതിഭാസം’ മനുഷ്യന്റെ പരീക്ഷണനാളിയില്‍ ഇന്നല്ലെങ്കില്‍ നാളെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുമെന്ന് നമുക്ക് ന്യായമായും പ്രതീക്ഷിക്കാം.

ജീവന്റെ രൂപീകരണം

ഭൂമിയില്‍ ആദ്യമായി ജീവന്‍ എങ്ങനെയുണ്ടായി? അതിനെങ്ങനെ ഇന്നത്തെ വൈവിധ്യം സിദ്ധിച്ചു? ഇത്തരം പല പ്രശ്നങ്ങളും പൂര്‍ണമായി ഉത്തരം ലഭിക്കാതെ ഇനിയും അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. ജീവന്‍ ഭൂമിയില്‍തന്നെ രൂപം കൊണ്ടാതാണോ? അതോ മറ്റേതെങ്കിലും ഗോളങ്ങളില്‍ രൂപംകൊണ്ടശേഷം ഭൂമിയില്‍ എത്തിച്ചേര്‍ന്നതാണോ? പണ്ടൊക്കെ രണ്ടാമത്തേതില്‍ വിശ്വസിക്കുന്നവരായിരുന്നു കൂടുതല്‍. പക്ഷെ, അത് പ്രശ്നത്തെ മറ്റൊരിടത്തേക്ക് തള്ളിവിടുക മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഭൂമിയില്‍ കാണുന്ന ജീവന്‍ രൂപംകൊണ്ടത് ഇവിടെവെച്ചുതന്നെയാണ് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരാണ് ഇന്ന് ഭൂരിപക്ഷവും. പക്ഷെ, ഈ ഭൂമിയും മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളുംതന്നെ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? എന്ന് ഉണ്ടായി?

സുര്യനും അതിനു ചുറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്ന ബുധന്‍ (മെര്‍കുറി), വെള്ളി (വീനസ്), ഭൂമി, ചൊവ്വ (മാര്‍സ്), വ്യാഴം (ജൂപ്പിറ്റര്‍), ശനി (സാറ്റേണ്‍), യുറാനസ്, നെപ്റ്റ്യൂണ്‍, പ്ലൂട്ടോ എന്നീ ഗ്രഹങ്ങളും വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളും ചൊവ്വക്കും വ്യാഴത്തിനും ഇടക്കായി സൂര്യനുചുറ്റും പോകുന്ന ക്ഷുദ്രഗ്രഹങ്ങളും അടങ്ങിയതാണ് സൌരയൂഥം. ഇവയില്‍ ഭൂമിയില്‍ മാത്രമാണ് ജീവനുള്ളതായി തെളിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. ചൊവ്വയിലും വെള്ളിയിലും ജീവനുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് നിരവധി അഭ്യൂഹങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. പക്ഷേ, അവയില്‍ ജീവന്റെ അസ്ഥിത്വം ഇതേവരെ സംശയാതീതമായി തെളിഞ്ഞിട്ടില്ല. കിട്ടിയേടത്തോളം തെളിവുകള്‍ എതിരാണുതാനും. പക്ഷേ, അനന്തമായ പ്രപഞ്ചത്തില്‍ ഭൂമിയെപ്പോലെ ജീവികളുള്ള ഇതരഗോളങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാനുള്ള സംഭവ്യത വലുതാണ്, ഉണ്ടെന്ന് ഏതാണ്ട് ഉറപ്പികാവുന്നതാണ്. പക്ഷേ, അവയെപ്പറ്റി പഠിക്കാന്‍ തക്കവണ്ണം ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഇന്നും പുരോഗമിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാല്‍ നമ്മുടെ പഠനം ഭൂമിയിലെ ജീവന്റെ ഉദ്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഭൂമിയുടെയും മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഉല്പത്തിയെക്കുറിച്ചുതന്നെ നിരവധി സിദ്ധാന്തങ്ങളുണ്ട്.

സൂര്യനില്‍നിന്ന് തെറിച്ചുപോയ കഷണങ്ങളാണ് അവ എന്നതാണ് ഒരു സിദ്ധാന്തം. പണ്ടെന്നോ സമീപത്തുകൂടെ ഭീമാകാരനായ ഒരു നക്ഷത്രം കടന്നുപോയി എന്നും അപ്പോള്‍ സൂര്യനിലുണ്ടായ വേലിയേറ്റത്തിന്റെ ഫലമായാണ് ഈ കഷണങ്ങള്‍ തെറിച്ചുപോയത് എന്നും ആണ് ഒരുകൂട്ടം ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ സിദ്ധാന്തിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ന് ശാസ്ത്രലോകം പൂര്‍ണമായും തള്ളിക്കളഞ്ഞ ഒരു സിദ്ധാന്തമാണിത്.

സുര്യന് ഇണയായി മറ്റൊരു നക്ഷത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും അത് സൂപ്പര്‍നോവയായി പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയും (കൊള്ളിമീനല്ല, ബെഥലത്തിലെ നക്ഷത്രം പോലെ ഒന്ന്) ചെറുതുണ്ടങ്ങളെമാത്രം സുര്യന്റെ ആകര്‍ഷണവലയത്തില്‍ അവശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ദൂരേക്ക് രക്ഷപെടുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം.

സൂര്യനുചുറ്റും ആദ്യം മുതല്‍കേ ഉണ്ടായിരുന്ന നേര്‍ത വാതകപടലം കട്ടികൂടി ഘനീഭവിച്ചാണ് ഗ്രഹങ്ങള്‍ ഉണ്ടായതെന്നായിരുന്നു പ്രസിദ്ധനായ ലപ്ലാസിന്റെ സിദ്ധാന്തം. അടുത്തകാലം വരെപ്പോലും പലരും ഇതില്‍ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.

അനന്ത പ്രപഞ്ചത്തിലൂടെയുള്ള പ്രയാണവേളയില്‍ സൂര്യന് ഭീമമായ ഒരു ധൂമ–ധൂളി പടലത്തിലൂടെ കടന്നുപോകാന്‍ സംഗതിവരികയും അപ്പോള്‍ സംഭരിച്ച പിണ്ഡങ്ങള്‍ പിന്നീട് ഗ്രഹങ്ങളും മരുമായി രൂപാന്തരപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് ഓട്ടോഷ്മിഡ്തിന്റെ അഭിപ്രായം.

സൌരയൂഥത്തിന്റെ ഉല്പത്തിയെക്കുറിച്ച് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു സിദ്ധാതം ഇനിയും ഉണ്ടാവേണ്ടതായാണ് ഇരിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ‘ഭൂമി’ യെന്ന ഗോളത്തിന്റെ ‘പ്രായ‘ത്തെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാര്‍ സാമാന്യമായ ഒരു ധാരണയില്‍ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 500 കോടി കൊല്ലത്തിന്റെ ചുറ്റുവട്ടത്തിലാണിത്. ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ ഈ ഗോളത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പരിത: സ്ഥിതികള്‍ ജീവനെ നിലനിര്‍ത്തുന്നതിന് സഹായകരമായിരുന്നില്ല. വളരെ നീണ്ട കാലത്തെ പരിവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷമാണ് ജീവന്റെ പ്രാഥമികരൂപങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാന്‍ ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിത്തീര്‍ന്നത്.

ജീവന്റെ ആവിര്‍ഭവത്തിലേക്ക് നയിച്ച നീണ്ട നീണ്ട രാസപരിണാമത്തെപ്പറ്റിയും ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്കിടയില്‍ ഇനിയും അഭിപ്രായഐക്യം ഉണ്ടായിട്ടില്ല. പക്ഷേ, പൊതുവായ ഒരു പരിണാമഗതിയുടെ കാര്യത്തില്‍ ഭൂരിപക്ഷം ശാസ്ത്രജ്ഞരും യോജിക്കുന്നു. ഈ പരിണാമത്തെ മൂന്നുഘട്ടങ്ങളായി വേര്‍തിരിക്കാം.

ഒന്നാമത്തെ ഘട്ടത്തില്‍ ജീവന്റെ അടിസ്ഥാന മൂലകങ്ങളായ ഹൈഡ്രജന്‍, കാര്‍ബണ്‍, നൈട്രജന്‍, ഓക്സിജന്‍ എന്നിവയില്‍ നിന്ന് പ്രാഥമിക യൗഗികങ്ങളായ അമോണിയ, മീഥേന്‍, ജലം തുടങ്ങിയവയും അവയില്‍ നിന്ന് അമിനോ അമ്ലങ്ങള്‍, ജൈവബേസുകള്‍ തുടങ്ങിയവയും നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്ക് നാമിപ്പോള്‍ കടക്കേണ്ടതില്ല.

രണ്ടാം ഘട്ടത്തില്‍ ഈ വിവിധ കാര്‍ബണിക യൗഗികങ്ങള്‍കൂടിച്ചേര്‍ന്ന് പുനരാവര്‍ത്തിക്കാന്‍, അതായത് സ്വരൂപങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാന്‍, കഴിവുള്ള ഡി എന്‍ എ, ആര്‍ എന്‍ എ തുടങ്ങിയ ന്യൂക്ലിക അമ്ലങ്ങളും സങ്കീര്‍ണ്ണങ്ങളായ മറ്റു കാര്‍ബണിക യൗഗികങ്ങളും രൂപം കൊണ്ടു. അഡിനോസില്‍ ഫോസ്ഫേറ്റുകള്‍, പോളിസാക്കറൈഡുകള്‍, കൊഴുപ്പുകള്‍, പ്രോട്ടീനുകള്‍, ന്യൂക്ലിക്ക് അമ്ലങ്ങള്‍ എന്നിവയാണ് ഇതിലെ അഞ്ച് പ്രമുഖ വിഭാഗങ്ങള്‍.

ഇപ്രകാരമുള്ള തന്‍മാത്രകളില്‍ നിന്ന് കോശത്തിലേക്കുള്ള പരിണാമമാണ് മൂന്നാം ഘട്ടം. ഏറ്റവും ലളിതമായ രൂപത്തിലുള്ള ജീവകോശമായിരിക്കണം ആദിമ ജീവവസ്തു എന്നാണല്ലോ നമ്മുടെയെല്ലാം ധാരണ. പക്ഷേ, ഇത്തരം ജീവവസ്തു രൂപം കൊള്ളുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ജീവന്‍ എന്ന വിശേഷണത്തിനര്‍ഹമായ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന ഘട്ടങ്ങള്‍ ഉണ്ടായി എന്നു നാം കണ്ടു. ആദിമ ജീവകോശങ്ങള്‍ക്ക് പില്‍ക്കാലത്ത് പോഷണ ദൗര്‍ബല്യം നേരിട്ടതിന്റെ ഫലമായി പല രൂപാന്തരങ്ങളും വന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായാണ് പല ജന്തുരൂപങ്ങളും സസ്യരൂപങ്ങളും ഉടലെടുത്തത്. എന്നാണ് ഇവ നടന്നത്? എന്നാണ് ആദിമ ജീവകോശങ്ങള്‍ ഉടലെടുത്തത്. എന്നാണ് ന്യൂക്ലിക്ക് അമ്ലങ്ങളും മറ്റും രൂപംകൊണ്ടത്? തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് നൂറുശതമാനവും തൃപ്തികരമായ ഉത്തരങ്ങള്‍ ഇനിയും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ഏതാണ് 350–400 കോടി വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പാണ് ആദിമ ജീവകണികകള്‍ ഭൂമുഖത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതെന്ന് സാമാന്യമായി കരുതാം. തെക്കന്‍ റൊഡേഷ്യയില്‍ നിന്നും മറ്റും കണ്ടെടുത്തിട്ടുള്ള ചില ഫോസിലുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ഏതാണ്ട് 300 കോടി വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ് തന്നെ സൂഷ്മ സസ്യജീവികള്‍ ഭൂമുഖത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, കഴിഞ്ഞ 50 കോടി കൊല്ലക്കാലത്തെ ജൈവപരിണാമ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമേ ഇന്ന് വ്യക്തമായ ഫോസില്‍രേഖകള്‍ ഉള്ളു.

മനുഷ്യന്റെ ആവിര്‍ഭാവം

ആദിമ സൂക്ഷ്മജീവികളില്‍നിന്ന് ഇന്ന് കാണുന്ന വൈവിധ്യമാര്‍ന സങ്കീര്‍ണജീവരൂപങ്ങളിലേക്കുള്ള പരിവര്‍തനം എന്നു നടന്നു? എത്രകാലമെടുത്തു? മനുഷ്യക്കുരങ്ങില്‍ നിന്ന് മനുഷ്യന്‍ രൂപമെടുക്കാന്‍ എത്രകാലം പിടിച്ചു? എന്നാണ് നടന്നത്? എന്നു തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ച് വളരെ തിട്ടമായൊന്നും ഇപ്പോഴും പറയാന്‍ വയ്യ. എങ്കിലും ഏതാണ്ട് പത്തുലക്ഷം സംവത്സരങ്ങള്‍ക് മുമ്പായിരിക്കണം വാനരനില്‍ നിന്ന് നരനിലേക്കുള്ള പരിവര്‍തനം നടന്നത് എന്നാണ് സാമാന്യമായി കരുതുന്നത്. ഈ പരിണാമങ്ങള്‍ എങ്ങനെ നടന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചിലതെല്ലാം പറയാന്‍ കഴിയും ഇന്നത്തെ മനുഷ്യക്കുരങ്ങില്‍ നിന്ന് വലരെ കൂടുതല്‍ വികസം പ്രാപിച്ചിരുന്നവരായിരിക്കണം മനുഷ്യന്റെ പൂര്‍വികരായ ‘ആള്‍ക്കുരങ്ങ’ന്മാര്‍. അവരുടെ പരിണാമം പകുതിക്കുവെച്ച് നിലച്ചുപോയതിന്റെ ഫലമാണ് ഇന്ന് കാണുന്നവ എന്ന് ധരിക്കരുത്.

മേലുമുഴുവന്‍ രോമവും നീണ്ടുവളര്‍ന താടിയും കൂര്‍തചിവികളുമുള്ള ഇവര്‍ കൂട്ടംകൂട്ടമായി മരങ്ങളില്‍ ജീവിച്ചുപോന്നു. മരം കയറുമ്പോള്‍ കാലുകള്‍കും കൈകള്‍കും വ്യത്യസ്ത ജോലികളാണല്ലോ ഉള്ളത്. അതനുസരിച്ച് ആ അവയവങ്ങളുറ്റെ വളര്‍ചയിലും വ്യത്യാസം വന്നു. പിന്നീട് ഇവര്‍ മരങ്ങളിലുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങള്‍ ഉപേക്ഷിച്ച് നിലത്തിറങ്ങി ജീവിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. അതോടുകൂടി നടക്കുന്നതിന് കൈ തീരെ ഉപയോഗിക്കാതായി. കൂടുതല്‍ നിവര്‍ന് രണ്ടുകാലിന്മേല്‍ മാത്രമായി നടക്കുന്ന ഒരു പ്രകൃതം വന്നു. ആദ്യകാലത്ത് ഇത് ഒരു പതിവുമാത്രമായിരുന്നിരിക്കാം. എന്നാല്‍ പില്‍കലത്ത് ഇത് ഒരു ആവശ്യമായിത്തിര്‍നു.

നടത്തത്തില്‍ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമാക്കപ്പെട്ട കൈകള്‍ക് വളരെ സാവധാനത്തിലെങ്കിലും മറ്റു ചുമതലകള്‍ വന്നുചേര്‍നു. മനുഷ്യന്റെ കൈകൊണ്ട് ആദ്യമായി ഒരു കല്‍കഷണം കത്തിയായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തിയെടുക്കാന്‍ നിരവധി അയിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ വേണ്ടിവന്നിരിക്കാം. അതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ നമുക്കറിയാവുന്ന കാലഘട്ടം വളരെ ചെറുതാണ്. പക്ഷേ, വളരെ പ്രധാനമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പ് നടന്നുകഴിഞ്ഞു. കൈ സ്വതന്ത്രമായി. അതേത്തുടര്‍ന് കൈയുടെ പ്രവര്‍തനനൈപുണ്യവും കുശലതയും കൂടിക്കൂടിവന്നു. തലമുറതലമുറയായി ഈ കഴിവകളെല്ലാം വര്‍ധിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോള്‍ അധ്വാനിക്കുവാനുള്ള ഒരു അവയവം മാത്രമല്ല കൈ എന്നും അത് അധ്വാനത്തിന്റെ ഉല്‍പന്നം കൂടിയാണെന്നും കാണാം. അധ്വാനം മൂലവും നിരന്തരം പുതിയപുതിയ പ്രവൃത്തികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുമൂലവും മാംസപേശികള്‍കും ലിഗ്‌മെന്റുകള്‍കും–ദീര്‍ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തില്‍ എല്ലുകള്‍കും– മറ്റുമുണ്ടായ പ്രത്യേക തരത്തിലുള്ള വികാസവും അതിന്റെ തല്‍മുറയില്‍ നിന്ന് തലമുറയിലേക്കുള്ള കൈമാറ്റവും ഈ പുതിയ കൗശലം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി നൂതനവും കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണവും ആയ പ്രവര്‍തനങ്ങളില്‍ ഏര്‍പെടലും ഒക്കെക്കൊണ്ട് മാത്രമാണ് ഈജിപ്തിലെ പിരമിഡുകളും താജ്മഹലും രവിവര്‍മയുടെയും ദാവിന്‍ചിയുടെയും ചിത്രങ്ങളും കൂറ്റന്‍ ക്ഷേത്രങ്ങളും പള്ളികളും ഒക്കെ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കാന്‍ കഴിവുള്ള തികച്ചും പരിപൂര്‍ണമായ, മനുഷ്യക്കൈ രൂപംകൊണ്ടത്.

പക്ഷേ, കയ്യിനുമാത്രം സ്വതന്ത്രമായി വികാസം കൊള്ളാന്‍ ആകില്ലല്ലോ. പൂര്‍ണവും തികച്ചും സങ്കീര്‍ണവും ആയ മനുഷ്യനെന്ന ജീവിയുടെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണത്. ശരീരത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിന്‍ മേല്‍ കയ്യിന്റെ വികാസം ചെലുത്തിയിട്ടുള്ള സ്വാധീനവും വളരെ പ്രധാനമണ്. കയ്യിന്റെ വികാസവും അധ്വാനവും കൂടിച്ചേര്‍നപ്പോള്‍ പ്രകൃതിയുടെമേലുള്ള മനുഷ്യന്റെ ശക്തി വര്‍ധിച്ചു വന്നു. ഓരോ ഘട്ടത്തിലും മനുഷ്യന്റെ ചക്രവാളം കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ വികസ്വാമായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. പ്രകൃതിയിലെ പദാര്‍ഥങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെ സംബധിച്ചുള്ള, അതുവരെ അറിയപ്പെടാത്ത പല വിവരങ്ങളും അവന്‍ നേടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അതേസമയം, അമനുഷ്യര്‍ അന്യോന്യം സഹായിക്കാനും കൂട്ടായ പ്രവര്‍തനങ്ങളില്‍ ഏര്‍പെടാനും ഈ കൂട്ടായ പ്രവര്‍തനങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഓരോ വ്യക്തിക്കും പ്രയോജനകരമായ നേട്ടങ്ങള്‍ ലഭ്യമാകാനും തുടങ്ങി. ഇതിന്റെ ഫലമായി സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങള്‍ തമ്മിലുള അടുപ്പം കൂടിക്കൂടിവന്നു. അങ്ങനെ മനുഷ്യര്‍ക് തമ്മില്‍ തമ്മില്‍ എന്തൊക്കെയോ പറയണം എന്ന നില വന്നു. വാനരന്റെ അവികസിത കണ്ഠം കൂടുതല്‍ വികസിക്കുകയും ക്രമേണ വായയിലെ അവയവങ്ങള്‍ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി സ്പഷ്ടമായ ശബ്ദങ്ങള്‍ ഉച്ചരിക്കാന്‍ പഠിക്കുകയും ചെയ്തു.

അധ്വാനവും ഭാഷയും കൂടിച്ചേര്‍നാണ് പടിപടിയായി വാനരന്റെ അവികസിത തലച്ചോറില്‍ നിന്ന് കൂടുതല്‍ വികസിതവും പൂര്‍ണവും ആയ മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിലേക്കുള്ള പരിണാമത്തിന് വഴിതെളിച്ചത്. തലച്ചോറിന്റെ വികാസത്തോടൊപ്പം അതിനോട് ഏറ്റവും അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ട സംവേദനേന്ദ്രിയങ്ങളുടെ വികാസവും നടന്നു. ഭാഷക്കുണ്ടായ വികാസവും ശ്രവണാവയവങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ പരിഷ്കരിക്കപ്പെടാന്‍ കാരണമായതുപോലെ, തലച്ചോറിന്റെ വികാസം അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും വളര്‍ചക്ക് കളമൊരുക്കി. ബുദ്ധിശക്തിയുടെയും (തലച്ചോറിന്റെയും) അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും വികാസം കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ വ്യക്തമായിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഒരു ബോധമണ്ഡലത്തിന്റെ ആവിര്‍ഭാവം, കാര്യങ്ങളെ വേര്‍തിരിച്ചുകാണാനും അമൂര്‍തമായി ചിന്തിക്കാനും വിലയിരുത്താനുമുള്ള കഴിവ്– എന്നിവയുടെ പ്രതിപ്രവര്‍തനം‌മൂലം അധ്വാനവും ഭാഷയും കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ വികസിച്ചു വന്നു. വാനരനില്‍ നിന്ന് നരനിലേക്കുള്ള പരിവര്‍തനം പൂര്‍തിയായിട്ടും ഈ വികാസം നിലക്കുകയുണ്ടായില്ല. ചില പ്രത്യേക ദിശകളുലൂടെ നയിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ശക്തിമത്തായി മുന്നോട്ടുപോവുകയും അവസാനം തികച്ചും പൂര്‍ണനായ ഒരു മനുഷ്യനോടൊപ്പം സമൂഹം എന്ന ഒരു പുതിയ ഘടകം നിലവില്വരികയും ചെയ്തു.

മറ്റു ജീവികളില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുക എന്നതിനുപകരം അവ മനുഷ്യരില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുക എന്ന സ്ഥിതിവിശേഷവും ഇതോടെ സംജാതമായി–നായാട്ടിന്റെയും മീന്‍പിടുത്തത്തിന്റെയും ആവിര്‍ഭാവം. സസ്യഭക്ഷണത്തില്‍ നിന്ന് മാംസഭക്ഷണത്തിലേക്കുള്ള പരിവര്‍ത്തനത്തെയും ഇത് കുറിക്കുന്നു. മാംസഭക്ഷണത്തില്‍ ജീവിയുടെ ചയ–ഉപചയ പ്രക്രിയകള്‍ക് ആവശ്യമായ ഘടകങ്ങളെല്ലാം ഏറക്കുറെ പാകപ്പെടുത്തിയ അവസ്ഥയില്‍ തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി ദഹനത്തിന് ആവശ്യമായ സമയം കുറഞ്ഞു. തലച്ചോറിന്റെ വളര്‍ചക്കും വികാസത്തിനും ആവശ്യമായ ഘടകങ്ങള്‍ മുന്‍പത്തേതിനെ അപേക്ഷിച്ച് ധാരാളമായി ലഭ്യമാകുകയും തല്‍ഫലമായി ഓരോ തലമുറ കഴിയുമ്പോഴും തലച്ചോറ് കൂടുതല്‍ വേഗത്തില്‍ കൂടുതല്‍ പൂര്‍ണമായി വികസിക്കുകയും ചെയ്തു. തീയിനെ വശപ്പെടുത്തുകയും വേവിച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കാന്‍ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തപ്പോള്‍ ഈ പ്രക്രിയക്ക് പിന്നെയും വേഗം കിട്ടി. പിന്നീട് മൃഗങ്ങളെ മെരുക്കി വളര്‍താന്‍ തുടങ്ങിയതോടെ മാംസവും കൂടുതല്‍ സുഭിക്ഷമായി.

ആഹാരയോഗ്യമായ എല്ലാം ഭക്ഷിക്കാന്‍ പഠിച്ചതുപോലെ തന്നെ ഏത് കാലാവസ്ഥയിലും ജീവിക്കാനും മനുഷ്യന്‍ പഠിച്ചു. അവന്‍ ലോകത്തിലെ നിവാല്‍സയോഗ്യമായ എല്ലായിടങ്ങളിലും എത്തി. സ്വയം ഇപ്രകാരം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് പൂര്‍ണമായും ആര്‍ജിച്ച ഏക ജീവി മനുഷ്യന്‍ മാത്രമായിരുന്നു. കൈകളുടെയും സംസാരിക്കുന്നതിനുള അവയവങ്ങളുടെയും തലച്ചോറിന്റെയും കൂട്ടായ പ്രവര്‍തനത്തിന്റെ ഫലമായി, വ്യക്തികളില്‍ മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ ഒട്ടാകെതന്നെ, കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണമായ പ്രവര്‍തനങ്ങളില്‍ ഏര്‍പെടുന്നതിനും കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ ഉയര്‍ന ലക്‌ഷ്യങ്ങളെ ഉന്നംവെച്ചു പ്രവര്‍തിക്കുന്നതിനും ഉള്ള കഴിവ് മനുഷ്യന്‍ സ്വായത്തമാക്കി. കൃഷി, നൂല്‍നൂല്‍പ്, ലോഹപ്പണി, കപ്പലോട്ടം തുടങ്ങിയതൊക്കെ ആവിര്‍ഭവിച്ചു. കലയും ശാസ്ത്രവും രൂപം പൂണ്ടു. ദേശങ്ങളും രാജ്യങ്ങളും ഉണ്ടായി. നിയമങ്ങളും രാഷ്ട്രതന്ത്രങ്ങളും രൂപമെടുത്തു. അവയോടൊപ്പം തന്നെ മാനുഷികമായ കാര്യങ്ങള്‍ മനുഷ്യമനസില്‍ പതിയുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ആ അവിശ്വസനീയമായ പ്രതിബിംബവും–മതവും–രൂപംകൊണ്ടു. മനുഷ്യമന്‍സിന്റെ തന്നെ ഉല്‍പന്നങ്ങളാണെങ്കിലും മനുഷ്യസമൂഹങ്ങളെ മുഴുവന്‍ അടക്കിവാഴുന്നതായി തോന്നിക്കുന്ന ഈ സൃഷ്ടികളുടെ ആവിര്‍ഭാവത്തോടെ അധ്വാനിക്കുന്ന കയ്യിന്റെ എളിയ പ്രവര്‍തനങ്ങള്‍ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു. അധ്വാനം ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്ന മനസിന് അത് ആസൂത്രണം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞ അധ്വാനം, സ്വന്തം കൈ ഉപയോഗിക്കാതെ മറ്റു കൈകളെക്കൊണ്ട് നിര്‍വഹിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്നുവന്നതോടെ സംസ്കാരത്തിന്റെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള മുന്നേറ്റത്തിനുള്ള എല്ലാം അംഗീകാരവും ബോധത്തിനും തലച്ചോറിന്റെ വികാസ പ്രവര്‍തനങ്ങള്‍കും നല്‍കപ്പെട്ടു. മനുഷ്യര്‍ തങ്ങളുടെ പ്രവര്‍തനങ്ങളെ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിലെന്നതിനുപകരം സ്വന്തം ചിന്തയുടെ വെളിച്ചത്തില്‍ വിശദീകരിക്കുന്ന സ്വഭാവം കൈവരിച്ചു. അങ്ങനെ പ്രത്യേകിച്ചും ആദിമകാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ മനുഷ്യമനസുകളെ മുഴുവന്‍ കീഴ്പെടുത്തിയ ആശയവാദപരമായ ഒരു വീക്ഷണഗതി ഉയര്‍നുവന്നു. അതില്‍ നിന്ന് മനുഷ്യന്‍ ഇനിയും പൂര്‍ണമായി മോചനം നേടിയിട്ടില്ല. ചിന്ത, ബോധം, വിചാരവികാരങ്ങള്‍ മുതലായവയൊക്കെ തികച്ചും സ്വതന്ത്രങ്ങളായ, ഭൗതികലോകവുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളാണെന്നും ജീവന്‍ എന്ന പ്രതിഭാസം തന്നെയും അനിര്‍വചനീയവും ഭൗതികേതരവും ആയ ഒരു ശക്തിവിശേഷം ആണെന്നും ഉള്ള ചിന്താഗതി ഉറച്ചുവന്നു.

കഴിഞ്ഞ, രണ്ടുമൂന്നു നൂറ്റാണ്ടുകളിലുണ്ടായ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളര്‍ച, അബദ്ധജടിലമായ ഈ ചിന്താഗതിയെ സാരമായി പിടിച്ചു കുലുക്കി. ആദ്യം മതപുരോഹിതന്മാരാല്‍ നിശിതമായി എതിര്‍ക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും അവസാനം ഡാര്‍വിന്റെ പരിണാമവാദം ശാസ്ത്രലോകത്തില്‍ സാമാന്യം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. മാര്‍ക്സിന്റെയും എംഗല്‍സിന്റെയും വൈരുധ്യാത്മകഭൗതികവാദം സ്രഷ്ടാവായ ഈശ്വരനെ കാലഹരണപ്പെടുത്തി; ആശയത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തി. ആധുനിക ജീവശാസ്ത്രം ഈ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ക് വര്‍ധമാനമായ തെളിവുകള്‍ നല്‍കി. പക്ഷേ, ചൂഷണത്തില്‍, അതായത് പരുക്കനായി പറകയാണെങ്കില്‍ ഒരാളുടെ തലച്ചോറ് ആസൂത്രണം ചെയ്ത പ്രവൃത്തി മറ്റൊരാളുടെ കൈകളെക്കൊണ്ട് ചെയ്യിക്കുകയും അതിന്റെ ഫലം സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഏര്‍പാടില്‍, അധിഷ്ഠിതമായ സമൂഹങ്ങള്‍ക് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഈ മുന്നേറ്റം ഒരു ഭീഷണിയായിത്തീര്‍ന്നു. ശാസ്ത്രത്തെ വളച്ചൊടിക്കാനും ദുര്‍വ്യാഖ്യാനം ചെയ്യാനും അവര്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായി. ചിലര്‍ ശാസ്ത്രത്തെത്തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും തുടങ്ങി.

ശാസ്ത്രം പുരോഗമിക്കുന്നതനുസരിച്ച് മനുഷ്യര്‍ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം സീമാതീതമായി പെരുകിവന്നു. ഭൗതികശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും ജീവശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും മുന്നണിയില്‍ എത്തിയ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ വര്‍ധമാനമായ രീതിയില്‍ വ്യാപിക്കുന്ന ചക്രവാളം കണ്ട് അമ്പരന്നു. മുമ്പെന്നത്തെക്കാളും കൂടുതല്‍ ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ചോദ്യങ്ങള്‍ ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ മുമ്പിലുണ്ടെന്ന നിലവന്നു. അറിഞ്ഞതിനെക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ അറിയാത്തതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ബോധം പല ശാസ്ത്രജ്ഞരെയും സ്തംഭനാവസ്ഥയില്‍ എത്തിച്ചു. ‘അറിയുക’ എന്ന പ്രക്രിയയെപ്പറ്റി ശരിയായ ബോധം ഇല്ലാതിരുന്നതിനാല്‍, കയ്യിന്റെയും കണ്ണിന്റെയും തലച്ചോറിന്റെയും ഭാഷയുടെയും കൂട്ടായ, ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയുടെ മേലുള്ള പ്രവര്‍ത്തനവും പ്രതിപ്രവര്‍ത്തനവും അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ വളര്‍ചയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ മനസിലാക്കാന്‍ കഴിയാതിരുന്നതിനാല്‍, ശാസ്ത്രം ഒരു പ്രതിസന്ധിയില്‍ എത്തിയിരിക്കുന്നതായി പല ശാസ്ത്രജ്ഞരും ആക്രോശിച്ചു. ഭൗതികവാദത്തിന്റെ നിഷേധമായി ആശയവാദികള്‍ ഇതിനെ വ്യാഖ്യാനിച്ചു. മനസിന്റെ, ആശയത്തിന്റെ, കേവലസ്വാതന്ത്ര്യവും അധ്വാനിക്കുന്ന കൈകളെ ചൂഷണം ചെയ്യാനുള്ള അതിന്റെ അവകാശവും അവര്‍ ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിച്ചു. തലച്ചോറിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ ഇനിയും അറിയാതെ കിടക്കുന്ന നിയമങ്ങള്‍ ഇതിന്റെ പ്രമാണങ്ങളായി അവര്‍ ഉദ്ഘോഷിച്ചു. സ്വത്തുണ്ടാക്കാനും സുഖിക്കാനും ചൂഷണം അതിനുള്ള ഉപാധിയായി സ്വീകരിക്കാനുമുള്ള അവകാശം മൗലികമാണെന്ന് അവര്‍ അംഗീകരിച്ചു. ചൂഷണാധിഷ്ഠിതമായ മുതലാളിത്ത സമൂഹം അതിന്റെ അന്തിമമായ ആശയസമരം ആരംഭിക്കുകയാണ്. എന്നാല്‍ വൈരുധ്യാതമക ഭൗതികവാദികള്‍ക്ക് പ്രകൃതിയുടെ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചും ജീവന്‍ എന്ന പ്രതിഭാസത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ വികാസത്തേയും മനുഷ്യരൂപത്തിലേക്കുള്ള പരിണാമത്തെയും കുറിച്ചും മനുഷ്യസമൂഹത്തിലെ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചും കൂടുതല്‍ ശരിയായി അറിയാം; അതിനെ തങ്ങളുടെ ദര്‍ശനമായി അംഗീകരിച്ച തൊഴിലാളിവര്‍ഗത്തിനു് പ്രകൃതിയേയും സമൂഹത്തേയും തങ്ങള്‍ക്കു് അനുകൂലമാക്കുന്നതിനു് വേണ്ട യഥാര്‍ത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടു്. എന്നാല്‍ മനസ്സ്, ബോധം, ചിന്ത മുതലായവയെ കുറിച്ചുള്ള ധാരണകള്‍ തികച്ചും വ്യക്തമാകാത്തവരാണു് പലരും. തലച്ചോറു് എന്ന ഭൗതികപദാര്‍ത്ഥവും അതിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും വ്യത്യാസവും വേണ്ടത്ര മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ല. ഇവര്‍ മാര്‍ക്സിയന്‍ ദര്‍ശനത്തെ വേണ്ടത്ര മനസ്സിലാക്കാത്തതാണു് ഇതിനുകാരണം. ആതമനിഷ്ഠം, വസ്തുനിഷ്ഠം എന്നീ രണ്ടു കാര്യങ്ങളില്‍ ആത്മനിഷ്ഠത്തിന്റെ പ്രധാന്യത്തെ തീരെ അവഗണിക്കുന്നതിനു് ഇതു് കാരണമാകുന്നു. അതിനാല്‍ മനസ്സിന്റെ, ബോധത്തിന്റെ, പ്രകൃതത്തെക്കുറിച്ചു് കുറച്ചുകൂടി വിശദമായി പരിശോധിക്കാം

ദ്രവ്യവും ബോധവും

ദ്രവ്യമെന്ന പദംകൊണ്ടു് നാം ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെന്തെന്നു് തുടക്കത്തില്‍തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടു്. അതിന്റെ നിര്‍വ്വചനത്തില്‍ പെടാത്ത, വാസ്തവത്തില്‍ അതിനെ നിര്‍വ്വചിക്കുന്നുവെന്നു് നാം കരുതുന്ന ഒന്നാണല്ലോ നമ്മുടെ ബോധം, ചിന്ത എന്നൊക്കെ പറയുന്നതു്. നമ്മുടെ വികാരങ്ങള്‍, വിചാരങ്ങള്‍, ആശയങ്ങള്‍, അനുഭൂതികള്‍, അഭിപ്രായങ്ങള്‍. സ്വഭാവം തുടങ്ങിയയൊക്കെക്കും കൂടി പൊതുവെയുള്ള പേരാണു് ‘ബോധം’ എന്നതു്.

കണ്‍മുമ്പിലില്ലാത്ത പലതും നമ്മുക്കു് ‘മനസ്സിന്റെ കണ്ണാടി’യില്‍ കാണാന്‍ കഴിയും. നാളിതുവരെ ആരും രചിച്ചിട്ടില്ലാത്ത സുന്ദരചിത്രങ്ങളും, ശില്പങ്ങളും രചിക്കാന്‍ മനുഷ്യനു് കഴിയുന്നു. പുത്തന്‍ പുത്തനായ ആശയങ്ങള്‍ക്കു് രൂപംകൊടുക്കാന്‍ അവനു് കഴിയുന്നു. ബെഥോവന്റെയും, മൊത്സാര്‍ടിന്റെയും സംഗീതത്തിനോ, ത്യാഗരാജന്റെയും സ്വാതി തിരുനാളിന്റേയും കീര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കോ, റാഫേലിന്റേയും രവിവര്‍മ്മയുടേയും ചിത്രങ്ങള്‍ക്കോ, ന്യൂട്ടന്‍, ഐന്‍സ്റ്റൈന്‍, രാമന്‍, ഘൊരാന തുടങ്ങിയവരുടെ ഗവേഷണപ്രതിഭകള്‍ക്കോ ഒക്കെ തികച്ചും ഭൗതികമായ അടിസ്ഥാനം കാണാന്‍ വയ്യാതെ ദിവ്യശക്തിയെ, ആത്മാവിനെ, പരമാത്മാവിനെ ഒക്കെ അഭയം പ്രാപിക്കേണ്ടിവന്നു പല ചിന്തകര്‍ക്കും. ‘ഹൃദയ’മില്ലാത്ത മനുഷ്യരേയും ‘മനസ്സി’നിണങ്ങാത്ത പ്രവൃത്തിയേയും കുറിച്ചൊക്കെ നാം സംസാരിക്കാറുണ്ടു്. ഇവുടെ ‘ഹൃദയം’ നമ്മുടെ ധമനികളിലൂടെ ചോരപമ്പുചെയ്യുന്ന ആ ഹൃദയത്തെയല്ല, മറ്റെന്തിനേയോ ആണു് കുറിക്കുന്നതു്. അതുതന്നെയാണു് ‘മനസ്സും’, ആത്മാവു്! ഹൃദയം! മനസ്സു് … അങ്ങനെ പലതും …

മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അവയവമാണു് തലച്ചോറു്. അതിനെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ആവരണം —തലയോടു് — തന്നെ ഇ പ്രധാന്യത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണു്. പക്ഷെ ആ തലയോടും പൊട്ടാം. അതിനകത്തുള്ള തലച്ചോറിന് പൂര്‍ണമായോ, അവിടവിടെയായോ കേട് സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യാം. നോബല്‍സമ്മാനം നേടിയ ലോകപ്രസിദ്ധനായ ഒരു ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു ലെവ്മദവിദോവിച്ച് ലന്‍ദാവ്. ഒരു മോട്ടോര്‍ അപകടത്തില്‍പെട്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലച്ചോറിനും മറ്റു പല ഭാഗങ്ങള്‍ക്കും സാരമായ കേടുപറ്റി. ലോകത്തിന്റെ എല്ലാം ഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നും പ്രസിദ്ധരായ ഡോക്ടര്‍മാര്‍വന്ന് പലവട്ടം നിന്നുപോയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തെ ഓരോ സമയത്തും നടത്തിച്ചു; ധമനികളില്‍ കൂടെ രക്തം ഒഴുകി; കഴിച്ച ഭക്ഷണം ആമാശയത്തില്‍ വെച്ച് ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടു … ഇവയുടെയെല്ലാം പ്രവര്‍തനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന തലച്ചോറിന്റെ ആ ഭാഗം പ്രവര്‍തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം പിന്നെയും ഒമ്പതുകൊല്ലത്തിലേറെ ‘ജീവിച്ചു’. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലച്ചോറിന്റെ മറ്റൊരുഭാഗം അപകടത്തിന്റെ ഫലമായി കേടുവന്നിരുന്നു. അത് നേരെയാക്കാന്‍ ഡോക്ടര്‍മാര്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാല്‍ തുടങ്ങിവച്ചിരുന്ന ഗവേഷണങ്ങള്‍ പൂര്‍തിയാക്കാനോ എഴുതാന്‍ തുടങ്ങിയിരുന്ന ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ മുഴുമിപ്പിക്കുവാനോ ലന്‍ദാവിന് കഴിഞ്ഞില്ല. കാരണം തലച്ചോറിന്റെ ഒരു ഭാഗം നശിച്ചതുതന്നെ. അപ്പോള്‍ ഈ ‘ഗവേഷണപ്രതിഭ’ക്ക് അടിസ്ഥാനം തലച്ചോറാണ്, മറ്റൊന്നുമല്ല എന്ന് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ടല്ലോ. തലച്ചോറിന് തകരാറ് പറ്റി എപ്പോഴും ചിരിച്ചുകൊണ്ടോ, കരഞ്ഞ്കൊണ്ടോ അക്രമങ്ങള്‍ കാട്ടിക്കൊണ്ടോ ഒക്കെ ഇരിക്കുന്ന ഭ്രാന്തന്മാരെയും, തലച്ചോറില്‍ തന്നെ വന്ന മറ്റു ചില തകരാറു കൊണ്ട് ‘കുട്ടിത്തം വിടാത്ത മുട്ടന്‍’ മാരെയും എല്ലാം നാം കണ്ടിട്ടുണ്ട്. തലച്ചോറിന്റെ ചിലഭാഗങ്ങളെ കൃത്രിമമായി ഉത്തേജിപ്പിച്ച് സന്തോഷം, ഭയം, സങ്കടം മുതലായ വികാരങ്ങള്‍ മനുഷ്യരില്‍ ഉളവാക്കാമെന്നും ശാസ്ത്രം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഭയം, സങ്കടം, സന്തോഷം മുതലായ വികാരങ്ങളുടെയും ഗവേഷണപ്രതിഭാദി കഴിവുകളുടെയും എല്ലാം ആസ്ഥാനം, ഭൗതികമായ അടിസ്ഥാനം തലച്ചോറ് എന്ന പദാര്‍ഥമാണ്. ഒരു പ്രത്യേകതരം പദാര്‍ഥം തന്നെയാണിത്. അതിന്റെ കഴിവുകള്‍, അദ്ഭുതകരങ്ങളുമാണ്. ഇത്തരം ഗുണധര്‍മ്മങ്ങള്‍ ഈ പദാര്‍ഥത്തിന് ലഭിച്ചതെങ്ങനെയെന്ന് കുറെക്കൂടി വിശദമായി നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം. പക്ഷേ, ഒരു കാര്യം സമ്മതിച്ചേ തീരു. തലച്ചോറ് എന്ന പദാര്‍ഥമില്ലെങ്കില്‍ ഇപ്പറഞ്ഞ കഴിവുകള്‍, സാമാന്യമായി പറഞ്ഞാല്‍ ‘ബോധം’ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ല. തലച്ചോറിന്റെ ഭൗതികമായ (ശരീരശാസ്ത്രപരമായ) പ്രവര്‍തനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയല്ലാതെ ബോധത്തെപ്പറ്റി മനസിലാക്കാന്‍ നമുക്ക് സാധിക്കയില്ല. തലച്ചോറില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യാത്ത, ഭൗതികേതരമായ ഒരു ബോധത്തെപ്പറ്റി പറയുന്നത് നിരര്‍ഥകമാണ്. എന്നാല്‍ ഇതേമാതിരിതന്നെ അര്‍ഥശൂന്യമാണ് ബോധമെന്ന് പറയുന്നത് ഒരു തരത്തിലുള്ള പദാര്‍ഥം ആണെന്ന ഉപരിപ്ലവഭൗതികവാദികളുടെ അഭിപ്രായവും. ലിവറില്‍നിന്ന് (പിത്താശയത്തില്‍ നിന്ന്) പിത്തനീര്‍ ഊറിവരും പോലെ ഒരു സ്രവമത്രെ ബോധം! ശുദ്ധമേ അബദ്ധം. മനുഷ്യന്റെ ബോധം ഒരു പദാര്‍ഥമല്ല. അങ്ങേയറ്റം വികാസം പൂണ്ട ഒരു പദാര്‍ഥത്തിന്റെ, തലച്ചോറിന്റെ ഒരു വിശേഷഗുണധര്‍മം മാത്രമാണത്. എങ്ങനെയാണ് ഈ പദാര്‍ഥം വികാസം പൂണ്ടതെന്നും എന്താണിതിന്റെ സവിശേഷ ഗുണധര്‍മ്മങ്ങള്‍ എന്നും നോക്കാം.

മനുഷ്യക്കുരങ്ങില്‍ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള പരിവര്‍തനത്തെപ്പറ്റി നാം നേരത്തെ പരിഗണിക്കുകയുണ്ടായി: മനുഷ്യക്കുരങ്ങന്‍ തന്നെ വളരെയധികം വികാസം പൂണ്ട ഒരു ജീവിയാണ്. അചേതന പദാര്‍ഥങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ജീവി, അത് എത്ര നിസാരമായാലും വേണ്ടില്ല, വളരെ ഉയര്‍ന്ന പടവില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വെളിയില്‍നിന്നുള്ള ഉത്തേജനത്തോട് പ്രതികരിക്കുകയെന്നത് എല്ലാ പദാര്‍ഥത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാന സ്വഭാവമാണ്. ബലം പ്രയോഗിച്ചാല്‍ വസ്തുക്കള്‍ ചലിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കില്‍ രൂപം മാറുന്നു; ചൂടാക്കുമ്പോള്‍ അവസ്ഥ മാറുന്നു. ഇരുമ്പ് കാന്തത്തിനാല്‍ ആകര്‍ഷിക്കപ്പെടുന്നു …

പ്രവര്‍തന പ്രതിപ്രവര്‍തനങ്ങളുടെ ഫലമായി വസ്തുവില്‍ അവശേഷിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെ, അടയാളങ്ങളെ, അതിലെ ആന്തരികമായ വശത്തെ, സാമാന്യമായി പ്രതിഫലനം എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് കുറിക്കുന്നു. ജീവികളില്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ‘സംവേദന’ത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ഈ പ്രതിഫലനങ്ങളാണ് — ജീവിയും ചുറ്റുപാടുള്ള പ്രവര്‍തന–പ്രതിപ്രവര്‍തനങ്ങളുടെ സങ്കീര്‍ണമായ പ്രതിഫലനം. ജീവനുള്ള ആല്‍ബ്യൂമിന്റെ ആവിര്‍ഭാവത്തോടുകൂടിയാണ് ജീവശാസ്ത്രപരമായ പ്രതിഫലനം അഥവാ സംവേദനം ഉടലെടുത്തതെന്നുപറയാം! ചുറ്റുപാടില്‍ നിന്ന് പോഷകപദാര്‍ഥങ്ങള്‍ തെരഞ്ഞെടുത്ത് സ്വയം പുനരാവിഷ്കരിക്കാന്‍ അതിന് കഴിയുന്നു; ചുറ്റുമുള്ള അചേതന വസ്തുക്കളുമായുള്ള അതിന്റെ പ്രതികരണം ‘സജീവ’മാണ്. ഇങ്ങനെയുള്ള ജീവന്റെ രൂപീകരണം ‘ബോധ’ത്തിന് അവശ്യം വേണ്ടിയ ജീവശാസ്ത്രപരമായ മുന്‍ ഉപാധിയാണ്. പരിണാമ പ്രക്രിയകളുടെ ഫലമായി, ജീവികളുടെ സംവേദനക്ഷമത വര്‍ധിച്ചുവന്നു: ബാഹ്യലോകത്തുനിന്ന് സംജ്ഞകള്‍ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവയെ അപഗ്രഥിക്കുകയും സംഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തലച്ചോറും വികസിച്ചുവന്നു. തലച്ചോറിലെ ഞരമ്പുകോശങ്ങളുടെ (നെര്‍വ് സെല്ലുകളുടെ) എണ്ണം പെരുത്തുവന്നു. ഇതൊക്കെയായാലും ഉയര്‍നതരം മൃഗങ്ങളുടെ കഴിവിനും മനുഷ്യന്റെ കഴിവിനും തമ്മില്‍ അവര്‍ണനീയമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. പട്ടിയുടെ തലച്ചോറില്‍ ഏതാണ്ട് 200–300 കോടി ഞരമ്പുകോശങ്ങളുണ്ടത്രെ. മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറില്‍ ഏതാണ്ട് 1700 കോടി കോശങ്ങളും. എണ്ണത്തില്‍ മാത്രമല്ല വ്യത്യാസമുള്ളത്. ഗുണപരമായിത്തന്നെ വ്യത്യാസമുണ്ട്. മനുഷ്യനൊഴികെ മറ്റെല്ലാ ജീവികള്‍ക്കും ബാഹ്യലോകത്തില്‍ നിന്നുള്ള സംജ്ഞകള്‍ അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍ — കണ്ണ്, ചെവി, മൂക്ക്, ചര്‍മം, നാക്ക് — മുഖേന മാത്രം ആണ് ലഭിക്കുന്നത്. മനുഷ്യനും ഈ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. അവയിലൂടെ അടിസ്ഥാനപരമായ, പ്രാഥമികമായ, സംജ്ഞകള്‍ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. ബാഹ്യലോകത്തിന്റെ അസ്തിത്വത്തെക്കുറിച്ച് ലഭിക്കുന്ന പ്രാഥമിക സംജ്ഞകളാണ്, ഉത്തേജകങ്ങളാണ് ഇതിലൂടെ മനുഷ്യനില്‍ എത്തുന്നത്. എന്നാല്‍ മനുഷ്യനെന്ന ജീവിക്ക് മറ്റൊരുതരത്തിലുള്ള ഉത്തേജനം കൂടി സ്വീകരിക്കാന്‍ സാധിക്കുന്നതാണ് — വാക്കുകള്‍! അവ മനുഷ്യനില്‍ എന്തെല്ലാം വികാരങ്ങള്‍ ഉദ്ദീപിക്കുന്നു; മനുഷ്യനെന്ന ജീവിക്ക് മാത്രമാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള ദ്വിതീയക സംജ്ഞകളാല്‍ ഉദ്ദീപിപ്പിക്കപ്പെടാനുള്ള കഴിവ്. മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനാക്കിയ പ്രക്രിയയുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ കഴിവ് എന്ന് നാം നേരത്തെ കണ്ടിട്ടുമുണ്ട്.

പ്രാഥമികസംജ്ഞകള്‍ സ്വീകരിക്കാനുള്ള കഴിവ് എല്ലാ മൃഗങ്ങള്‍ക്കും ഉണ്ട്; സമൂര്‍ത്തങ്ങളായ ഇന്ദ്രിയാടിസ്ഥിത പ്രതിബിംബങ്ങളാണവ. എന്നാല്‍ ദ്വിതീയസംജ്ഞകള്‍ അമൂര്‍തങ്ങളും വാക്കുകളില്‍ അടിസ്ഥിതവുമായ സങ്കല്‍പങ്ങളാണ്. ഇത് മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറില്‍, അവന്റെ ബോധത്തില്‍ മാത്രം ഉള്ളതാണ്. മനുഷ്യന്റെ വളര്‍ച്ചയില്‍ ദ്വിതീയകസംജ്ഞകള്‍ അതിപ്രധാനമായ പങ്കാണ് വഹിച്ചിട്ടുള്ളത്. വാസ്തവത്തില്‍ മനുഷ്യനിലെ ഭൂരിഭാഗം സംജ്ഞകളും സങ്കീര്‍ണബന്ധങ്ങളും ദ്വിതീയകസംജ്ഞകളുടെ തലത്തിലേക്ക് നീങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതേസമയം ഒരു കാര്യം ഓര്‍കേണ്ടതുണ്ട്. പ്രാഥമിക സംജ്ഞകളുമായി, പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളുമായി, അഭേദ്യമാം വിധം ബന്ധപ്പെട്ടുകൊണ്ടുമാത്രമേ ദ്വിതീയസംജ്ഞകള്‍ക്ക്, വാക്കുകള്‍ക്ക്, ഭാഷക്ക് വികസിക്കാനാകൂ. രണ്ടിനേയും വെവ്വേറെ കാണാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നത് ദ്വിതീയസംജ്ഞകള്‍ — വാക്കും അമൂര്‍ത സങ്കല്പങ്ങളും ഒക്കെ — തികച്ചും സ്വതന്ത്രമായ, യാതൊരു ഭൗതികാടിസ്ഥാനവുമില്ലാത്ത, ആത്മാവിന്റെയോ, അതുപോലെ മറ്റേതെങ്കിലുമോ ആവിഷ്കാരമാണെന്നു പറയുന്നത് അസംബന്ധമായിരിക്കും. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെന്ന് പറയുന്നത് മറ്റേത് ജീവിയുടെയും ‘ബോധ’ത്തേക്കാള്‍ ഉയര്‍ന്ന രൂപത്തിലുള്ള ബോധമാണ്.

ഒന്നാമതായി അക്ഷരോച്ചാരണത്തോടുകൂടി സംസാരിക്കാനും അങ്ങനെ വാക്കുകളിലൂടെ ചിന്തകള്‍ ആവിഷ്കരിക്കാനും മനുഷ്യന് കഴിയുന്നു.

രണ്ടാമതായി, മനുഷ്യന്റെ ചിന്ത അമൂര്‍തമാണ്. ശാസ്ത്രീയമായ അമൂര്‍തവല്‍ക്കരണത്തിനും സാമാന്യവല്‍ക്കരണത്തിനും വിധേയമാണ്. മറ്റ് ജീവികള്‍ക്ക് അത് സാധ്യമല്ല.

മൂന്നാമതായി, മനുഷ്യന്റെ ചിന്തക്ക് അതിനെപ്പറ്റി, ചിന്തയെപ്പറ്റിത്തന്നെ മനസ്സിലാക്കാന്‍ സാധിക്കുന്നു. മറ്റൊരു ജീവിക്കും സ്വന്തം ബോധത്തിന്റെ പ്രവര്‍തനത്തെ അപഗ്രഥിക്കാനോ മനസ്സിലാക്കാനോ സാധിക്കുന്നതല്ല.

നാലാമതായി, മറ്റു ജന്തുക്കളിലെ ഞരമ്പുകോശങ്ങളുടെ പ്രവര്‍തനം പരിത:സ്ഥിതിയുമായി ഇണങ്ങിച്ചേരുവാന്‍ ഉന്നംവച്ചിട്ടുള്ളതാണെങ്കില്‍, മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയും ബോധവും സാമൂഹികമാണ്. ചുറ്റുപാടിനെ തനിക്ക് അനുയോജ്യമായി മാറ്റുവാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. അതിപ്രധാനമായ ഒരു വ്യത്യാസമാണിത്.

ചുറ്റുപാടിനെ മാറ്റാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ ശ്രമമാണ് ‘അധ്വാനം’. ഈ ‘അധ്വാനം’ തന്നെയാണ് അവന്റെ ദ്വിതീയ സംജ്ഞാസമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഉദയത്തിനും വികാസത്തിനും അടിസ്ഥാനം. അങ്ങനെ അധ്വാനവും അക്ഷരോച്ചാരണത്തോടുകൂടിയ ഭാഷയും കൂടി മനുഷ്യക്കുരങ്ങിന്റെ തലച്ചോറിനെ മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിലേക്ക് ഉയര്‍ത്തി. ചുറ്റുമുള്ള ഭൗതികപ്രപഞ്ചത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചിന്തകള്‍ക്, സങ്കല്‍പങ്ങള്‍ക്, ശാസ്ത്രീയ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ക് ഒക്കെ രൂപംകൊടുക്കുവാനുള്ള ഉപാധിയാണ് മനുഷ്യന്റെ ഭാഷ; സാധാരണ ഭാഷയില്‍ നിന്ന് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ‘ഭാഷ’യും ഗണിതത്തിന്റെ ‘ഭാഷ’യും എല്ലാം ഉടലെടുത്തു.

ഏറ്റവും സങ്കീര്‍ണമായ ഗണിതചിഹ്നത്തിനും വസ്തുനിഷ്ഠപ്രപഞ്ചത്തിലെ പരിണാത്മകമായ ബന്ധങ്ങളെയും സമയത്തിലും സ്പേസിലും അധിഷ്ഠിതമായ രൂപത്തെയും കുറിക്കുന്ന വാസ്തവികമായ ഒരു പൊരുള്‍ ഉണ്ട്. ‘മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ വികസനത്തിനൊത്ത് മനുഷ്യന്റെ ‘ബോധവും’ വളരുന്നു. സമൂഹം രണ്ട് വിരുദ്ധവര്‍ഗങ്ങളായി പിളര്‍നപ്പോള്‍, കായികാധ്വാനവും മാനസികാധ്വാനവും തമ്മില്‍ വൈരുധ്യം സംജാതമായപ്പോള്‍ സാമൂഹ്യബോധം കുറെക്കൂടി വ്യക്തവും സമൂര്‍തവുമായ രൂപമെടുക്കുന്നു. സമൂഹത്തിലെ വര്‍ഗങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ആശയസംഹിതകള്‍, നീതിന്യായ ബോധങ്ങള്‍, മതം, തത്വശാസ്ത്രം, സദാചാരമുറകള്‍, കല, ശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ പല രൂപങ്ങളും അതെടുക്കുന്നു. സാമൂഹ്യബോധത്തിന്റെ ഈ അടിസ്ഥാനരൂപങ്ങള്‍ തന്നെയാണ് സമൂഹത്തിന്റെ ‘ആത്മീയ ജീവിത’മെന്ന് പറയുന്നതും. സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വര്‍ഗങ്ങളുടെ താല്പര്യങ്ങളുടെയും അവരുടെ ഭൗതികജീവിതത്തിലെ യഥാര്‍ഥ ബന്ധങ്ങളുടെയും പ്രതിഫലനം മാത്രമാണിത്. മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിനിഷ്ഠമായ ബോധത്തിന്, അതിന് എത്ര തന്നെ ചുഴിഞ്ഞുനോക്കിയാലും സാമൂഹ്യബോധത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമെന്ന നിലക്കുമാത്രമേ നിലനില്പുള്ളൂ എന്നു കാണാം. എന്നുവെച്ച് വ്യക്തികളുടെ ബോധം സാമൂഹ്യബോധത്തിന്റെ നിര്‍ജീവമായ ഒരംശം മാത്രമാണ് എന്ന് ധരിക്കരുത്.

പ്രായോഗിക പ്രവര്‍തനങ്ങളില്‍ മനുഷ്യന്‍ തന്റെ മുമ്പില്‍ നിശ്ചിതങ്ങളായ ചില ലക് ഷ്യങ്ങള്‍ വെക്കുന്നു. അവ നേടുവാന്‍ ഉതകുന്നതായ ഒരു സമീപനരീതി ആവശ്യമായി വരുന്നു. വസ്തുക്കളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരുതരത്തില്‍ ‘നേരത്തെക്കൂട്ടിയുള്ള പ്രതിഫലനം’ അവന്റെ മനസ്സില്‍ നടക്കുന്നതായി പറയാം. ഈ നേരത്തെക്കൂട്ടിയുള്ള പ്രതിഫലനത്തിനാണ് സര്‍ഗാത്മകതയെന്നും മറ്റും പറയുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ മനസിന് വിശ്ലേഷിക്കാന്‍ മാത്രമല്ല, സംശ്ലേഷിക്കാനും കഴിവുണ്ട്. അതിനെ നിഷേധിച്ചതാണ് യാന്ത്രിക ഭൗതികവാദികള്‍ക്ക് പറ്റിയ തെറ്റ്. ഇലക്ട്രോണിക് തലച്ചോറിനെപ്പറ്റിയും ചിന്തിക്കുന്ന യന്ത്രത്തെപ്പറ്റിയും മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറ് കാലഹരണപ്പെടുന്നതിനെപ്പറ്റിയുമെല്ലാമുള്ള സംസാരങ്ങള്‍ ഈ കഴിവ് മനസിലാക്കാത്തതില്‍ നിന്ന് ഉടലെടുത്തവയാണ്.

മനുഷ്യന്റെ ‘ആത്മീയ സ്വഭാവത്തെ’ — അതായത്, അവന്റെ വികാരങ്ങള്‍, വിചാരങ്ങള്‍, ഇച്ഛാശക്തി, സ്വഭാവം മുതലായവയൊക്കെ — അന്തിമവിശകലനത്തില്‍, സൈദ്ധാന്തികമായി ദ്രവ്യത്തിന്റെയും അതിന്റെ ചലനത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വിശദീകരിക്കാവുന്നതായിരിക്കും. ന്യൂറോണുകള്‍, വൈദ്യുത സ്പന്ദനങ്ങള്‍ മുതലായവയൊക്കെ ആയിരിക്കാം ഈ അപഗ്രഥനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന കരുക്കള്‍. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ചിന്തിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങളെപ്പറ്റിയും മറ്റും ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ സ്വപ്നം കാണാന്‍ തുടങ്ങിയത്. രണ്ടു കാരണങ്ങളാല്‍ ഇത് തെറ്റാണ്.

ഒന്നാമതായി ഒരു യന്ത്രവും അതിന് രൂപം കൊടുക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിനോളം മെച്ചപ്പെട്ടതാകാന്‍ പറ്റില്ല. ചില ഗണിത പ്രക്രിയകള്‍ കൂടുതല്‍ വേഗത്തില്‍ചെയ്യാന്‍ യന്ത്രത്തിന് പറ്റിയെന്നു വന്നേക്കാം. എന്നാല്‍ വേണ്ടതേത് വേണ്ടാത്തതേത്, എന്ന വിവേചനബുദ്ധി യന്ത്രത്തിനുണ്ടാകാന്‍ തരമില്ല. വേണ്ടതും വേണ്ടാത്തതും സുനിശ്ചിതങ്ങളായ കാര്യങ്ങളല്ല.

രണ്ടാമതായി മനുഷ്യന്‍ ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മനസിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് സമ്പാദിച്ചതും അവയുടെ സൂക്ഷ്മപ്രകൃതിയുടെ സഹായത്തോടെയല്ല. കാലുകൊണ്ടടിച്ച ഒരു പന്തിന്റെ ചലനത്തെ അതിന്റെ, അതിലെ അണുക്കളുടെയോ മൗലികകണങ്ങളായ ഇലക്ട്രോണ്‍, പ്രോട്ടോണ്‍ മുതലായവയുടെയോ ചലനങ്ങളുടെ ആകത്തുകയായി വേണമെങ്കില്‍ വ്യാഖ്യാനിക്കാം. സൈദ്ധാന്തികമായി ഇത് ശരിയാണ്. പക്ഷേ, പ്രായോഗികമായി നടപ്പുള്ള കാര്യമല്ല. നാം ‘പന്തി’നെയാണ് കാണുന്നത്. അല്ലാതെ അതിലെ ഇലക്ട്രോണുകളെയും പ്രോട്ടോണുകളെയും മറ്റുമല്ല. പന്തിന്റെ ചലനത്തെ ബലതന്ത്രനിയമങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ച് നിര്‍വചിക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിന്റെ പ്രവര്‍തനത്തെ ഈ ഉദാഹരണവുമായി ഉപമിക്കാം. സൈദ്ധാന്തികമായി നോക്കുമ്പോള്‍ അതിലെ കോടാനുകോടി ഞരമ്പുകോശങ്ങളുടെയും ന്യൂറോണുകളുടെയും മറ്റും സംയുക്ത പ്രവര്‍തനമാണ് ചിന്ത, ബോധം മുതലായത്. പക്ഷേ, എപ്രകാരം നമ്മുടെ കണ്ണുകള്‍, അണുക്കളില്‍ നിന്ന് പന്തിനെയോ അതിന്റെ ചലനത്തെയോ സംശ്ലേഷിക്കാന്‍ പഠിച്ചിട്ടില്ലയോ അപ്രകാരം തന്നെ ന്യൂറോണുകളുടെ ചലനത്തില്‍ നിന്ന് സന്തോഷ സന്താപാദികളെ സംശ്ലേഷിക്കാനും നാം പഠിച്ചിട്ടില്ല. എന്നുവച്ച് അവയുടെ ഭൗതികാടിസ്ഥാനമായ ദ്രവ്യത്തെ നിഷേധിക്കാനും സാധ്യമല്ല.

ഇതേ ഉപമ തന്നെ സമൂഹത്തിന്റെയും വ്യക്തിയുടെയും കാര്യത്തിലും സ്വീകരിക്കാം. സാമൂഹ്യബോധത്തെ കലാ–സാംസ്കാരികാദികളെ, നീതിന്യായവിധികളെ, സദാചാരമുറകളെ — ഒക്കെ സാമൂഹ്യ പ്രവര്‍തനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വിശകലനം ചെയ്ത് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. മറിച്ച് ഒറ്റപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ ബോധങ്ങളുടെ ആകത്തുകയായി സാമൂഹ്യബോധത്തെ മനസ്സിലാക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചാല്‍ പന്തിനു പകരം അതിലെ അണുക്കളെ കാണാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതിനു സമാനമായിരിക്കും.

തുടക്കത്തില്‍ നാം ഉന്നയിച്ച, ദര്‍ശനത്തിലെ കാതലായ പ്രശ്നത്തിലേക്കുതന്നെ — ദ്രവ്യമോ ബോധമോ പദാര്‍ഥമോ ആത്മാവോ ഏതാണ് പ്രാഥമികം എന്ന പ്രശ്നത്തിലേക്കുതന്നെ — ഇനി തിരിച്ചുപോകാം. ഒരു പ്രത്യേക രീതിയില്‍ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട പദാര്‍ഥത്തിന്റെ തലച്ചോറിന്റെ, സ്വഭാവമാണ് ചിന്ത എന്നും, അതില്‍ ആത്മീയമായോ ‘ദൈവീക’മായോ യാതൊന്നും ഇല്ലെന്നും ലക്ഷോപലക്ഷം വര്‍ഷങ്ങളിലൂടെയുള്ള പരിണാമപ്രക്രിയകളുടെ ഫലമായാണ് മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറ് രൂപം കൊണ്ടതെന്നും നാം കണ്ടു. ബോധത്തിന്റെ വികാസമാകട്ടെ, ദൈവകല്പന അനുസരിച്ചോ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിധി അനുസരിച്ചോ അല്ല സംഭവിച്ചത് എന്നും മറിച്ച്, മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹ്യ പ്രവര്‍തനങ്ങളുടെ, സാമൂഹ്യബന്ധങ്ങളുടെ, അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമായാണ് അതുണ്ടായതെന്നും നാം കാണുകയുണ്ടായി. നിലവിലുള്ള സാമൂഹ്യബോധങ്ങളെ ചരിത്രപരമായി വിലയിരുത്താനും ‘അലംഘനീയമായ വിധി’യെ ലംഘിക്കാനും വിപ്ലവപ്രവര്‍തനങ്ങളില്‍ ഏര്‍പെട്ടിരിക്കുന്ന തൊഴിലാളിവര്‍ഗത്തിന് ഇത് കരുത്തേകുന്നു. ഈ കരുത്ത് നല്‍കുന്നതാകട്ടെ, മനുഷ്യന്റെ ബോധത്തിന്റെ വളര്‍ചക്ക് അടിസ്ഥാനമായ അതേ തത്വം തന്നെ, പ്രായോഗിക പ്രവര്‍തനം തന്നെ ആണുതാനും. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തക്ക്, ബോധത്തിന് ഉള്ള ‘സര്‍ഗാത്മകശേഷി’യെപ്പറ്റി അതായത്, സമൂഹത്തിന്റെ ഉല്‍പന്നമെങ്കിലും സമൂഹത്തിന്റെ മേല്‍ തിരിച്ച് പ്രവര്‍തിക്കാനുള്ള കഴിവിനെപ്പറ്റിയുള്ള അറിവും, ഈ പ്രവര്‍തനം സമൂഹത്തിലെ വസ്തുനിഷ്ഠസാഹചര്യങ്ങള്‍കൊത്ത് മാത്രമേ സാധ്യമാകൂ എന്ന വസ്തുത അംഗീകരിക്കലും അതിപ്രധാനമായ കാര്യങ്ങളാണ്. വിപ്‌ളവ പ്രവര്‍തനങ്ങളിലെ വസ്തുനിഷ്ഠഘടകങ്ങളെപ്പറ്റിയും ശരിയാംവിധം വിലയിരുത്തുവാന്‍ ഇത് നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു.

അണുവിന്റെ ഘടകങ്ങളായ ഇലക്ട്രോണുകള്‍ മുതല്‍ വികസിക്കുന്ന വിശ്വംവരെയുള്ള പദാര്‍ഥപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചലനസ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് നാം പഠിക്കുകയുണ്ടായി. സമയവും സ്പേസും പദാര്‍ഥത്തിന്റെ ഈ ചലനത്തോട് എപ്രകാരം അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നും. ‘പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം’ എന്ന സങ്കല്പം എത്ര അര്‍ഥശൂന്യമാണെന്നും നാം കണ്ടു. അതു പോലെതന്നെ ജീവന്റെ തികച്ചും ഭൌതികമായ സ്വഭാവത്തെപ്പറ്റിയും, പരിണാമപ്രക്രിയകളിലൂടെയുള്ള വിവിധ ജീവിവര്‍ഗങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തെപ്പറ്റിയും, വളര്‍ചയെപ്പറ്റിയും, ചിന്ത, ബോധം മുതലായവയുടെ ഭൗതികമായ അടിസ്ഥാനത്തെപ്പറ്റിയും ഒക്കെക്കൂടി, നാം പരിശോധിക്കുകയുണ്ടായി. ഇതില്‍നിന്നെല്ലാം ‘ആശയ’വാദത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരവും ഭൗതികവാദത്തിന്റെ ശരിയും വ്യക്തമാകുന്നതാണ്. ഇതൊക്കെക്കഴിഞ്ഞിട്ടും ഈ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനപാദത്തിലും ആശയവാദികളും ‘ദൈവവിശ്വാ’സികളും നിലകൊള്ളുന്നുണ്ടെങ്കില്‍, പേരുകേട്ട ശാസ്ത്രജ്ഞന്‍മാരുടെ ഇടയില്‍ തന്നെ അവരെ കാണുന്നുണ്ടെങ്കില്‍, അതിനുത്തരവാദി തലച്ചോറല്ല, ‘വയറാ’ണ്. എന്നുവച്ചാല്‍, സ്വന്തം നിക്ഷിപ്തതാല്പര്യങ്ങള്‍, സ്വന്തം വര്‍ഗത്തിന്റെയും ‘യജമാന’വര്‍ഗത്തിന്റെയും നിക്ഷിപ്തതാല്പര്യങ്ങള്‍. അക്കൂട്ടരെ നമുക്ക് തല്‍കാലം വിടാം. അവരെ പഠിപ്പിക്കേണ്ട രീതി വേറേയാണ്.

ചോദ്യങ്ങള്‍

ജീവന്റെ മൗലികസ്വഭാവങ്ങള്‍ ഏവ?

ജീവന്റെ ഉല്‍പത്തിയെക്കുറിച്ച് എന്ത് പറയാന്‍ സാധിക്കും?

വാനരനില്‍നിന്ന് നരനിലേക്കുള്ള പരിവര്‍തനത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങള്‍ ഏവ? ഘട്ടങ്ങള്‍ ഏവ?

എന്താണ് ബോധം? അതില്‍ ഭാഷകള്‍ക്കുള്ള പ്രാധാന്യം എന്ത്?

— 5 —
വൈരുധ്യാത്മകത

അങ്ങനെ നാം ദര്‍ശനത്തിന്റെ മൌലികമായ പ്രശ്നത്തില്‍, ദ്രവ്യമോ ബോധമോ പ്രാഥമികമെന്ന പ്രശ്നത്തില്‍, വ്യക്തമായ ഒരു നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു — ദ്രവ്യമാണ് പ്രാഥമികം, ബോധം സവിശേഷമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട ദ്രവ്യത്തിന്റെ — മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിന്റെ — ഒരു ഗുണധര്‍മ്മം മാത്രമാണെന്ന നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. എന്നാല്‍ ഈ നിലപാട് അംഗീകരിച്ചിരുന്നവര്‍, ഭൌതികവാദികള്‍, മുമ്പുമുണ്ടായിരുന്നു. പ്രാചീനകാലം മുതലേ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരില്‍നിന്ന് നമ്മെ വേര്‍തിരിക്കുന്നത്, നാം വെറും ഭൌതികവാദികളല്ല. ‘വൈരുധ്യാത്മക ഭൌതികവാദികള്‍’ ആണ് എന്ന പ്രത്യേകതയാണ്. ‘ഡയലക്ടിക്കല്‍ മെറ്റീരിയലിസം’ എന്നതിന്റെ തര്‍ജുമയാണ് ‘വൈരുധ്യാത്മക ഭൌതികവാദം’ എന്നത്. ‘ഡയലക്ടിക്കല്‍’ എന്ന വാക്കിന് ‘ദ്വന്ദാത്മകം’ എന്നൊരു തര്‍ജുമ കൂടി പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. രണ്ടും അര്‍ഥവത്താണ്.

ഇംഗ്ലീഷില്‍ ‘മെറ്റാഫിസിക്കല്‍’ എന്നുപറയുന്ന രീതിക്ക് വിപരീതമാണ് ‘ഡലക്ടിക്കല്‍’ രീതി. ‘മെറ്റാഫിസിക്കല്‍’ രീതിയെ ‘കേവലവാദ’ രീതി എന്ന് തര്‍ജുമ ചെയ്യുന്നു. ‘മെറ്റാഫിസിക്കലിന്’ ‘അധ്യാത്മികം’, ‘പരലോകപരം’ എന്നൊരു അര്‍ഥംകൂടിയുണ്ട്. ആ അര്‍ഥത്തിലല്ല ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അപ്പോള്‍ വൈരുധ്യാത്മക രീതി കേവലവാദരീതിക്ക് നേര്‍വിപരീതമാണ്. അതുകൊണ്ട് കേവലവാദരീതി എന്തെന്ന് പഠിച്ചുകൊണ്ട് നമുക്ക് വൈരുധ്യാത്മക രീതി മനസിലാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാം.

ആദ്യം വളരെ ലളിതമായ ഒരു ചോദ്യംവെച്ചുതുടങ്ങാം. നമുക്ക് ചുറ്റുകാണുന്ന വസ്തുക്കളില്‍ ചിലത് ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ചിലവ അനങ്ങാതെ സ്വസ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു. നിശ്ചലാവസ്ഥ, ചലനാവസ്ഥ — ഇങ്ങനെ രണ്ട് അവസ്ഥകളുണ്ട്. ഇതില്‍ വസ്തുക്കള്‍ക്, ‘സ്വാഭാവികം’ ആയ അവസ്ഥ ഏത്? വസ്തുക്കളെ ചുമ്മാവിട്ടാല്‍ അവ ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമോ? അതോ അനങ്ങാതെ നില്‍കുമോ? ഇതെന്തൊരു വിഡ്ഡിച്ചോദ്യം! അല്ലെ?ആരെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും പിടിച്ചനക്കിയാലല്ലാതെ വസ്തുക്കള്‍ അനങ്ങുമോ. ചുമ്മാവിട്ടാല്‍ അനങ്ങാതെ അവിടെ ഇരിക്കും. നിശ്ചലാവസ്ഥ ആണ് വസ്തുകള്‍ക് സ്വാഭാവികം. ‘സാമാന്യബോധം’ നമ്മോടു പറയുന്നത് അതാണ്.

ചലനം എന്നുപറയുന്നത് സ്ഥാനത്തില്‍ വരുന്ന ‘മാറ്റ’മാണ്. ‘മാറ്റം’ എന്ന വാക്ക് തനിയെ ഉപയോഗിച്ചാല്‍ മറ്റൊരര്‍ഥമാണ് വരിക. രൂപത്തിലോ ഉള്ളടക്കത്തിലോ വരുന്ന മാറ്റം. കുറെ കാലത്തിനുശേഷം നാം മുമ്പുകണ്ട ഒരു പ്രദേശം സന്ദര്‍ശിക്കുമ്പോള്‍ പറയാറുണ്ട്. “ഓ, ഈ സ്ഥലമാകെ മാറിയല്ലോ, തിരിച്ചറിയാന്‍ പോലും പറ്റാതായല്ലൊ”. അല്ലെങ്കില്‍ “ഇക്കണ്ടകാലമൊക്കെ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഇവിടെ ഒരു മാറ്റവും വന്നില്ലല്ലോ.” ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ‘മാറ്റം’ സ്ഥാനത്തിനുള്ള മാറ്റമല്ലെന്ന് വ്യക്തമാണല്ലോ. ഈ രണ്ടു മാറ്റങ്ങളും ഇപ്പോള്‍ തോന്നുന്നത്ര വ്യത്യസ്തമല്ലെന്ന് പിന്നീട് കാണാം. തല്‍കാലം രണ്ടിനേയും വേറെവേറെ തന്നെ കാണുക. വസ്തുക്കളുടെ സ്വാഭാവിക അവസ്ഥ നിശ്ചലമായി കാണുന്നതുപോലെ അവയെ മാറ്റമില്ലാത്തവയായും കാണുകയെന്നതാണ് നമ്മുടെ ശീലം. ഒരു വീട്, അതില്‍ കിടക്കുന്ന മേശ. വീട് വീടായിത്തന്നെ നില്‍കുന്നു. മേശ മേശയായും. രണ്ടിലും അവിടവിടെ മാറ്റങ്ങള്‍ വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നാം അത് ഗൗനിക്കുന്നില്ല.

വസ്തുക്കളെ ചലനമില്ലായ്മയുടെ, മാറ്റമില്ലായ്മയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ കാണുകയെന്നതാണ് കേവലവാദരീതിയുടെ ഒന്നാമത്തെ ലക്ഷണം.

ലോകത്തെ നോക്കികാണുന്ന ഒരു മൊത്തം രീതിയുടെ ഭാഗമാണിത്. മനുഷ്യനും പ്രകൃതിക്കും ഒന്നും കാര്യമായ ഒരു മാറ്റവും വരുന്നില്ല. കാണുന്ന മാറ്റങ്ങളെല്ലാം വെറും ബാഹ്യമാറ്റങ്ങളാണ്, നിസാരങ്ങളാണ്. ആഴത്തില്‍ നോക്കുമ്പോള്‍ ഒന്നും മാറുന്നില്ല. ഈശ്വരന്‍ മത്സ്യത്തെയും പന്നിയെയും ആനയെയും മനുഷ്യനെയും ഒക്കെ അതേപോലെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവയ്ക്ക് മാറ്റമൊന്നും വരുന്നില്ല എന്നാണ് ബൈബിള്‍ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. ഡാര്‍വിന്റെ പരിണാമവാദം ഇതിന് വിപരീതമാകയാല്‍ അത് പഠിപ്പിക്കരുതെന്ന് മതഭ്രാന്തന്മാര്‍ വാശി പിടിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ഒക്കെ മനസുകളില്‍ ആഴത്തില്‍ വേരോടിയിട്ടുള്ള ഒന്നാണ് ‘സനാതനത്വം’ — മാറ്റമില്ലായ്മയോടുള്ള പ്രത്യേക താല്പര്യം. നാമറിയാതെതന്നെ പല രൂപത്തിലും ഈ ചിന്ത വെളിയില്‍ വരാറുണ്ട്. സോഷ്യലിസത്തിന്റെ ശത്രുക്കള്‍ അതിനെ ബോധപൂര്‍വം ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യസ്വഭാവത്തെപ്പറ്റി സാധാരണ പറയാറുള്ളത് നോക്കുക: മനുഷ്യന്‍ ജന്മനാ സ്വാര്‍ഥിയാണ്. സ്വാര്‍ഥത അവന്റെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ ഒരു സ്വഭാവമാണ്: അതുകൊണ്ട് ബലപ്രയോഗമില്ലാതെ അവനെ നിയന്ത്രിക്കാന്‍ പറ്റുകയില്ല. ‘കമ്മ്യൂണിസം’ അസാധ്യമാണ് എന്ന് തെളിയിക്കുകയാണ് അവരുടെ ആവശ്യം. ഇന്നത്തെ, മനുഷ്യനെ പെട്ടെന്ന് ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സമൂഹത്തിലിട്ടാല്‍ ‘ഓരോരുത്തര്‍കും അവനവനാവശ്യമുള്ളത്’ എന്ന തത്വം നടപ്പിലാക്കാന്‍ വിഷമിക്കും എന്നത് ശരിയാണ്. അത്യാഗ്രഹങ്ങള്‍ക് അതിരുണ്ടാകില്ല. പക്ഷേ, ഈ അത്യാഗ്രഹം ഇന്നത്തെ മുതലാളിത്ത സാമൂഹ്യപരിതഃസ്ഥിതിയുടെ ഉല്‍പന്നമാണെന്നും അത് മാറുമെന്നും അവര്‍ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും തൊളിലാളികള്‍ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് അവര്‍ വാദിക്കുന്നു. തൊഴിലാളി ഉണ്ടാക്കുന്നത് മുഴുവന്‍ അവന് കിട്ടുന്നില്ല. അതിലൊരുഭാഗം — മിച്ചമൂല്യം — അവനില്‍നിന്ന് അപഹരിക്കപ്പെടുന്നു. മുതലാളിത്തത്തില്‍ നിന്ന് എന്താണ് വ്യത്യാസം? അപഹാസ്യം ഇത്രവരെ എത്താറുണ്ട്: മുതലാളിത്തത്തില്‍ മനുഷ്യന്‍ മനുഷ്യനെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നു. സോഷ്യലിസത്തില്‍ അത് നേരെ തിരിച്ചാണ്! സോഷ്യലിസത്തില്‍ ഉല്‍പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മിച്ചമൂല്യം ഒരു സ്വകാര്യവ്യക്തിക്കല്ല, സമൂഹത്തിനാകെയാണ് ലഭിക്കുന്നത്. അതിനാല്‍ തൊഴിലാളിക്കുതന്നെ തിരിച്ചു ലഭിക്കുന്നു എന്ന വ്യത്യാസം കാണാന്‍ കൂട്ടാക്കുന്നില്ല. മുതലാളിത്തത്തില്‍ നിന്നുള്ള മാറ്റം കാണാന്‍ കൂട്ടാക്കുന്നില്ല.

ഓരോന്നിനെയും അതായി, അതുമാത്രമായി കാണുന്ന, മറ്റുള്ള എല്ലാറ്റില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തവും സ്വതന്ത്രവും ആയി കാണുന്ന ഒരു സമ്പ്രദായമാണിത്. ഇതുപ്രകാരം ഒറ്റപ്പെട്ട ഒട്ടനവധി വസ്തുക്കളുടെ ഒരു സമാഹാരം മാത്രമാണ് ലോകം. ഇങ്ങനെ,

ഓരോന്നിനെയും അതുമാത്രമായും മറ്റുള്ളവയില്‍ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായും കാണുകയെന്നതു് കേവലവാദരീതിയുടെ രണ്ടാമത്തെ ലക്ഷണമാണ്.

അതിലെന്താ തെറ്റ്? അതങ്ങനെ തന്നെ അല്ലെ എന്നു ചോദിക്കുമായിരിക്കും. മറ്റെല്ലാറ്റില്‍ നിന്നും തികച്ചും സ്വതന്ത്രമായി, മറ്റൊന്നിനാലും സ്വാധീനിക്കപ്പെടാതെ നില്‍കുന്ന ഒന്നുമ്മില്ലെന്ന് വഴിയെ വ്യക്തമാകും.

വസ്തുക്കളെ നിശ്ചലവും മാറ്റമില്ലാത്തതും ആയി കാണുകയും വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളായി വര്‍ഗീകരിക്കുകയും അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങള്‍ കാണാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിന്, ‘ശാസ്ത്രരീതി’യുടെ പിന്‍ബലവുമുണ്ട്. 18–19 നൂറ്റാണ്ടിലെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളര്‍ച ഗ്രീക്ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളര്‍ചയില്‍നിന്നും 16–17 നൂറ്റാണ്ടിലെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളര്‍ചയില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ്. അരിസ്തോത്ത്‌ലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്‍ഗാമികളും ലിയോനാര്‍ഡോ ദാവിഞ്ചിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമകാലീനരും ബഹുവിജ്ഞാനവല്ലഭരായിരുന്നു അവര്‍ ലോകത്തെ ആകെ ഒന്നായിക്കണ്ടു. അതില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ന്യൂട്ടണോടുകൂടി ആരംഭിച്ച ബലന്ത്രത്തിന്റെ യുഗം എല്ലാത്തിനെയും യന്ത്രങ്ങളാക്കി മാറ്റാനുള്ള യത്നത്തിലേര്‍പെട്ടു, ഗുരുത്വാകര്‍ഷണ നിയമത്തിന്റെ വിജയമായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രചോദനശക്തി. ഒരു തരത്തിലുള്ള യാന്ത്രിക ഭൌതികവാദം ശക്തി പ്രാപിച്ചുവന്നു. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ രീതിയില്‍ വര്‍ഗീകരണത്തിന്, പൃഥൿകരണത്തിന്, അപഗ്രഥനത്തിന് സംശ്ലേഷണത്തെ അപേക്ഷിച്ച് മുന്‍തൂക്കം ലഭിച്ചു. ശാസ്ത്രവും ദര്‍ശനവും രാഷ്ട്രതന്ത്രവും ഒക്കെ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം വിജ്ഞാനശാഖകളായി മാറി. അവ തമ്മില്‍ ഒരു ബന്ധവുമില്ലെന്ന നിലവന്നു. വര്‍ഗീകരണങ്ങളെ ശാശ്വതപ്രകൃതിനിയമങ്ങളായി കരുതാന്‍ തുടങ്ങി. ഇവയെ,

ശാശ്വതവും അപരിവര്‍തനീയവുമായികാണുന്നത് കേവലവാദരീതീയുടെ മൂന്നാമത്തെ ലക്ഷണമാണ്.

“എന്നുമുണ്ടായിരുന്നു, എന്നും ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും”– കേവലവാദ ചിന്താരീതിയുടെ ദൃഷ്ടാന്തമാണിത്. “പണക്കാരും പാവപ്പെട്ടവരുംഎന്നും ഉണ്ടായിരുന്നു,” സാധാരണ കേള്‍ക്കാറുള്ള ഒരു വാദമാണിത്. വര്‍ഗ്ഗീകരണം ആവശ്യമാണ്. പണക്കാരും പാവപ്പെട്ടവരും ഉണ്ട്. പക്ഷേ അവര്‍ തമമിലുള്ള ബന്ധം മനസ്സിലാക്കണം. മുതലാളിയും തൊഴിലാളിയും ഉണ്ട്. അവ തമ്മില്‍ ചില ബന്ധങ്ങളുമുണ്ട്. രസതന്ത്രവും ഭൗതികവും ജീവശാസ്ത്രവും ഒക്കെ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം ശാസ്ത്രങ്ങളായിരുന്നു അരനൂറ്റാണ്ടു മുമ്പുവരെ. ഇപ്പോള്‍ ബയോകെമിസ്ട്രി (ജീവരസതന്ത്രം) ബയോഫിസിക്സ് (ജീവഭൗതീകം) ഫിസിക്കല്‍ കെമിസ്ട്രി (ഭൗതികരസതന്ത്രം) തുടങ്ങിയ ശാസ്ത്രശാഖകള്‍ ഇതിന്റെ അര്‍ഥമില്ലായ്മ കാണിക്കുന്നു. അതിരിക്കട്ടെ, വസ്തുക്കളെ തികച്ചും വ്യത്യസ്തങ്ങളും വേര്‍പ്പെട്ടുനില്‍ക്കുന്നവയുമായി ധരിക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി വിപരീതങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടി മറയ്ക്കപ്പെടുന്നു. “ജീവിതവും മരണവും”– രണ്ടിനെയും പരസ്പര സ്വതന്ത്രങ്ങളായി കാണുന്ന ജീവിതവും മരണവും ഒരുമിച്ച് ഒരു വസ്തുവില്‍ വയ്യെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു.

വിപരീതങ്ങളെ പരസ്പരവര്‍ജ്ജകങ്ങളായി കാണുക എന്നതാണ് കേവലവാദരീതിയുടെ നാലാമത്തെ ലക്ഷണം.

ദര്‍ശനമെന്നത് സമഗ്രമായ പ്രപഞ്ചവീക്ഷണമാണെന്ന് നാം നേരത്തെ കാണുകയുണ്ടായി. വ്യത്യസ്തശാസ്ത്രശാഖകള്‍ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത മേഖലകളെ ആഴത്തില്‍ പഠിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ അവയ്ക്കെല്ലാം പൊതുവും അവയിലെല്ലാം സാരവത്തും ആയ കാര്യങ്ങളാണ് ദര്‍ശനവിധേയമാകുന്നത്. കേവലവാദരീതിയില്‍ നിന്ന് ഒരുതരം ലോകവീക്ഷണം ഉരിത്തിരിയുന്നുണ്ട്. എന്താണത്? ഗ്രീക് കേവലവാദികള്‍ (അരിസ്തോത്ത്‌ലല്ല, അദ്ദേഹം കേവലവാദിയായിരുന്നില്ല, ഏലിയായിലെ സീനൊയും കൂട്ടരും) ലോകത്തെ പരിപൂര്‍ണ്ണമായും നിശ്ചലമായാണ് കണ്ടത്. അവരുടെ കാഴ്ചപാടില്‍ ചലനം എന്നൊന്നുണ്ടാക്കുക സാധ്യമല്ല. ഇത് സ്ഥാപിക്കാനായി സിനൊ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു പ്രഹേളികതന്നെ ചമച്ചിട്ടുണ്ട്. അസ്ത്രം ചലിക്കണമെങ്കില്‍ അത് ഒരേ സമയത്ത് ഒരിടത്ത് ഉണ്ടായിരിക്കുകയും അവിടെ ഇല്ലാതിരിക്കുകയും വേണം. ആ പ്രഹേളികയുടെ വിശദാംശത്തിലേക്ക് ഇപ്പോള്‍ പോകേണ്ടതില്ല. ഒന്നുമാത്രം പറഞ്ഞാല്‍ മതി. അനേകം നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ ദാര്‍ശനികര്‍ അതുമായി മല്ലടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ചലനം അസാദ്ധ്യമാണ്. നാം കാണുന്ന ചലനമെല്ലാം വെറും തോന്നല്‍ മാത്രമാണ് എന്നവര്‍ വാദിച്ചുകൊണ്ടിരിന്നു. എന്നാല്‍ ഈ വാദം തെറ്റാണ് എന്ന നമ്മുടെയെല്ലാം പ്രായോഗിക അനുഭവം, ഒരോ നിമിഷവുമുള്ള അനുഭവം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ഇന്ന് അതിനെ പിന്താങ്ങാന്‍ ആരുമില്ല. 17–18–19 നൂറ്റാണ്ടുകളിലുണ്ടായ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റം, പ്രത്യേകിച്ച് യന്ത്രസംവിധാനങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നതിലും ആകാശ ആകാശഗോളങ്ങളുടെ ഗതി വിശദീകരിക്കുന്നതിലും ഉണ്ടായ വിജയം, ചലനത്തെ അംഗീകരിക്കാന്‍ നിര്‍ബന്ധിച്ചു. പക്ഷേ, എല്ലാ ചലനങ്ങളെയും യന്ത്രങ്ങളുടെ തരത്തിലുള്ള ചലനമായി, ഈ പ്രപഞ്ചത്തെ ആകെ ക്ലോക്കുപോലുള്ള ഒരു വന്‍ യന്ത്രമായി കാണുന്നതിലേക്കാണിത് നയിച്ചത്. ഈ യന്ത്രം ഉണ്ടാക്കിയത് ഈശ്വരന്‍. അതിനെ ചലിപ്പിക്കുന്നതും ഈശ്വരന്‍. സമൂഹത്തെപ്പോലും യന്ത്രമായി കാണുന്ന ഒരു പ്രവണത വന്നു. ‘ഭരണയന്ത്രം’, ‘ചരിത്രം ആവര്‍ത്തിക്കുന്നു’ എന്നു തുടങ്ങിയ ശൈലികള്‍ നോക്കുക. ഇത് ചിന്താരീതിയെത്തന്നെ ആകെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. ചിന്തകള്‍ക്ക് തുടക്കമിടുന്നത് സങ്കല്‍പനകള്‍ ആണ്. ശരിയായും നന്നായും ചിന്തിക്കുന്ന രീതിക്ക് തര്‍ക്കവിദ്യ (ലോജിക്) എന്നു പറയുന്നു. അതിന് അടിസ്ഥാനമായ മൂന്നു സങ്കല്‍പനകള്‍ നോക്കുക.

ഒരു വസ്തു അതാണ്‌ മറ്റൊന്നല്ല, അതിനു മാറ്റവും വരുന്നില്ല. ഇതിന് തത്തുല്യതാതത്വം എന്നു പറയാം.

ഒരു വസ്തു ഒരേ സമയം അതും അതിന്റെ വിപരീതവും ആകാന്‍ സാധ്യമല്ല. ജീവിതത്തിന് ജീവിതവും മരണവും ആകാന്‍ സാധ്യമല്ല. ഇതിന് വൈരുധ്യരാഹിത്യതത്വം എന്നു പറയാം.

രണ്ടു വിപരീത സാധ്യതകളുള്ളപ്പോള്‍ മൂന്നാമതൊന്നു സാധ്യമല്ല. ഒന്നുകില്‍ ഉണ്ട് അല്ലെങ്കില്‍ ഇല്ല. മൂന്നാമതൊന്ന് സാധ്യമല്ല. അതുപോലെ ജീവിതമോ മരണമോ ആകാം. രണ്ടുമല്ലാതെ മറ്റൊന്ന് സാധ്യമല്ല. ഇതിന് തൃതീയവര്‍ജനതത്വം എന്നു പറയാം.

ഈ മൂന്നു തത്വങ്ങളുടെ പ്രയോഗമാണത്രെ ശരിയായ ചിന്താരീതി. ഇതിന്റെ ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ നോക്കുക.

“എല്ലാ മനുഷ്യരും മര്‍ത്യരാണ്. രാമന്‍ മനുഷ്യനാണ്. രാമന്‍ മര്‍ത്യനാണ്” — മര്‍ത്യന്‍ എന്ന വലിയ ഗണം. അതിനുള്ളില്‍ മനുഷ്യനെന്ന ഗണം. അതിനുള്ളില്‍ രാമന്‍. മറ്റൊന്നു നോക്കുക. “സോവിയറ്റ്‌ യൂണിയനില്‍ തൊഴിലാളിവര്‍ഗത്തിന്റെ സര്‍വാധിപത്യമാണ്. സര്‍വാധിപത്യം സര്‍വാധിപത്യമാണ്‌. സോവിയറ്റ്‌ യൂണിയനില്‍ സര്‍വാധിപത്യമാണ്. ഇറ്റലിയിലും ജര്‍മനിയിലും സര്‍വാധിപത്യമാണ്‌. സോവിയറ്റ്‌ യൂണിയനും ഇറ്റലിയും ജര്‍മനിയും തമ്മില്‍ വ്യത്യാസമില്ല”. ഫലമോ 1919–ല്‍ ജര്‍മനിയിലെ സോഷ്യല്‍ ഡമോക്രാറ്റുകള്‍ ജനാധിപത്യം സംരക്ഷിക്കാന്‍ വേണ്ടി തൊഴിലാളിവര്‍ഗസര്‍വാധിപത്യം തകര്‍ത്തു. അവര്‍ക്ക് കിട്ടിയതോ മുതലാളിത്തവും നാസിസവും.

ഇത്തരത്തിലുള്ള കേവലവാദരീതിക്ക് നേര്‍വിപരീതമാണ് വൈരുധ്യാത്മക രീതി.

‘ഡയലക്‌ടിക്‌സ്’ എന്ന വാക്കിന്റെ പ്രാചീനകാലത്തെ അര്‍ഥം വിവാദത്തിന്റെ അഥവാ തര്‍ക്കത്തിന്റെ കല അഥവാ ശാസ്ത്രം എന്നാണ്. പ്ലേറ്റോവിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അത്, ഒന്നാമതായി, ഒരു ആശയത്തിലോ തത്വത്തിലോ അടങ്ങിയിട്ടുള്ള സ്വീകാരാത്മകവും നിഷേധാത്മകവുമായ എല്ലാ അനന്തരഫലങ്ങളെയും പുറത്തുകൊണ്ടുവരിക എന്നതാണ്. രണ്ടാമതായി, അത് മനസിന്റെ യുക്തിസഹമായ ചലനമാണ്. ഇന്ദ്രിയസംവേദ്യമായ ദത്തങ്ങളില്‍ നിന്ന് ആശയങ്ങളിലേക്കും, വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാശ്വതവും അപരിവര്‍തനീയവുമായ തത്വങ്ങളിലേക്കും അവസാനം എല്ലാറ്റിന്റെയും അടിസ്ഥാനമായ ‘നന്മ’ എന്ന ആശയത്തിലേക്കുമുള്ള ഘട്ടം ഘട്ടമായ ആരോഹണമാണതു്. പ്ലേറ്റൊവിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ‘ആശയങ്ങള്‍’ അല്ലാതെ മറ്റൊന്നും പഠനയോഗ്യമായി ഇല്ലാത്തതിനാല്‍ ‘ശാസ്ത്രം’ എന്ന വാക്കും ‘ഡയലക്ടിക്സ്’ എന്ന വാക്കും ഏതാണ്ടു് പര്യായപദങ്ങള്‍ തന്നെ ആയിത്തീര്‍ന്നു.

ഹെഗലിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഡയലക്ടിക്സ് എന്നതു് ആശയങ്ങള്‍ ‘പൂര്‍വപക്ഷം’ (തീസിസ്) ‘അപരപക്ഷം’ (ആന്റി തീസിസു്) എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സംഘട്ടനത്തിലൂടെ ‘ഉത്തരപക്ഷം’ (സിന്‍തസിസ്) ഉണ്ടാവുക എന്ന തുടര്‍പ്രക്രിയയിലൂടെ വളര്‍ന്ന് ‘കേവലമായ ആശയ’ത്തെ സാക്ഷാത്കരിക്കുക എന്നതാണു്.

ഭാരതീയ ദാര്‍ശനികര്‍ തങ്ങളുടെ ഏതിരാളികളുമായി വിവാദത്തിലേര്‍പ്പെട്ടിരുന്നതും ഡയലക്ടിക്കല്‍ — വൈരുധ്യാത്മക — രീതിയിലാണ്. ഹിന്ദു ദാര്‍ശനികനായ ശങ്കരാചാര്യരും ബൗദ്ധദാര്‍ശനികനായ കുമാരില ഭട്ടനും തമ്മില്‍ നടന്ന ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന ഒരു തര്‍ക്കത്തിന്റെ കഥയുണ്ടു്, തര്‍ക്കം ആരംഭിക്കുന്നതു് ഒരാളുടെ ഒരു പ്രസ്താവത്തോടെയാണു്. അതു് രണ്ടുകൂട്ടരും അംഗീകരിക്കുന്നു. ഇതാണ് ‘തീസിസ്’ അഥവാ ‘പൂര്‍വപക്ഷം’. അടുത്തതായി എതിരാളി ഈ പ്രസ്താവനയില്‍ അന്തര്‍ലീനമായിരിക്കുന്ന പൊരുത്തക്കേടുകളെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു — ‘ആന്റി തീസിസ്’ അഥവാ ‘അപരപക്ഷം’ അവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ മൂലപ്രസ്താവന തിരുത്തി പുതിയ രൂപത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നു — ‘സിന്‍തസിസ്’ അഥവാ ‘ഉത്തരപക്ഷം’. ഇതു് ഡയലക്ടിക്കല്‍ രീതിയാണു്.

മാര്‍ക്സിനെയും മാര്‍ക്സിസ്റ്റുകാരെയും സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ‘ഡയലക്ടിക്സ്’ എന്ന് പറഞ്ഞതു് വെറും ആശയങ്ങളുടെ ചലനം മാത്രമല്ല. വൈരുധ്യസംഘട്ടനങ്ങളിലൂടെയുള്ള പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയാകെ ചലനമാണു്, വികാസമാണു് അതു്. ഈ ചലനത്തിന്റെ ബോധപൂര്‍വമുള്ള മാനസിക പ്രതിഫലനം മാത്രമാണു് ‘ആശയം’ എന്നത്. ‘മെറ്റാഫിസിക്സ്’ അഥവാ ‘കേവലവാദം’ എന്ന രീതിക്ക് നേര്‍ വിപരീതമായാണല്ലോ, ‘വൈരുധ്യവാദ’ത്തെ മാര്‍ക്സ് കാണുന്നതു്. നേരത്തെ കണ്ടപോലെ,

നിശ്ചലത, മാറ്റമില്ലായ്മ

പരസ്പരബന്ധ നിഷേധം

ശാശ്വതത്വം

വിപരീതങ്ങളുടെ പരസ്പര വര്‍ജ്ജനം

എന്നിവയാണല്ലോകേവലവാദത്തിന്റെകാതലായതത്വങ്ങള്‍

നമ്മുടെ പ്രാഥമിക പ്രതികരണം, സാമാന്യബോധത്തില്‍ നിന്ന് ഉരുത്തിരിയുന്ന പ്രതികരണം, ഇപ്പറഞ്ഞതൊക്കെ ശരിയാണെന്നുള്ളതായിരിക്കും. എന്നാല്‍ ഇപ്പറഞ്ഞതൊന്നും തന്നെ ശരിയല്ലെന്ന് നാം കണ്ടുകഴിഞ്ഞതാണ്. യഥാര്‍ഥത്തില്‍,

ചലനമില്ലാതൊന്നുമില്ല, മാറ്റമില്ലാതൊന്നുമില്ല, നിശ്ചലാവസ്ഥ ആപേക്ഷികമാണ്, ചലനം കേവലമാണ്.

സര്‍വതന്ത്ര സ്വതന്ത്രമായി ഒന്നുമില്ല, പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ള എല്ലാം പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ശാശ്വതമായി ഒന്നുമില്ല, എല്ലാം സദാ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പരിവര്‍തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ എന്തും ഒരേ സമയത്ത് തന്നെ അതായിരിക്കുകയും അല്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, വിപരീതങ്ങള്‍ വേര്‍പിരിക്കാനാകാത്തവിധം ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഈ യഥാര്‍ഥമായ പ്രപഞ്ചചിത്രം വൈരുധ്യാത്മകമാണ്. ‘ഡയലക്ടിക്കല്‍’ ആണ്. മാര്‍ക്സ് ഇത്രയും വിശാലമായ അര്‍ഥത്തിലാണ് ആ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. യഥാര്‍ഥ ഭൗതികപ്രപഞ്ചത്തെ പഠിക്കുന്നതിനുപകരം മനുഷ്യമനസിനുള്ള അതിന്റെ പ്രതിഫലനത്തെ — ആശയപ്രപഞ്ചത്തെ — പഠിക്കുന്നതിനാണ് ഹെഗല്‍ വൈരുധ്യാത്മകരീതി ഉപയോഗിച്ചത്. അതുകൊണ്ടാണ് മാര്‍ക്സ് പറഞ്ഞത്, ഞങ്ങളുടെ വൈരുധ്യാത്മകരീതി ഹെഗലിന്റേതില്‍ നിന്ന് വിഭിന്നമാണ്, അതിന് കീഴ്മേല്‍ മറിച്ചതാണ് എന്ന്.

ഒരു രീതിശാസ്ത്രമെന്ന നിലക്ക് മാര്‍ക്സ് വൈരുധ്യവാദത്തെ പ്രത്യേകമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുകയുണ്ടായിട്ടില്ല. താന്‍ കൈകാര്യം ചെയ്ത എല്ലാവിഷയങ്ങളിലും അത് പ്രയോഗിക്കുക മാത്രമാണ് ഉണ്ടായത്. ഏംഗല്‍സ് പ്രകൃതിയിലെ വൈരുധ്യാത്മകതയെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായി ഒരു ഗ്രന്ഥം രചിക്കാന്‍ ഒരുക്കൂട്ടിയെങ്കിലും മുഴുമിപ്പിക്കുകയുണ്ടായില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുറിപ്പുകളാണ് പ്രകൃതിയിലെ വൈരുധ്യാത്മകത എന്നപേരില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. കൂടുതല്‍ സമഗ്രവും പ്രകൃതിയെയും സമൂഹത്തെയും ജ്ഞാനസിദ്ധാന്തത്തെയും ഒക്കെ ഉള്‍ക്കൊള്ളിക്കുന്നതുമായ ഒരു ഗ്രന്ഥം തയ്യാറാക്കാന്‍ ലെനിനും തയ്യാറെടുക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാല്‍ അതും നടന്നില്ല. ലെനിന്റെ സമാഹൃത കൃതികളില്‍ 38–ആം വാള്യത്തില്‍ ഈ കുറിപ്പുകള്‍ കാണാം. ഇവ രണ്ടും പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ‘മാര്‍ക്സിയന്‍ ഡയലക്ടിക്സി’ന്റെ സമഗ്രസ്വഭാവം മനസിലാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാം.

അതിലേക്ക് കടക്കുന്നതിനു മുമ്പ്, ദര്‍ശനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ചകളില്‍ ധാരാളമായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടിവരുന്ന നിഷ്കൃഷ്ടമായ അര്‍ഥത്തോടുകൂടിയ ചില സാങ്കേതികപദങ്ങള്‍ — ഇവയെ സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ എന്നു വിളിക്കുന്നു — പരിശോധിക്കാം.

ചോദ്യങ്ങള്‍

കേവലവാദത്തിന്റെ സവിശേഷതകള്‍ എന്തെല്ലാം?

വൈരുധ്യവാദവും കേവലവാദവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്ത്?

‘ശാസ്ത്രത്തിന്റെ രീതി’യും കേവലവാദവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്ത്?

സാധനങ്ങളെ മാറ്റമില്ലാത്തതായി, കാണുകയെന്നതാണ് നമ്മുടെ ശീലം എന്ന് ഉദാഹരണങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ വെളിവാക്കുക.

ലോകത്തെപറ്റിയുള്ള കേവലാത്മക ധാരണക്ക് ഏതാനും ഉദാഹരണങ്ങള്‍ നല്‍കുക

യാന്ത്രികവാദമെന്നാല്‍ എന്ത്? അതെങ്ങനെ കേവലവാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?

കേവലവാദത്തിന്റെയും അതിന്റെ രീതികളുടെയും ലക്ഷണങ്ങള്‍ ഏവ?

കേവലവാദ ചിന്താഗതി വച്ചുകൊണ്ട് ഒരാള്‍ക് വിപ്ലവകാരിയാകാന്‍ പറ്റുമോ?

— 6 —
സംവര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍

ഓരോ വിജ്ഞാനശാഖക്കും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി വര്‍തിക്കുകയും അതിന്റെ വളര്‍ചയിലൂടെ കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ മൂര്‍തമായിത്തീരുകയും ചെയ്യുന്ന സാമാന്യങ്ങളായ സങ്കല്‍പനങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ഈ സങ്കല്‍പനകളെ സാങ്കേതികമായി ‘സംവര്‍ഗങ്ങള്‍’ എന്നുവിളിക്കുന്നു. വൈരുധ്യാത്മകഭൗതികവാദത്തിന്റെ സംവര്‍ഗ്ഗങ്ങളാണ് വൈരുധ്യം, നിഷേധം, കുതിച്ചുചാട്ടം തുടങ്ങിയവ. വേറെയുമുണ്ടു്. അളവ്–ഗുണം, വിശേഷ–സാമാന്യം, വ്യക്തി–സമഷ്ടി, ഉള്ളടക്കം–രൂപം, പ്രതിഭാസം–സത്ത, കാര്യം–കാരണം, അവശ്യകത–യാദൃച്ഛികത, വസ്തു–പ്രക്രിയ, സാദ്ധ്യത–യാഥാര്‍ഥ്യം തുടങ്ങിയവ. എന്താണു് വൈരുധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം എന്നു മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് ഈ സംവര്‍ഗങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു സാമാന്യധാരണ ആവശ്യമാണ്.

പ്രകൃതിയിലെ വിവിധ ഘടകങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങള്‍, സമൂഹത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങള്‍, പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങള്‍ ഇവയുടെയൊക്കെ പെരുമാറ്റങ്ങള്‍, പെരുമാറ്റ നിയമങ്ങള്‍ എന്നിവയുടെയെല്ലാം ഒരു സമഗ്രപഠനമാണല്ലോ വൈരുധ്യാത്മക ഭൗതികവാദദര്‍ശനം. ഈ ബന്ധങ്ങളെയും, നിയമങ്ങളെയും മനസ്സിലാക്കുന്നത് സംവര്‍ഗങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെയാണ്. ഏതാനും ഉദാഹരണങ്ങളിലുടെ ഇതു് കൂടുതല്‍ വ്യക്തമാക്കാം.

ആദ്യമായി ഒരു കാര്യം പറയേണ്ടതുണ്ട്, ആരെങ്കിലും പെട്ടന്ന് ഒരു ദിവസം ഉണ്ടാക്കിയ വാക്കുകളോ, സങ്കല്‍പനകളോ അല്ല സംവര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍. മനുഷ്യരുടെ ദീര്‍ഘകാലത്തെ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളിലെ അനുഭവത്തിന്റെ, അധ്വാനത്തിന്റെയും അറിവിന്റെയും സാമാന്യവല്‍കരണമാണ് സംവര്‍ഗങ്ങള്‍. പുലി, ആന, മാവ്, കാക്ക, ഓടുക, വീഴുക.. തുടങ്ങിയ പോലുള്ള ഒന്നിനൊന്നു സാംഗത്യത്തോടുകൂടിയ പദങ്ങളല്ല അവ. പ്രായോഗിക ജീവിതത്തില്‍ തനിക്കുചുറ്റുമുള്ള വസ്തുക്കളും സംഭവങ്ങളുമായി തുടര്‍ചയായി ബന്ധപ്പെടുകയും അവയുടെ സാമാന്യമായതും സത്തയായതുമായ അംശങ്ങള്‍ അവരുടെ മനസ്സില്‍ പതിയുകയും അതില്‍നിന്ന് സാമാന്യവല്‍കൃതങ്ങളായ സങ്കല്‍പനകള്‍ അഥവാ സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ രൂപങ്ങളാണ് മൃഗം, പക്ഷി, മരം മുതലായത്.

വസ്തുനിഷ്ഠമായി പ്രകൃതിയില്‍ കാണുന്ന നൂറ് നൂറായിരം കാര്യങ്ങളും അവയുടെ കാരണങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിതാന്തമായ സമ്പര്‍കമാണ് അവസാനം മനുഷ്യനെ കാര്യം, കാരണം എന്നീ സംവര്‍ഗങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചത്. അവ തമ്മിലുള്ള വേര്‍പെടുത്താനാവാത്ത ബന്ധമാണ് അവന്റെ സവിശേഷ ശ്രദ്ധയെ ആകര്‍ഷിക്കുന്നത്. പ്രാകൃത മനുഷ്യന് പ്രകൃതിയിലെ ഈ നാനാതരങ്ങളായ പ്രതിഭാസങ്ങളെ വേര്‍തിരിച്ചറിയാന്‍ പ്രയാസമായിരുന്നു. എന്തിന് അവനെ തന്നെ പ്രകൃതിയില്‍ നിന്ന് അവന് വേര്‍തിരിച്ചറിയാന്‍ പറ്റിയിരുന്നില്ല. വളരെ സാവധാനത്തിലാണ് മനുഷ്യന് അതിനു കഴിഞ്ഞത്. ഈ വേര്‍തിരിച്ചറിയലിന്റെ ഘട്ടങ്ങളാണ് സംവര്‍ഗങ്ങള്‍.

പ്രകൃതിയിലും സമൂഹത്തിലുമുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് പ്രതിഭാസങ്ങള്‍, അവ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധങ്ങള്‍, പരസ്പരാശ്രയങ്ങള്‍, അവയുടെ വികാസത്തിന്റെ നിയമബദ്ധമായ സ്വഭാവം എന്നിവ മനസ്സിലാക്കാനും ശരിയായ, ഉദ്ദിഷ്ട ഫലപ്രാപ്തിയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രവര്‍തനരീതി തിരഞ്ഞെടുക്കാനും വേണ്ട ഏണിപ്പടികളാണ് സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ എന്നു പറയാം. മാര്‍ക്സിയന്‍ ദര്‍ശനത്തിന്റെ സംവര്‍ഗങ്ങളാണ് മുകളില്‍പറഞ്ഞത്. വേദാന്തികള്‍കും അജ്ഞേയതാവാദികള്‍ക്കും ഒക്കെ അവരുടേതായ സംവര്‍ഗങ്ങളുണ്ട്. നിത്യാനിത്യത ‘നാമ-രൂപ’ങ്ങളും ‘അസ്തി-ഭാതി’ കളും ആത്മാവ്, ജീവാത്മാവും, പരമാത്മാവും, ബ്രഹ്മം, മായ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം വേദാന്തികളുടെ സംവര്‍ഗങ്ങളാണ്. മാര്‍ക്സിയന്‍ സംവര്‍ഗങ്ങളെ കുറിക്കുന്ന വാക്കുകളില്‍ ചിലവതന്നെ, മറ്റു ദര്‍ശനങ്ങളില്‍ മറ്റ് അര്‍ഥത്തിലാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ സാങ്കല്‍പിക സൃഷ്ടികളല്ല വസ്തുനിഷ്ഠങ്ങളാണ്. മനുഷ്യനില്‍ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി അവനു പുറമെ നില്‍കുന്ന വസ്തുനിഷ്ഠപ്രപഞ്ചമാണ് അവയ്ക്കാസ്പദം. ‘കാരണം’ ‘കാര്യം’ എന്നീ രണ്ടു സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ വെളിവാക്കുന്നത് വസ്തുക്കളും പ്രതിഭാസങ്ങളും ഒക്കെ തമ്മില്‍ നിലനില്‍കുന്ന വസ്തുനിഷ്ഠമായ ബന്ധങ്ങളെയാണ്. ചില വസ്തുക്കളും പ്രക്രിയകളും അവശ്യമായും മറ്റു ചില വസ്തുക്കളുടെയും പ്രക്രിയകളുടെയും ആവിര്‍ഭാവത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്ന അനുഭവമാണ് ആദ്യത്തേതിനെ കാരണമായും രണ്ടാമത്തേതിനെ കാര്യമായും വര്‍ഗീകരിക്കുന്നതിന് ഇടയാക്കിയത്. ഭൗതികവാദികള്‍ക്ക് സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ തികച്ചും വസ്തുനിഷ്ഠമാണ്. ആശയവാദികള്‍ അവയുടെ വസ്തുനിഷ്ഠ സ്വഭാവത്തെ നിഷേധിക്കുന്നു. അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിലുള്ള ചില ആശയങ്ങളാണവ. മനുഷ്യന്‍ ലോകത്തെ കാണാനും മനസിലാക്കാനും തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പു തന്നെ, ജന്മനാതന്നെ, അവന്റെ തലച്ചോറില്‍ കാര്യകാരണബന്ധം, അവശ്യകത, യാദൃച്ഛികത തുടങ്ങിയ സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ടെന്നും അവയുടെ സഹായത്തോടെയാണ് അങ്ങേയറ്റം ക്രമരഹിതമായിക്കിടക്കുന്ന പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളുടേതായ ലോകത്തില്‍ ഒട്ടൊക്കെ ക്രമം കാണാന്‍ സാധിക്കുന്നതെന്നും കരുതുന്നു.

മാര്‍ക്സിയന്‍ ദര്‍ശനത്തില്‍ സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ക് മറ്റു ചില പ്രധാന വിശേഷതകള്‍ കൂടിയുണ്ട്. പരസ്പരബന്ധം, പരിവര്‍തനശീലം, ചലനാത്മകത എന്നിവയാണവ. ഭൗതികപ്രപഞ്ചത്തിലെ സാര്‍വത്രികമായ പരസ്പരബന്ധങ്ങളെയും പ്രവര്‍തനങ്ങളെയും വികാസത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നവയാണിവ. സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ പരസ്പരം സ്വതന്ത്രങ്ങളല്ല. ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ ഒന്ന് മറ്റൊന്നായി തീരുന്നു. ഒരു കാര്യം പുതിയൊരു കാര്യത്തിന്റെ കാരണമായിത്തീരാം; ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ യാദൃച്ഛികമായത് മറ്റു ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ ആവശ്യമായിത്തീര്‍ന്നേക്കാം. സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യാത്മക ബണ്ഡമാണിത്. ഈ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ലാതെ കേവലമായ രീതിയില്‍ ഒറ്റപ്പെട്ടതും മാറ്റമില്ലാത്തതുമായ രീതിയില്‍ അവയെ സമീപിച്ചാല്‍ അബദ്ധജടിലമായ നിഗമനങ്ങളിലേക്കാണ് അവ നമ്മെ നയിക്കുക.’ആദികാരണം’ ‘പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മൂലകാരണം’ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പോക്ക് അത്തരത്തിലുള്ളതാണ്. നിരര്‍ഥകമായ ഒരു യാത്രയാണത്. ‘കേവല സത്യ’മെന്നതും ഇക്കൂട്ടത്തില്‍‌പെടുന്നു. പ്രധാനമായ ചില സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ കുറച്ചുകൂടി വിശദമായി നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.

വസ്തുക്കളും പ്രക്രിയകളും

നാമങ്ങളും ക്രിയകളും നമുക്ക് സുപരിചിതങ്ങളാണ്. ഏറ്റവും പ്രാകൃതനായ മനുഷ്യന് പോലും ചുറ്റുമുള്ള ‘വസ്തു’ക്കളെ വേര്‍തിരിച്ച് കാണേണ്ടതുണ്ട്. അതിനായി അവയ്‌ക്ക് പേരുകള്‍ നല്‍കുന്നു. ഒട്ടേറെ ചലനങ്ങള്‍ കാണുന്നുണ്ട്. പലതിനും സ്വയം കാരണക്കാരനാകുന്നുമുണ്ട്. ഈ പ്രക്രിയകളെയും വേര്‍തിരിച്ച് കുറിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കര്‍താവ്, കര്‍മം, ക്രിയ എന്നിവ അടങ്ങിയ വാചകഘടന അങ്ങനെയാണ് രൂപം കൊണ്ടത്. “മാവില്‍ നിന്ന് മാങ്ങ വീണു. കുട്ടി മാങ്ങ എടുത്തു” — രണ്ടു വാചകങ്ങള്‍. മാവ്, മാങ്ങ, കുട്ടി, എന്നിവ വസ്തുക്കളാണ്, നാമപദങ്ങളാണ്. വീണു, എടുത്തു എന്നിവ ക്രിയകളാണ്. നാമവും ക്രിയവും തമ്മിലുള്ള, വസ്തുവും പ്രക്രിയയും തമിലുള്ള, ബന്ധമെന്താണ്? വീണത് മാങ്ങയാണ്. മാങ്ങക്ക് സംഭവിച്ച ഒരു പ്രക്രിയ ആണ് വീഴല്‍. എടുത്തത് കുട്ടിയാണ്. കുട്ടി ചെയ്‌ത ഒരു പ്രക്രിയ ആണ് എടുക്കല്‍. ബന്ധങ്ങളെ ഇത്തരത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോള്‍ വസ്തുക്കള്‍ക് വന്നുഭവിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് പ്രക്രിയകള്‍. വസ്തുക്കള്‍ ഇല്ലെങ്കില്‍ പ്രക്രിയകള്‍ ഇല്ല. അതിനാല്‍ വസ്തുക്കള്‍ പ്രാഥമികവും പ്രക്രിയകള്‍ തജ്ജന്യവുമാണെന്ന നിഗമനത്തില്‍ നാം എത്തുന്നു. മാങ്ങയെന്ന ഒറ്റ വസ്തുവിനേയും വീഴല്‍ എന്ന ഒറ്റ പ്രക്രിയയേയും എടുത്താല്‍ ഇത് ശരിയാണ്. എന്നാല്‍ വസ്തുക്കള്‍ എന്ന സംവര്‍ഗവും പ്രക്രിയള്‍ എന്ന സംവര്‍ഗവുമെടുത്ത് വസ്തുക്കളെ പ്രാഥമികങ്ങളെന്നും പ്രക്രിയകളെ ദ്വിതീയങ്ങളെന്നും പറഞ്ഞാല്‍ അത് ശരിയാവില്ല. സചേതനമോ അചേതനമോ ആയ ഏതൊരു വസ്തു എടുത്താലും അസംഖ്യം ചലനങ്ങളുടെ, പ്രക്രിയകളുടെ ആകത്തുകയാണവ എന്ന് കാണാം. ഈ പ്രക്രിയകളില്‍ മാറ്റം വരുമ്പോള്‍, മാങ്ങയിലും കുട്ടിയിലും നടക്കുന്ന നൂറ്റുകണക്കിന് ജീവിത-രസായനിക പ്രതിപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിലക്കുകയോ മാറുകയോ ചെയ്യുമ്പോള്‍ അവ മാങ്ങയും കുട്ടിയും അല്ലാതായിതീരുന്നു. ഏതൊരു വസ്തുവും നിര്‍ദിഷ്ടങ്ങളായ ഒട്ടേറെ പ്രക്രിയകളുടെ ഒരു സംഘാതം ആണ്. അതുപോലെ നിര്‍ദിഷ്ടവസ്തുക്കളില്‍ വരുന്ന മാറ്റമാണ് ഏതൊരു പ്രക്രിയയും. വസ്തുക്കളില്ലാതെ പ്രക്രിയകളില്ല. പ്രക്രിയകളില്ലാതെ വസ്തുക്കളുമില്ല.വസ്തുവും പ്രക്രിയയും രണ്ടും രണ്ടാണ്. വ്യതിരിക്തമാണ്, അതേസമയത്ത് വേര്‍തിരിക്കാനാവത്തവയാണ്. വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യമാണ് നാമിവിടെ കാണുന്നത്.

വിശേഷവും സാമാന്യവും

ഏതൊരു വസ്തുവിനും അതിന്റെതായ പ്രത്യേകതകളുണ്ട്.നമ്മുടെ വീട്ടിലെ പശുവിനെ എടുക്കുക. അതിന് തനതായ പല സവിശേഷതകളുണ്ട്. വെളുത്തനിറം, ചെമന്ന പാണ്ടുകള്‍, കൊമ്പിന്റെ സവിശേഷ ആകൃതി...ഉയരം, വണ്ണം അങ്ങനെ പലതും. മറ്റ് പശുക്കളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ എനിക്കതിനെ വേര്‍തിരിച്ചറിയാന്‍ കഴിയുന്നു. അതെസമയം മൊത്തത്തില്‍ പശുക്കള്‍ എന്ന ഗണത്തില്‍ എന്റെ പശുവും ഉള്‍പ്പെടുന്നു. ഓരോ മനുഷ്യനും അവന്റേതായ നൂറ് നൂറ് തനിമകളുണ്ട്. നിറം, ഉയരം, വണ്ണം, കണ്ണിന്റെ നിറം, മൂക്കിന്റെ ആകൃതി, പുരികങ്ങള്‍ … ഓരോന്നും അയാളെ മറ്റു മനുഷ്യരില്‍നിന്ന് വേര്‍തിരിച്ച് കാണിക്കുന്നു. അതേസമയം “മനുഷ്യര്‍” എന്ന പൊതുഗണത്തില്‍ അയാളും ഉള്‍പ്പെടുന്നു. ഒരു വസ്തുവിനും ഒറ്റക്കുള്ള നിലനില്പില്ല. ഏതെങകിലും ഒരു ഗണത്തിലെ അംഗമായിരിക്കണം അത്. ഒറ്റ പശുവേ ഉണ്ടായുരുന്നുള്ളുവെങ്കില്‍ അതിനെ പശുവെന്ന പൊതുവെന്ന പൊതു നാമം കൊണ്ട് കുറിക്കുമായിരുന്നില്ല. അങ്ങനെ ഒന്നിന് നിലനില്പും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല. ഈ ഭൂമുഖത്ത് ജീവിക്കുന്ന ഒറ്റ മനുഷ്യനും ഒറ്റക്കല്ല. മറ്റുള്ളവരുമായി ആയിരക്കണക്കിന് ചരടുകള്‍ക്കൊണ്ട് അയാള്‍ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശാരീരികമായി, നിറം, ഉയരം, രൂപം മുതലായവയില്‍ അയാള്‍ മറ്റുള്ളവരില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനായിരിക്കാം. അതേസമയം അയാള്‍ക്കും മറ്റുള്ളവര്‍ക്കും പൊതുവായി അനവധി സവിശേഷതകളും കാണാം. അയാള്‍ക്ക് ഒരു തൊഴിലുണ്ടായിരിക്കും. ആ തൊഴിലെടുക്കുന്ന മറ്റുള്ളവര്‍ക്കുള്ള പല പ്രത്യേകതകളും അയാളിലും കാണാം. അയാള്‍ ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവനോ ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യക്കാരനോ ഒരു പ്രത്യേക വര്‍ഗത്തില്‍പെടുന്നവനോ ആയിരിക്കം എങ്കില്‍, ആ ഭാഷക്കാര്‍ക്, ആ രാജ്യക്കാര്‍ക്, ആ വര്‍ഗത്തിന് പൊതുവായ പലതും അയാള്‍കും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഒരു ഗണത്തിലെ, ഒരു സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങള്‍കും പൊതുവയുള്ള സവിശേഷതയെയാണ് ‘സാമാന്യം’ എന്നു പറയുന്നത്.

ഓരോ വിശേഷത്തിലും സാമാന്യത്തിന്റെ അംശം അടങ്ങിയിരിക്കും. ഓരോ ജീവിയും ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്പീഷിസില്‍പെട്ടതായിരിക്കും. സ്പീഷിസിലൂടെ അതിലെ അംഗങ്ങള്‍ ഒന്നിക്കപ്പെടുന്നു. ജനുസിലൂടെ അനേകം സ്പീഷിസുകള്‍ ഒന്നിക്കപ്പെടുന്നു. ഓരോ വിശേഷവും ഒരു തരത്തിലല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരു തരത്തില്‍ സാമാന്യത്തിന്റെ ഭാവം കൈകൊള്ളുന്നതാണ്. സാമാന്യരൂപത്തില്‍ മാത്രമായി ഒന്നിനും അസ്തിത്വമില്ല. ഏതെങ്കിലും വിശേഷത്തിന്റെ രൂപത്തിലേ എന്തിനും നിലനില്‍പുള്ളു. സാമാന്യത്തില്‍ എല്ലാ വിശേഷങ്ങളും ഉള്‍പെടുകയില്ല. പൊതുവായവ, സത്തയായവ മാത്രമേ ഉള്‍പെടുകയുള്ളു.

സാമാന്യവും വിശേഷവും പരസ്പരബന്ധിതം മാത്രമല്ല, അവ തുടര്‍ചയായി മാറുകയും ചെയ്യും. അവ തമ്മിലുള്ള അതിര്‍വരമ്പ് നിശ്ചലമല്ല. ചില വ്യക്തികളില്‍ മാത്രം കാണുന്ന വിശേഷതകള്‍ ക്രമത്തില്‍ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ സ്വഭാവമായിത്തീരുന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ വിരളമല്ല. അങ്ങനെയണ്, മ്യൂട്ടേഷനുകളുടെ ഫലമായി പുതിയ പുതിയ ജീവിവര്‍ഗങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്നത്. വേഷവിധാനത്തിലുള്ള പല ഫാഷനുകളും പ്രചരിക്കുന്നത് ഈ വിധമാണ്. തിരിച്ചും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. പണ്ടുകാലത്ത് സാമാന്യങ്ങളായിരുന്ന പല ഭക്ഷ്യപദാര്‍ഥങ്ങളും പല ആചാരങ്ങളും ഇന്ന് ‘വിശേഷ’മായിത്തീര്‍നിരിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രത്തില്‍ വിശേഷ-സാമാന്യബന്ധം അതിപ്രധാനമാണ്. നിരവധി ‘വിശേഷ’ നിരീക്ഷണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒരു ‘സാമാന്യ’നിയമം ജനിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സാമാന്യം പുതിയ പല ‘വിശേഷ’ങ്ങളെയും പ്രവചിക്കാന്‍ ശക്തമായിത്തീരുന്നു. മെന്‍ഡിലിയേവ് ആവര്‍തനസാരണി രചിച്ചതും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ നേളിതേവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത മൂലകങ്ങളുടെ അസ്തിത്വം പ്രവചിച്ചതും ഇങ്ങനെയാണ്. നിരീക്ഷണം വിശേഷത്തില്‍ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു. ഉള്ളടക്കം–രൂപം എന്നീ സംവര്‍ഗങ്ങളും അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ഇത് കൂടുതല്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്.

ഉള്ളടക്കവും രൂപവും

സാഹിത്യ–കലാദി ചര്‍ചാവേദികളില്‍ നിന്ന് ധാരാളം മുഴങ്ങിക്കേള്‍കുന്ന ശബ്ദങ്ങളാണ് ഉള്ളടക്കവും രൂപവും. ഏതാണ് പ്രധാനം? കലയുടെ മര്‍മം രൂപമാണെന്നും ഉള്ളടക്കം എന്തുമാകാമെന്നും വാദിക്കുന്നവരുണ്ട്. അതിനെ എതിര്‍കുന്നവരുമുണ്ട്. ഈ തര്‍കത്തിന്റെ ദാര്‍ശനികരൂപമാണ് ഉള്ളടക്കവും രൂപവും തമ്മിലുള്ള തര്‍കം. എന്താണ് ഈ വാക്കുകള്‍കൊണ്ട് നാം മനസിലാക്കുന്നത്? ഒരു വസ്തുവിന്റെയോ പ്രക്രിയയുടെയോ ഘടകങ്ങളായ എല്ലാ അവയവങ്ങളും പ്രക്രിയകളും അടങ്ങുന്ന ആകത്തുകക്കാണ് ഉള്ളടക്കം അഥവാ ഭാവം എന്നു പറയുന്നത്. ഇലക്ട്രോണ്‍, പ്രോട്ടോണ്‍, ന്യൂട്രോണ്‍ ഇവയുടെ ചലങ്ങള്‍, രൂപാന്തരങ്ങള്‍, ഊര്‍ജക്കൈമാറ്റങ്ങള്‍ ഇവയെല്ലാമാണ് അണുവിന്റെ ഉള്ളടക്കം. അണുകേന്ദ്രം. ചുറ്റും വിവിധ ഷെല്ലുകളിലായുള്ള ഇലക്ട്രോണ്‍ സംവിധാനം–ഇതാണ് അണുവിന്റെ രൂപം. ചയാപചയ പ്രക്രിയ, സംവേദനീയത, സങ്കോചശേഷി തുടങ്ങിയവയും കോശങ്ങളിലും കലകളിലും അവയവങ്ങളിലും നടക്കുന്ന വിവിധങ്ങളായ ജീവല്‍ രസായന പ്രക്രിയകള്‍–ഇവയെല്ലാമാണ് ഒരു ജീവിയുടെ ഉള്ളടക്കം. ഇവയ്ക്കുപകരിക്കുന്ന അവയവങ്ങളുടെ ബാഹ്യപ്രകൃതിയും ക്രമീകരണങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. അവയാണ് ജീവിക്ക് രൂപം നല്‍കുന്നത്.

സമൂഹ്യപ്രക്രിയകളിലുമുണ്ട് ഉള്ളടക്കവും രൂപവും. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു സമൂഹത്തിലെ ‘ഉല്‍പാദനരീതി’ എടുക്കുക. അതിന്റെ ഉള്ളടക്കമെന്നു പറയുന്നത് ഉല്‍പാദന ഉപകരണങ്ങള്‍, സാങ്കേതികജ്ഞാനം, അത് പ്രയോഗിക്കുന്ന മനുഷ്യര്‍ എന്നിവയെല്ലാം അടങ്ങുന്ന ഉല്‍പദനശക്തിയാണ്. ഉല്‍പാദന ഉപകരണങ്ങളും മനുഷ്യരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലൂടെ പ്രകടമാകുന്ന മനുഷ്യരും മനുഷ്യരും തമ്മിലുള്ള ഉല്‍പാദനബന്ധമാണ് അതിന്റെ രൂപം. ഉള്ളടക്കവും രൂപവും ഇങ്ങനെ ഒരേ ഒന്നിന്റെ രണ്ടുവശങ്ങളെയാണ് കുറിക്കുന്നത്. രണ്ടും രണ്ടാണെങ്കിലും പരസ്പരസ്വതന്ത്രങ്ങളല്ല, വേര്‍തിരിക്കാവുന്നതല്ല. ‘സാമാന്യമായ ഉള്ളടക്കം’ എന്നൊന്നില്ല. ഏതെങ്കിലും ‘വിശേഷരൂപ’ത്തില്‍ അടങ്ങിയിട്ടുള്ള ഉള്ളടക്കമേയുള്ളു. ഒരു ഉള്ളടക്കവുമില്ലത്ത രൂപവും ഇല്ല.

ഒരു വസ്തുവിന്റെയോ പ്രക്രിയയുടെയോ ഉള്ളടക്കവും രൂപവും ശാശ്വതമായി നിലനില്‍കുന്ന മാറ്റമേതുമില്ലാത്ത ഒന്നല്ല. എല്ലാം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് നാം പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. രൂപത്തില്‍ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം അടിച്ചേല്‍പിച്ചാല്‍ അത് കാതലായ മാറ്റമായില്‍ത്തീരില്ല. നമ്മുടെ ഒരു കൈ പോയി, അല്ലെങ്കില്‍ കണ്ണ് നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നതുകൊണ്ട് നമ്മുടെ ഉള്ളടക്കത്തില്‍ കതലായ മാറ്റം വന്നുകൊള്ളണമെന്നില്ല. ഉള്ളടക്കമെന്നത് സജീവമാണ്. ആന്തരികവൈരുധ്യങ്ങളാല്‍ പ്രചോദിതമായി അതില്‍ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുന്നു. ജീവപരിണാമം ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. കൂടുതല്‍ സ്പഷ്ടമായ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ് ഉല്‍പാദനരീതിയില്‍ വരുന്ന മാറ്റങ്ങള്‍. ഉല്‍പാദനശക്തികള്‍, ഉപകരണങ്ങളും സാങ്കേതികജ്ഞാനവും കരവിരുതും എല്ലാം തുടര്‍ചയായി വികസിക്കുന്നു. അതായത്, ഉള്ളടക്കത്തില്‍ മാറ്റം വരുന്നു. ആദ്യമാദ്യമൊന്നും രൂപത്തില്‍ മാറ്റം വരുന്നതല്ല. അത് താരതമ്യേന കൂടുതല്‍ സ്ഥിരമാണ്. ഉല്‍പാദനബന്ധങ്ങള്‍ അതുപോലെതന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. എന്നാല്‍ ഏറെക്കാലം ഇങ്ങനെ തുടരാന്‍ സാധിക്കില്ല. ഉള്ളടകത്തില്‍ സാരമായ മാറ്റംവന്നാല്‍ പഴയരൂപം വച്ചു പുലര്‍താനാവാതെ വരുന്നു. പുതിയ രൂപം കൈക്കൊള്ളാന്‍, പുതിയ ഉല്പാദനബന്ധങ്ങള്‍ രൂപപ്പെടുത്താന്‍ നിര്‍ബന്ധിതമാകുന്നു. ഈ ഉദാഹരണത്തില്‍ നിന്ന് ചില വസ്തുതകള്‍ വ്യക്തമായിത്തീരുന്നു.

ഉള്ളടക്കവും രൂപവും തമ്മില്‍ വൈരുധ്യമുണ്ട്.

ഉള്ളടക്കം രൂപത്തേക്കാള്‍ ചലനാത്മകമാണ്. ആത്യന്തികമായി അതാണ് രൂപത്തെ നിര്‍ണയിക്കുന്നത്. രൂപം ഒന്നുകില്‍ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ വികാസത്തെ തടസപ്പെടുത്താം, അല്ലെങ്കില്‍ ത്വരിതപ്പെടുത്താം.

സാമൂഹ്യ ഉല്‍ പാദനത്തിന്റെ രംഗത്ത് മാത്രമല്ല, ജീവിപരിണാമത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രപുരോഗതിയുടെയും കലാ-സാംസ്കാരികമുന്നേറ്റത്തിന്റെയും എല്ലാ രംഗങ്ങളിലും ഉള്ളടക്കവും രൂപവും തമ്മിലുള്ള ഈ വൈരുധ്യാത്മകബന്ധം കാണാവുന്നതാണ്. ഏതാനും ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ കൂടി എടുക്കാം.

ഡാര്‍വിന്റെ പരിണാമസിദ്ധാന്തത്തിന് അവലംബമായിരുന്ന ഫിഞ്ച് പക്ഷികളുടെ സവിശേഷതകള്‍ പ്രസിദ്ധമാണ്, ആ സ്പീഷീസില്‍ പെട്ട പക്ഷികളുടെ ആകൃതിയില്‍, കൊക്കിന്റെ നീളം ബലം മുതലായവയിലും നഖത്തിലും എല്ലാം ഗണ്യമായ വ്യത്യാസം വന്നതെങ്ങനെ എന്ന അന്വേഷണമാണ് ഡാര്‍വിനെ ഈ സിദ്ധാന്തത്തില്‍ എത്തിച്ചത്. പരിതഃസ്ഥിതികളിലുള്ള വ്യത്യാസം ആഹാര സമ്പാദനത്തിലും മറ്റ് ജീവിതചര്യകളിലും മാറ്റം വരുത്താന്‍ നിര്‍ബന്ധിച്ചു. ഓരോ സ്ഥലത്തും അതിന് അനുകൂലമായ രൂപമുള്ളവ അതിജീവിച്ചു. ക്രമത്തില്‍ സ്പീഷിസിന്റെയും ആകൃതിയില്‍ ഈ വ്യത്യാസങ്ങള്‍ രൂഢമൂലമായി.

പുതിയ പുതിയ ഉള്ളടക്കങ്ങള്‍ ആവിഷ്കരിക്കേണ്ടി വന്നപ്പോള്‍ പുതിയ പുതിയ കലാരൂപങ്ങള്‍ ഉടലെടുത്തതും ചരിത്രത്തില്‍ കാണാവുന്നതാണ്. തിരുവാതിരക്കളിയുടെ രൂപത്തില്‍ വീരരസപ്രധാനമോ ഹാസ്യരസപ്രധാനമോ ആയ പ്രമേയങ്ങള്‍ അവതരിപ്പിക്കാന്‍ പ്രയാസമാണ്. അതുപോലെ പരിശമുട്ടുകളിയുടേ രൂപത്തില്‍ ശൃംഗാരപ്രധാനമായ ഉള്ളടക്കം കൊടുക്കാനും പറ്റില്ല. ഉള്ളടക്കവും രൂപവും പരസ്പരം സ്വതന്ത്രങ്ങളല്ല.

തന്റെ വംശത്തിന്റെ ഉല്‍പത്തി മുതല്‍ മനുഷ്യന്‍ മാനത്തെ അദ്ഭുതങ്ങള്‍ വീക്ഷിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ശാസ്ത്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് ജ്യോതിശാസ്ത്രം. ചിങ്ങം, കന്നി, … എന്നിങ്ങനെ 12 രാശികളിലായി ക്രാന്തിവൃത്തത്തെ വിഭജിച്ചതിന് അയ്യായിരം കൊല്ലത്തെ പഴക്കമുണ്ട്. ഹിപ്പാര്‍കസും ടോളമിയും ആര്യഭട്ടനും ബ്രഹ്മഗുപ്തനുമൊക്കെ പ്രശസ്തരും പ്രഗദ്ഭരുമായ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരായിരുന്നു. എന്നാല്‍ കഴിഞ്ഞ് അര സഹസ്രാബ്ദത്തിനുള്ളില്‍, വിശിഷ്യ കഴിഞ്ഞ അര നൂറ്റാണ്ടിനുള്ളില്‍, ശാസ്ത്രത്തില്‍ വന്ന മാറ്റം ചെറുതെന്നുമല്ല ¹ പൗരാണിക ജ്യോതിശാസ്ത്രവുമായി ഒരുതരത്തിലും അതിനെ താരതമ്യപ്പെടുത്താന്‍ പറ്റില്ല. ഗലീലിയോ മാനത്തേക്ക് തിരിച്ച ടെലസ്കോപ്പാണ് ഈ മാറ്റത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. പ്രപഞ്ചവികാസം, ചെമപ്പുനീക്കം, പലതരം ഗാലക്സികളും മേഘങ്ങളും, ക്വാസാറുകള്‍, പള്‍സാറുകള്‍, തമോഗര്‍തങ്ങള്‍ … ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം എന്തെന്നില്ലാതെ മാറിയിരിക്കുന്നു. അതനുസരിച്ച് രൂപത്തിലും മാറ്റങ്ങള്‍ വന്നിരിക്കുന്നു. റേഡിയോ ജ്യോതിശാഷ്ട്രം, x-റേ, ഗാമാ റേ, ഇന്‍ഫ്രാറെഡ്, അള്‍ട്രാവൈലറ്റ് ജ്യോതിശാസ്ത്രങ്ങള്‍, നക്ഷത്രഭൗതികം, സ്പേസിന്റെ സ്വഭാവപഠനം, പ്രപഞ്ചോല്‍പത്തിശാസ്ത്രം ഒട്ടനേകം പുതിയ ശാഖകള്‍.

രൂപം എന്തുതന്നെ ആയിക്കൊള്ളട്ടെ, ഭാവം അഥവാ ഉള്ളടക്കമാണ് പ്രധാനം എന്നു ശഠിക്കുന്ന അരാജകവാദികളുണ്ട്. അതു് തെറ്റാണ്, വസ്തുതകള്‍ക്ക് നിരക്കാത്തതാണ്. ഉള്ളടക്കത്തിന് അനുയോജ്യമാകണം രൂപം. മാനവജാതിയുടെ ഇന്നത്തെ ഉള്ളടക്കമെന്താണ്? പ്രകൃതിനിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ ഇന്നത്തെ അറിവ്, ദാരിദ്ര്യം, രോഗങ്ങള്‍, വേദന മുതലായവ ഈ ഭൂമുഖത്തുനിന്ന് നിര്‍മാര്‍ജനം ചെയ്യാന്‍ പര്യാപ്തമാണ്. അജ്ഞാനം കൊണ്ടുള്ള ബന്ധത്തില്ഡ നിന്നു് അവന്‍ മോചനം നേടിയിരിക്കുന്നു. മൃഗങ്ങളുടെ പരിമിതികളെ പൂര്‍ണ്ണമായും അതീജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിമാനുഷികമായി വളരാനുള്ള എല്ലാ സാദ്ധ്യതകളും സംജാതമായിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ മാനവജാതിയുടെ സാമൂഹ്യരൂപം, ഘടന, അതിനു് അനുവദിക്കുന്നില്ല. സ്വകാര്യലാഭത്തില്‍ അധിഷ്ഠിതമായ ആ പഴയ മത്സരാത്മക സമൂഹത്തിന്റെ അവസാനത്തെ കണ്ണിയായ മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥ ഇനിയും പൂര്‍ണ്ണമായി തുടച്ചുനീക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മാനവസമൂഹത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കലും രൂപവും തമ്മില്‍ ഇന്നു് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. അവ തമ്മില്‍ നിതാന്തമായ സംഘട്ടനങ്ങള്‍ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണു്.

അങ്ങനെ രൂപവും ഉള്ളടക്കുവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധാത്മകമായ ബന്ധത്തെ നാം കണ്ടു. ‘ഉള്ളടക്കം’ എന്നു് പൊതുവില്‍ നാം പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ അതിനു് പല വിശദാംശങ്ങളുണ്ടു്, ഘടകങ്ങളുണ്ടു്. ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ മാറ്റം എന്നു് പറയുന്നതു്, ഇതിലെ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിന്റെ മാറ്റമാണോ? അതോ എല്ലാറ്റിന്റേയും മാറ്റമാണോ? വിവിധ ഘടകങ്ങളില്‍ ഏതെങ്കിലും ചിലതു് കൂടുതല്‍ പ്രധാനമാണോ? നിര്‍ണ്ണായകമാണോ? അതോ എല്ലാം തുല്യ പ്രധാനങ്ങളാണോ? ഈ ചോദ്യം നമ്മെ മറ്റൊരു സംവര്‍ഗ്ഗങ്ങളിലേക്കു് നയിക്കുന്നു — സത്ത, പ്രതിഭാസം എന്നീ സംവര്‍ഗ്ഗങ്ങളിലേക്കു്.

സത്തയും പ്രതിഭാസവും

സത്തയെന്ന സങ്കല്പനം ഉള്ളടക്കമെന്ന സങ്കല്പത്തിനു് സദൃശമാണു്. എന്നാല്‍ രണ്ടും ഒന്നല്ല. ഒരു വസ്തുവിലേയോ, പ്രതിഭാസത്തിലേയോ എല്ലാ അംശങ്ങളേയും ഘടങ്ങളഏയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതാണു് ഉള്ളടക്കം. സത്തയാവട്ടെ, അതിലെ മുഖ്യമായ, ആന്തരികമായ, താരതമ്യേനെ കൂടുതല്‍ സ്ഥിരസ്ഥായിയായ വശത്തെയാണു് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതു്.

ഉദാഹരണത്തിനു്, ജീവന്‍ എന്ന പ്രതിഭാസത്തിന്റെ സത്ത ചയാപചയപ്രക്രീയ ആണു്. മാദ്ധ്യമവുമായി നടക്കുന്ന ഊര്‍ജ്ജക്കൈമാറ്റമാണു്. ജീവനെ കുറിക്കുന്ന മറ്റു പല ഘടകങ്ങളുമുണ്ടു് — വളര്‍ച്ച, പ്രത്യുല്പാദനശേഷി, സംവേദനക്ഷമത, സങ്കേചവികാസങ്ങള്‍ എന്നു തുടങ്ങി പല ഘടകങ്ങളും. എന്നാല്‍ ഇവയെല്ലാം തന്നെ ചയാപചയത്തില്‍ നിന്നു് ഉത്ഭവിക്കുന്നവയാണു്. പ്രോട്ടീനിന്റെ പരമപ്രധാനമായ ധര്‍മ്മമാണതു്. മറ്റൊരു ഉദ്ഹരണം: മുതലാളിത്തത്തിന്റെ പരമോന്നതഘട്ടമാണു് സാമ്രാജത്വം. എന്നാല്‍ സാമ്രാജത്വത്തിന്റെ സത്തയെന്താണു്? കുത്തകമുതലാളിത്തം, അതിന്റെ ആധിപത്യം. അതി ലാഭത്തിനുവേണ്ടി സാമ്രാജത്വശക്തികള്‍ ബഹുരാഷ്ട്രകുത്തകകള്‍ രൂപീകരിക്കുന്നു. ലോകത്തെ ആകെ പങ്കിട്ടെടുക്കുന്നു. സ്വന്തം രാജ്യത്തേയും, അന്യരാജ്യങ്ങളിലേയും അദ്ധ്വാനിക്കുന്ന ജനങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നു. യുദ്ധങ്ങള്‍ നടക്കുന്നു. പ്രതിവിപ്ലവങ്ങള്‍ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ജനാഝിപത്യം തകര്‍ക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം കുത്തകമുതലാളിത്തത്തിന്റെ ബാഹ്യരൂപങ്ങളാണു്. പ്രതിഭാസങ്ങളാണു്.

സോഷ്യലിസമെനന വാക്കു് നമ്മുക്കു് സുപരിചിതമാണു്. എന്നാല്‍ അതിന്റെ സത്തെയെന്താണെന്നു് മനസ്സിലാക്കാതെ പലപ്പോഴും തെറ്റായ ധാരണകള്‍ക്കു് വശംവദരാകുന്നു. സോവിയറ്റ് യൂണിയനില്‍ വേലയും കൂലിയുമില്ലേ? മിച്ചമൂല്യം ഉണ്ടാകുന്നില്ലേ? വേതനത്തില്‍ ഉച്ചനീചത്വങ്ങള്‍ ഇല്ലേ? ഇതെല്ലാമുണ്ടായിരിക്കെ അവിടെ സോഷ്യലിസമുണ്ടെന്നു് എങ്ങനെ പറയാനാകും? എന്നൊക്കെ പലരും ചോദിക്കാറുണ്ടു്. എന്താണു് സോഷ്യലിസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥയുടെ സത്ത? “ഉല്പാദന ഉപാദികളുടെ സാമൂഹ്യ ഉടമാവകാശം” അതാണു് സോഷ്യലിസത്തിന്റെ സത്ത. വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജീവിതസൗകര്യങ്ങള്‍. തൊഴിലെടുക്കുവാനും വിശ്രമിക്കാനുമുള്ള മൗലികാവകാശം, ചൂഷണം ചെയ്തു് സ്വകാര്യലാഭം ഉണ്ടാക്കാന്‍ സാധിക്കായ്ക. തുല്യസന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍, തൊഴിലിനോടുള്ള പുതിയ ശത്രുതാപരമല്ലാത്ത സമീപനം, വര്‍ദ്ധമാനമായ സാങ്കേതികപുരോഗതി തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഈ വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രകടിതരൂപങ്ങളാണു് — പ്രതിഭാസങ്ങളാണു്.

സത്തയുടെ പ്രകടിതരൂപം, ബാഹ്യരൂപം ആണു് പ്രതിഭാസം. ഏതെങ്കിലും പ്രതിഭാസത്തിലൂടെയല്ലാതെ സത്തക്കു് സ്വയം വെളിവാകുവാന്‍ പറ്റില്ല. പക്ഷേ, പ്രതിഭാസത്തിലൂടെ സത്ത മുഴുവലന്‍ വെളിവാകില്ല. സത്തയുടെ ഏതെങ്കിലും ഒരംശം മാത്രമെ പ്രതിഭാസത്തില്‍ വെളിവാകു. അതേസമയം പ്രതിഭാസങ്ങളിലൂടെയല്ലാതെ സ്വയംശുദ്ധ സത്ത എന്ന രൂപത്തില്‍ അതിനു് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുവാന്‍ കഴിയുകയില്ല. സത്തയും പ്രതിഭാസവും രണ്ടും രണ്ടാണെങ്കിലും ഒന്നിനെ തനിയെയായി വേര്‍പെടുത്താനാവില്ല. ഇവ തമ്മിലുള്ള വ്യതിരിക്തത, വൈരുദ്ധ്യം യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ആന്തരികവൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ തന്നെയാണു്. സത്ത പുറമെ കാണുന്നതല്ല. ഉള്ളില്‍ ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതാണു്. നീണ്ടതും ആഴത്തിലുള്ള പഠനത്തിലൂടെ മാത്രമെ അതിനെ വെളിവാക്കാന്‍ പറ്റു.

തന്റെ വംശത്തിന്റെ ആഭിര്‍ഭാവം മുതല്‍ സൂര്യനെ മനുഷ്യന്‍ കാണാന്‍ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ടു്. അതിലെ പല പ്രതിഭാസങ്ങളും നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടു്. സൂര്യകളങ്കങ്ങള്‍, കാന്തികക്ഷോഭങ്ങള്‍, വിജൃംഭനങ്ങള്‍, പുറത്തു് വരന്ന മൗലികകണങ്ങള്‍ — ഈ പ്രതിഭാസങ്ങളോരൊന്നും സൂര്യന്റെ സത്തയുടെ പ്രകടനങ്ങളാണു്. അണുസംയോജനമാണു് ആ “സത്ത” എന്നു് മനസ്സിലാക്കിയതു് ഈ നൂറ്റാണ്ടില്‍ മാത്രമാണു്. സത്ത മനസ്സിലാക്കിയില്ലെങ്കില്‍ പ്രതിഭാസത്തെ കുറിച്ചു് തെറ്റായ ധാരണകള്‍ നാം വെച്ചുപുലര്‍ത്തും. സൂര്യന്റെ പ്രകടമായ ആകാശസഞ്ചാരത്തെ അതേപടി അംഗീകരിച്ചു നമ്മുടെ കാരണവന്‍മാര്‍. അതു് തെറ്റു്. ഭൂമി കറങ്ങുകയാണ് എന്നു് മനസ്സിലാക്കിയശേഷമേ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തില്‍ പുരോഗതി ഉണ്ടായുള്ളു. തിരഞ്ഞെടുപ്പു്, പ്രസംഗസ്വാതന്ത്ര്യം, പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം, സംഘടനാസ്വാതന്ത്ര്യം, ഇതൊക്കെ ഇന്ത്യയിലും മറ്റു മുതലാളിത്തരാജ്യങ്ങളിലും നിലനില്‍ക്കുന്നതായും അതിനാല്‍ ഇവിടെ യഥാര്‍ത്ഥ ജനാധിപത്യമുള്ളതായും ആളുകള്‍ കരുതുന്നു. എന്നാല്‍ വാസ്തവമതാണോ? ഉള്ളവന്, പണക്കാര്‍ക്ക് മാത്രമല്ലെ ഈ ‘ജനാധിപത്യ’ അവകാശങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കാന്‍ കഴിയൂ? ചൂഷകന്റെ ആധിപത്യമല്ലേ ഇവിടത്തെ ജനാധിപത്യ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ പിന്നിലുള്ള സത്ത? ഇത് മനസ്സിലാകുന്നതോടെ സമൂഹത്തില്‍ നടക്കുന്ന മറ്റ് ഒട്ടനേകം പ്രതിഭാസങ്ങളും -സ്വജനപക്ഷപാതം, അഴിമതി, കരിഞ്ചന്ത, കള്ളക്കടത്തു്, ബലാല്‍സംഗം, തട്ടിപ്പറി, വിഗ്രഹമോഷണം, രാഷ്ട്രീയകൊലപാതകങ്ങള്‍ എന്നുവേണ്ട, അസംഖ്യം മറ്റു പ്രതിഭാസങ്ങള്‍ എല്ലാം — സ്വയം വ്യക്തമായിത്തീരില്ലെ?

മുതലാളിത്തസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ സത്ത വെളിവാക്കിയതാണു് മാര്‍ക്സിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന. മൂലധനം എന്ന കൃതിയുടെ ലക്ഷ്യം അതായിരുന്നു. ബൂര്‍ഷ്വാ അര്‍ത്ഥശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്കു് അതു് മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ധ്വാനമാണു് മൂല്യം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നതെന്നു് അവര്‍ മനസ്സിലാക്കി. എന്നാല്‍ തൊഴിലാളിക്കു് അവന്റെ അദ്ധ്വാനത്തിന്റെ കൂലികൊടുക്കുന്നതിലൂടെ അതു് സമാസമമായി. മൂല്യത്തിനുള്ള വില കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞു. തൊഴിലാളിയെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നു എന്നു് പറയുന്നതിലൊന്നും അര്‍ത്ഥമില്ല — ഇതാണു് അവരുടെ നിലപാടു്. എങ്കില്‍ പിന്നെ മുതലാളിക്കു് ലാഭം കിട്ടുന്നതു് എവിടെനിന്നു്? അയാള്‍ മുടക്കിയ മൂലധനമാണു് ലാഭത്തിന്റെ ഉറവിടം എന്നവര്‍ വാദിക്കുന്നു. ഈ മുലധനം അയാള്‍ക്കെങ്ങനെ ലഭിച്ചു. അതെങ്ങനെ ഉണ്ടായി? അതില്‍ അയാള്‍ക്കു് എന്തു് അവകാശമാണു് ഉള്ളതു്? എന്ന കാര്യം പോകട്ടെ, മുലധനം -യന്ത്രങ്ങളും മറ്റും- എങ്ങനെയാണു് മൂല്യം ഉല്‍പാദിപ്പിക്കുന്നതു്? ആ ചോദ്യത്തിനു് ഉത്തരമില്ല. തൊഴിലാളി തന്റെ ജീവന്‍ നിലനിര്‍ത്താന്‍ വേണ്ട സാധനസാമഗ്രികള്‍ സമ്പാദിക്കുന്നതിനു് വേണ്ടി, മറ്റു് മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ ഒന്നുമില്ലാത്തതിനാല്‍ തന്റെ അദ്ധ്വാനശക്തിയെ ഉല്‍പാദന ഉപാധികള്‍ കൈവശം വെച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മുതലാളിക്കു് വില്‍ക്കുന്നു. അദ്ധ്വാനശേഷിക്കു് ഒരു സവിശേഷതയുണ്ടു്. സ്വയം പ്രത്യുല്‍പാദിപ്പിക്കാന്‍, അതായതു്, സ്വന്തം ജീവന്‍ നിലനിര്‍ത്താനും വംശം നിലനിര്‍ത്താനും, വേണ്ടതിലേറെ ഉല്‍പാദിപ്പിക്കുവാന്‍ അതിനു് കഴിയും.. ഭൗതികമൂല്യങ്ങള്‍ ഉല്‍പാദിപ്പിക്കുവാന്‍ അതിനു് കഴിയും. അദ്ധ്വാനശേഷിയുടെ ഈ സവിശേഷതയാണു് മിച്ചമൂല്യത്തിനും ലാഭത്തിനും അടിസ്ഥാനം. അങ്ങനെ അദ്ധ്വാനശേഷിയുടെ സവിശേഷത, ഉല്‍പാദന ഉപാധികളുടെ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥത, ഇതില്‍ രണ്ടില്‍ നിന്നുമായി ഉണ്ടാകുന്ന മിച്ചമൂല്യം — ഇതാണു് മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥയുടെ സത്ത.

മേല്‍പറഞ്ഞ ചര്‍ച്ചകളില്‍നിന്നു് വസ്തുക്കളുടെ പ്രക്രിയകളും ബാഹ്യ പ്രതിഭാസവും ആന്തരികസത്തയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പ്രകടമാകുന്നു.

കാര്യവും കാരണവും

നമ്മുക്കു് ചുറ്റും കാണുന്ന എല്ലാം തന്നെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണു്. ഇന്നലത്തേതില്‍ നിന്നു് ഇന്നത്തേതും അതില്‍നിന്നു് നാളത്തേയും ഉണ്ടാകുന്നു. ചില പ്രവൃത്തികള്‍ ചെയ്യുമ്പോള്‍ ചില ഫലങ്ങള്‍ അനിവാര്യമായും ഉണ്ടാകുന്നു. അനേകം തവണ ഇതു് നിരീക്ഷിക്കുമ്പോള്‍ മനുഷ്യന്‍ അവയെ തമ്മില്‍ തമ്മില്‍ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ ആദ്യം അബോധപൂര്‍വ്വവും, പിന്നീടു് ബോധപൂര്‍വ്വവും വസ്തുക്കളെയും പ്രതിഭാസങ്ങളെയും തമ്മില്‍ തമ്മില്‍ ബന്ധപ്പെടുത്തുവാന്‍ മനുഷ്യര്‍ പണ്ടുതന്നെ പഠിച്ചിരുന്നു. മനുഷ്യര്‍ രൂപം കൊടുത്തിട്ടുള്ള ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ സംവര്‍ഗ്ഗങ്ങളില്‍പെടും കാര്യവും കാരണവും. ഭാരതീയ തര്‍ക്കശാസ്ത്രത്തില്‍ ഇതിനു് അതിപ്രധാനമായ സ്ഥാനവുമുണ്ടു്. “തീയില്ലാതെ പുകയുണ്ടാകില്ല” — നാം പറയാറുണ്ടു്. കാര്യം എപ്പോഴും കാരണത്തെ അനുഗമിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം വരുന്നു. ഇതില്‍ സംശയമില്ല. എന്നാല്‍ കാലത്തിന്റെ ഈ പിന്തുടര്‍ച്ച പലപ്പോഴും കപടകാരണങ്ങളിലേക്കു് മനുഷ്യനെ നയിച്ചിട്ടുണ്ടു്. അതുകൊണ്ടു് ഒന്നിനു് ശേഷം വരുന്ന മറ്റൊന്നു് എന്നതു് അവ തമ്മിലുള്ള കാരണ–കാര്യബന്ധത്തിനു് തെളിവല്ല എന്നും പണ്ടേ വാദിക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ടു്. പ്രയോഗികജീവിതത്തില്‍ ഈ കാരണ-കാര്യബന്ധം പല സമയങ്ങളിലും സ്വയം വ്യക്തമായിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. ഇന്നു് നടക്കുന്ന ഒട്ടനവധി പ്രതിഭാസങ്ങള്‍, പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍. ഉണ്ടാകുന്ന വസ്തുക്കള്‍ — നാളേയും അതുപോലെ ഒട്ടനവധി പ്രതിഭാസങ്ങളും, പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും ഒക്കെ ഉണ്ടായിരിക്കും — ഇവയില്‍ ഏതേതു് തമ്മിലാണു് കാര്യ-കാരണ ബന്ധമുള്ളതു്? ഇതു് കണ്ടുപിടിക്കുക എളുപ്പമല്ല. ഇതില്‍ പറ്റുന്ന തെറ്റുകളും നമ്മുടെ പൗരാണികര്‍ക്കു് അറിയാമായിരുന്നു. പല പഴഞ്ചൊല്ലുകളിലും ഇതു് കാണാം.. “ഒരിക്കല്‍ ചക്ക വീണപ്പോള്‍ മുയലിനെ കിട്ടി എന്നുവെച്ചിട്ടു് എല്ലായ്പ്പോഴും ചക്ക വീഴുമ്പോള്‍ മുയലിനെ കിട്ടുമോ?”, “കോഴി കൂകുന്നതുകൊണ്ടാണോ സൂര്യന്‍ ഉദിക്കുന്നതു്?” എന്നു് തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണങ്ങളാണു്. ഇവിടെ ചക്കയും മുയലും തമ്മിലോ, കോഴിയും സൂര്യനും തമ്മിലോ ഒരു ബന്ധവുമില്ല. അതു് വ്യക്തമാണു്. എന്നാല്‍ ഇത്രതന്നെ സ്വയം വ്യക്തമല്ലാത്ത ചില പരിതഃസ്ഥിതികള്‍ ഉണ്ടാകാം. കൃഷി ചെയ്യണമെങ്കില്‍ വിത്തുവേണം. പക്ഷെ വിത്തുമാത്രം പോര. മണ്ണു്, വെള്ളം, വളം എന്നിവയൊക്കെ വേണം. ഇതൊക്കെ അവശ്യം വേണ്ട സാഹചര്യങ്ങളാണു്. എന്നാല്‍ ചെടിയുടെ കാരണം വിത്തുതന്നെ. ഉപകരണങ്ങള്‍ കൊണ്ടു് അസംസ്കൃതപദാര്‍ത്ഥങ്ങളിന്‍ മേല്‍ അദ്ധ്വാനിക്കുമ്പോള്‍ മൂല്യം ഉണ്ടാകുന്നു. മൂല്യത്തിന്റെ കാരണം അദ്ധ്വാനം ആണു്. മണ്ണും വളവും ഉപകരണങ്ങളും അസംസകൃത പദാര്‍ത്ഥങ്ങളും ഒക്കെ അവശ്യംവേണ്ട സാഹചര്യങ്ങള്‍ അഥവാ പരിതഃസ്ഥിതി മാത്രമാണു്.

ഇവിടെയെല്ലാം കാര്യവും കാരണവും തമ്മില്‍ വസ്തുനിഷ്ഠമായ ബന്ധമുണ്ടു്. ഈ ബന്ധത്തിന്റെ അടിത്തറയിലാണു് ആധുനിക ശാസ്ത്രസൗധം ആകെ കെട്ടിപ്പടുത്തിരിക്കുന്നതു്. ഈ ബന്ധത്തെ വെളിവാക്കുന്നതാണു് പ്രകൃതിനിയമങ്ങള്‍. അനേകം പരീക്ഷണ–നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടേയും, പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലൂടേയും, ‘ശ്രമിക്കല്‍–പിഴക്കല്‍’ വഴിയാണു് ഈ ബന്ധങ്ങള്‍ നമ്മുക്കു് വെളിവാകുന്നതു്. എന്നാല്‍ പല സന്ദര്‍ഭങ്ങളിലും നമ്മുക്കു് ഈ ബന്ധം വ്യക്തമായി കാണാന്‍ കഴിയുന്നില്ല. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഇല്ലാത്ത ബന്ധങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്നു് തോന്നുകയും ചെയ്യും. മനുഷ്യന്റെ ജനനസമയത്തെ ഗ്രഹനിലകളും അവന്റെ ഭാവിജീവിതവും തമ്മില്‍ നമ്മുടെ പൗരാണികര്‍ കണ്ടിരുന്ന, ഇന്നും പലരും കാണുന്ന, ബന്ധം ഇത്തരത്തില്‍പെടും. കല്യാണത്തിന് ജാതകപ്പൊരുത്തം നോക്കുന്നതും ഇല്ലാത്ത കാര്യ–കാരണബന്ധങ്ങളുടെ അന്വേഷണമാണ്. ഇതിന്റെ മറുവശമാണ് ഒരു തരത്തിലുള്ള കാര്യ-കാരണ ബന്ധവും കാണാന്‍ കഴിയാതിരിക്കുക എന്നത്. അങ്ങനെ വരുമ്പോള്‍ എല്ലാത്തിന്റെയും മൂലകാരണമായി ഒന്നിനെ അവരോധിക്കാന്‍ അവര്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. വസ്തുനിഷ്ഠ കാര്യകാരണബന്ധത്തെത്തന്നെ അവര്‍ നിഷേധിക്കുന്നു. മൂലകാരണമായി പ്രകൃതൃതീയമായ ഒന്നിനെ, ഈശ്വരനെ അവരോധിക്കുന്നു. പൂച്ചയെ സൃഷ്ടിച്ചത് എലിയെ തിന്നാനാണെന്നും, എലിയെ ഉണ്ടാക്കിയത് പൂച്ചയാല്‍ ഭക്ഷിക്കപ്പെടാനാണെന്നും, അങ്ങനെ ‘സ്വയം വ്യക്ത’മായിത്തീരുന്നു. അതിന്റെ അടുത്തപടിയായി ബ്രാഹ്മണനെ സൃഷ്ടിച്ചത് പൂജാദികര്‍മ്മങ്ങള്‍ നടത്താനും മറ്റുള്ളവരുടെ അധ്വാനഫലമുണ്ണാനും ആണെന്നും ശൂദ്രനെ സൃഷ്ടിച്ചത് മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് വേണ്ടി അദ്ധ്വാനിക്കാന്‍ ആണെന്നും സ്വയം വ്യക്തമായിത്തീരുന്നു. ആര്യന്‍മാരെ, വിശിഷ്യാ ജര്‍മ്മന്‍ ആര്യന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചത് ലോകമാകെ അടക്കിവാഴാനാണെന്നും, മറ്റുള്ളവരെ സൃഷ്ടിച്ചത് ജര്‍മ്മന്‍ ആര്യന്‍മാരുടെ കീഴില്‍ കഴിയാനാണെന്നും ഹിറ്റ് ലര്‍ക്ക് സ്വയം വ്യക്തമായിരുന്നു. തിക്തങ്ങളായ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും കടുത്ത സമരങ്ങളിലൂടെയുമാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള കപടകാര്യ–കാരണ ബന്ധങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടുകയും തിരുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.

പ്രകൃതിക്ക് അതിന്റേതായ നിയമങ്ങളുണ്ട്. പ്രകൃതിക്കതീതമായി , അതിനെക്കൂടി ഉള്‍കൊള്ളുന്ന മറ്റ് ഒന്നുമില്ല. ഈ പ്രകൃതിനിയമങ്ങള്‍ മുഴുവന്‍ നമുക്ക് ഇന്നറിയില്ല. ശരിതന്നെ. എന്നുവെച്ച് അവ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. വസ്തുനിഷ്ടമായ ഈ പരസ്പരബന്ധങ്ങളെ പൊതുവില്‍ നിശ്ചിതത്ത്വം എന്നു പറയാം. ഇതിനെതിരാണ് അനിശ്ചിതത്വം ആശയവാദം വസ്തുനിഷ്ഠമായ കാര്യകാരണ ബന്ധത്തെ, ആവശ്യകതയെ, നിയമങ്ങളെ നിഷേധിക്കുന്നു. അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ‘ഒരു നിശ്ചയവുമില്ല ഒന്നിനും’. അങ്ങനെ എല്ലാറ്റിന്റെയും കാരണമായി ഈശ്വരനെ അവരോധിക്കുന്നു. വൈരുധ്യാത്മജ ഭൗതികവാദം ഇതിനെ എതിര്‍ക്കുന്നു. 17–18 നൂറ്റാണ്ടുകളില്‍ ബലതന്ത്രമായിരുന്നു പ്രകൃതിശാസ്ത്രങ്ങളില്‍ ഏറ്റവും മുന്നിട്ട് നിന്നത്. ന്യൂട്ടന്‍ അതിന്റെ മുഖ്യ താന്ത്രികനായിരുന്നു. സ്ഥൂലവസ്തുക്കളുടെ ചലനത്തെറ്റിയുള്ള പഠനത്തില്‍ ഗംഭീരമായ പുരോഗതിയുണ്ടാടി. ആകാശഗോളങ്ങളുടെ ചലനം അഭൂതപൂര്‍വമായ കൃത്യതയോടെ നിര്‍ണ്നയിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്നായി. പലവിധ യന്ത്രങ്ങള്‍ വിജയകരമായി സംവിധാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെയെല്ലാം ഫലമായി പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ മാറ്റങ്ങളെയും ചലനങ്ങളെയും പ്രക്രിയകളെയും ന്യൂട്ടന്റെ ചലനനിയമങ്ങള്‍കുള്ളില്‍ ഒതുക്കാമെന്ന മിഥ്യാധാരണ വന്നു. ഇതിന് ‘യാന്ത്രിക അനിശ്ചിതത്വം’ എന്ന് പറയുന്നു. ജൈവപ്രക്രിയകളിലും സാമൂഹ്യ പ്രക്രിയകളിലും ഇതിന്റെ പരിമിതികള്‍ അതിവേഗം വെളിവായി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ അതിസൂഷ്മങ്ങളായ മൗലികകണങ്ങളുടെ ചലനത്തിനും ഇവ ബാധകമല്ലെന്നു തെളിഞ്ഞു. അത് കണ്ടപാടെ ഭൗതികവാദവിരോധികള്‍ എല്ല പ്രകൃതിനിയമങ്ങളും തകര്‍ന് മണ്ണടിഞ്ഞു എന്നും കാര്യ–കാരണ തത്വംതന്നെ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്നും ഒക്കെ വിളിച്ചുകൂകാന്‍ തുടങ്ങി. ഇതും അടിസ്ഥാനരഹിതമാണ്. അനിശ്ചിതത്വവും യാന്ത്രികനിശ്ചിതത്വവും രണ്ടും തെറ്റാണ്.

കാര്യവും കാരണവും രണ്ടും രണ്ടാണെന്നപോലെതന്നെ വേര്‍പെടുത്താനാകാത്തവിധത്തില്‍ ബന്ധപ്പെട്ടും കിടക്കുന്നു. ഒരു സെറ്റ് ശുദ്ധകാരണങ്ങള്‍, ഒരു സെറ്റ് ശുദ്ധകാര്യങ്ങള്‍ എന്നിങ്ങനെ പ്രകൃതിയെ വേര്‍തിരിക്കാന്‍ പറ്റില്ല. ഏതൊരു പ്രക്രിയയും സംഭവവും മുമ്പൊന്നിന്റെ കാര്യമാണ്, വരാനിരിക്കുന്ന ഒന്നിന്റെ കാരണവുമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഫാക്ടറിയില്‍ സമരമുണ്ടായി. മുതലാളി പൊലീസിനെ വിളിച്ചു. പൊലീസ് വെടിവെച്ചു. നാല് തൊഴിലാളികള്‍ മരിച്ചു. തൊഴിലാളികള്‍ മരിച്ചു എന്ന കാര്യത്തിന് കാരനം പൊലീസ് വെടിവെച്ചതാണ്. പൊലീസ് വെടിവെച്ചു എന്ന കാര്യത്തിന് കാരനം മുതലാളി ആവശ്യപ്പെട്ടതാണ്. അതിന് കാരണമാകട്ടെ, തൊഴിലാളികളുടെ സമ്രമാണ്. തൊഴിലാളികള്‍ സമരം ചെയ്തു എന്ന കാര്യത്തിന്റെ കാരണമെന്താണ്? മുതലാളി മിനിമം കൂലി കൊടുക്കാന്‍ വിസമ്മതിച്ചു എന്നതത്രെ. അതിന്റെ കാരണമോ? എങ്കിലേ മുതലാളിത്ത മത്സരത്തില്‍ മുന്നേറാനാകൂ. പൊലീസ് വെടിവെപ്പിന്റെ ഫലമായി തൊഴിലാകള്‍ മരിച്ചതിന്റെ ഫലമെന്താണ്? സമരം കൂടുതല്‍ ശക്തമായ്. മറ്റ് പല ഫാക്ടറികളിലേക്കും സമരം വ്യാപിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമോ? ഗവണ്മെന്റ് വന്‍തോതില്‍ മര്‍കനം ആരംഭിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമോ? രാജ്യവ്യാപകമായ പണിമുടക്കും ഹര്‍താലും നടക്കുന്ന് … അങ്ങനെ ഏതൊരു സംഭവമെടുത്താലും അത് മറ്റൊരു സംഭവത്തിന്റെ ഫലം (കാര്യം) ആണെന്നും ഇനിയൊരു സംഭവത്തിന് കാരണമായിത്തീരുമെന്നും കാണാം.

കാര്യ–കാരണബന്ധത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അറിവ് പ്രായോഗികപ്രവര്‍തനത്തില്‍ അതിപ്രധാനമാണ്. അഭീഷ്ടകാര്യങ്ങള്‍കുള്ള കാരണങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ സാഹചര്യങ്ങള്‍ ഒരുക്കാം. അനഭിലഷണീയ കാര്യങ്ങളുടെ കാരണങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, അവ ഒഴിവാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാം. വിളവര്‍ധനവിന്റെ കാരണങ്ങളും രോഗങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളും ഒക്കെ ഇതിനുവേണ്ടിയാണ് നമുക്ക് അറിയേണ്ടത്. ഒരു സംബവത്തിന്, അഥവാ പ്രക്രിയക്ക് ഒന്നിലേറെ കാരണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാം. അവയുടെ കൂട്ടായ പ്രവര്‍തനത്തിന്റെ ഫലമാകാം. ആ കാര്യം. എന്നാല്‍ അതില്‍ മുഖ്യമായ ഒരു കാരണമുണ്ടായിരിക്കും. അതിന്റെ അഭാവത്തില്‍ പ്രസ്തുത ക്രിയ ഒന്നുകില്‍ നടക്കുകയേ ഇല്ല. അല്ലെങ്കില്‍ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലായിരിക്കും നടക്കുക.

കാര്യ–കാരണബന്ധംകൊണ്ട് പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ള എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിവരിക്കപ്പെടുകയില്ല. സാമാന്യമായ ബന്ധങ്ങളെയാണ് അത് കുറിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ക്വാണ്ടംബലതന്ത്രത്തിലെ പ്രതിഭാസങ്ങളെ, മേല്‍ വിവരിച്ച രീതിയിലുള്ള നിശ്ചിതത്വം കൊണ്ട്, കാരണ–കാര്യ ബന്ധംകൊണ്ട് വിവരിക്കാനാവതല്ല. അവിടെയും ഒരു തരത്തിലുള്ള കാര്യ–കാരണ ബന്ധമുണ്ടെന്നത് ശരിതന്നെ. പക്ഷേ അത് ന്യൂട്ടോണിയന്‍ ബലതന്ത്രത്തിന്റെ തരത്തിലുള്ളതല്ല. സംഭവ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതാണ്. കാര്യ-കാരണബന്ധത്തിന്റെ ഈ വശത്തിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്നതാണ്, അവശ്യകത–യാദൃച്ഛികത എന്നീ സംവര്‍ഗങ്ങള്‍.

അവശ്യകതയും യാദൃച്ഛികതയും

മുന്‍ഖണ്ഡത്തിലെ കാര്യ-കാരണ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ചയില്‍ നിന്നുതന്നെ ആവശ്യകതയും യാദൃച്ഛികതയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കുറെയൊക്കെ വ്യക്തമായിക്കാണും. ചക്ക വീണപ്പോള്‍ കിട്ടിയ മുയലിനെപ്പറ്റിയുള്ള കഥയുണ്ടല്ലൊ. അത് യാദൃച്ഛികതയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ഞെട്ടറ്റ ചക്ക താഴെ വീഴുക എന്നത് പ്രകൃതിനിയമമാണ്. അവശ്യം സംഭവിക്കുന്നതുമാണ്. അതേ സമയത്ത് അത് മുയലിന്റെ മേല്‍ വീഴുകയെന്നത് ആകസ്മികമാണ്, യാദൃച്ഛികമാണ്. മത്തവിത്ത് കുത്തിയിട്ടാല്‍ മത്തച്ചെടി മുളക്കുകയെന്നത് — വേണ്ട വെള്ളമുണ്ടെങ്കില്‍ — അവശ്യം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. പെട്ടെന്ന് ഒരു പേമാരി വന്ന് അത് നശിച്ചുപോയേക്കാം. അല്ലെങ്കില്‍ അതിലെ ഓടിപ്പോയ പശുവിന്റെ കുളമ്പിനടിയില്‍പെട്ട് അത് ഞെരിഞ്ഞുപോയേക്കാം. രണ്ടും യാദൃച്ഛിക സംഭവങ്ങളാണ്. മത്തച്ചെടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതിന്റെ വളര്‍ചയിലെ അവശ്യഘടകങ്ങളല്ല അവ. അന്നത്തെ അന്തരിക്ഷത്തിലെ താപം, മര്‍ദം, ഈര്‍പം എന്നീ പരിതഃസ്ഥികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ പേമാരി അവശ്യം സംഭവിക്കേണ്ട ഒരു പ്രതിഭാസമായിരിക്കാം. പശു നിത്യേന തൊഴുത്തിലേക്ക് നടന്നുപോകുന്ന വഴിയിലായിരിക്കാം മത്തവിത്ത് നട്ടത്. പശുവിന് ആ വഴി നടക്കേണ്ടത് ആവശ്യമായിരിക്കാം. ഒരു പ്രക്രിയയുടെ അല്ലെങ്കില്‍ വസ്തുവിന്റെ സത്തയില്‍ നിന്നാണ് അവശ്യകത ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. യാദൃച്ഛിക സംഭവങ്ങളും അകാരണങ്ങളല്ല. പക്ഷേ, ആ കാരണം ആ വസ്തുവിലോ സംഭവത്തിലോ അടങ്ങുന്നതല്ല, അവയ്ക്ക് ബാഹ്യമാണ്.

ചില കേവലവാദികള്‍ യാദൃച്ഛികത എന്ന സങ്കല്‍പത്തോട് യോജിക്കുന്നില്ല.അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം എല്ലാം അവശ്യകതകളാണ്. അനിവാര്യങ്ങളാണ്. സംഭവിക്കാനുള്ളത് സംഭവിക്കുക തന്നെ ചെയ്യും. അവശ്യകതയുടെ ഈ ഉരുക്കുനിയമത്തിനെതിരെ മനുഷ്യന്‍ ഒന്നും ചെയ്യാന്‍ കഴിയാത്തവനാണ്. ഇങ്ങനെ പോകുന്നു അവരുടെ വാദം. മറ്റു ചില ദാര്‍ശനികര്‍, പ്രത്യേകിച്ചും മൗലികകണങ്ങളെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്ന ഭൗതികജ്ഞര്‍, പ്രകൃതിയില്‍ യാതൊന്നും തന്നെ നിശ്ചിതമായിട്ടില്ല. എല്ലാം യാദൃച്ഛിക സംഭവങ്ങളാണ്, അപ്രവചനീയങ്ങളാണ് എന്നൊക്കെ വാദിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിത്തറയെത്തന്നെ അവര്‍ ചോദ്യം ചെയ്യുകയാണ്. ഈ രണ്ട് കാഴ്ചപ്പാടുകളും തെറ്റാണ്. ഒരേ പ്രക്രിയയില്‍തന്നെ അവശ്യകതയുടെയും യാദൃച്ഛികതയുടെയും അംശം കാണാം. പുളിമരത്തില്‍ പുളി കായ്ക്കുന്നു. പുളിയേ കായ്ക്കു. മാങ്ങയോ ചക്കയോ കായ്ക്കില്ല. ഇത് അവശ്യകതയാണ്. പക്ഷേ,ഒരു കായ, അതിന്റെ വളവ് എന്തുകൊണ്ട് ഇടത്തോട്ടായി? എന്തുകൊണ്ട് വലത്തോട്ടായില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു കാരണവുമില്ല. വെറും യാദൃച്ഛികം മാത്രമാണത്. സംസ്കൃത പണ്ഡിതന്മാര്‍ ഇതിന് ‘തിന്ത്രിണീഫലന്യായം’ എന്നു പറയുന്നു. വികാസത്തിന്റെ മുഖ്യദിശ, പ്രധാന പ്രവണത ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതായിരിക്കും അവശ്യകത. യാദൃശ്ചികത ഒരു പൂരകഘടകമാണ്, ആവശ്യകതയുടെ പല പ്രകടനരൂപങ്ങളില്‍ ഒന്നുമാണ്.

വസ്തുക്കളുടെയും പ്രക്രിയകളുടെയും ബാഹ്യപ്രതിഭാസത്തിനുള്ളിലെ അവശ്യബന്ധങ്ങളും മാറ്റത്തിന്‍‌റെ നിയമങ്ങളുടം കണ്ടുപിടിക്കുക എന്നത് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമാണ്. എങ്കിലേ വിജയപ്രദമായ പ്രവര്‍ത്തനം നടത്താന്‍ കഴിയൂ. ഏത് ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും മുഖ്യകടമ ആവശ്യകതയെ വേര്‍തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്. അതേസമയം യാദൃച്ഛികതകളെ പൂര്‍ണമായും അവഗണക്കുവാനും പറ്റില്ല. കാരണം, ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ജീവിതത്തിന്റെയും വികാസത്തില്‍ അവ കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. ഈ സ്വാധീനം വ്യത്യസ്ത പരിതഃസ്ഥിതികളില്‍ വ്യത്യസ്തങ്ങളായിരിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് കാലാവസ്ഥയിലുണ്ടായ ചില തകരാറുകളാല്‍, വരള്‍ച, വെള്ളപ്പൊക്കം മുതലായവ യാദൃച്ഛിക സംഭവങ്ങളാണ്. കൃഷിയില്‍‌ അവയുടെ ആഘാതം അത്രതന്നെ യാദൃച്ഛികമല്ല. ഇവയെ നേരിടാനുള്ള സംവിധാനം നേരത്തേ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍ കുറെയൊക്കെ താങ്ങാനാകുമായിരുന്നു. സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയില്‍ ഇവ ഉണ്ടാക്കുന്ന ആഘാതമാകട്ടെ മുതലാളിത്തത്തിനും സോഷ്യലിസത്തിനും തികച്ചും വിഭിന്നങ്ങളായിരിക്കും. മുതലാളിത്തത്തില്‍ അത് വളരെ തീവ്രമായിരിക്കും. ചെറുകിടക്കാരെ പൊളിക്കും. ഒട്ടനവധി കര്‍ഷരെ പാപ്പരീകരിക്കുന്നതിലേക്കും അവരുടെ ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെടുന്നതിലേക്കും അത് നയിക്കും. വന്‍കിട ഭൂ ഉടമകള്‍ക്കാകട്ടെ, അവരുടെ കൃഷിക്കും നാശം വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മറ്റുള്ളവരുടെ നാശത്തില്‍നിന്ന് മുതലെടുക്കാന്‍ കഴിയുന്നു; കൂടുതല്‍ ഭൂമി സ്വന്തമാക്കാന്‍ കഴിയുന്നു. സോഷ്യലിസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥയിലും കാര്‍ഷിക പരാജയം ദോഷം ചെയ്യുന്നതാണ്. എന്നാല്‍‌ അത് ജനങ്ങളെ പാപ്പരീകരിക്കുന്നതല്ല. നേരത്തേ സൂചിപ്പിച്ച കാര്യ-കാരണ ബന്ധത്തിന്റെ സവിശേഷ രൂപങ്ങളാണ് ആവശ്യകതയും യാദൃച്ഛികതയും. എന്നാല്‍ ‘അവശ്യകത’ തന്നെ കേവലമല്ല. നിര്‍ദിഷ്ടമായ വസ്തുനിഷ്ഠ സാഹചര്യങ്ങളില്‍ അവശ്യമായിരുന്നത് സാഹചര്യം മാറുന്നതനുസരിച്ച് അല്ലാതായിത്തീരാം. ഓരോ പുതിയ അവശ്യകതയും പൂര്‍ണ്ണമായും വികസിച്ച രൂപത്തില്‍ ഉടന്‍ പ്രവര്‍തനക്ഷമമായി അല്ല രൂപപ്പെടുന്നത്. തുടക്കത്തില്‍ അതൊരു സാധ്യത മാത്രമായിരിക്കും. ഈ സാധ്യതയെ യാഥാര്‍ഥ്യമാക്കാന്‍ മറ്റുചില അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങള്‍ ആവശ്യമായി വരും. എന്താണവ എന്നു പരിശോധിക്കാം.

സാധ്യതയും യാഥാര്‍ഥ്യവും

പുതിയത്, വളരുന്നത് അവശ്യമായതാണ്. എന്നാല്‍ ഒറ്റയടിക്ക് രൂപം കൊള്ളുകയില്ല. തുടക്കത്തില്‍ പുതിയതിന്റെ ഉദയത്തിന് അവശ്യം വേണ്ട പരിതഃസ്ഥിതികളും ഘടകങ്ങളും രൂപം കൊള്ളുന്നു. അതില്‍ പുതിയതിന്റെ ബീജം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. വസ്തുനിഷ്ഠനിയമങ്ങളുടെ പ്രവര്‍തനഫലമായി അവ രൂപംകൊള്ളുകയും ചെയ്യും. എന്നാല്‍ ഇപ്പോള്‍ അത് ഒരു സാധ്യത മാത്രമാണ്. ഓരോ ബീജത്തിലും മുഴുവന്‍ ജീവിയായി വികസിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യത അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സാധ്യത സാക്ഷാത്കരിക്കുമ്പോഴേ അത് യാഥാര്‍ത്ഥ്യം ആകു.

ലോകത്തിലെ വസ്തുക്കളും പ്രതിഭാസങ്ങളും വിരുദ്ധ സ്വഭാവങ്ങളുള്ളവയാകയാല്‍ സാധ്യതകളും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളാകാം. പുരോഗമനപരമായ (സ്വീകാരാത്മകങ്ങളായ) സാധ്യതകളേയും പിന്തിരിപ്പനായ (നിഷേധാത്മകമായ) സാധ്യതകളെയും വേര്‍തിരിച്ചറിയണം. ഉദാഹരണത്തിന്, 1917 ലെ വിപ്ലവം കഴിഞ്ഞ ഉടനെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനില്‍ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ശക്തികള്‍ വിജയിക്കുന്നതിനും, പിന്തിരിപ്പന്‍ മുതലാളിത്തശക്തികള്‍ വീണ്ടും അധികാരത്തില്‍ വരുന്നതിനും, രണ്ടിനും സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, ആത്യന്തികമായി പുരോഗമനസാധ്യതകള്‍ വളരുകയും മറ്റവ തളരുകയും ചെയ്യും. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടില്‍ സോഷ്യലിസം സങ്കല്പികം, ആഗ്രഹം, മാത്രമായിരുന്നു. 1917-ല്‍ അത യാഥാര്‍ഥ്യമായിത്തീരാനുള്ള സാഹചര്യം ശക്തമായി. ഇന്നത് തികച്ചും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാണ്. ഒരു ശക്തിക്കും നിഷേധിക്കാനാവാത്ത യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാണ്. സാധ്യതകലെ യാഥാര്‍ഥ്യമാക്കിത്തീര്‍കുന്നതില്‍ പ്രത്യേകിച്ച് സാമൂഹ്യ സാധ്യതകളുടെ കാര്യത്തില്‍ അവയെ തിരിച്ചറിയുന്ന മനുഷ്യരുടെ ബോധപൂര്‍വമായുള്ള പ്രവര്‍തനത്തിന് അതിപ്രധാനമായ ഒരു പങ്കുണ്ട്. പ്രകൃതിയിലെ തന്നെ സാധ്യതകളെ യാഥാര്‍ഥ്യമാക്കുന്നതില്‍ മനുഷ്യന് ബോധപൂര്‍വം പ്രയത്നിക്കാന്‍ കഴിയും. വൈദ്യുതി ഉല്‍പാദന പദ്ധതികളും വന്‍ വ്യവസായങ്ങളും ഒക്കെ മനുഷ്യന്‍ ഉണ്ടാക്കിയത് അങ്ങനെയാണ്.

സാധ്യത അമൂര്‍തമായ വെറും സാധ്യത മാത്രമായിരിക്കുന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങളുണ്ട്. അവയുടെ സാക്ഷാത്കാരത്തിന് പരിതസ്ഥിതികള്‍ ഇപ്പോഴും അനുകൂലമല്ല. ഇന്ത്യയില്‍ അതിബൃഹത്തായ ഒരു കാര്‍ഷികവിപ്ലവത്തിനും വ്യാവസായികവിപ്ലവത്തിനും സാധ്യതകള്‍ ഉണ്ട്. കാര്‍ഷിക ഉല്‍പാദനക്ഷമത പല മടങ്ങ് വര്‍ധിപ്പിക്കാം. കൃഷിഭൂമിയില്‍ ഇന്ന് ചെല്ലുന്നതിന്റെ മൂന്നും നാലും മടങ്ങ് അധ്വാനം നിവേശിപ്പിക്കാം. നിമിഷം തോറും പാഴായിപ്പോകുന്ന അധ്വാനശക്തിയെ വന്‍തോതിലുള്ള ഉല്‍പാദനശക്തിയായി, ഉപകരണങ്ങളും മൂലധനവുമായി മാറ്റാം, നിരക്ഷരത നിര്‍മാര്‍ജനം ചെയ്യാം. ദാരിദ്ര്യവും തൊഴിലില്ലായ്മയും ഇല്ലാതാക്കാം. ഇതിനൊക്കെ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാല്‍ അവയൊക്കെ ഇപ്പോള്‍ കേവലമായ സാധ്യതകള്‍ മാത്രമാണ്. സാക്ഷാത്കരിക്കാന്‍ പറ്റാത്തവയാണ്. അവയ്ക്ക് മുന്നോടിയായി ഒരു സാമൂഹ്യവിപ്ലവം നടക്കേണ്ടതുണ്ട്. അത്യന്തികമായി അത് സോഷ്യലിസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥയിലേക്കാ നയിക്കണമെങ്കിലും ഇന്ത്യയില്‍ സോഷ്യലിസം ഇന്ന് സാധ്യതമാത്രമാണ്. ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ സാക്ഷാത്കരിക്കാവുന്നത് ഒരു ജനകീയ ജനാധിപത്യസമൂഹം മാത്രമാണ് — അതാകട്ടെ, ആസന്നസാധ്യവുമാണ്. പക്ഷേ, യാഥാര്‍ഥ്യമാക്കണമെങ്കില്‍ ബോധപൂര്‍വമുള്ള പ്രവര്‍തനം വേണം. വിപ്ലവസാധ്യതകളെ വിപ്ലവ യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങളാക്കണമെങ്കില്‍ വിപ്‌ളവപാര്‍ടികളുടെ ബോധപൂര്‍വമായ പ്രവര്‍തനം ആവശ്യമാണ്.

മനുഷ്യന്‍ കാടുകളില്‍ വേട്ടയാടിയും ഹിംസ്രമൃഗങ്ങളില്‍നിന്ന് ഓടി രക്ഷപെട്ടും, പ്രകൃതിശക്തികളെ നോക്കി സംഭീതനായും കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാലം പണ്ടേ മറഞ്ഞുപോയി. ഇന്നവന് പ്രകൃതിനിയമങ്ങള്‍ അറിയാം. ആ നിയമങ്ങള്‍ അനുസരിച്ച് പ്രകൃതിയെ ഒരു പരിധിവരെ തന്റെ വരുതിക്ക് നിര്‍താന്‍ അറിയാം. പല പല രോഗങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ചു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശരാശരി ആയുസ് ഗണ്യമായി വര്‍ധിച്ചിരിക്കുന്നു. ചന്ദ്രനിലും മറ്റുഗോളങ്ങളിലും അവന്‍ എത്തിയിരിക്കുന്നു. കഠിനമായ ശാരീരികാധ്വാനങ്ങളില്‍ നിന്ന് സ്വതന്ത്രനാകാന്‍ അവന് കഴിയും. യന്ത്രങ്ങളുണ്ട്. ദിവസേന മൂന്നോ നാലോ മണിക്കൂര്‍ കൊണ്ട് ജീവിതത്തിനാവശ്യമായ എല്ലാം ഉണ്ടാക്കാന്‍ കഴിയും. പുതിയ ഒരു വിതാനത്തിലേക്ക് ഉയരാന്‍ അനുകൂലമായ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളുമുണ്ട്. മനുഷ്യന് അതിമാനുഷനായി, വിശ്വമാനവനായി വളരാനുള്ള സാധ്യതകള്‍ ഇന്ന് തെളിഞ്ഞുകാണാം. അതേസമയം, ഈ ഭൂമുഖത്തുള്ള സകലജീവജാലങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാന്‍ പര്യാപ്തമായ ഒരു ആഗോള അണ്വായുധയുദ്ധത്തിനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. ഇതില്‍ ഏത് സാധ്യതയാണ് വികസിക്കുക, സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടുക എന്നത് മനുഷ്യരുടെ ബോധപൂര്‍വ്വമുള്ള പ്രവര്‍തനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

‘സാധ്യത’യെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോള്‍ മറ്റൊരുതരത്തിലുള്ള സാധ്യത — അസാധ്യം അല്ല എന്നതില്‍ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന സാധ്യത — കൂടി കണക്കില്‍ എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. സൂര്യനുചുറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങള്‍ തമ്മില്‍, ഗാലക്സിയിലെ നക്ഷത്രങ്ങള്‍ തമ്മില്‍, ഗാലക്സികള്‍ തമ്മില്‍ തമ്മില്‍ ഒക്കെ കൂട്ടിമുട്ടാനുള്ള സാധ്യതയില്ലേ എന്ന് ചോദിച്ചാല്‍ തീരെ ഇല്ല എന്ന് പറകവയ്യ. സംഭവ്യത വളരെ വളരെ കുറവാണെന്നുമാത്രം. ഇതൊരു സൈദ്ധാന്തിക സാധ്യത മാത്രമാണ്. സംഭവ്യതയുടെ ശീലില്‍ പറയുകയാണെങ്കില്‍ അവശ്യകതയും യാദൃച്ഛികതയും ഒരേ നാണയത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളായിമാറുന്നു. സംഭവ്യത ഏതാണ്ട് ഒന്നിനോടടുക്കുമ്പോള്‍ നാമതിനെ ആവശ്യകത എന്നു വിളിക്കുന്നു; നന്നേ കുറയുമ്പോള്‍ പൂജ്യത്തോടടുക്കുമ്പോള്‍ അപ്പോഴും അത് ആവശ്യകത തന്നെയാണ്. നിഷേധരൂപത്തിലുള്ള ആവശ്യകത. ഉദാഹരണത്തിന്, മുതലാളിത്തം സ്വയമേവ അതിന്റെ അര്‍ഥമില്ലായ്മ മനസിലാക്കി സോഷ്യലിസമായി രൂപാന്തരപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത, സംഭവ്യത — ഇത് ഏതാണ് പൂജ്യമാണ്. ഇതില്‍ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ആവശ്യകത എന്താണ്? മുതലാളിത്തത്തെ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ തന്നെ ഉന്‍മുലനം ചെയ്യേണ്ടിവരുമെന്നത്. സംഭവ്യത ഏതാണ്ട് 50 ശതമാനം എന്ന് വരുമ്പോള്‍ അത് യാദൃച്ഛികതയായി മാറുന്നു. അവശ്യകത, യാദൃച്ഛികത എന്നീ സംവര്‍ഗങ്ങളും സാധ്യത, യാഥാര്‍ഥ്യം എന്നീ സംവര്‍ഗങ്ങളും സ്വാഭാവികമായും കാരണം, കാര്യം എന്നീ സംവര്‍ഗങ്ങളും ഒക്കെ തമ്മില്‍ തമ്മില്‍ എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നുവെന്ന് മേല്‍ കൊടുത്ത ചര്‍ച്ചകളില്‍ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നതാണ്.

ചോദ്യങ്ങള്‍

എന്താണ് സംവര്‍ഗങ്ങള്‍?. അവ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി?

കുറെയേറെ സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ നാമിവിടെ ചര്‍ച്ച ചെയ്തു. ദര്‍ശനത്തില്‍ പ്രസക്തമായ സംവര്‍ഗങ്ങള്‍ ഇനിയുമുണ്ടോ?.ഏവ?.

ഓരോ സംവര്‍ഗത്തിനും നാം ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ കൊടുത്തു. ഓരോന്നിനും പുതുതായ ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ കൂടി കൊടുക്കുക.

¹ പ്രപഞ്ചവികാസം: ഈ പ്രപഞ്ചം ആകെ വികസിക്കുകയാണെന്നും അതിലെ ഓരോ ഗാലക്സിയും (ആകാശഗംഗ ഒരു ഗാലക്സിയാണ്) തമ്മില്‍ തമ്മില്‍ അകലുകയാണെന്നും അരനൂറ്റാണ്ടുമുമ്പെ എഡ്വിന്‍ പി ഹബിള്‍ എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രഞ്ജന്‍ കണ്ടുപിടിച്ചു. ചെമപ്പു നീക്കം (red shift) എന്ന പ്രതിഭാസമാണ് ഈ നിഗമനത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ നയിച്ചത്. നമ്മില്‍ നിന്നകന്നുപോകുന്ന ഒരു വസ്തുവില്‍ നിന്നുവരുന്ന ശബ്ദത്തിന്റെയും പ്രകാശത്തിന്റെയും തരംഗങ്ങള്‍ നമ്മിലെത്തുമ്പോള്‍ അവയുടെ തരംഗദൈര്‍ഘ്യം കൂടിയതായി നമുക്കനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇതിന് ഡോപ്ലര്‍ പ്രഭാവം എന്ന് പറയും. പ്രകാശത്തിന്റെ തരംഗദൈര്‍ഘ്യം കൂടുക എന്നു വെച്ചാല്‍ നീലയില്‍ നിന്ന് ചെമപ്പിലേക്ക് നീങ്ങുക എന്നാണര്‍ഥം. ദൂരെയുള്ള ഗാലക്സികളില്‍ നിന്നു വരുന്ന പ്രകാശം വിശ്ളേഷണം ചെയ്തപ്പോള്‍ അവയുടെ വര്‍ണരാജി ആകെ ചെമപ്പിന്റെ ദിശയില്‍ നീങ്ങിയതായിക്കണ്ടു. ഇതാണ് പ്രപഞ്ചം വികസിക്കുന്നു എന്ന നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. അന്നുമുതല്‍ ഇന്നേവരേ, ഈ വികാസത്തിന്റെ കാരണം തേടുകയായിരുന്നു. പ്രപഞ്ചോല്‍പത്തി ശാസ്ത്രം (cosmogony) ചെയ്തത്. പ്രപഞ്ചവികാസ ശാസ്ത്രം (cosmology) എന്നൊരു ശാഖകൂടി ഉണ്ട്. വാസ്തവത്തില്‍ അതേ ശരിയായിട്ടുള്ളു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ‘ഉല്‍പത്തിക്ക്’ അര്‍ഥമൊന്നുമില്ല. എന്നിട്ടും ഇന്നും പല ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരും ‘പ്രപഞ്ചോല്‍പത്തി’യെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ നിന്നും ഗ്യാലക്സികളില്‍ നിന്നും വരുന്ന ദൃശ്യപ്രകാശത്തെ എന്ന പോലെ, റേഡിയോ തരംഗങ്ങള്‍, x-ray രശ്മികള്‍, ഗാമാരശ്മികള്‍, ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് രശ്മികള്‍, ആള്‍ട്രാവൈലറ്റ് രശ്മികള്‍ ഇതൊക്കെ പിടിച്ചെടുത്ത് പഠിക്കാം. അങ്ങനെ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിന് ഒട്ടേറെ പുതിയ ശാഖകള്‍ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ക്വാസാറുകളും പള്‍സാറുകളും പ്രപഞ്ചത്തിലെ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട രണ്ടുതരം അദ്ഭുതവസ്തുക്കളാണ്. ടെലസ്കോപ്പില്‍ കാണുമ്പോള്‍ നക്ഷത്രംപോലെ, എന്നാല്‍ അതിന്റെ ചെമപ്പു നീക്കം അതിവിദൂരമാണതെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ഇത്ര ദൂരെയുള്ള ‘നക്ഷത്ര’ത്തിന് ഇവിടെനിന്ന് കാണാവുന്നത്ര പ്രകാശം എങ്ങനെയുണ്ടായി? ഇന്നും പ്രഹേളികയാണ്. സെക്കന്റിന്റെ കോടിയിലൊരംശം കൃത്യതയോടുകൂടി, ഏതാനും സെക്കന്റിലോ ഒരു സെക്കന്റില്‍ പല തവണയോ റേഡിയോ തരംഗ സ്പന്ദങ്ങള്‍ ഉത്സര്‍ജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പ്രഭാവങ്ങളാണ് പള്‍സാറുകള്‍. ഊഹിക്കാനാകാത്ത ഘനത്വം, അതിന്‍ഫലമായി അതില്‍നിന്ന് സ്ഥൂല ദ്രവ്യത്തിനെന്നു മാത്രമല്ല, പ്രകാശത്തിനുപോലും പുറത്തുകടക്കാന്‍ പറ്റാതിരിക്കുക … ഇങ്ങനെയുള്ള വസ്തുക്കളുണ്ടാകാമെന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കണക്കുകൂട്ടിയിരിക്കുന്നു. ഇവ ഒരിക്കലും കാണാന്‍ പറ്റില്ല. ഇവിടെ വീഴുന്നതൊന്നും തിരിച്ച് പോരില്ല. ഇവയെ തമോഗര്‍തങ്ങള്‍ (black holes) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

— 7 —
എംഗല്‍സും ലെനിനും വൈരുധ്യാത്മകതയെപ്പറ്റി

നേരത്തെ പറഞ്ഞപോലെ മാര്‍ക്സോ എംഗല്‍സോ ലെനിനോ വൈരുധ്യാത്മക രീതിയെക്കുറിച്ച് ഒരു പാഠപുസ്തകമെഴുതിയിട്ടില്ല. പക്ഷെ അവര്‍ ആ രീതി സമര്‍ഥമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. ‘വൈരുധ്യാത്മകത’യെക്കുറിച്ച് ഒരു പുസ്തകം എഴുതാനുള്ള എംഗല്‍സിന്റെ പ്ലാന്‍ ഏതാണ്ട് ഇപ്രകാരമായിരുന്നു:

കേവലവാദരീതിയും പ്രകൃതിശാസ്ത്രങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേട് — വൈരുധ്യാത്മക രീതി; സാര്‍വത്രിക ബന്ധത്തിന്റെ ശാസ്ത്രം — അതിന്റെ പ്രധാന നിയമങ്ങള്‍; അളവില്‍ നിന്ന് ഗുണത്തിലേക്ക്, വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യവും സമരവും, നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധം — ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധം — ഗണിതം, ഖഗോളബലതന്ത്രം, ഭൗതികം, രസതന്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ ശാസ്ത്രശാഖകളിലെ വൈരുധ്യാത്മകത.

ഡയലക്‌റ്റിക്‌സ്–വൈരുധ്യാത്മകത-എന്ന അധ്യായത്തില്‍ എംഗല്‍സ് എഴുതുന്നു:

“പ്രകൃതിയുടേയും മാനവസമൂഹത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തില്‍ നിന്നാണ് വൈരുധ്യാത്മകതയുടെ നിയമങ്ങള്‍ നിഷ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. അവ പ്രകൃതിയുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും ചിന്തയുടെയും വികാസത്തിന്റെ ഏറ്റവും സാമാന്യമായ നിയമങ്ങളാണ്. മുഖ്യമായി മൂന്നെണ്ണമുണ്ട്

അളവ് ഗുണമായും തിരിച്ചും രൂപാന്തരപ്പടുന്നതിന്റെ നിയമം

വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യനിയമം

നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധനിയമം

അളവ്ഗുണമായിമാറുന്നതിന്റെനിയമം: അളവില്‍ — ദ്രവ്യത്തിന്റെയോ ചലനത്തിന്റെയോ (ഊര്‍ജ്ജത്തിന്റെ) അളവില്‍ — വരുന്ന ഏറ്റക്കുറച്ചില്‍ കൊണ്ടു മാത്രമേ ഗുണത്തില്‍ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം ഉണ്ടാകൂ.

പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ ഗുണപരമായ വ്യത്യാസങ്ങള്‍ക്കും അടിസ്ഥാനം ഒന്നുകില്‍ രാസചേരുവയിലുള്ള വ്യത്യാസം അല്ലെങ്കില്‍ ചലനത്തിന്റെ അളവിലോ രൂപത്തിലോ ഉള്ള വ്യത്യാസം — ചിലപ്പോള്‍ രണ്ടും — ആണ്. അവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങളും (ഖര — ദ്രാവകം) അപരൂപങ്ങളും (കരി, വൈരം) തന്മാത്രാ സംവിധാനത്തിലുള്ള വ്യത്യാസത്താലാണ് — ഊര്‍ജ്ജത്തിലുള്ള വ്യത്യാസത്താലാണ് — ഉണ്ടാകുന്നത്.

താപത്തെ യാന്ത്രികചലനമായോ, തിരിച്ചോ മാറ്റുമ്പോള്‍ അളവില്‍ മാറ്റം വരാതെ ഗുണത്തില്‍ മാറ്റം വരുന്നില്ലേ എന്നു ചോദിച്ചെക്കാം. ഇവിടെ ഒരേ വസ്തുവിലല്ല ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. ഒന്നിനു ഒരു തരത്തിലുള്ള കുറെ ചലനം നഷ്ടമാകുന്നു. മറ്റേതിനു മറ്റൊരു രൂപത്തിലുള്ള കുറെ ചലനം ലഭിക്കുന്നു. ഒരേ വസ്തുവിനുള്ളില്‍തന്നെ ഇത് നടത്താന്‍ പറ്റില്ല.

ഒരു അചേതന വസ്തുവെ നാം രണ്ടായും വീണ്ടും രണ്ടായും അങ്ങനെ വിഭജിക്കുകയാണെന്ന് കരുതുക. ഒരു പരിധിവരെയേ ഇത് സാധിക്കൂ. വെള്ളത്തിന്റെ ഒരു തന്മാത്ര വരെ എത്തിയെന്ന് കരുതുക. വീണ്ടും വിഭജിച്ചാല്‍ അത് വെള്ളം അല്ലാതായി തീരുന്നു. ഹൈദ്രജനും ഓക്സിജനും.

ഒരു വസ്തുവിലെ തന്മാത്രകള്‍ ആ വസ്തുവില്‍ നിന്ന് ഗുണാത്മകമായി വിഭിന്നമാണു — അതിനു കുറെയൊക്കെ സ്വതന്ത്രമായ ചലനമുണ്ട്. തന്മാത്രകളുറ്റെ സ്ഥാനവും തമ്മില്‍ തമ്മിലുള്ള കെട്ടിന്റെ രൂപവും മാറുമ്പോള്‍ ഒരു വസ്തു മറ്റൊന്നായി തീരുന്നു (കാര്‍ബണ്‍–ഗ്രാഫൈറ്റ്–വൈരം) ബലതന്ത്രത്തില്‍ സന്തുലനം, ചലനം , സ്ഥിതി, ഊര്‍ജ്ജം മുതലായ പരിണാത്മക രാശികളാണു നാം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ഭൊഉതികത്തില്‍ രാസപരമായ മാറ്റങ്ങള്‍ നാം കണക്കിലെടുക്കുന്നില്ല. ചലനരൂപം, തന്മാത്രാവസ്ഥ തുടങ്ങിയവയാണു നാം പരിഗണിക്കുന്നത്. ഇവിടെയും മാറ്റം എന്നത് അളവ് ഗുണമായി മാറുന്നതാണു. “വെള്ളത്തില്‍ എത്ര ചൂടുണ്ടെന്നത്, അതിന്റെ താപനില എന്താണെന്നത്, ഒരു പരിധിവരെ അതിന്റെ ദ്രവത്വത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അപ്രസക്തമാണു. പക്ഷേ ഒരു പരിധിവരെ മാത്രം. അതു വിട്ടാല്‍ വെള്ളം ആവിയോ ഐസോ ആകും.” (ഹെഗല്‍) അതു പോലെ ഒരു നിശ്ചിത അളവു കറന്റ് ഒഴുകുന്നതുവരെ വൈദ്യുതവിളക്കിലെ കമ്പി തിളങ്ങുന്നതല്ല. ഓരോ വാതകത്തിനും അതിന്റെതായ ഒരു ക്രാന്തിക ബിന്ദു ഉണ്ട്. അതിനു താഴെ തണുപ്പിച്ചും അമര്‍ത്തിയും അതിനെ ഘനീഭവിപ്പിക്കാം … ഭൗതികത്തില്‍ നമുക്കു പരിചയമുള്ള സ്ഥിരാങ്കങ്ങളുണ്ടല്ലൊ. (തിളനില, ഉരുകല്‍നില, ക്രാന്തികമര്‍ദം, ഇലാസ്തികബിന്ദു മുതലായവയൊക്കെ) അളവിലുള്ള മാറ്റം ഗുണത്തിലുള്ള മാറ്റമാകുന്ന ആ സവിശേഷ ഘട്ടത്തെക്കുറിക്കുന്ന സ്ഥാനങ്ങളാണ്. രസതന്ത്രത്തില്‍ ഇത് കൂടുതല്‍ വ്യക്തമാണ്. ഗുണാത്മകമാറ്റങ്ങളുടെ പഠനമാണ് രസതന്ത്രമെന്ന് പറയാം … ഓക്സിജന്റെ തന്‍മാത്രയില്‍ ഒരണു കൂടിയാല്‍ അത് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഓസോണായി. നൈട്രജനും ഓക്സിജനും പല അനുപാതങ്ങളിലും ചേരുന്ന ഉല്‍പന്നങ്ങളും വൈവിധ്യമാര്‍നതാണ് …

* * *

“ചലനത്തിന്റെ അളവ്–പ്രവൃത്തി” എന്ന ലേഖനത്തില്‍ ചലനത്തിന്റെ അളവിനെക്കുറിച്ച് ലൈബ്‌നിത്‌സിയന്‍മാരും ദ്കാര്‍തിയന്‍മാരും (ലൈബ്‌നിത്‌സും ദ്കാര്‍തെയും രണ്ടുപേരും ഗണിതജ്ഞരും ദാര്‍ശനികരും ആയിരുന്നു) തമ്മില്‍ നടന്നിരുന്ന തര്‍കത്തില്‍ ഇടപെട്ട് രണ്ട് കൂട്ടരുടേയും, തര്‍കത്തിന് പരിഹാരം നിര്‍ദേശിച്ച് ദ്കാര്‍തിന്റെയും ആലംബര്‍തിന്റെയും ധാരണകളിലെ മൗലികമായ തെറ്റ് എംഗല്‍സ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. mv, mv2, ⅛mv2 ഇവയില്‍ ഏതായിരിക്കണം ചലനത്തിന്റെ അളവ്? ഇന്ന് നമുക്ക് ചിരി വരും തര്‍കം കേട്ടാല്‍. അന്ന് പ്രശ്നം ഗുരുതരമായിരുന്നു. സ്ഥിതിജ ഊര്‍ജം ഗതിജ ഊര്‍ജമായി മാറുന്നത് അന്ന് അറിയാമായിരുന്നില്ല. സംവേഗവും ഊര്‍ജവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും അന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക് അറിയാന്‍ പാടില്ലായിരുന്നു. അന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ഇടയില്‍ നിലനിന്നിരുന്ന പല തര്‍കങ്ങളിലും വൈരുധ്യാത്മക അപഗ്രഥന രീതിയുടെ സഹായത്തോടെ എംഗല്‍സ് ഇടപെടുകയുണ്ടായി. കലനത്തിന്റെ (കാല്‍കുലസ്) ഉപജ്ഞാതാക്കളായ ന്യൂട്ടണെയും ലൈബ്‌നിത്‌സിനെയും കൂടി തിരുത്താന്‍ മാര്‍ക്‌സും എംഗല്‍സും ധൈര്യപ്പെട്ടു. പ്രകൃതിശാസ്ത്രങ്ങളിലെ അവരുടെ ധാരണകളും സങ്കല്‍പനകളും കാലഘട്ടത്തിന്റെ അരനൂറ്റാണ്ടിലധികം മുന്നിലായിരുന്നു.

വാനരനില്‍ നിന്ന് നരനിലേക്കുള്ള പരിവര്‍തനത്തില്‍ അധ്വാനത്തിന്റെ പങ്ക് എന്ന ലേഖനത്തില്‍ മനുഷ്യന്‍ പ്രകൃതിയുടെമേല്‍ നടത്തുന്ന പ്രവര്‍തനങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് എംഗല്‍സ് എഴുതുന്നത് നോക്കുക.

പ്രകൃതിക്കുമേലുള്ള മനുഷ്യന്റെ വിജയത്തെപ്പറ്റി കൊട്ടിഘോഷിച്ച് നമുക്ക് ഊറ്റം കൊള്ളേണ്ടതില്ല. ഓരോ ജയത്തിലും അത് നമുക്കുനേരെ പ്രതികാരം വീട്ടിയിട്ടുണ്ട്. പുതിയ കൃഷിസ്ഥലങ്ങള്‍ നേടുന്നതിനായി മെസപൊട്ടോമിയയിലെയും ഗ്രീസിലെയും ഏഷ്യാമൈനറിലെയും അതുപോലുള്ള മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിലെയും വനങ്ങള്‍ മുഴുക്കെ നശിപ്പിച്ച മനുഷ്യര്‍, വനങ്ങളോടൊപ്പം, ഈര്‍പം തങ്ങിനില്‍കാനാവശ്യമായ സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളും നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഈ രാജ്യങ്ങളില്‍ ഇന്നത്തേതുപോലുള്ള നശിച്ച ഒരവസ്ഥക്ക് അടിത്തറപാകുകയാണ് തങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നത് എന്നകാര്യം സ്വപ്നത്തില്‍പോലും കണ്ടിരിക്കില്ല. ആല്‍പസ് പര്‍വതനിരകളടെ തെക്കന്‍ ചെരിവുകില്‍ സമൃദ്ധമയി വളര്‍നിരുന്ന പൈന്‍മരക്കാടകള്‍ മുഴവന്‍ വെട്ടി നശിപ്പിച്ച ഇറ്റലിക്കാര്‍, തങ്ങളടെ പ്രദേശത്തെ ഡയറി വ്യവസായത്തിന്റെ ആണിവേരുകളാണ് തങ്ങള്‍ പുഴുതെറിയുന്നതെന്നോ കൊല്ലത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗത്തേക്കാവശ്യമായ ജലം സംഭരിച്ചുവെക്കാന്‍ സഹായകരമായ അരുവികള്‍ തങ്ങള്‍ നശിപ്പിച്ചു കളയുകയാണെന്നോ വര്‍ഷകാലത്ത് താഴ്വരപ്രദേശങ്ങള്‍ കുത്തിയൊലിക്കുന്ന ജലപ്രവാഹത്തിന്റെ രൂക്ഷമായ ആക്രമണത്തിന് വിധേയമാകാന്‍ ഇടവരുത്തുകയാണെന്നോ ധരിച്ചിരുന്നില്ല. യൂറോപ്പില്‍ ഉരുളക്കിഴങ്ങുകൃഷി വ്യാപിപ്പിച്ചവര്‍, ധാരാളമായി സ്റ്റാര്‍ച് അടങ്ങിയിട്ടുള്ള ഈ കിഴങ്ങുകളോടൊപ്പം കണ്ഠമാല രോഗവും പരക്കാനിടവരുമെന്ന കാര്യം അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല, അങ്ങനെ, ഒരു ജേതാവ് ഏതെങ്കിലുമൊരു വൈദേശികജനതയെ അടക്കിവാണതുപോലെ, പ്രകൃതിക്കതീതമായ ഒരു ശക്തിയെപ്പോലെ, പ്രകൃതിയെ അടക്കിവാഴുകയല്ല, മറിച്ച്, നാം നമ്മുടെ മാംസവും ചോരയും തലച്ചോറുമെല്ലാമടക്കം, പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമാണെന്നും പ്രകൃതിയിലാണ് നമ്മുടെ അസ്തിത്വമെന്നും പ്രകൃതിയുടെ മേലുള്ള നമ്മുടെ അധീശത്വത്തിന് കാരണം, മറ്റെല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും അപേക്ഷിച്ച് അതിന്റെ നിയമങ്ങള്‍ മനസിലാക്കാനും യുക്തിപൂര്‍വം പ്രയോഗിക്കാനും ഉള്ള കഴിവ് നമുക്കുണ്ടെന്നതാണെന്നും ഉള്ള വസ്തുത ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഓര്‍മിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍, ഒരോ ദിവസവും കഴിയുംതോറും നാം പ്രകൃതിനിയമങ്ങളും പ്രകൃതിയുടെ നിലവിലുള്ള ഗതിയുമായുള്ള നമ്മുടെ ഇടപെടല്‍ കൊണ്ടുണ്ടാകാവുന്ന, ഉടനെയുള്ളതും വിദൂരവുമായ ഭവിഷ്യത്തുകളും കൂടുതല്‍ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണു്. പ്രകൃതിശാസ്ത്രത്തിലുണ്ടായിട്ടുള്ള വമ്പിച്ച മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ഫലമായി ദൈനംദിന ഉല്‍പാദന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലൂടെയെങ്കിലും വിദൂരമായ ഫലങ്ങള്‍ പഠിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കുവാനും നമ്മുക്കു് കഴിയുമെന്നായിട്ടുണ്ടു്. പക്ഷേ, ഈ കഴിവു് വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്നതോടെ മനുഷ്യനു് പ്രകൃതിയുമായുള്ള അവന്റെ ഐക്യരൂപം കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ അനുഭവപ്പെടുക മാത്രമല്ല, മനസ്സിലാവുകയും ചെയ്യും. അതോടെ മനസ്സും പദാര്‍ത്ഥവും തമ്മിലും, മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലും, ആത്മാവും ശരീരവും തമ്മിലും ഉണ്ടെന്നു് പറയപ്പെടുന്ന വൈരുദ്ധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തികച്ചും ബുദ്ധിശൂന്യവും പ്രകൃതിക്കു് നിരക്കാത്തതുമായ ആശയത്തിന്റെ — യൂറോപ്പില്‍ ക്ലാസിക്കല്‍ യുഗത്തിന്റെ പതനശേഷമാണു് ഈ ആശയഗതി ഉയര്‍ന്നുവന്നതു്. ക്രിസ്തുമതത്തില്‍ ഇതിനു് വമ്പിച്ച പ്രാമുഖ്യം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി — നിലനില്പു് കൂടുതല്‍ അസാദ്ധ്യമായിത്തീരും.

ഉല്പാദനം ലക്ഷ്യമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള നമ്മുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ ഭൗതികഫലങ്ങളക്കുറിച്ചു് മുന്‍കൂട്ടിക്കാണാന്‍ ഒരു പരിധിവരെയെങ്കിലും പഠിക്കുന്നതിനു അനേകായിരം വര്‍ഷങ്ങളിലെ അധ്വാനം ആവശ്യമായി വന്നു. പക്ഷേ ഈ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ അതിവിദൂരമായ സാമൂഹ്യഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുവാനാകട്ടെ, ഇതെക്കാള്‍ വളരെയേറെ വിഷമകരമായിരുന്നു. ഉരുളക്കിഴങ്ങ് കൃഷിയെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ ഫലമായി പടര്‍നു പിടിക്കാനിടയായ കണ്ഠമാല രോഗത്തെപ്പറ്റിയും നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചുവല്ലൊ. പക്ഷേ, തൊഴിലാളികള്‍ മുഴുവനും വെറും ഉരുളക്കിഴങ്ങ് മാത്രം ഭക്ഷിക്കാനായി വിധിക്കപ്പെട്ട നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലെ ജനജീവിതത്തിലാകെ സംഭവിച്ച കെടുതികളുമായോ, പത്തുലക്ഷത്തോളം ഐറിഷുകാരെ ശവക്കുഴിയിലേക്ക് അയക്കുകയും ഇരുപത് ലക്ഷത്തിലധികം പേരെ നാടുവിടാന്‍ നിര്‍ബന്ധിതരാക്കുകയും ചെയ്ത 1847-ലെ ഉരുളക്കിഴങ്ങ് ബ്‌ളൈറ്റ് രോഗം കൊണ്‍റ്റുവന്ന ക്ഷാമവുമായോ താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ ഇതെത്ര നിസാരമാണ്? അറബികള്‍ മദ്യം വാറ്റുന്ന വിദ്യ പഠിച്ചപ്പോള്‍ അതുവരെയും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടാതിരുന്ന അമേരിക്കന്‍ വന്‍കരയിലെ ആദിമനിവാസികളുടെ മുഴുവന്‍ നാശത്തിന് പില്‍കാലത്ത് കാരണമായിത്തീര്‍ന ഒരായുധമാണ് തങ്ങള്‍ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതെന്ന് അവര്‍ സ്വപ്‌നേപി കരുതിയിരുന്നില്ല. അതുപോലെ, അമേരിക്ക കണ്ടുപിടിച്ച കൊളംബസ്, തന്റെ കണ്ടുപിടിത്തം വഴി യൂറോപ്പില്‍നിന്ന് അതിനകം അപ്രത്യക്ഷമായി കഴിഞ്ഞിരുന്ന അടിമ വ്യവസായത്തിന് ഒരു പുതുജീവന്‍ നല്‍കുകയും നിഗ്രോകച്ചവടത്തിന് അടിത്തറയിടുകയുമാണ് താന്‍ ചെയ്യുന്നതെന്ന് ഒരിക്കലും കരുതിയിരിക്കില്ല. പതിനേഴും പതിനെട്ടും നൂറ്റാണ്ടുകളില്‍ ആവി എന്‍ജിന്‍ നിര്‍മിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി അധ്വാനിച്ചവരൊന്നുംതന്നെ, പില്‍കാലത്ത് ലോകത്താകമാനമുള്ള സാമൂഹ്യപരിതഃസ്ഥിതികളില്‍ വിപ്‌ളവാത്മകമായ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തിത്തീര്‍കുന്ന കാര്യത്തില്‍, മറ്റെന്തിനേക്കാളുമുപരി സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഒരു ഉപകരണമാണ് തങ്ങള്‍ നിര്‍മിക്കുന്നതെന്ന് ധരിച്ചിരുന്നതേയില്ല. യൂറോപ്പില്‍ പ്രത്യേകിച്ചും സ്വത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചുരുക്കം ചിലരുടെ കൈപ്പിടിയിലൊതുക്കാനും ഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളെയും നിര്‍ധനരാക്കാനും അങ്ങനെ ബൂര്‍ഷ്വാസിയുടെ രാഷ്‌ട്രീയ-സാമൂഹ്യ ആധിപത്യം സ്ഥാപിതമാക്കാനുമാണ് തുടക്കത്തില്‍ ഈ ഉപകരണങ്ങള്‍ സഹായകമായത്; പിന്നീടാകട്ടെ, ബൂര്‍ഷ്വാസിയും തൊഴിലാളിവര്‍ഗവും തമ്മില്‍ സമരം വളര്‍തുന്നതിനും ഈ വര്‍ഗസമരമാകട്ടെ ബൂര്‍ഷ്വാസിയെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടരാക്കുകയും അങ്ങനെ എല്ലാ വര്‍ഗവൈരുധ്യങ്ങളും പാടെ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ മാത്രമേ അവസാനിക്കു. ദീര്‍ഘവും പലപ്പോഴും ക്രൂരവുമായ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും, ചരിത്രവസ്തുതകള്‍ ശേഖരിക്കുകയും അപഗ്രഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെയും, ഈ മണ്‌ഡലത്തിലും നമ്മുടെ ഉല്‍പാദനപ്രക്രിയകള്‍ ചെലുത്തുന്ന പരോക്ഷവും വിദൂരവുമായ സാമൂഹ്യഫലങ്ങളെപ്പറ്റിയുമുള്ള വ്യക്തമായ ഒരു രൂപം ആവിഷ്കരിക്കാന്‍ ക്രമേണ നാം പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കയാണ്. അങ്ങനെ നമുക്ക് ഇവയെയും നിയന്ത്രിക്കാനും ക്രമപ്പെടുത്താനും കഴിയുമെന്ന നിലവന്നിട്ടുണ്ട്.

പക്ഷേ ഈ നിയന്ത്രണം നടപ്പില്‍ വരുത്തുന്നതിന്, വെറും അറിവില്‍ കൂടുതലായി ചിലത് ആവശ്യമുണ്ട്. അതിന്, നിലവിലുള്ള ഉല്പാദന വ്യവസ്ഥയിലും അതോടൊപ്പം നമ്മുടെ മുഴുവന്‍ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയിലും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ഇതുവരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ഉല്പാദനവ്യവസ്ഥകളും അധ്വാനത്തിന്റെ പെട്ടെന്നും നേരിട്ടുപയോഗപ്രദവുമായ ഫലങ്ങളെ മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ളവയായിരുന്നു. പിന്നീട് മാത്രം പ്രത്യക്ഷമാവുകയും ക്രമേണ ആവര്‍തനവും കേന്ദ്രീകരണവും വഴി ഫലത്തില്‍ വരികയും ചെയ്യുന്ന മറ്റെല്ലാ ഭവിഷ്യത്തുകളും പൂര്‍ണമായും അവഗണിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു വശത്ത് പെട്ടെന്ന് ലഭിക്കാവുന്ന വസ്തുതകളിലേക്കു മാത്രം മനുഷ്യന്റെ ചക്രവാളത്തെ പൊതുവെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതും മറുവശത്ത് ഇത്തരം പ്രാകൃത സമ്പദ് വ്യവസ്ഥകൊണ്ടുണ്ടായേക്കാവുന്ന തിക്തഫലങ്ങള്‍ തിരുത്താന്‍ അവസരം നല്‍കത്തക്ക വിധം ധാരാളം ഭൂമി ഉണ്ടാകുമെന്ന് മുന്‍ കൂട്ടി ധരിച്ചതുമായ മനുഷ്യപുരോഗതിയുടെ നിലവാരമാണ് ആ കാലത്തെ ഭൂമിയിന്‍ മേലുള്ള കൂട്ടായ ഉടമസ്ഥതയുടെ അടിസ്ഥാനം. ഈ മിച്ചഭൂമികള്‍ തീര്‍ന്നതോടെ, കൂട്ടുടമസ്ഥതയും അധ:പതിച്ചുതുടങ്ങി. ഉല്പാദനത്തിന്റെ എല്ലാ ഉയര്‍ന്ന രൂപങ്ങളും ജനങ്ങളെ നിരവധി വര്‍ഗങ്ങളായി തിരിക്കുന്നതിലേക്കും അങ്ങനെ ഭരണവര്‍ഗവും മര്‍ദിതവര്‍ഗവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലേക്കും നയിച്ചു. അങ്ങനെ ഭരണവര്‍ഗത്തിന്റെ താല്പര്യങ്ങള്‍ ഉല്പാദനപ്രക്രിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രേരകശക്തിയായി മാറി. മര്‍ദിതവര്‍ഗത്തിന്റെ ജീവസന്ധാരണത്തിനാവശ്യമായതില്‍ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല ഉല്പാദനം.

ഇത് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടത്, ഇന്ന് പടിഞ്ഞാറന്‍ യൂറോപ്പില്‍ നിലവിലുള്ള മുതലാളിത്തരീതിയിലുള്ള ഉല്പാദനവ്യവസ്ഥയിലാണ്. ഉല്പാദന-വിതരണോപാധികള്‍ മുഴുവന്‍ കൈയടക്കിവെച്ചിട്ടുള്ള മുതലാളിക്ക് തന്റെ പ്രവര്‍തനത്തിന്റെ ഏറ്റവും സത്വരവും ഉപയോഗപ്രദവുമായ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് മാത്രം ബോധവാനായാല്‍ മതി. വാസ്തവത്തില്‍ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന ചരക്കിന്റെ യഥാര്‍ഥ ഉപയോഗം തന്നെ അണിയറയിലേക്ക് പിന്‍ തള്ളപ്പെടുന്നു. വില്‍ക്കുമ്പോള്‍ കിട്ടുന്ന ലാഭം ഒന്നുമാത്രമാണ് ലക്ഷ്യം …

ബൂര്‍ഷ്വാസിയുടെ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തില്‍ മനുഷ്യന്റെ ഉല്പാദന വിനിമയ പ്രവര്‍തനങ്ങളുടെ നേരിട്ട് ഉദ്ദിഷ്ടമായ സാമൂഹ്യഫലങ്ങളെ മാത്രമേ പരിഗണിക്കുന്നുള്ളൂ … ഓരോ മുതലാളിക്കും ഉടന്‍ കിട്ടുന്ന ലാഭത്തിനുവേണ്ടിയാണ് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നതും വില്‍കുന്നതും. അതുകൊണ്ട് ഉടന്‍ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ മാത്രമെ കണക്കിലെടുക്കുന്നുള്ളു. ഒരാള്‍ തന്റെ ചരക്ക് സാധാരണമായ ലാഭത്തിന് വില്‍കുന്നതോടെ അയാള്‍ തൃപ്തനായി. ചരക്കിനോ അത് വാങ്ങിയ ആള്‍ക്കോ പിന്നെ എന്ത് സംഭവിക്കുന്നു എന്നത് അയാള്‍ക്ക്‌ പ്രശ്നമല്ല. തന്റെ പ്രവര്‍ത്തനത്തിന്റെ ഫലമായി ചുറ്റുമുള്ള പ്രകൃതിക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കുന്നു എന്നതും അയാള്‍ക്ക്‌ പ്രശ്നമല്ല. ക്യൂബയിലെ സ്പാനിഷ് തോട്ടമുടമകള്‍ കാപ്പിതോട്ടങ്ങള്‍ക്ക് വളം കിട്ടാനായി മുകളില്‍ മലഞ്ചെരുവുകളിലുമുള്ള കാട് ചുട്ടുകരിച്ചു. കുറെക്കാലംനല്ല വിളവുകിട്ടി. അതിനിടയില്‍ കനത്ത മഴ കാരണം മലഞ്ചെരുവിലെ മണ്ണെല്ലാം ഒലിച്ചുപോയി മൊട്ടപ്പാറമാത്രം ബാക്കിയായി. പക്ഷേ അത് അവര്‍ക്കൊരു പ്രശ്നമല്ല …!

ഇക്കോളജി എന്ന ശാസ്ത്രശാഖയുടെ സ്ഥാപകന്‍ എന്ന് എംഗല്‍സിനെ എന്തുകൊണ്ട് വിശേഷിപ്പിച്ചുകൂട? എംഗല്‍സ് ഇതെഴുതിയിട്ട് ഏതാണ്ട് ഏഴു പതിറ്റാണ്ടുകള്‍ വേണ്ടി വന്നു മുതലാളിത്ത ലോകത്തിന് ഇക്കാര്യത്തിലുള്ള അപകടം മനസ്സിലാക്കാന്‍ …

* * *

വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയെക്കുറിച്ചുള്ള കുറെക്കൂടി വിപുലമായ ഒരു അപഗ്രഥനത്തിന്റെ കുറിപ്പുകളും പുസ്തകത്തില്‍ കാണുന്നുണ്ട്. ‘അളവ്ഗുണം എന്ന സംവര്‍ഗത്തിന് (കാറ്റഗറിക്ക്) പുറമേ മറ്റൊട്ടേറെ സംവര്‍ഗങ്ങളെക്കൂടി അതില്‍ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവയില്‍ പലതും നമുക്ക് സാധാരണ വ്യവഹാരഭാഷയില്‍ പരിചയമുള്ളവയാണ് — സത്തയും പ്രതിഭാസവും, ഭാഗവും പൂര്‍ണ്ണവും, അമൂര്‍തവും സമൂര്‍തവും, കാര്യവും കാരണവും യാദൃശ്ചികതയും അനിവാര്യതയും, ധനവും ഋണവും, ഉത്തരവും ദക്ഷിണവും, വ്യക്തിയും സമൂഹവും, ലളിതവും സങ്കീര്‍ണ്ണവും, സാമാന്യവും വിശേഷവും … ഇങ്ങനെ പോകുന്നു അവ. ഈ ജോടികളില്‍ ഒന്നിനും തന്നെ അതിലെ ഒരു അംഗത്തിനു മാത്രമായി നിലനില്‍പില്ല

‘പൂര്‍ണ്ണ’ത്തിന്റെ അല്ലാതെ ‘ഭാഗ’മില്ല പൂര്‍ണ്ണം ഭാഗമല്ല താനും.

ഒരു കാരണം മറ്റൊന്നിന്റെ കാര്യമായിരിക്കും. സങ്കീര്‍ണ്ണമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോഴല്ലാതെ ലളിതത്തിന് അര്‍ഥമില്ല. അങ്ങനെ പോകുന്നു എംഗല്‍സിന്റെ അപഗ്രഥനം (സമാഹൃതകൃതികള്‍, പേജ് 38).

ലെനിന്‍ ഈ വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയെ കാണുന്നതെങ്ങനെ എന്നു നോക്കാം.

വൈരുധ്യാത്മകതയെക്കുറിച്ച് ലെനിന്‍

പൂര്‍ണത്തെ വിഘടിച്ച് അതിലെ വിരുദ്ധ വശങ്ങളെ വേര്‍തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ് ഡയലക്ടിസിന്റെ മുഖ്യമായ ഒരു ഘടകം. ഇത് ശരിയാണോ എന്ന് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തണം. ‘വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യ’ത്തെ പലപ്പോഴും കുറെ ഉദാഹരണങ്ങളുടെ ആകത്തുകയായി മാത്രം കാണാനുള്ള ഒരു പ്രവണതയുണ്ട് ;അറിയല്‍ പ്രക്രിയയുടെ നിയമമായി അതിനെ കാണുന്നില്ല. വസ്തുനിഷ്ഠ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിയമമായി കാണുന്നില്ല. ഉദാ:

ഗണിതത്തില്‍ | + , — , അവകലം, സമാകലം
ബലതന്ത്രത്തില്‍ | പ്രവര്‍ത്തനം, പ്രതിപ്രവര്‍ത്തനം
ഭൗതികത്തില്‍ | ധന ഋണ വൈദ്യുതികള്‍
തസതന്ത്രത്തില്‍ | അണുക്കളുടെ സംയോഗവും വിയോഗവും
സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തില്‍ | വര്‍ഗ്ഗസമരം

വിപരീതങ്ങളുടെ സര്‍വ്വസമാനത അഥവാ ഐക്യം എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ എന്താണര്‍ത്ഥം? പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ പ്രതിഭാസങ്ങളിലും പ്രവര്‍ത്തികളിലും കാണുന്ന പരസ്പരവര്‍ജ്ജകങ്ങളായ വിരുദ്ധ പ്രവണതകളുടെ ഐക്യം അഥവാ വേര്‍പിരിക്കാനാകായ്ക ആണതു്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ പ്രക്രിയകളുടെയും ‘സ്വയം ചലനത്തെ’ സ്വയം വികാസത്തെ മനസ്സിലാക്കണമെങ്കില്‍ വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യമായി അവയെ കാണണം. രണ്ടുതരത്തിലുള്ള വികാസത്തെ കുറിച്ചു് നമ്മുക്കു് ചിന്തിക്കാന്‍ കഴിയും. ഒന്നു്: എറ്റക്കുറച്ചിലുകളുടെയും ആവര്‍ത്തനങ്ങളുടെയും രൂപത്തിലുള്ള വികാസം, രണ്ടു്: പരസ്പരവര്‍ജ്ജകങ്ങളായ വിപരീതങ്ങളായി വിഘടിക്കുകയും വീണ്ടും സംയോജിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രൂപത്തിലുള്ള വികാസം. ആദ്യത്തേതിന്റെ ചാലകബലം ബാഹ്യമാണു്. രണ്ടാമത്തേതു് ആന്തരികമാണു്, തനതാണു്, ആദ്യത്തേതു് മൃതമാണു്, രണ്ടാമത്തേതുേ സജീവമാണു്. അതുമാത്രമേ സ്വയം ചലനത്തിന്റെ സത്ത വെളിവാക്കൂ. തുടര്‍ച്ചയെയും, തുടര്‍ച്ചാ ഭംഗത്തെയും പരിണാമത്തെയും എടുത്തുചാട്ടത്തെയും പഴയതിന്റെ തിരോധാനത്തെയും പുതിയതിന്റെ ആഭിര്‍ഭാവത്തെയും ഒക്കെ വിശദീകരിക്കൂ.

വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യം താല്കാലികമാണു്. ആപേക്ഷികമാണു്. പരസ്പരവര്‍ജ്ജകങ്ങളായ വിപരീതങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള സംഘര്‍ഷം — സമരം കേവലമാണു് — വികാസവും ചലനവും കേവലമായതുപോലെ.

മൂലധനമെന്ന ഗ്രന്ഥത്തില്‍ മാര്‍ക്സ് ബൂര്‍ഷ്വാ സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും ലളിതവും ഏറ്റവും സാധാരണവുമായ ഒരു പ്രക്രിയയുടെ — ചരക്കുകൈമാറ്റത്തിന്റെ — അപഗ്രഥനത്തില്‍ നിന്നു് തുടങ്ങുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ ബൂര്‍ഷ്വാസമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെയും ബീജം അടങ്ങിയിട്ടുള്ളതാണു്.അതിന്റെ അപഗ്രഥനം ഈ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ വികാസത്തെ, ചലനത്തെ വെളിവാക്കുന്നു.

ഡയലക്ടിക്സിന്റെ — വൈരുദ്ധ്യവാദത്തിന്റെ — സാമാന്യ രീതി ഇതാണു്. ഏറ്റവും ലളിതമായതില്‍ നിന്നു് ആരംഭിക്കാം. ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രസ്താവന മതി. ജോണ്‍ ഒരു മനുഷ്യനാകുന്നു. ഫിഡോ ഒരു പട്ടിയാകുന്നു. എന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു പ്രസ്താവന മതി. ഈ പ്രസ്താവനയില്‍ ഡയലക്ടിക്സ് ഉള്‍ക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ടു്. വിപരീതങ്ങളായ — സാമാന്യവും ഷവും സമീകരിക്കപ്പെടുന്ന — വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യം. സാമാന്യത്തിലെയ്ക്ക് നയിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ വിശേഷത്തിനു നിലനില്പ്പുള്ളൂ. വിശേഷങ്ങളിലൂടെയല്ലാതെ സാമാന്യവുമില്ല, ഓരോ വിശേഷവും മറ്റു വിശേഷങ്ങളുമായി ഒരായിരം വിധത്തില്‍ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതേസമയം അവയില്‍ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായും ഇരിക്കുന്നു. ജോണ്‍ മനുഷ്യനായത്. മനുഷ്യജാതിയില്‍ പെട്ടത് അനിവാര്യം ആണ്; ആവശ്യം ആണ്, എന്നാല്‍ ജോണ്‍ ജോണാകുന്നത്, നൂറ്റുക്കണക്കിന് സവിശേഷതകളുള്ള ജോണാകുന്നത് യാദൃശ്ചികം ആണ്. ഈ സവിശേഷതകളുള്ള — ബാഹ്യ പ്രതിഭാസത്തെ — മാറ്റി നിര്‍ത്തി, മനുഷ്യന്‍ എന്നതിലുള്ള സത്തയെ സ്വീകരിക്കുകയാണ് ജോണ്‍ മനുഷ്യനാണ് എന്ന പ്രസ്താവനയിലൂടെ നാം ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ഏതൊരു പ്രസ്താവനയിലും വൈരുധ്യാത്മകതയുടെ എല്ലാ വശങ്ങളും അടങ്ങിയിട്ടുള്ളതായി കാണാന്‍ കഴിയും. അങ്ങനെ ‘ഡയലക്ടിക്സ്’എന്നത് മനുഷ്യന്റെ അറിവിന്റെ പൊതുവായ ഗുണധര്‍മ്മമാണ് എന്ന് തെളിയുന്നു.വസ്തുനിഷ്ഠ പ്രകൃതിയിലെ ഏതൊരു ലളിത പ്രക്രിയ എടുത്തു പരിശോധിച്ചാലും വിശേഷം സാമാന്യമാകുന്നതും യാദൃശ്ചികം ആവശ്യമാകുന്നതും പ്രതിഭാസം സത്തയാകുന്നതും വിപരീതങ്ങള്‍ പരസ്പരം രൂപാന്തരപ്പെടുന്നതും ഒക്കെ കാണാം.

വൈരുധ്യാത്മകത, അനേകം മുഖങ്ങളോടുകൂടിയ ജീവത്തായ ജ്ഞാനമാണ്. അതിന്റെ ഈ മുഖങ്ങളുടെ എണ്ണം എന്നുമെന്നും വര്‍ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഓരോ മുഖത്തിനും എണ്ണമറ്റ നിറഭേദങ്ങളുണ്ട്. ഓരോ നിറഭേദവും യാഥാര്‍ത്യത്തോടുള്ള ഒരു സമീപനമാണ്. ഒരു ഏകദേശനമാണ്. ഓരോന്നില്‍ നിന്നും പൂര്‍ണമായ ഒരു ദാര്‍ശനിക പദ്ധതി തന്നെ രൂപം കൊള്ളുന്നു. കേവല ഭൌതികവാദവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍ എത്രയോ സമ്പന്നമാണ് ഇതിന്റെ ഉള്ളടക്കം.

മറ്റൊന്നുകൂടി, ദാര്‍ശനികമായ ആശയവാദം കേവല ഭൗതികവാദത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടില്‍ നിന്ന് നോക്കുമ്പോള്‍ മാത്രമാണ് നൂറു ശതമാനം നിരര്‍ഥകമായിത്തീരുന്നത്. വൈരുദ്ധ്യാത്മകഭൗതികവാദത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടില്‍ നിന്ന് നോക്കുമ്പോള്‍ ദാര്‍ശനിക ആശയവാദം അറിവിന്റെ ഒരു വശത്തിന്റെ ഏകപക്ഷീയമായ, പ്രകൃതിയില്‍ നിന്ന്, വസ്തുനിഷ്ഠ പ്രപഞ്ചത്തില്‍ നിന്ന് വേര്‍പെടുത്തപ്പെട്ട, അതിശയോക്തിയാണ്. അനന്ത സങ്കീര്‍ണമായ മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരു നിറഭേദത്തിലൂടെ മതപരമായ വിജ്ഞാനവിരോധത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പാതയാണ്... മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പഥം ഒരു നേര്‍വരയല്ല. നിരവധി വക്രങ്ങളാണ് … ഇതിലെ ഓരോ വക്രത്തിന്റെയും ഒരംശത്തെ എടുത്തു വലുതാക്കി ഒരു നേര്‍വരയാക്കിക്കാണിക്കാം … അങ്ങനെയാണ് പലരും ചെയ്യുന്നത്. മതപരമായ വിജ്ഞാനവിരോധത്തില്‍ ചെന്നെത്തുന്നതും അങ്ങനെയാണ്. അതിനു അതിന്റേതായ ജ്ഞാന സിദ്ധാന്തപരമായ വേരുകളുണ്ട്. അടിസ്ഥാനരഹിതമല്ലത്. അതൊരു വന്ധ്യപുഷ്പം ആണെന്നത് ശരിതന്നെ പക്ഷെ ജീവത്തായ യഥാര്‍ഥമായ, വസ്തുനിഷ്ഠമായ, കേവലമായ മനുഷ്യജ്ഞാനത്തിന്റെ ജീവത്തായ വൃക്ഷത്തിന്മേല്‍ പടരുന്ന ഒരു ഇത്തിക്കണ്ണിപ്പൂവാണത്.

1915 ലാണ് ലെനിന്‍ ഈ കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കിയത്. ഒരു പുസ്തകമായി വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കില്‍ എത്ര ശക്തമായ ഒരായുധമാണ് നമുക്ക് ലഭിക്കുമായിരുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമാണ്. ഏഴുകൊല്ലം മുമ്പ് എഴുതിയ ഭൗതികവാദവും എംപീരിയോ വിമര്‍ശനവും എന്ന ഗ്രന്ഥം ഇതിന് ഉത്തമ നിദര്‍ശനമാണ്. അതിരിക്കട്ടെ മൂലധനമെന്ന മാര്‍ക്സിന്റെ ഗ്രന്ഥത്തെപ്പറ്റി ലെനിന്‍ പറഞ്ഞത് ഒന്നുകൂടി പരിശോധിക്കാം. ഒന്നു രണ്ടു ഉദാഹരണങ്ങളിലൂടെ അത് ചെയ്യാം.

ഫാക്ടറിയില്‍ സമരമുണ്ടായി. മുതലാളി പോലീസിനെ വിളിച്ചു. പോലീസ് വെടിവെച്ചു. കുറച്ച് തൊഴിലാളികള്‍ മരിച്ചു. പല സ്ഥലത്തും പലവട്ടം നടന്നിട്ടുള്ള സംഭവമാണത്, ഇതൊന്ന് ഇനം ചേര്‍ത്ത് പരിശോധിക്കാം. തൊഴിലാളികള്‍ മരിച്ചു. കാരണം പോലീസ് വെടിവെച്ചു. വെടിവെപ്പ് കാരണവും മരണം കാര്യവും … അഥവാ ഫലവും ആകുന്നു. വെടിവെക്കാന്‍ കാരണമെന്ത്? സമരം. സമരം കാരണവും വെടിവെപ്പ് ഫലവുമായിത്തീരുന്നു. എന്തിനായിരുന്നു സമരം? കൂടുതല്‍ കൂലി കിട്ടന്‍. എന്തിനാണ് കൂലിക്കൂടുതല്‍ കിട്ടുന്നത്? സാധനങ്ങള്‍ക്ക് വിലകൂടി! എങ്ങനെയാണ് സാധനങ്ങള്‍ക്ക് വിലകൂടിയത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് മുതലാളി കൂടുതല്‍ കൂലി കൊടുക്കാത്തത്? മുതലാളിയുടെ ലാഭം കുറയാന്‍ അയാള്‍കിഷ്ടമില്ല. കള്ളപ്പണവും കമ്മിപ്പണവും ധാരാളമായി ആളുകളുടെ കയ്യില്‍ ഉണ്ടുതാനും. കള്ളപ്പണം പിടിച്ചെടുക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്? ഭരിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്? എന്തിന്? ഭരണം നിലനിര്‍ത്താനും പുതിഅ ഫാക്ടറികള്‍ തുടങ്ങാനും. ഭരിക്കുന്നതാരാണ്? കള്ളപ്പണക്കാരുടെയും ഫാക്ടറി ഉടമകളുടെയും ആളുകള്‍. അപ്പോള്‍ അവരെ എങ്ങനെ മാറ്റാം — നാം സംഘടിക്കണം. അവര്‍കെതിരായി സംഘടിക്കണം. അവരുടെ എല്ലാ കുടിലതന്ത്രങ്ങളും പഠിക്കണം. എല്ലാ മുറകളും ഉപയോഗിച്ച് അവരോട് പോരാടണം. അവരോട് പോരാടുമ്പോള്‍ അവരെ സഹായിക്കാന്‍ ആളുകളുണ്ടാവില്ലേ? ഉണ്ടാകും. ഈ നാട്ടിലെ വന്‍ പ്രഭുക്കളുണ്ടാകും. ഉയര്‍ന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുണ്ടാകും. അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടന്‍, ജപ്പാന്‍ മുതലായ രാജ്യങ്ങളിലെ മുതലാളിമാരുണ്ടാകും. ഇപ്പോള്‍ തന്നെ ഇവരെല്ലാം ഒന്നാണ്. അപ്പോള്‍ നമ്മെ സഹായിക്കാന്‍ ആളുണ്ടാകില്ലേ? ഉണ്ട്. നാട്ടിലെ എല്ലാ ദരിദ്രരും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരും നമ്മുടെ കൂടെ വരും. ഇടത്തരം കൃഷിക്കാരും ജീവനക്കാരും ചെറുകിട വ്യവസായികള്‍പോലും നമ്മുടെ കൂടെ വരും. നമ്മെപ്പോലുള്ള ഒട്ടേറെ രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. ഏഷ്യ‌ ‌യിലും ആഫ്രിക്കയിലും ലാറ്റിനമേരിക്കയിലുമെല്ലാം. അവിടത്തെ ജനങ്ങള്‍ നമുക്ക് അനുകൂലമായിരിക്കും. സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. അവരുടെ സഹായവും നമുക്ക് ലഭിക്കും. ഫാക്ടറിയിലെ പണിമുടക്കും വെടിവെപ്പും ഇതൊക്കെയായി വേര്‍തിരിക്കാനാകത്തവിധത്തില്‍ ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു എന്ന് കാണാം.

ഇങ്ങനെ ഒരുവശത്ത് ലളിതമായ ഒരു സംഭവമെടുത്ത് അതിന്റെ ഉള്ളറകളെ ചൂഴ്ന്ന് ചൂഴ്ന്ന് പരിശോധിക്കുന്നതുവഴി നൂറായിരം മറ്റ് സംഭവങ്ങളും അതും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നമ്മുടെ മുന്നില്‍ അനാവരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഈ രീതിയിലാണ് കാര്യങ്ങള്‍ പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ഇതാണ് വൈരുദ്ധ്യാത്മകരീതി. അല്ലാതെ ഓരോ സംഭവത്തെയും ഒറ്റപ്പെട്ട രീതിയില്‍ അതിനെ മാത്രമായി പഠിക്കല്‍ അല്ല. മുതലാളിയെ ഒന്ന് കാച്ചിക്കളയാം. എങ്കില്‍ പ്രശ്നം തീര്‍ന്നല്ലൊ അന്ന് വിചാരിച്ച് പുറപ്പെട്ടിട്ട് കാര്യമില്ല. മുതലാളിയല്ല, മുതലാളിത്തമാണ് പ്രശ്നം എന്ന് നമ്മള്‍ മനസ്സിലാക്കണം. അതെ, നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെ, അതിലെ വസ്തുക്കളെയും സംഭവങ്ങളെയും യാഥാര്‍ഥ്യമായി അംഗീകരിച്ചാല്‍ മാത്രം പോരാ, അവക്കോരോന്നിനും മറ്റുള്ളവയോടുള്ള പരസ്പരബന്ധത്തിന്റെയും ആ ബന്ധത്തില്‍ സദാ വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മാറ്റത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വേണം അവ പരിശോധിക്കുക. ഇത് പ്രധാനമാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്തില്ലെങ്കില്‍ നമ്മുടെ നിഗമനങ്ങള്‍ തെറ്റിപ്പോകും. നമ്മുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിഷ്ഫലമാകും.

ഒരു ഉദാഹരണം കൂടി എടുക്കാം. നാം ഒരു കടയില്‍ പോയി ഒരു സാരി വാങ്ങുന്നു. അഞ്ചുമീറ്റര്‍ നീളമുള്ള ഒരു കൈത്തറി സാരിക്ക് 38 രൂപ വില കൊടുക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക (38 രൂപക്ക് നല്ല സാരിയൊന്നും കിട്ടില്ല. എന്തുചെയ്യാം. അത്ര പണമേ കയ്യിലുള്ളു) ഈ പണം നമുക്കെവിടെനിന്ന് കിട്ടിയതാണ്? നാം വീട്ടുപറമ്പില്‍ കുറച്ച് മലക്കറി കൃഷി ചെയ്തിരുന്നു. വെണ്ടക്കയും വഴുതനങ്ങയും. അത് വിറ്റ് കിട്ടിയ പണമാണ്. ഇത് നമ്മെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു സാധാരണ പ്രവര്‍ത്തനമാണ്. അതില്‍ ഗഹനമായി ഒന്നും കാണാന്‍ ഒക്കില്ല. പതിനായിരക്കണക്കിന്, ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകള്‍ ഇന്നും ഇന്നലെയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു കാര്യമാണിത്. പണ്ട് കുറച്ച് വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. മലക്കറി വിറ്റ് പണം മേടിച്ച് പണം കൊടുത്ത് സാരി മേടിക്കുകയല്ല പതിവ്. മലക്കറി കൊടുത്ത് ചാലിയന്റെ കയ്യില്‍ നിന്ന് നേരിട്ട് തുണി വാങ്ങും. അങ്ങനെ മനുഷ്യരുടെ ഇടയില്‍ ചെറിയ തോതിലുള്ള തൊഴില്‍ വിഭജനം തുടങ്ങിയ കാലം മുതല്‍ക്കുള്ളതാണ് ഈ ‘ചരക്ക് കൈമാറ്റം’ — അതാണതിന് പറയുക. ഇന്ന് നാമോരോരുത്തരും ദിവസേന അസംഖ്യം തവണ ചെയ്യുന്ന ഒരു കാര്യമാണത്. അതിനെപ്പറ്റി നാം കൂടുതല്‍ ഒന്നും ആലോചിക്കാറില്ല. ശരി, നമുക്കിപ്പോള്‍ ഒന്നാലോചിച്ചു നോക്കുക:

നാം കൃഷി ചെയ്തുണ്ടാക്കിയ വെണ്ടക്കായ് കൊടുത്തപ്പോള്‍ (ഇടയിലുള്ള പണത്തിന്റെ കാര്യം തല്‍ക്കാലം വിസ്മരിക്കാം.) സാരി കിട്ടി. സാരി കൊടുത്തപ്പോള്‍ നെയ്ത്തുകാരന് വെണ്ടക്ക കിട്ടി. വെണ്ടക്കക്കും സാരിക്കും രണ്ടിനും പൊതുവായ ഒരു ഗുണമുണ്ട്. ഒന്ന് കൊടുത്താല്‍ മറ്റൊന്ന് കിട്ടും. ഒന്നിനെ മറ്റൊന്നുമായി കൈമാറാം. ഇതിന് നാം പറയുന്നു, അവക്ക് ഓരോന്നിനും ഒരു ‘കൈമാറ്റമൂല്യം’ ഉണ്ടെന്ന്. ഈ കൈമാറ്റമൂല്യം എങ്ങനെയാണുണ്ടാകുന്നത്? കീറിപ്പറിഞ്ഞ സാരി നാം വാങ്ങില്ല. പഴകിയളിഞ്ഞ വെണ്ടക്ക നാം വാങ്ങില്ല. അവ ഉപയോഗിക്കാന്‍ പറ്റില്ല. അപ്പോള്‍ സാധനങ്ങളുടെ, ചരക്കുകളുടെ, കൈമാറ്റം നടക്കണമെങ്കില്‍ ആ ചരക്കുകള്‍ നമ്മുടെ, എന്തെങ്കിലും ആവശ്യങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. അവയ്ക്ക് എന്തെങ്കിലും ഉപയോഗം ഉണ്ടായിരിക്കണം. സാങ്കേതികമായി പറയുമ്പോള്‍ അവയ്ക്ക് ‘ഉപയോഗമൂല്യം’ ഉണ്ടായിരിക്കണം. നല്ലത്. കിണറ്റിലെ വെള്ളം നമുക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്. അതിന് ഉപയോഗമൂല്യമുണ്ട്. അതുകൊടുത്താല്‍ വല്ലവരും സാരി തരുമോ‍? വെണ്ടക്ക തരുമോ? സാധാരണ സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ തരില്ല. വെറുതെ കിട്ടുന്നതാണ് വെള്ളവും വായുവുമെല്ലാം. (ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ അവയ്കും മൂല്യമുണ്ടാകും).

അപ്പോള്‍ ചരക്കുകൈമാറ്റം നടക്കണമെങ്കില്‍ അവയ്ക്ക് ഉപയോഗമൂല്യം ഉണ്ടായിരിക്കണം. അവയ്ക്ക് കൈമാറ്റമൂല്യം ഉണ്ടായിരിക്കണം.

ശരി, ഉപയോഗമൂല്യമുണ്ടായിട്ടും ചിലതിന് കൈമാറ്റമൂല്യം ഇല്ലാത്തതിന് എന്താ കാരണം‍‍? അവ വെറുതേ കിട്ടുന്നതാണ്, എന്നുവെച്ചാല്‍ അവ ലഭ്യമാക്കാന്‍ നാമാരും പണിയെടുക്കേണ്ടതില്ല. അദ്ധ്വാനിക്കേണ്ടതില്ല. അപ്പോള്‍ പണിയെടുത്ത്, അദ്ധ്വാനിച്ച് ഉണ്ടാകുന്നവക്കേ കൈമാറ്റമൂല്യമുണ്ടാകൂ. മൂല്യത്തിന്റെ നിദാനം അദ്ധ്വാനമാണ്.

ചരക്കുകള്‍ക്ക് ഉപയോഗമൂല്യമുണ്ട്, കൈമാറ്റമൂല്യമുണ്ട്, അവയില്‍ അദ്ധ്വാനം ഉള്ളടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, ഇനിയും പ്രശ്നമുണ്ട്. ഇത്ര വെണ്ടക്കക്ക് ഒരു സാരി എന്നു എന്നു പറയുന്നു. എന്താണ് അടിസ്ഥാനം‍? ഒരു സാരി നെയ്തുണ്ടാക്കാന്‍ നെയ്ത്തുകാരന്‍ ഇത്ര സമയം ചെലവഴിച്ചു, എന്നു നോക്കി അതില്‍ നിന്ന് ഒരു സാരിക്ക് ഇത്ര വെണ്ടക്ക എന്നു കണക്കാക്കുന്നു. അദ്ധ്വാനത്തിന്റെ അളവ്, സാമാന്യമായി, അദ്ധ്വാന സമയമാണ്. പക്ഷേ, നെയ്ത്തുകാരന്റെ അദ്ധ്വാനം നെയ്ത്താണ്, നമ്മുടേത് കിളക്കലാണ്. തികച്ചും രണ്ടുതരത്തിലുള്ള അദ്ധ്വാനം. ആ വ്യത്യാസം തല്‍ക്കാലും നാം മറക്കുകയാണ്. ‘അദ്ധ്വാനം’ എന്ന് സാമാന്യമായി പറയുകയാണ്. ‘അമൂര്‍ത്തമായ അദ്ധ്വാനം’

അതിനിടയില്‍ മറ്റൊരു സംശയം. നമ്മുടെ അദ്ധ്വാനം ചെല്ലാത്തിടത്ത് കൈമാറ്റമൂല്യമില്ലെന്നു പറഞ്ഞു. എങ്കില്‍ പിന്നെ കൃഷിഭൂമിക്കും പറമ്പിനും മൂല്യമുണ്ടാകുന്നതെങ്ങനെ? ചില കൃഷിഭൂമിക്ക് ‘ദേഹണ്ഡ’ മൂല്യമുണ്ട്, നാമതില്‍ കൃഷി ചെയ്ത് സാധനങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ മറ്റു പലതിനും ഇല്ല എങ്കിലും ചിലര്‍ അവ കയ്യടക്കി ഇല്ലാത്ത മൂല്യം കൈക്കലാക്കുന്നു. അതുപോകട്ടെ, ഇങ്ങനെ പോയാല്‍ നമ്മുടെ ചര്‍ച്ച അവസാനിക്കില്ല. എന്തേ നാം ചെയ്തത്‍ ? വെറും സാധാരണമായ ചരക്കുകൈമാറ്റം, ഒന്നു പരിശോധിച്ചപ്പോള്‍ അതില്‍ നിന്ന് കൈമാറ്റമൂല്യം, വിനിമയമൂല്യം, പ്രത്യേകങ്ങളായ അദ്ധ്വാനം, സാമാന്യമായ അഥവാ അമൂര്‍ത്തമായ അദ്ധ്വാനം അങ്ങനെ പലതും നാം കണ്ടു. ഈ അപഗ്രഥനം കൂടുതല്‍ ആഴത്തിലും പരപ്പിലും നടത്തിയാല്‍ നമ്മുടെ സമൂഹത്തില്‍ നടക്കുന്ന എല്ലാ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും അതിലൂടെ വെളിവാകും. മനുഷ്യ സമൂഹത്തിന്റെ ഇത:പര്യന്തമുള്ള ചരിത്രം മുഴുവന്‍ ഈ അപഗ്രഥനത്തിലൂടെ അനാവരണം ചെയ്യാനാകും. അങ്ങനെ ലളിതത്തില്‍ സങ്കീര്‍ണത്തെ ഏത് നിസാര കാര്യത്തിലും ഈ ലോകത്തെ മുഴുവന്‍ കാണുന്ന രീതിയാണ് യഥാര്‍ഥത്തില്‍ വൈരുധ്യാത്മകരീതി.

* * *

മേല്‍പറഞ്ഞവയെല്ലാം കൂടി മൂന്നു നിയമങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ നമുക്ക് പഠിക്കാം. സംവര്‍ഗങ്ങല്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിക്കുന്ന പ്രസ്താവനകളാണ് നിയമങ്ങള്‍. വിപരീതങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, അളവും ഗുണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, പഴയതും പുതിയതും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്നിങ്ങനെ അവയെ പരിശോധിക്കാം.

ചോദ്യങ്ങള്‍

വൈരുധ്യാത്മകതയുടെ കാതലാണ് വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യവും സമരവും, മാറ്റം, പുരോഗതി എന്നിവ. രസതന്ത്രം, ഭൗതികം, ജീവശാസ്ത്രം എന്നിവയില്‍ നിന്ന് ഇവ ഓരോന്നിനും രണ്ടു ഉദാഹരണങ്ങള്‍ വീതം നല്കുക

മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെപ്പറ്റി എംഗല്‍സ് പറഞ്ഞത്, പ്രത്യേകിച്ച് മലഞ്ചെരിവുകളിലെ വനനശീകരണം, കേരളത്തില്‍ എത്രകണ്ട് പ്രസക്തമാണ്?

ലളിതത്തില്‍ നിന്ന് സങ്കീര്‍ണത്തിലേക്ക്, അംശത്തില്‍ നിന്ന് പൂര്‍ണത്തിലേക്ക് — എന്ന തത്വത്തിന് ജീവശാസ്ത്രത്തില്‍ നിന്നും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തില്‍ നിന്നും ഈരണ്ട് പുതിയ ഉദാഹരണങ്ങള്‍ നല്കുക.

കേവലവാദത്തിന്റെ ഉല്‍പത്തിയെന്ത്?

വൈരുധ്യാത്മകവാദത്തിന്റെ ഉല്‍പത്തിയെന്ത്?

— 8 —
വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യവും സമരവും

ഏതൊരു വസ്തുവിലും ഏതൊരു പ്രക്രിയയിലും രണ്ട് വിപരീതങ്ങള്‍ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്ന് നാം കാണുകയുണ്ടായി. അവയുടെ പരസ്പരം വേര്‍തിരിക്കാനകായ്മയണു ‘ഐക്യം’ എന്ന പദം കൊണ്ട് അര്‍ഥമാക്കുന്നത്. ഒരു പ്രത്യേകതരത്തിലുള്ള ഐക്യമാണിത്. വിപരീതങ്ങള്‍ തികച്ചും സമാധാനപരമായി വേര്‍തിരിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. അത്തരം സഹവര്‍തിതം സുചിപ്പിക്കുന്നത് പരസ്പര ബന്ധരാഹിത്യത്തെയാണ്. അപ്പോള്‍ പിന്നെ വിപരീതം എന്ന വാക്കിനു തന്നെ അര്‍ഥമില്ലാതാകുകയും ചെയ്യുന്നു. വിപരീതങ്ങള്‍ തമിലുള്ള യഥാര്‍ഠബന്ധം സംഘര്‍ഷത്തിന്റെത്, സമരത്തിന്റെത്, ആണ്. ഈ സമരത്തിന്റെ ഫലമാണ് വളര്‍ച, ചലനം, ഉണ്ടാകുന്നത്.

ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സമൂഹത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തില്‍ വിപരീതങ്ങളുടെ സമരമാണ് വളര്‍ച്ചയ്ക്ക് നിദാനമെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ഒട്ടേറെ കാര്യങ്ങള്‍ കാണാം. വളരെ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ രൂഅങ്ങളിലാണ് ഓരോ തുറയിലും ഓരോ സന്ദര്‍ഭത്തിലും ഈ സമരം പ്രകാശിതമാകുക.

ആദ്യമായി നമുക്ക് ഭൗതികശാസ്ത്രങ്ങളില്‍ നിന്ന് ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ എടുക്കാം, വിരുദ്ധ ബലങ്ങളായ ആകര്‍ഷണ-വികര്‍ഷണങ്ങള്‍ എല്ലാം അചേ അചേതന പദാര്‍ഥങ്ങളിലും കാണാം. ഗുരുത്വാകര്‍ഷണ ബലം, വൈദ്യൂതബലം, അണുകേന്ദ്രബലം എന്നിവ കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന ആകര്‍ഷണ-വികര്‍ഷണങ്ങളാണ് അണുകേന്ദ്രത്തിന്റെ നിലനില്‍പിനും അണുവിന്റെയും തന്‍മാത്രകളുടേയും രൂപീകരണത്തിനും ആധാരിമായിട്ടുള്ളത്. ഈ ബലങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള സംഘര്‍ഷമാണ് നമ്മുടെ സൗരയൂതത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിനുതന്നെ പ്രധാന കാരണങ്ങളില്‍ ഒന്ന്. അനന്തമായ ബാഹ്യപ്രപഞ്ചത്തില്‍ നടക്കുന്ന വിവിധ പ്രതിഭാസങ്ങള്‍കും നിദാനം ഈ ബലങ്ങള്‍ തന്നെ. പ്രപഞ്ചത്തില്‍ ഒരിടത്തും ഇവ പൂര്‍ണ്ണമായി സന്തുലിതമായിരിക്കില്ല. ഒന്ന് മറ്റേതിനെക്കാള്‍ കൂടുതലായിരിക്കും. എവിടെ വികര്‍ഷണം മുന്നില്‍ നില്‍കുന്നുവോ അവിടെ ദ്രവ്യവും ഈര്‍ജവും സാന്ദ്രീകൃതമാകുന്നു, പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ജനിക്കുന്നു. പരസ്പരം വിരുദ്ധങ്ങളായ ആകര്‍ഷണ-വികര്‍ഷണ ബലങ്ങളുടെ സംഘര്‍ഷത്തില്‍പെട്ട് ദ്രവ്യവും ഊര്‍ജവും അനന്തപ്രപഞ്ചത്തില്‍ നിതാന്ത ചലനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. അതേസമയം ദ്രവ്യവും ഊര്‍ജവും തന്നെയാണ് ഈ ബലങ്ങളുടെ ഉറവിടം എന്ന കാര്യവും ഓര്‍കുക.

അനന്തപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കാര്യം വിട്ട് നമുക്ക്, ഈ ഭൂമിയില്‍ നിത്യജീവിതത്തില്‍ കാണുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ തന്നെ എടുക്കുക. പരുക്കന്‍ പറമ്പില്‍ നിലത്തില്‍ കൂടെ തട്ടിയ ഒരു പന്ത് കുറച്ചുദൂരം സഞ്ചരിച്ച് നില്‍കുന്നു. അതേ ശക്തിയില്‍ മുകളിലൂടെ തട്ടിയാല്‍ ആ പന്ത് കുറെക്കൂടി ദൂരം പോകും. എന്താണ് ഈ വ്യത്യാസത്തിന് കാരണം? നിലം പരുപരുത്തതാകയാല്‍ ഉരസല്‍, ഘര്‍ഷണം, വായുവിലേതിനേക്കാള്‍ കൂടുതലാണ് എന്നത്. അപ്പോള്‍ ഘര്‍ഷണമെന്നു പറയുന്നത് ചലനത്തിന് തടസമുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു സ്വഭാവമാണല്ലൊ. അതെ, സംശയമില്ല. ഈ ഘര്‍ഷണം കുറക്കാനാണ് ചക്രങ്ങള്‍ക് ബെയ്റിങുകള്‍ കൊടുക്കുന്നതും ഉയരുന്ന പ്രതലങ്ങള്‍കിടയില്‍ എണ്ണയിടുന്നതും എല്ലാം. ഇനി നമുക്കൊരു പരീക്ഷണം സങ്കല്‍പിക്കാം. (സങ്കല്‍പിച്ചാല്‍ മതി, അല്ലെങ്കില്‍ തകരാറാണ്!). നല്ലപോലെ മിനുസപ്പെടുത്തിയ സിമന്റിട്ട നിലം. അതിന്റെ മിനുസം വര്‍ധിപ്പിക്കാനായി കുറെ നല്ല താളിയും പിഴിഞ്ഞൊഴിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു കുരുതുക. ഘര്‍ഷണം തീരെ കുറഞ്ഞ, ചലനത്തിന് ഏറ്റവും സഹായകരമായ, ഒരു പ്രതലമായിരിക്കും അത്. ശരി, അതിലൂടെ ഒന്നുവേഗം നടന്നു നോക്കൂ! (സങ്കല്‍പത്തില്‍ മതി എന്നു പറഞ്ഞല്ലോ) ഒരടിപോലും മുന്നോട്ടുവെക്കാന്‍ പറ്റില്ല. വഴുക്കിവീണ് മണ്ട പൊട്ടും. പ്രതലത്തില്‍ ഘര്‍ഷണമില്ലെങ്കില്‍ നടക്കാന്‍പറ്റില്ല. അപ്പോള്‍ ഘര്‍ഷണം ചലനത്തിന് തടസമാകുന്നതുപോലെ ചലനത്തിന് ആവശ്യവുമായിത്തീരുന്നു.

വൈദ്യൂതമോട്ടോര്‍ തിരിയുന്നത് വൈദ്യുതിയുടെ ആകര്‍ഷണ-വികര്‍ഷണബലങ്ങളുടെ സംഘര്‍ഷഫലമായാണ്. പ്രവര്‍തന-പ്രതിപ്രവര്‍തന ഫലമായാണ് റോക്കറ്റുകള്‍ ചലിക്കുന്നത്.

എല്ലാ ജീവികളിലുമുള്ള വിപരീത പ്രക്രിയകളാണ് ചയവും (സ്വാംശീകരണം) അപചയവും (വിഘടിച്ചു വിസര്‍ജിക്കല്‍) എന്ന് നാം നേരത്തെ കാണുകയുണ്ടായല്ലോ. എല്ലാ ജീവന്റെയും വികാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ഈ രണ്ടു പ്രക്രിയകള്‍ ആണ്; സംഘര്‍ഷം ആണ്; പരസ്പര പ്രതിപ്രവര്‍തനം ആണ്. ഒരിക്കലും അവ നൂറ് ശതമാനവും സന്തുലിതമായിരിക്കില്ല. ജീവിയുടെ ഇളം പ്രായത്തില്‍ ചയപ്രക്രിയകള്‍ക് അപചയ പ്രക്രിയയെ അപേക്ഷിച്ച് മുന്‍തൂക്കം കാണും. വളര്‍ചയുടെ കാരണമിതാണ്. പ്രായമാകുമ്പോള്‍ അപചയ പ്രക്രിയക്ക് ക്രമേണ ക്രമേണ മുന്‍തൂക്കം കൂടിവരുന്നു. ജീവിയുടെ ക്ഷയത്തിന്, ഇത് കാരണമാകുന്നു. ചയാപചയ പ്രക്രിയകള്‍ തമ്മിലുള്ള പ്രതിപ്രവര്‍തനമില്ലെങ്കില്‍ ജീവന്‍ നില്‍ക്കുന്നു.

ഏതൊരു സമൂഹത്തിനും അതിന്റെ നിലനില്‍പിനാവശ്യമായ സാധനങ്ങള്‍ ഉല്പാദിപ്പിക്കണമല്ലൊ. ഉല്‍‌പാദനത്തിന് കരുക്കളും അധ്വാനശക്തിയും, ചുരുക്കത്തില്‍ ഉല്‍പാദനശക്തികള്‍, ആവശ്യമാണ്. മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ ഉല്‍പാദനം നടത്തുന്നതിനുവേണ്ട ചില പരസ്പര ബന്ധങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കയും വേണം. ഈ ഉല്‍പാദനബന്ദങ്ങളും ഉല്‍പാദനശക്തികളും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം, അവ തമ്മിലുള്ള സമരം, ആണ് അടിമ വ്യവസ്ഥയില്‍നിന്ന് ഫ്യൂഡല്‍ വ്യവസ്ഥയിലേക്കും (നാടുവാഴിവ്യവസ്ഥ) അതില്‍നിന്ന് മുതലാളിത്തത്തിലേക്കും പിന്നീട് സോഷ്യലിസത്തിലേക്കും മനുഷ്യസമൂഹത്തെ നയിച്ചത്. ഈ പരിവര്‍തനങ്ങള്‍ നമ്മുടെ സവിശേഷശ്രദ്ധ അര്‍ഹിക്കുന്നതിനാല്‍, കൂടുതല്‍ വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

എന്തെല്ലാമാണ് ഇന്ന് സമൂഹത്തില്‍ കാണുന്ന വൈപരീത്യങ്ങള്‍ അഥവാ വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍? വ്യക്തികള്‍ തമ്മിലോ ഗ്രൂപ്പുകള്‍ തമ്മിലോ ഉള്ള സ്പര്‍ധ എന്ന നിലയിലല്ല നാമിത് പിരശോധിക്കേണ്ടത്. ഇന്നത്തെ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയുടെ അനിവാര്യഫലമെന്ന നിലക്ക് കാണുന്ന വൈരുധ്യങ്ങള്‍ എന്ത്? അതാണ് നാം നോക്കുന്നത്. മുതലാളിയും തൊഴിലാളിയും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം അങ്ങനെയുള്ള ഒന്നാണ്. മുതലാളി ആഗ്രഹിച്ചാലും തൊഴിലാളി ആഗ്രഹിച്ചാലും രണ്ടുപേരും ഒരുമിച്ച് ശ്രമിച്ചാലും അതില്ലാതാക്കാന്‍ പറ്റില്ല. രണ്ടുപേരും ഇല്ലാതായാല്‍ അവര്‍ തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം ഇല്ലാതാകില്ല. ഒരു മുതലാളിയും ഒരു തൊഴിലാളിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ കാര്യമല്ല ഇത്. മുതലാളിമാര്‍ പൊതുവിലും തൊഴിലാളികള്‍ പൊതുവിലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ കാര്യമാണത്.

മുതലാളി, തൊഴിലാളി എന്നീ വാക്കുകള്‍ക് വളരെ നിഷ്കൃഷ്ടമായ അര്‍ഥമുണ്ടെന്ന് നാം നേരത്തെ കണ്ടല്ലൊ. തൊഴിലാളിയുടെ പക്കന്‍ ഉല്‍പാദന ഉപകരണങ്ങള്‍ ഒന്നുമില്ല, അതെല്ലാം മുതലാളിയുടെതാണ്. മുതലാളിക്കാകട്ടെ ഈ ഉപകരണങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ച് ഉല്‍പാദനം നടത്തണമെങ്കില്‍ തൊഴിലാളിയുടെ സഹായം കൂടാതെയും നിവൃത്തിയില്ല. മുതലാളിമാര്‍ എണ്ണത്തില്‍ വളരെ കുറവും തൊഴിലാളികള്‍ വളരെ കൂടുതലുമാണ്, സമൂഹത്തില്‍ മുതലാളിമാരും തൊഴിലാളികളുമല്ലാത്തവര്‍ ഉണ്ടെങ്കിലും അവരില്‍ ന്യൂനപക്ഷം മുതലാളിമാരും (ഉല്‍പാദന ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉടമകളും) ഭൂരിപക്ഷം തൊഴിലാളികളുമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്.

ഇപ്പോഴത്തെ പരിശോധനക്ക് സമൂഹത്തെയാകെ രണ്ടേ രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുമാത്രമായി — മുതലാളിമാരും തൊഴിലാളികളും മാത്രമായി — വേര്‍തിരിക്കാം. മുതലാളിമാരുടെ കയ്യില്‍ തുടക്കത്തില്‍ കുറെ യന്ത്രങ്ങളും കുറെ അസംസ്കൃത പദാര്‍ത്ഥങ്ങളുമുണ്ട്. തൊഴിലാളികളെ കൂലിക്ക് നിര്‍തി ഇവയുപയോഗിച്ച് അവര്‍ ചരക്കുകളുണ്ടാക്കുന്നു. യന്ത്രങ്ങളും അസംസ്കൃതപദാര്‍ത്ഥങ്ങളും മുഴുവന്‍ ‘മുതലാളിസമൂഹ’ത്തിന്റെയാണ്. ആയതിനാല്‍ അവയ്ക് തല്‍ക്കാലം പ്രത്യേകമായി വില കൊടുക്കേണ്ടതില്ല എന്നു കരുതാം. മുതലാളിമാര്‍ തമ്മില്‍ തമ്മിലുള്ള അഡ്ജസ്റ്റുമെന്റിന്റെ പ്രശ്നം മാത്രമേയുള്ളൂ. തല്‍കാലത്തേക്ക് ചരക്കുണ്ടാക്കുന്നതില്‍ മുതലാളിക്കുള്ള ചെലവ് കൂലിച്ചെലവ് മാത്രമാണെന്ന് കരുതാം. എല്ലാ തൊഴിലാളികളും കൂടി ഒരുനൂറൂ യൂണിറ്റ് ചരക്കുകള് — എല്ലാ തരത്തിലും പെട്ടവ — ഉണ്ടാക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക. കൂലിയായി മുതലാളിമാര്‍ തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് 100 യൂണിറ്റ് പണം നല്‍കുന്നു എന്നും കരുതുക. അതുകൊണ്ടുവേണം തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് നിത്യവൃത്തി കഴിയുവാന്‍, അവര്‍ക്കാവശ്യമുള്ള സാധനങ്ങള്‍ വാങ്ങുവാന്‍. തൊഴിലാളികള്‍ ഉണ്ടാക്കിയ 100 യൂണിറ്റ് ചരക്കുകളുടേയും ഉടമസ്ഥര്‍ മുതലാളിമാരാണ്. അരിയും തുണിയും മരുന്നുമൊക്കെ ഓരോരോ മുതലാളിയുടെ വകയാണ്. അതിലെ വളരെ ചെറിയ ഒരു ശതമാനമേ അവര്‍ക്ക് സ്വന്തം ഉപയോഗത്തിന് ആവശ്യമുള്ളൂ. അവര്‍ക്ക് വേണ്ടത് ലാഭമാണ്. തങ്ങള്‍ ചെലവാക്കിയതിനേക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ പണം. അതാണല്ലൊ മുതലാളിമാരുടേയും മുതലാളിത്തത്തിന്റെയും മൌലികസ്വഭാവം. എങ്ങനെയാണവര്‍ക്ക് പണം കിട്ടുന്നത്? ഇറക്കിയതിനേക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ പണം കിട്ടുന്നത്? ചരക്കുകള്‍ വില്ക്കണം. എത്ര പണത്തിന് വില്‍ക്കണം. 10 ശതമാനം ലാഭം കിട്ടണം എന്നുവെക്കുക. എങ്കില്‍ 110 യൂണിറ്റ് പണം കിട്ടണം. ആര്‍കാണ് വില്‍കുക, ആരാണ് വാങ്ങുക? തൊഴിലാളികള്‍ (നാം നേരത്തെ തന്നെ പറഞ്ഞല്ലൊ തൊഴിലാളികളും മുതലാളികളും മാത്രമെ ഉള്ളു സമൂഹത്തില്‍ എന്ന്). അപ്പോള്‍ തൊഴിലാളികള്‍ 110 യൂണിറ്റ് പണംകൊടുത്ത് ഇവ വാങ്ങണം. എവിടെനിന്നാണ് തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് പണം കിട്ടുന്നത്? മുതലാളിനല്‍കിയ കൂലിയില്‍നിന്ന്. അതെത്രയാണ് നല്‍കിയിട്ടുള്ളത്? 100 യൂണിറ്റ്. പിന്നെ എങ്ങനെ അവര്‍ 110 യൂണിറ്റ് പണം മുതലാളിമാര്‍ക് കൊടുക്കും? കൊടുക്കാന്‍ പറ്റില്ല. അപ്പോള്‍ മുതലാളിമാര്‍ക് എങ്ങനെ ലാഭം ഉണ്ടാകും? ഉണ്ടാക്കാന്‍ പറ്റില്ല. മുതലാളിത്തത്തിലെ അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു വൈരുധ്യമാണിത്, ആഭ്യന്തരമായ ഒരു വൈരുധ്യം. മുതലാളിക്ക് ലാഭം സാക്ഷാത്കരിക്കാന്‍ പറ്റുന്നതല്ല. മുതലാളിത്തത്തിന്റെ മൗലിക സ്വഭാവത്തില്‍ നിന്നുതന്നെ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഈ വൈരുധ്യം മുതലാളിയും തൊഴിലാളിയുമായുള്ള കാലത്തോളം നിലനില്‍കും. അതിനാല്‍ ചരക്കുകള്‍ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങള്‍കുവേണ്ടി ധൂര്‍തമായി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ട്, ധൂര്‍ത് കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, ലാഭം സാക്ഷാത്കരിക്കാന്‍ മുതലാളിമാര്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. നമുക്കുചുറ്റും കാണാവുന്ന കാര്യമാണിത്. എന്നാല്‍ ഇതുകൊണ്ട് മുതലാളിത്തം ശക്തിപ്പെടുകയില്ല. തളരുകയേ ഉള്ളൂ. കാരണം, ഉല്പാദനം വര്‍ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടു വന്നാലെ മുതലാളിത്തം വളരുകയുള്ളു.

മുകളില്‍ കൊടുത്ത അപഗ്രഥനം ഇന്ന് നാം നമുക്കു ചുറ്റും കാണുന്ന യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങളുമായി പൂര്‍ണമായും പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല എന്ന് കാണാന്‍ പ്രയാസമില്ല. കാര്യം ശരിയാണ്. കാരണം ഇന്ന് നമ്മുടെ സമൂഹത്തില്‍ ശുദ്ധതൊഴിലാളികളും ശുദ്ധ മുതലാളിമാരും മാത്രമല്ല ഉള്ളത്. ഭൂവുടമകളുണ്ട്, കൃഷിക്കാരുണ്ട്, കച്ചവടക്കാരുണ്ട്, കലാകാരന്‍മാരുണ്ട് … അങ്ങനെ പലരും. തങ്ങളുടെ “അദ്ധ്വാനശേഷിയല്ലാതെ മറ്റൊന്നും കൈമുതലായി ഇല്ലാത്ത” തൊഴിലാളികളുമുണ്ട്. ഈ അവസാനം പറഞ്ഞവരുടെ എണ്ണമാകട്ടെ വര്‍ധിച്ചുവരികയാണുതാനും. പണ്ടുകാലത്ത്, ഏറെ പിന്നോക്കമൊന്നും പോകണ്ട നൂറോ നൂറ്റമ്പതോ കൊല്ലം മതി, ഇവരില്‍ ഭൂരിപക്ഷം പേര്‍കും കുറച്ച് ഭൂമിയും മറ്റു ചില സ്വത്തുക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു. അപ്പോള്‍ മുതലാളിമാര്‍ക് ലാഭമുണ്ടാക്കാനുള്ള വകുപ്പുമുണ്ട്. ഓരോ കൂട്ടരെ ഓരോ കൂട്ടരെ ആയി പാപ്പരാക്കിക്കൊണ്ടാണ് മുതലാളിത്തം വളര്‍നത്. ഇന്നും ആ പ്രക്രിയ തുടരുന്നുണ്ട്. നമുക്കോരോരുത്തര്‍ക്കും അനുഭവപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. പാപ്പരീകരിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം കുടുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇനിയും പാപ്പരീകരിക്കപ്പെടാതെ അവശേഷിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം കുറയുന്നതിനനുസരിച്ച്, ലാഭമുണ്ടാക്കാനുള്ള, മുതലാളിയായി നിലനില്‍കാനുള്ള മുതലാളിയുടെ കഴിവ് കുറയുന്നു. അപ്പോള്‍ മുതലാളിമാര്‍ തമ്മില്‍ തമ്മില്‍ മത്സരം വര്‍ധിക്കുന്നു. താരതമ്യേന കഴിവു കുറഞ്ഞ മുതലാളിമാര്‍ തകരുന്നു. അവരെ തകര്‍തുകൊണ്ടല്ലാതെ, മറ്റൂള്ള മുതലാളിമാര്‍ക്, അതായത് മുതലാളിത്തത്തിനു തന്നെ നിലനില്‍കാനാവില്ല. ഓരോ രാജ്യത്തിനുമകത്തെ കുത്തകകളുടെയും ലോകമാകെ എടുക്കുമ്പോള്‍ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെയും വളര്‍ച കാണിക്കുന്നത് ഈ പ്രതിഭാസത്തെയാണ്. അതുപോലെ മുതലാളിമാര്‍ക് വളരണമെങ്കില്‍ പണി എടുപ്പിക്കാന്‍ തൊഴിലാളികളെ കിട്ടണം; അസംസ്കൃതപദാര്‍ത്ഥങ്ങളും വെള്ളം , ഭൂമി മുതലായവയും അവരുടെ വരുതിയില്‍ വരണം. കൃഷിക്കാരും ജന്‍മിമാരും കുടിയാന്‍മാരും അവരുടെ ഭൂമികളില്‍ പണിയെടുക്കുന്ന തൊഴിലാളികളും മുതലാളിയുടെ കൂടെ പണിക്ക് വരില്ല, കാര്‍ഷികമേഖലയില്‍ മാറ്റം വരുത്തുകയും ജന്‍മിമാരെ ഇല്ലാതാക്കി ഭൂമിയെയും ഒരു ക്രയവിക്രയച്ചരക്കാക്കി മാറ്റുകയും കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ ആളുകളെ കാര്‍ഷികരംഗത്തുനിന്നും മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് മുതലാളിത്തത്തിന്റെ വളര്‍ചക്ക് ആവശ്യമാണ്. ഇതാണ് 15‌–16 നൂറ്റാണ്ടുകളില്‍ യൂറോപ്പില്‍ നടന്നത്; കഴിഞ്ഞ ഒന്നരനൂറ്റാണ്ടുകാലത്ത് ഇന്ത്യയിലും നടന്നത്. ഭൂമി നഷ്ടപ്പെട്ടും പരമ്പരാഗത തൊഴില്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടും കമ്പനിപ്പണിക്കാരായിത്തീര്‍ന നുറ്റുക്കണക്കിനുപേരെ നമുക്കോരോരുത്തര്‍കും ഓര്‍മിക്കാന്‍ കഴിയും. തനിക്കുള്ളത് നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനെ എല്ലാവരും ചെറുക്കും. അത്തരം ചെറുത്തുനില്‍പുകളും സംഘട്ടനങ്ങളും ധാരാളം നടന്നിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലും എത്രയെത്ര കര്‍ഷക കലാപങ്ങള്‍ നടന്നിട്ടുണ്ട്. തൊഴിലാളികളുടെ സമരങ്ങളാണെങ്കിലോ, അതിന് കയ്യും കണക്കുമില്ല.

അങ്ങനെ മുതലാളിയും തൊഴിലാളിയും തമ്മില്‍ പരിഹരിക്കാനാവാത്ത ഒരു വൈരുധ്യം കാണാം. അതേ സമയം ഒരു കൂട്ടരില്ലാതെ മറ്റേ കൂട്ടര്‍ക് നിലനില്‍പില്ലതാനും. ഇവര്‍ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ പരിഹരിക്കാനാവാത്തത് എന്നു പറയുന്നതിന്റെ അര്‍ഥം ഇതാണ്: മുതലാളിത്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ സ്വഭാവം ലാഭം ഉണ്ടാക്കല്‍ ആണ്; ശുദ്ധമുതലാളിത്തത്തില്‍ മുതലാളിക്ക് ലാഭം ഉണ്ടാക്കാന്‍ പറ്റുകയുമില്ല. ഈ വൈരുദ്ധ്യത്തിന് പരിഹാരം കാണാന്‍ ഒരേ ഒരു മാര്‍ഗമേ ഉള്ളൂ: മുതലാളിത്തം തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുക, മുതലാളിയും തൊഴിലാളിയും ഇല്ലാതാകുക, തൊഴിലാളികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് ആവശ്യമാണ്. മൃഗതുല്യമായ ജീവിതത്തില്‍ നിന്ന് മോചനം നേടാനും മനുഷ്യനായി ഉയരാനും തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് ഈ വ്യവസ്ഥ അവസാനിപ്പിച്ചേ പറ്റു, മുതലാളിത്തം നശിച്ചാല്‍ അവര്‍ക് നഷ്ടപ്പെടാന്‍ ഒന്നുമില്ല. നേടാനാകട്ടെ ഒരു പുതിയ ജീവിതം, ഒരു പുതിയ ലോകം മുഴുവനുമുണ്ടുതാനും. നേരെമറിച്ച്, മുതലാളിമാര്‍ക് ഒട്ടേറെ നഷ്ടപ്പെടാനുണ്ട്. അതിനാല്‍ മുതലാളിത്തം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെ അവര്‍ ചെറുക്കുന്നു. ആ ശ്രമത്തിലാകട്ടെ തൊഴിലാളികള്‍ക്കെതിരായി മുതലാളിമാര്‍ സംഘടിക്കുമെങ്കിലും ഓരോരുത്തരും താന്താങ്ങളുടെ നിലനില്പിനായി മറ്റുള്ള മുതലാളിമാരുമായി മത്സരിക്കുകയും അവരെ വെട്ടില്‍ വീഴ്ത്താന്‍ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ചെയ്യാതിരിക്കാന്‍ അവര്‍ക് നിവൃത്തിയില്ല. അതായത്, മുതലാളിമാരും മുതലാളിമാരും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം പരിഹരിക്കണമെങ്കിലും മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയും മുതലാളിമാരും ഇല്ലാതാവുകയെ നിവൃത്തിയുള്ളു.

അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടന്‍, ഫ്രാന്‍സ് മുതലായ രാജ്യങ്ങളെ നാം സാമ്രാജ്യശക്തികളെന്നു പറയാറുണ്ട്. അശോകന്റെയോ അക്ബറുടെതുപോലെയോ ഉള്ള ഒരു ‘സാമ്രാജ്യം’ അവര്‍കില്ല. പക്ഷേ ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, ലാറ്റിന്‍ അമേരിക്ക എന്നീ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ ഒട്ടേറെ രാജ്യങ്ങളെ അവര്‍ തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സൈനികവും രാഷ്ട്രീയവും ആയ പിടിയില്‍ അമര്‍ത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെതിരായി ഈ നൂറ്റാണ്ടില്‍ നടന്നിട്ടുള്ള പോരാട്ടങ്ങള്‍, വിശിഷ്യ വിയത്നാമിന്റെ ഐതിഹാസികങ്ങളാണ്. ഇന്നും ഈ സാമ്രാജ്യങ്ങള്‍ ഒട്ടേറെ പിന്നണിരാജ്യങ്ങളെ പ്രത്യക്ഷമായും പരോക്ഷമായും ചൂഷണം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ജനങ്ങളെ മുഴുവന്‍ പാപ്പരീകരിച്ച് ഒന്നുകില്‍ തൊഴിലാളികളാക്കുക അല്ലെങ്കില്‍ തെണ്ടികളാക്കുക എന്നതാണല്ലൊ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ സ്വഭാവം. ഓരോ രാജ്യത്തിലെയും മുതലാളിമാര്‍ തങ്ങളുടെ രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളെ പാപ്പരീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ടും അതില്‍നിന്ന് കിട്ടുന്നതുകൊണ്ടും തൃപ്തിപ്പെടാതെ ഈ അവികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ ജനങ്ങളെക്കൂടി പിഴിയുകയാണ്. പക്ഷേ, അവികസിതരാജ്യങ്ങളിലുമുണ്ട് മുതലാളിമാര്‍. തങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ ജനങ്ങള്‍ തങ്ങള്‍ക്കവകാശപ്പെട്ട കറവപ്പശുക്കളാണെന്നാണ് അവരുടെ ധാരണ. സ്വാഭാവികമായും ‘വിദേശ’ങ്ങളിലെ മുതലാളിമാരുടെ മത്സരത്തെ അവര്‍ ചെറുക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഇവര്‍ക്ക് തന്നത്താന്‍ എത്രത്തോളം ചെറുക്കാന്‍ സാധിക്കും? ഒട്ടും പറ്റില്ല. അതിനാല്‍ ജനങ്ങളെ മുഴുവന്‍ കൂട്ടുപിടിക്കാന്‍ ഇവര്‍ ശ്രമിക്കുന്നു, ഒരതിരുവരെ ജനങ്ങള്‍ അവരുടെകൂടെ നില്‍ക്കുന്നു. കാരണം, സാമ്രാജ്യത്വശക്തികള്‍ തങ്ങള്‍ക്ക് ആപത്കരമാണെന്ന് അവര്‍ക്കും അറിയാം. അതേസമയം തന്നാട്ടുമുതലാളിമാരും തങ്ങളുടെ മിത്രങ്ങളല്ലെന്ന് അവര്‍ക്ക് അറിയാം. സാമ്രാജ്യത്വരാജ്യങ്ങളും അവികസിത (‘കോളനി’) രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയുടെ അന്ത്യത്തോടുകൂടി മാത്രമേ ഇല്ലാതാകുന്നുള്ളു.

ഇതൊന്നും വെറുതെ പറയുന്നതല്ല. ചരിത്രാനുഭവങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള യുക്തിയുക്തമായ നിഗമനങ്ങളാണ്. ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ചരിത്രം അത്യുജ്ജ്വലമായ രീതിയില്‍ ഇത് തെളിയിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. 1917 ഒൿടോബറില്‍ റഷ്യ‌ യില്‍ നടന്ന സോഷ്യലിസ്റ്റ് വിപ്ലവവും അതിനെത്തുടര്‍ന്ന് അറ്റൊട്ടേറെ രാജ്യങ്ങളില്‍ നടന്നതും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതുമായ വിപ്ലവങ്ങളും മുതലാളിത്തം അവസാനിപ്പിക്കപ്പെടുമെന്നും അതിനുശേഷം വരുന്ന സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹത്തിന്റെ രൂപം എന്തായിരിക്കുമെന്നും നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നുണ്ട്. (ഈ രൂപത്തെ വികൃതമാക്കി വരച്ചുകാട്ടാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവരുണ്ട്. പോരായ്മകള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതിനുപകരം കള്ളങ്ങള്‍ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് ഇവര്‍ക് താല്പര്യം. അതുപോകട്ടെ) ഈ അനുഭവങ്ങള്‍ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്: അവിടങ്ങളില്‍ മുതലാളിമാരില്ലാതായി; മുതലാളിമാരും തൊഴിലാളിമാരും തമ്മിലും മുതലാളിമാരും മുതലാളിമാരും തമ്മിലുമുള്ള വൈരുധ്യവും ഇല്ലാതായി. തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് എണ്ണമറ്റ നേട്ടങ്ങള്‍ ഉണ്ടായി. മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ മുതലാളിമാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഏറെ പരിഭ്രാന്തിജനകമായ ഒരവസ്ഥയാണിത്. റഷ്യന്‍ വിപ്ലവം നടന്ന അന്നു തുടങ്ങി ഈ വിപ്ലവത്തെ തകിടം മറിക്കാനും അവിദെ മുതലാളിത്തം പുന:സ്ഥാപിക്കാനുമുള്ള ഇവരുടെ ശ്രമം. അതിനെ ചെറുക്കുന്നതില്‍ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്‍ നേടിയ വിജയങ്ങള്‍ മാനവചരിത്രത്തിലെ തന്നെ അവിസ്മരണീയങ്ങളായ അധ്യായങ്ങളാണ്.

ജനകീയ ചൈനയെ ഒറ്റപ്പെടുത്താനും ചുറ്റിപ്പിടിക്കാനുമായി സാമ്രാജ്യത്വശക്തികള്‍ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളും അതിദയനീയമായി പരാജയപ്പെട്ടു. എന്തിനേറെ, വിയത്നാമിനെപ്പോലുള്ള ഒരു കൊച്ചുരാജ്യത്തുപോലും കാല്‍ നൂറ്റാണ്ടോളം കാലം ആക്രമണ യുദ്ധം നടത്തി അവസാനം തോറ്റ് തൊപ്പിയിട്ട് പിന്മാറേണ്ടിവന്നു അമേരിക്കയെപ്പോലുള്ള ഒരു വന്‍ സാമ്രാജ്യശക്തിക്ക്. ലോകചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി നമുക്ക് പകല്പോലെ വ്യക്തമാക്കിത്തരുന്നതാണ് ഈ സംഭവങ്ങള്‍. മുതലാളിത്തം തകര്‍ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. സോഷ്യലിസം വളര്‍ന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഭീതിപൂണ്ട മുതലാളിത്തരാജ്യങ്ങള്‍, സാമ്രാജ്യത്വരാജ്യങ്ങള്‍, ഒത്തുകൂടി സോഷ്യലിസത്തെ നശിപ്പിക്കാന്‍ കച്ചകെട്ടിയിരിക്കുന്നു. 1917-ല്‍ ആരംഭിച്ച ഈ ശ്രമം കൂടുതല്‍ ക്രൗര്യത്തോടെ ഇന്നും തുടരുകയാണ്. ചതി, കുത്തിത്തിരുപ്പ്, കടന്നാക്രമണം തുടങ്ങിയ എല്ലാ കുത്സിത മാര്‍ഗങ്ങളും ഇവര്‍ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങള്‍ സംഘടിതമായി ഇതിനെ ചെറുക്കുന്നു. (അവരുടെ ഇടയിലും അഭിപ്രായവ്യത്യസങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്നത് ശരിതന്നെ). അങ്ങനെ ലോകമാകെ രണ്ടു മഹാചേരികളായി. സാമ്രാജ്യത്വ ചേരിയും സോഷ്യലിസ്റ്റ് ചേരിയുമായി വേര്‍തിരിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. ഒട്ടേറെ ചേരിചേരാരാജ്യങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ചേരിചേരായ്മയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനം തന്നെ ഈ രണ്ടുചേരികളുടെ നിലനില്പാണ്. സന്ദര്‍ഭമനുസരിച്ച് ഒരു ചെരിയുടെ കൂടെയോ മറ്റേ ചേരിയുടെ കൂടെയോ നില്‍ക്കാന്‍ ഇവര്‍ നിര്‍ബന്ധിതരാകുന്നു. ഈ രണ്ടു ചേരികളും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം എണ്ണമറ്റ സംഘട്ടനങ്ങളിലൂടെ, യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ, പ്രകടമാകുന്നുണ്ട്; ആഗോളവ്യാപകവും സര്‍വനാശവുമായ ഒരു അണുവായുധ യുദ്ധഭീതി അത് ഉളവാക്കുന്നുണ്ട്; ന്യൂട്രോണ്‍ ബോംബുകളും രോഗാണു ബോംബുകളും രാസവിഷബോംബുകളുമായി എണ്ണമറ്റ നശീകരണോപാധികള്‍ അവര്‍ നിര്‍മ്മിച്ചുവരുന്നു. ഈ അവസ്ഥ മാറണമെങ്കില്‍, യുദ്ധമില്ലാത്ത ഒരു ലോകമുണ്ടാവണമെങ്കില്‍, ലോകത്തെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നും മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥ തുടച്ചുമാറ്റപ്പെടേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി ആ ദിശയിലാണ് എന്നത്രേ അനുഭവങ്ങള്‍ തെളിയിക്കുന്നത്.

ഇതില്‍നിന്നെല്ലാം ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാകുന്നു: മാനവസമൂഹത്തെ ആകെ എടുക്കുകയാണെങ്കില്‍, അതില്‍ പല തരത്തിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ കാണാം — മുതലാളിയും തൊഴിലാളിയും തമ്മില്‍, സാമ്രാജ്യത്വവും കോളനി (അവികസിത) രാജ്യങ്ങളും തമ്മില്‍, സാമ്രാജ്യത്വചേരിയും സോഷ്യലിസ്റ്റ് ചേരിയും തമ്മില്‍ … അങ്ങനെ പല വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും. ഇവയൊന്നും തന്നെ മുതലാളിത്തം നശിച്ചല്ലാതെ പരിഹരിക്കപ്പെടുകയുമില്ല. ഇപ്രകാരമുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തെ ശത്രുതാപരമായ വൈരുദ്ധ്യം എന്നു പറയുന്നു. ഏതൊരു സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥക്കുള്ളിലാണോ ഈ വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് ആ വ്യവസ്ഥ നശിച്ചല്ലാതെ ഈ വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ ഇല്ലാതാകില്ല. അതിനാലാണ് ശത്രുതാപരം എന്നു പറയുന്നത്. ഇത്തരത്തില്‍ പെട്ടതല്ലാത്തതായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും ഉണ്ട്. പലപ്പോഴും ‘ഭീഷണ’മായ രൂപത്തില്‍ നമ്മുടെ കണ്ണിനുമുന്‍പില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് അവയാണ്. ജാതിയുടെയും ഭാഷയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒക്കെ പേരില്‍ അവ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കായികാധ്വാനവും മാനസികാധ്വാനവും വ്യവസായവും കൃഷിയും … ഇങ്ങനെ സമൂഹത്തിന് ആവശ്യം വേണ്ട പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ തമ്മിലും വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. എന്നാല്‍ ഇവ പരിഹരിക്കപ്പെടാന്‍ കൃഷിയും വ്യവസായവും ഇല്ലാതാകുകയോ, കായികാധ്വാനവും മാനസികാധ്വാനവും ഇല്ലാതാകുകയോ അല്ല വേണ്ടത്. കൃഷിയിലും കായികാധ്വാനത്തിലും വരുന്ന ഗുണപരമായ മുന്നേറ്റമാണ് ഇവക്ക് പരിഹാരം. ഇങ്ങനെയുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ശത്രുതാപരമല്ലാത്ത വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ എന്നു പറയുന്നു.

നേരത്തെ പറഞ്ഞപോലെ ലോകമൊട്ടാകെ എടുത്താല്‍ പലതരം വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും കാണാമെങ്കിലും ഇന്നത്തെ അതിന്റെ ഏറ്റവും തീക്ഷ്ണമായ രൂപം സാമ്രാജ്യത്വചേരിയും സോഷ്യലിസ്റ്റ് ചേരിയും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെതാണ്. മറ്റെല്ലാ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ പരിഹാരത്തിലും ഇത് നിര്‍ണ്ണായകമായ ഒരു പങ്കു വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്നത്തെ മുഖ്യവൈരദ്ധ്യം ആണ് അതെന്നു പറയുന്നു. പക്ഷേ, ഇന്ത്യയിലോ മറ്റേതെങ്കിലും മതലാളിത്തരാജ്യത്തിലെയോ സമൂഹത്തില്‍ വരുന്ന മാറ്റങ്ങള്‍, അതിനകത്തെ തന്നെ മുഖ്യവര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ പരിഹാരത്തെ ആശ്രയിച്ചാണിരിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്ത്യയില്‍ ഉടനടി ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് വിപ്ലവം വരുമോ, അതോ ജനകീയ ജനാധിപത്യ വിപ്ലവമാണോ നടക്കുക, അതോ ദേശീയ ജനാധിപത്യവിപ്ലവമോ …? ഇത് നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നത് ഇന്ത്യക്കകത്തെ വിവിധ വര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ — ആഭ്യന്തര വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ ആണ്. സാമ്രാജ്യത്വ രാജ്യങ്ങളിലെ മുതലാളിമാരുമായുള്ളതും സാമ്രാജ്യത്വ ചേരിയും സോഷ്യലിസ്റ്റ് ചേരിയും തമ്മിലുള്ളതുമൊക്കെയായ ബാഹ്യവൈരുദ്ധ്യങ്ങളും അതില്‍ വരുന്ന മാറ്റങ്ങളും ഇതിനെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയോ മന്ദഗതിയിലാക്കുകയോ ചെയ്യാം. അങ്ങനെ,

വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെ ശത്രുതാപരം — അല്ലാത്തത്, മുഖ്യം — അമുഖ്യം; ആഭ്യന്തരം — ബാഹ്യം, അവശ്യം — യാദൃശ്ചികം എന്നിങ്ങനെ വിവിധരീതിയില്‍ വേര്‍തിരിക്കാം.

ആഭ്യന്തരവൈരുദ്ധ്യങ്ങളാണ് ഒരു പ്രക്രിയയയുടെ ദിശയും സ്വഭാവവും നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നത്; ബാഹ്യവൈരുദ്ധ്യം അതിനെ സ്വാധീനിക്കുക മാത്രമേ ചെയ്യുന്നുള്ളൂ;

ശത്രുതാപരമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളോടുകൂടിയ വ്യവസ്ഥ ആ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ പരിഹാരത്തോടെ നശിക്കുന്നു.

വൈരുദ്ധ്യാത്മകമായഈഅപഗ്രഥനംമനുഷ്യസമൂഹത്തിനു മാത്രമല്ല, ഈ പ്രപഞ്ചച്ചിലുള്ള സകലതിനും അചേതനവും സചേതനവുമായ സകലതിനും ബാധമകമാണ്; ഏത് വസ്തു എടുത്തുപരിശോധിച്ചാലും ഏതു പ്രക്രിയ എടുത്തു പരിശോധിച്ചാലും വേര്‍പിരിക്കാനാവാത്ത (ഐക്യം) വിപരീതങ്ങളുടെ (സമരം) ആകെത്തുകയാണത് എന്നു കാണാന്‍ സാധിക്കും. ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ ധനവും ഋണവും, ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിലെ തെക്കും വടക്കും ഭൌതികത്തിലെ ആകര്‍ഷണവും വികര്‍ഷണവും, രസന്ത്രത്തിലെ വിഘടനവും സംയോജനവും, ജീവശാസ്ത്രത്തിലെ സ്വാംശീകരണവും വിസര്‍ജ്ജനവും, മനശ്ശാസ്ത്രത്തിലെ സുഖദുഖാദികളും ഭയക്രോധാദികളും ഒക്കെ ഇതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ, അതിന്റെ ഓരോ ഘടകത്തിന്റെയും നിലനില്‍പ്പിന്റെ രൂപം ചലനമാണ് എന്ന് നേരത്തേ പറയുകയുണ്ടായല്ലോ. ഈ ചലനത്തിനാധാരം ഇപ്പറഞ്ഞ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ വിപരീതങ്ങളുടെ പരസ്പര സംഘട്ടനമാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ മാറ്റങ്ങളുടെ, ചലനത്തിന്റെ ഒന്നാമത്തെ നിയമത്തെ ഇങ്ങനെ നിര്‍വ്വചിക്കാം: വിപരീതങ്ങളുടെ ഐക്യവും സമരവും.

ചോദ്യങ്ങള്‍

യാന്ത്രിക മാറ്റം എന്നാലെന്ത്?

മാറ്റത്തെ വൈരുധ്യാത്മകവാദികള്‍ കാണുന്നതെങ്ങനെ?

ചരിത്രപരമായ വികാസമെന്നാലെന്ത്?

എന്തുകൊണ്ട് മാറ്റങ്ങള്‍ സംഭവിക്കുന്നു?

എന്തല്ല വൈരുധ്യാത്മകത?

— 9 —
അളവും ഗുണവും

പ്രപഞ്ചം ചലനാത്മകമാണ്. അതിന്റെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ രൂപം തന്നെ ചലനമാണ് എന്ന് നാം പറഞ്ഞു. ചില ഉദാഹരണങ്ങളെടുക്കാം. നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും കാലത്തെഴുന്നേറ്റ മുതല്‍ രാത്രി ഉറങ്ങി അടുത്തദിവസം കാലത്തെഴുന്നെല്‍ക്കുന്നതുവരെയുള്ള ഒരു ദിവസം പരിശോധിക്കാം. ചായക്ക് വെള്ളമിടുന്നു. പല്ലുതേക്കുന്നു, ചായകുടിക്കുന്നു, കുളിക്കുന്നു, ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നു, കഴിക്കുന്നു, ജോലിക്കു പോകുന്നു, കടയില്‍ പോകുന്നു, തിരിച്ചു വരുന്നു, ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നു, ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു, ഉറങ്ങുന്നു. മിക്കദിവസവും ഇതുതന്നെ ക്രമം. ചിലപ്പോള്‍ സമ്മേളനങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും. ചിലപ്പോള്‍ ബന്ധുവീട്ടില്‍ പോകും. ചിലപ്പോള്‍ സിനിമ കാണാന്‍ പോകും. മൊത്തത്തില്‍ നോക്കുമ്പോള്‍ ഓരോ ദിവസവും തലേദിവസത്തേതിന്റെ ആവര്‍തനമാണ് നാം എല്ലാം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. വെറുതെ ഇരിക്കുകയല്ല. പക്ഷേ, ഒരു തരം ആവര്‍തനം. ഇവിടെ മാറ്റം അഥവാ ചലനം ആവര്‍തനമല്ല. എന്നാല്‍ നൂറുശതമാനവും ആവര്‍തനസ്വഭാവമുള്ളതാണ്. വിശദാംശങ്ങളില്‍ മാത്രമല്ല വ്യത്യാസം. പ്രൈമറിസ്കൂളില്‍ പോകുന്ന കാലത്തെ ഒരു ദിവസത്തെ, ഹൈസ്കൂളില്‍ പോകുന്ന കാലത്തെ ഒരു ദിവസമായും ജോലിക്കുപോകുന്ന കാലത്തെ ഒരു ദിവസമായും താരതമ്യപ്പെടുത്തിയാല്‍ ഒട്ടേറെ വ്യത്യാസം കാണാം. ഒരു ദിവസത്തെ തലേദിവസവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്പോള്‍ അത്ര വലിയ വ്യത്യാസമൊന്നും കാണുന്നില്ലെങ്കിലും ആവര്‍ത്തനസ്വഭാവം ഉണ്ടെങ്കിലും നീണ്ട കാലയളവില്‍ ഗണ്യമായ പല മാറ്റങ്ങളും വന്നിട്ടുണ്ട്. സാവധാനത്തില്‍ വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്.

ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ ഒരു ദിവസം കൊണ്ടോ ഏതാനും ദിവസങ്ങള്‍ക്കുള്ളിലോ ഗണ്യമായ മാറ്റം വന്നു എന്നു വരാം. സാധാരണയായി നമ്മുടെ സ്ത്രീകളുടെ കാര്യത്തില്‍ വിവാഹം ഇത്തരമൊരു സന്ദര്‍ഭമാണ്. ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞിന്റെ പ്രസവം നിസംശയമായും മറ്റൊരു സന്ദര്‍ഭമാണ്. അതേവരെയുണ്ടായിരുന്ന ദൈനികവൃത്തിയില്‍ നിന്ന് ഗണ്യമായ, പൊടുന്നനെയുള്ള ഒരു മാറ്റം കാണാം. കന്യകയില്‍ നിന്ന് ഭാര്യയിലേയ്ക്കും ഭാര്യയില്‍ നിന്ന് അമ്മയിലേയ്ക്കുമുള്ള മാറ്റങ്ങള്‍, ബാല്യത്തില്‍ നിന്ന് യുവത്വത്തിലേയ്ക്കോ യുവത്വത്തില്‍ നിന്ന് വാര്‍ധക്യത്തിലേയ്ക്കോ ഉള്ള മാറ്റങ്ങള്‍ പോലല്ല. രണ്ടാമതു പറഞ്ഞത് സാവകാശത്തിലുള്ള മാറ്റമാണ്. ആദ്യത്തേത് താരതംയേന പെട്ടെന്ന് സംഭവിച്ച പോലെ, അതിവേഗത്തില്‍ സംഭവിച്ചപോലെയാണ്. ശരിക്കും ഗുണാത്മകമായ ഒരു മാറ്റമാണത്.

നമ്മുടെ വ്യക്തിപരമായ ജീവിതത്തില്‍ മാത്രമല്ല, രാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലും പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളിലും ഒക്കെ ഇത്തരം മാറ്റങ്ങള്‍ കാണാം.

വാനരനില്‍ നിന്ന് നരനായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിട്ടേ ഉള്ളൂ; വാലുപോയി, നാക്കു വളര്‍ന്നു. കൈ പരന്നു … അക്കാലത്ത് പ്രാകൃത ശിലായുധങ്ങളും മരക്കമ്പുകളും ഉപയോഗിച്ച് ജന്തുക്കളെ വേട്റ്റയാടിയും ഫലമൂലാദികള്‍ പറിച്ചു തിന്നും മനുഷ്യര്‍ ജീവിച്ചു. അന്നൊക്കെ ചുറ്റും എവിടെ തിരിഞ്ഞു നോക്കിയാലും കിട്ടുന്ന കല്ലും കമ്പും മാത്രമായിരുന്നു മനുഷ്യന്റെ ആയുധങ്ങള്‍. അവന്‍ ഉല്പാദകനായി കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. സമ്പാദകനേ ആയിട്ടുള്ളൂ. വേട്ടയാടലും വന്യമൃഗങ്ങളാല്‍ വേട്ടയാടപ്പെടാതെ സ്വയം രക്ഷിക്കലുമാണ് അന്നത്തെ ജീവിതത്തിന്റെ കാതല്‍. കൂട്ടായി ഇര തേടും, കിട്ടിയത് കൂട്ടായി ഭക്തിക്കും, കൂട്ടായി ഇണ ചേരും. അങ്ങനെ പോയി അന്നത്തെ ജീവിതം. ഇന്നത്തെ പോലെ സാമൂഹികമായ കീഴ്മേലുകളോ, ഉല്‍‌പാദന ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയൂടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ചേരിതിരിവോ അന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇക്കാലത്തെ സാമൂഹികവ്യവസ്ഥയെ പ്രാകൃതസാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ എന്നു വിളിക്കാം.

മനുഷ്യര്‍ എത്രകാലം ഇങ്ങനെ ജീവിച്ചു എന്ന് കൃത്യമായി പറയുക വയ്യ. ഏതാണ്ട് 8000 കൊല്ലം മുന്‍പു വരെ ഏതാണ്ട് ഈ വിധത്തിലാണ് മനുഷ്യന്‍ ജീവിച്ചിരുന്നത്. ജീവിക്കുക എന്ന പ്രക്രിഅയയിലൂടെ തന്നെ മനുഷ്യന്‍ തന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തെക്കുറിച്ച് പല വിധത്തിലുള്ള അറിവ് സമ്പാദിച്ചു. ഫലമൂലാദികളുടെ സംഭരണം, സസ്യങ്ങളുടെ ജീവിതചക്രം, കാലാവസ്ഥയും അതും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം തുടങ്ങിയവയും വേട്ടയാടല്‍ , ജന്തുക്കളുടെ ജീവിതക്രമം, പുനരുല്പാദനം തുടങ്ങിയവയും മനുഷ്യന് പരിചിതമാക്കി. 15000 കൊല്ലം പഴക്കമുള്ള ഗുഹാചിത്രങ്ങള്‍, ജന്തുക്കളുടെ ശരീരശാസ്ത്രത്തില്‍ മനുഷ്യന്‍ നേടിയ അറിവിന്റെ തെളിവു തരുന്നു. അതുപോലെ ഇന്നയിന്ന ഫലങ്ങള്‍, വേരുകള്‍, ഇലകള്‍ ഒക്കെ ഭക്ഷ്യയോഗ്യം. മറ്റു ചിലവ വിഷമയം തുടങ്ങിയവ - കടുത്ത അനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണെങ്കിലും മനുഷ്യന്‍ നേടിയ അറിവുകളാണു്. കാലക്രമത്തില്‍ മനുഷ്യന്‍ തന്റെ ആയുധങ്ങള്‍ മെച്ചപ്പെടുത്തുവാന്‍ തുടങ്ങി. പ്രകൃതിയില്‍നിന്നു് കിട്ടിയ കല്ലുകളെ തട്ടിയും മുട്ടിയും രൂപപ്പെടുത്തി. മഴു, ഉളി, കത്തി, സൂചി തുടങ്ങിയവയുടെ ധര്‍മ്മങ്ങള്‍ നിര്‍വ്വഹിക്കുന്ന ആയുധങ്ങള്‍ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കുവാന്‍, നവീനശിലായുധങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കാന്‍, മനുഷ്യന്‍ പഠിച്ചു. പദീര്‍ത്ഥങ്ങളുടെ കടുപ്പം ഭംഗുരത … തുടങ്ങിയ പല ഗുണധര്‍മ്മങ്ങളും, ഇതിന്റെ ഫലമായി മനുഷ്യനു് പരിചിതമായി. സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി ഈട്ടംകൂടിവന്ന ഈ അനുഭവങ്ങളും അറിവുമാണു് പില്‍ക്കാലത്തു് സസ്യശാസ്ത്രവും ജന്തുശാസ്ത്രവും ഭൂമിശാസ്ത്രവും ‌, പദാര്‍ത്ഥഗുണ ധര്‍മ്മശാസ്ത്രവും ഒക്കെയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടതു്. ഇതിനിടയില്‍ അത്ഭുതകരമായ ഒരു വിദ്യ മനുഷ്യന്‍ കണ്ടുപിടിച്ചു: കൃഷി. കയ്യിലുള്ള ഒരു പിടി ധാന്യം ഇന്നു് ഭക്ഷിക്കാതെ, കുത്തിക്കീറിയ മണ്ണില്‍ വലിച്ചെറിയുകയാണെങ്കില്‍, നാളെ അതു് പത്തുപിടി ധാന്യം തരുമെന്ന കണ്ടുപിടുത്തം. ഇതു് മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തില്‍ അതിവിപ്ലവകരമായ മാറ്റംവരുത്തി. താരതമ്യേന ചുരുങ്ങിയ കാലയളവിനുള്ളില്‍, ആയിരം രണ്ടായിരം കൊല്ലങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍, നാടോടിയായിരുന്ന മനുഷ്യന്‍, ഗുഹകളില്‍ താമസിച്ചിരുന്ന മനുഷ്യന്‍ വീടുവെച്ചു. നാടുണ്ടാക്കി,, നഗരങ്ങളുണ്ടാക്കി, ഈജിപ്തിലെയും മെസപ്പൊട്ടേമിയയിലെയും ഇന്ത്യയിലെയും ചൈനയിലും പ്രചീന സംസ്കാരങ്ങള്‍ ഉയിര്‍കൊണ്ടു. ഇ മാറ്റത്തെ ചരിത്രകാരന്‍മാര്‍ നവീനശിലായുഗവിപ്ലവം എന്നുവിളിക്കുന്നു.

ഇതു് പുതിയൊരു സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ചു. ഒരാള്‍ക്കു് അദ്ധ്വാനിച്ചാല്‍ തന്റെ സ്വന്തം നിലനില്‍പ്പിനാവശ്യമുള്ളതിനേക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ഭക്ഷ്യപദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കാമെന്നു് വന്നു; അതോടൊപ്പം കാര്‍ഷികായുധങ്ങള്‍, വസ്ത്രം, പാത്രങ്ങള്‍, ആഭരണങ്ങള്‍ മുതലായവ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനു് മറ്റുമായി ആളുകള്‍ നിയോഗിക്കപ്പെടണമെന്നും വന്നു. സമൂഹത്തില്‍ തൊഴില്‍വിഭജനമുണ്ടായി. ഇവയുടെ സംഘാടനത്തിനു് നേതാക്കളുണ്ടായി, പുരോഹിതന്‍മാരുണ്ടായി. പണ്ടൊക്കെ ഗോത്രങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ നടക്കുന്ന യുദ്ധങ്ങളില്‍ ഒരു ഗോത്രം മറ്റേതിനെ നാമാവശേഷമാക്കാറുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ ഇപ്പോള്‍ അവരെ തടവുകാരായി പിടിക്കുകയും അവരെകൊണ്ടു് പണിയെടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുകയെന്നതു് പതിവാകുവാന്‍ തുടങ്ങി. ചില മനുഷ്യര്‍ അടിമകളും, മറ്റുചിലര്‍ ഉടമകളും എന്ന നില വന്നു. ഉടമകള്‍ക്കു് ശാരീരികാദ്ധ്വാനത്തില്‍ നിന്നുകിചട്ടിയ മോചനം ശാസ്ത്രങ്ങളും, സാങ്കേതികവിദ്യകളും ത്വരിതമായ രീതിയില്‍ വളരുന്നതിനു് ഉപകരിച്ചു. മാനവസമൂഹം പ്രാകൃതവ്യവസ്ഥയില്‍ നിന്നു് അടിമവ്യവസ്ഥയിലേക്കു് മുന്നേറി.

ഇവിടെ രണ്ടു കാര്യങ്ങളാണു് നാം കാണുന്നതു്. ഒന്നാമതായി, പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യന്റെ അറിവും അതിനെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള അവന്റെ കഴിവും തുടര്‍ച്ചയായി വര്‍ദ്ധിച്ചുവന്നു. ഒരു പരിധിവരെ അതു് വളര്‍പ്പോള്‍, ഇനിയങ്ങോട്ടു് വളരണമെങ്കില്‍ പഴയ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയില്‍, അതായതു് എല്ലാവരും എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്യുന്ന ആ പ്രാകൃതവ്യവസ്ഥയില്‍ മാറ്റം ഉണ്ടായേ പറ്റു എന്ന നില വന്നു. മാറ്റം ഉണ്ടായി, പുതി. സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ നിലവില്‍ വന്നു. താരതമ്യേനെ കുറഞ്ഞ കാലയളവില്‍ അതായത്, പ്രാകൃത സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയില്‍ മനുഷ്യന്റെ ഉല്പാദനശക്തികള്‍ (ഭക്ഷണ സംരക്ഷണശക്തി) വളര്‍ന്നുവന്ന് ഒരു ഘട്ടമെത്തിയപ്പോള്‍ ഒരു പുതിയ ഉല്പാദനബന്ധം ആവശ്യമായി വന്നു. അതാണ് അടിമത്തം. ഗുണപരമായി പുതിയൊരു വ്യവസ്ഥയാണത്. (ഉല്പാദനശക്തികളുടെ) അളവില്‍ വന്ന മാറ്റം ഒരു ഗുണാത്മക മാറ്റമായി തീര്‍ന്നുവെന്ന് പറയാം. ഈ മാറ്റം അതിനുമുമ്പെ നടന്ന സാവകാശത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങളുമായി താരത്മ്യപ്പെടുത്തുമ്പോള്‍, അതിവേഗത്തില്‍, ഒരു എടുത്തുചാട്ടത്തിന്റെ വേഗത്തില്‍ ആണ് നടന്നിട്ടുള്ളത്.

പുതിയ പരിതഃസ്ഥിതിയില്‍ മനുഷ്യന്റെ പുരോഗതി അത്ഭുതാവഹമായിരുന്നു. ഈജിപ്തിലെ പിരമിഡുകള്‍; മൊഹന്‍ജദരോ, ലോഠാല്‍ തുടങ്ങിയ പട്ടണങ്ങള്‍; ശാസ്ത്രത്തിലും, സാങ്കേതികവിദ്യയിലും ഗ്രീസ്, റോം, ബാബിലോണിയ, ചൈന, ഇന്ത്യ മുതലായിടങ്ങളിലുണ്ടായ വന്‍ മുന്നേറ്റം - അരിസ്തോത്ത്ല്‍, പ്ലാറ്റോ, സോക്രത്തിസ്, ദമോക്രിത്തസ്, കണാദന്‍, പതഞ്ജലി, ചരകന്‍, സുശ്രുതന്‍, ആര്യഭട്ടന്‍, വരാഹമിഹിരന്‍, ലാവൊത്സെ, കണ്‍ഫ്യുഷ്യസ് …. എല്ലാം ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആളുകളാണ്. ശിലായുധംങ്ങളെ പിന്നിട്ട് ചെമ്പുകൊണ്ടും വെങ്കലംകൊണ്ടും പിന്നീട് ഇരുമ്പുകൊണ്ടും ഉള്ള ആയുധങ്ങളുണ്ടാക്കി മനുഷ്യന്‍. ഇരതേടലും ഇണചേരലും മാത്രമായി ജീവിച്ച മനുഷ്യന് ഒട്ടേറെ വ്യത്യാസം വന്നു. സംഗീതാദികലകളും മത സംസ്കാരങ്ങളും വളര്‍ന്നു. നഗരങ്ങളും സാമ്രാജ്യങ്ങളുമുണ്ടായി ഇതെല്ലാം സാദ്ധ്യമാക്കിയത് അടിമകള്‍, ഉടമകള്‍ എന്ന രീതിയിലുള്ള സാമൂഹവിഭജനവും ഉടമകള്‍ക്ക് അദ്ധ്വാനത്തില്‍ നിന്നും കിട്ടിയ സ്വാതന്ത്രവും ആണ്. ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ ഒരു ഗോത്രം മറ്റൊരു ഗോത്രത്തെ കീഴടക്കുമ്പോള്‍ ആദ്യത്തേത് യജമാനഗോത്രവും രണ്ടാമത്തേത് മുഴുവനും അടിമകളും എന്ന സ്ഥിതി ആയിരുന്നു. കാലം പോകെ, യജമാനഗോത്രങ്ങളില്‍ തന്നെ ചേരിത്തിരിവുകള്‍ വരാന്‍ തുടങ്ങി. അതിലെ ചിലര്‍തന്നെ അടിമകളായി, മറ്റു ചിലര്‍ വെറും കൈവേലക്കാരായി, ചിലര്‍ ധനികരായി, ചിലര്‍ ദരിദ്രരായി. ചിലര്‍ പരരോഹിതരും ഭരിക്കുന്നവരും ആയി, ചിലര്‍ പണിയെടുക്കാന്‍മാത്രം വിധിക്കപ്പെട്ടവരായി. ‘ചാതുര്‍വര്‍ണ്യ’വും ‘അവര്‍ണ’ത്വവും രൂപംകൊണ്ടു. ഉള്ളവര്‍ക്ക് ഉള്ളത് നിലനിര്‍ത്താന്‍ ഇല്ലാത്തവരെ ഇല്ലാത്തവരാക്കി നിലനിര്‍ത്തണമെന്ന് വന്നു. അതിന് വേണ്ടി രാജാവ്, മന്ത്രി, പട്ടാളം ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍മാര്‍ തുടങ്ങിയവരടങ്ങിയ ഭരണകൂടം നിലവില്‍വന്നു. അതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന ദര്‍ശനങ്ങളും മതങ്ങളും ആവിര്‍ഭവിച്ചു. പ്രാകൃതജീവിതകാലത്തെ സഹകരണബോധം മത്സരത്തിന് വിഴമാറിക്കൊടുത്തു. ഇതിന്റെകൂടി ഫലമായി ഉപകരണങ്ങള്‍, ഉല്പാദനത്തിനും നശികരണത്തിനും (യുദ്ധത്തിനും) ഉള്ള ഉപകരണങ്ങള്‍ മെച്ചപ്പെടുവാന്‍ തുടങ്ങി. പക്ഷേ, ഏറെക്കാലം ഈ മുന്നേറ്റം സാദ്ധ്യമായിരുന്നില്ല.യജമാനന്‍മാര്‍ക്ക്, ഭരണാധികള്‍ക്ക്, അഭിജാതര്‍ക്ക്, …. പ്രയോഗികമായ, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികമായ വളര്‍ച്ച ആവശ്യമില്ലാത്ത അവസ്ഥ സംജാതമായി. കാരണം അവരുടെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും നിവര്‍തിച്ചു കൊടുക്കാന്‍ അടിമകള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരെ കൂടുതല്‍ മൃഗീയമായി ഉപയോഗിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. ഇത് അവരെ കായികമായും മാനസികമായും ക്ഷീണിപ്പിച്ചു. മെച്ചപ്പെട്ട ഉല്പാദന ഉപകരണങ്ങള്‍ അവരുടെ കയ്യില്‍ ഉപയോഗ ശൂന്യങ്ങളായി. അവര്‍ സംഘടിച്ചു. ലഹള നടത്തി. ഉപകരണങ്ങളും ഉല്‍പ്പന്നങ്ങളും നശിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ തുടക്കത്തില്‍ മനുഷ്യന്റെ പുരോഗതിയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തിയ അടിമ വ്യവസ്ത, പുരോഗതിയുടെ ഒരു ഘട്ടമെത്തിയപ്പോള്‍ അതിന് തടസമായിത്തീര്‍ന്നു. പലരും അടിമകള്‍ക്ക് ഭാഗികമായിട്ടെങ്കിലും ‘സ്വാതന്ത്ര്യം’ നല്‍കാന്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായി. കൃഷി ഭൂമിയുടെ ഒരു ഭാഗം അവര്‍ക്ക് കൊടുത്തു. പ്രതിഫലമായി ബാക്കിയുള്ള ഭൂമിയില്‍ ഉടമക്ക് വേണ്ടി അവര്‍ പണിയെടുക്കണമെന്ന് വ്യവസ്ത ചെയ്തു. അടിമ കൃഷിക്കാരനായി, കുടിയാനായി മാറി. ഉടമ നാടുവാഴിയായി, ജന്മിയായി മാറി. പുതിയൊരു സാമുഹ്യവ്യവസ്ഥ–നാടുവാഴിത്തം രൂപം കൊള്ളാന്‍ തുടങ്ങി. 3000–4000 കൊല്ലം നീണ്ടു നിന്ന അടിമത്തവ്യവസ്തക്ക് ഈ മാറ്റം വന്നത് മൂന്നുനാല് നൂറ്റാണ്ടിനുള്ളിലായിരുന്നു. ഗുണപരമായി ഒരു പുതിയ വ്യവസ്ത രൂപപ്പെട്ടു. ഇവിടെയും കാണാവുന്നതെന്താണു്? അളവില്‍ (ഉല്പാദന ശക്തികളുടെ) വന്ന മാറ്റം ഗുണാത്മകമായ (ഉല്പാദന ബന്ധങ്ങളിലെ) ഒരു മാറ്റമായിത്തീര്‍ന്നു; സാവകാശത്തില്‍ വന്നിരുന്ന മാറ്റങ്ങള്‍ താരതമ്യേന പെട്ടെന്നുള്ള മാറ്റത്തിന് വഴി കൊടുത്തു.

യൂറോപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തില്‍ പകല്‍ പോലെ വ്യക്തമായിക്കാണുന്ന മുകളിലെ മാറ്റങ്ങള്‍, നമ്മുടെ ഇന്ത്യയുടെ ചരിതത്തില്‍ അതതന്നെവ്യക്തമല്ല. പക്ഷേ, ഉല്പാദനശക്തികളില്‍ ക്രമേണ ഉണ്ടായ പുരോഗതിയും അതനുസരിച്ച് കേവലമായ അടിമത്തത്തില്‍ നിന്ന്, അതായത് ഉടമസ്ഥന് ഇഷ്ടം പോലെ കൈമാറ്റം ചെയ്യാവുന്ന സാധനം എന്ന നിലക്ക് മനുഷ്യനെ കാണുന്നതില്‍ നിന്ന്, പുറത്തേക്കെങ്കിലും സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള കൃഷിക്കാരനിലേക്കുള്ള പരിവര്‍ത്തനം ഇവിടെയും കാണാവുന്നതാണ്.

വീണ്ടും സമൂഹത്തില്‍ അതിവേഗത്തിലുള്ള വളര്‍ച്ച കാണാന്‍ തുടങ്ങി. ഇന്ത്യയില്‍ ലോഹകര്‍മ്മവും വൈദ്യശാസ്ത്രവും ജ്യോതിശാസ്ത്രവും ഗണിതവുമതിവേഗം വളര്‍ന്നു. എന്നാല്‍ യൂറോപ്പിലെ വളര്‍ച്ച അദ്ഭുതാവഹമായിരുന്നു. കടലാസ്, വെടിമരുന്ന്, അച്ചടി, ആവിയന്ത്രങ്ങള്‍, പവര്‍ലൂം … സാങ്കേതിക വിദ്യകള്‍ അതിവേഗം വളര്‍ന്നു. കൊളംബസ്, വാസ്കോദഗാമ മുതലായവരുടെ കപ്പല്‍സഞ്ചാരങ്ങള്‍ പുതിയ പുതിയ വിപണികള്‍ ഉണ്ടാക്കി കൊടുത്തു. ചെറുകൈത്തൊഴില്‍ ശാലകളുടെ സ്ഥാനത്ത് ഫാക്ടറികള്‍ രൂപം കൊണ്ടു. തൊഴില്‍ വിഭജനം കൂടുതല്‍ വ്യാപകമായി. ഇതും ഉല്പാദന ക്ഷമത വര്‍ധിപ്പിച്ചു.ഒരു പുതിയ സമ്പന്നസമൂഹം-ഉയര്‍ന്നു വന്നു. ഇവരുടെ വളര്‍ച്ചക്ക് ചില കാര്യങ്ങള്‍ ആവശ്യമായിരുന്നു. ഒന്നാമതായി വന്‍ തോതിലുള്ള ഉല്പാദനത്തിന് യന്ത്രങ്ങള്‍ ആവശ്യമുണ്ട്. അതിന് മൂലധനം വേണം. അവപ്രവര്‍ത്തിപ്പിക്കാന്‍ തൊഴിലാളികള്‍ വേണം. ഉല്പാദനത്തെ തിന്നുമുടിക്കുക മാത്രം ചെയ്യുന്ന, ഭൂമി മുഴുവന്‍ തങ്ങളുടെയാണെന്നവകാശപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അസംസ്കൃത പദര്‍ഥ്ങ്ങള്‍ ലഭിക്കുവാന്‍ തടസമുണ്ടാക്കുന്ന, ജന്മികളെന്ന ഇത്തിക്കണ്ണികള്‍ സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് തടസമായിത്തീര്‍ന്നു. വളര്‍ച്ചയുടെ ശക്തികളും മരവിപ്പിന്റേതായ ശക്തികളും തമ്മില്‍ ഏറ്റുമുട്ടല്‍ ഉണ്ടാകാന്‍ തുടങ്ങി. ഒന്ന് രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടിനുള്ളില്‍ ആയിരം രണ്ടായിരം കൊല്ലം പഴക്കമുള്ള നാടുവാഴിത്ത വ്യവസ്ഥ പുതിയ മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥക്ക് വഴിമാറിക്കൊടുത്തു.ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവമാണ്‍‘ ഇതിനു നാന്ദി കുറിച്ചത് എന്ന് പറയാം. വീണ്ടും നമുക്ക് കാണാവുന്നത് എന്താണു? ഉല്പാദന ശക്തികളുടെ വളര്‍ച്ച — ഒരു ഘട്ടമെത്തുമ്പോള്‍ ഇനി മുന്നോട്ട് പോകണമെങ്കില്‍ നിലവിലുള്ള ഉല്പാദനബന്ധങ്ങള്‍ മാറിയേ തീരു എന്ന അവസ്ഥ, സംഘട്ടനം, അതിവേഗത്തിലുള്ള, എടുത്തുചാട്ടത്തിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള മാറ്റം എന്നിവയാണ്.

ഇന്ത്യയിലും അതുപോലെ മറ്റുചില രാജ്യങ്ങളിലും ഇതുപോലുള്ളൊരു മാറ്റം സംഭവിച്ചു എന്ന് പറക വയ്യ. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കോളനി വാഴ്ചയും അവരുടെ മുതലാളിത്തവികസനത്തിന്റെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ചില ആവശ്യങ്ങളുമാണ് ഇന്ത്യയില്‍ റെയില്‍ വെയില്‍ നിന്നാരംഭിച്ച വ്യവസായവല്‍ക്കരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമിട്ടത്. ചരിത്ര പ്രധാനമായകാരണങ്ങള്‍ കൊണ്ട് നാടുവാഴിത്ത വ്യവസ്ഥ, ഇവിടെ പൂര്‍ണ്ണമായി തുടച്ചു നീക്കപെട്ടിട്ടില്ല. എന്നാല്‍ 17–18 നൂറ്റാണ്ടുകളില്‍ വളര്‍ന്ന 19–ആം നൂറ്റാണ്ടില്‍ സമ്പുഷ്ടമായിത്തീര്‍ന്ന, ലോകത്തെ മുഴുവന്‍ ‘ഒറ്റ രാജ്യ’മാക്കിത്തീര്‍ത്ത, ഇദപ്രഥമമായി മാനവ സമൂഹത്തെ ആകെ ഒരൊറ്റ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് — അത് പണത്തിന്റെയും മല്‍സരത്തിന്റെയും സംസ്കാരമാണ്‍‘. അതേപോലെ അത് ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സാങ്കേതിക വിദ്യകളുടേയും കൂടി സംസ്കാരമാണ് — നയിച്ച മുതലാളിത്തം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് ആയപ്പോഴേക്കും അതിന്റെ തന്നെയായ ആന്തരിക വൈരുധ്യങ്ങളുടെ ഫലമായി തകരാന്‍ തുടങ്ങി. 1917 മുതലുള്ള അരനൂറ്റാണ്ടിനുള്ളില്‍ ലോകത്തിന്റെ മൂന്നിലോന്ന് ഭാഗത്ത് മുതലാളിത്തം തകര്‍ന്ന് പുതിയൊരു സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥ രൂപം കൊണ്ടു-സോഷ്യലിസം — അവശേഷിച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തിനും — ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, ലാറ്റിനമേരിക്ക — മുതലാളിത്തപാതയിലൂടെ നീങ്ങാനാവില്ലെന്നും സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാത സ്വീകരിക്കേണ്ടി വരുമെന്നും വ്യക്തമായി. ഉല്പാദനശക്തികളുടെ വളര്‍ച്ചയും ഉല്‍പ്പാദനബന്ധങ്ങള്‍ അതിനു തടസമായിത്തീര്‍ന്ന അവസ്ഥയുമാണ് ഇവിടെയും മാറ്റത്തിനു കാരണം. മാറ്റത്തിന്റെ രൂപമാകട്ടേ ഇവിടെയും വിപ്ലവാത്മകമായിരുന്നു, വേഗത്തിലുള്ളതായിരുന്നു.

അങ്ങനെ മാറ്റത്തിന്റെ രൂപമെന്തെന്ന് ചോദിച്ചാല്‍ നമുക്ക് പറയാന്‍ കഴിയും. തുടക്കത്തില്‍ സാവധാനത്തിലുള്ളമാറ്റം, പിന്നെ പെട്ടെന്നുള്ള മാറ്റം,വീണ്ടും സാവധാനത്തിലുള്ള പരിണാത്മകമായ മാറ്റം, തുടര്‍ന്ന് പെട്ടെന്നുള്ള വിപ്ലവാത്മകമായ മാറ്റം. സമൂഹത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ ഇത് ഉല്പാദനശക്തികളുടെ അളവിലുണ്ടായമാറ്റം ഒരു ഘട്ടമെത്തുമ്പോള്‍ ഉല്പാദന ബന്ധങ്ങളുടെ ഗുണാത്മകമായ മാറ്റമായി പരിണമിക്കുന്നു എന്ന് കാണാം. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏത് മാറ്റത്തിനും ഈ രണ്ട് ഘടകങ്ങള്‍ — പരിണാമാത്മകവും (അളവ്); വിപ്ലവാത്മകവും (ഗുണം) ആയ ഘടകങ്ങള്‍ കാണാവുന്നതാണ്. വെള്ളത്തിന്റെ ചൂടിന്റെ അളവ് ഒരു പരിധിവരെ വര്‍ധിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ അത് ഗുണാത്മകമായി വ്യത്യസ്തമായ നീരാവിയായിത്തീരുന്നു; കുറയുകയാണെങ്കില്‍ ഐസും. പരമാണുക്കളിലെ പ്രേട്ടോണുകളുടെ എണ്ണത്തില്‍ വരുന്ന മാറ്റം ഒരു മൂലകത്തെ മറ്റൊന്നാക്കിമാറ്റുന്നു.

മാറ്റത്തിന്റെ, ചലനത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ നിയമമാണിത്: അളവില്‍ വരുന്ന മാറ്റം ഗുണത്തിലുള്ള മാറ്റമായിത്തീരുന്നു.

ചോദ്യങ്ങള്‍

അളവില്‍ വരുന്ന മാറ്റം ഗുണത്തില്‍ വരുന്ന മാറ്റമായിത്തീരുന്നതിന് രസതന്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം എന്നിവയില്‍ നിന്ന് ഏതാനും ഉദാഹരണങ്ങള്‍ കൊടുക്കുക?

മാറ്റങ്ങള്‍ എന്തെല്ലാം തരം?

— 10 —
പഴയതില്‍ നിന്ന് പുതിയതിലേക്ക്

എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും പ്രക്രിയകളിലും ഉള്ള ആന്തരികമായ വൈരുധ്യങ്ങളാണ് അവയുടെ ചലനത്തിന്, വളര്‍ച്ചക്ക്, പ്രേരകമായ ബലം നല്‍കുന്നതെന്ന് കാണുകയുണ്ടാല്ലോ. ഈ വിരുദ്ധ ജോടികളില്‍ ഒന്ന് വളരുന്നതും മറ്റേത് തളരുന്നതുമായി കാണാം. വര്‍ഗവിഭക്തസമൂഹങ്ങളില്‍, ഉല്‍പാദന ശക്തികളുടെ വളര്‍ച്ചക്ക് തടസ്സമായി നില്‍ക്കുന്ന പഴയ ഉല്‍പാദനവ്യവസ്ഥയെ നിലനിര്‍ത്താന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന ശക്തികളും (വര്‍ഗങ്ങളും) ഉല്‍പാദനശക്തികളുടെ വളര്‍ച്ചയില്‍ താല്‍പര്യമുള്ളതും അതിനാല്‍ അനുകൂലമായ പുതിയ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കാന്‍ വേണ്ടി പഴയതിനെതിരെ സമരം ചെയ്യുന്നതും ആയ ശക്തികളും ഉണ്ടെന്ന് കാണാം, ഉല്‍പാദനശക്തികള്‍ സദാ വളരുന്നു; കാലം ചെല്ലുന്നതിനനുസരിച്ച് മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ഒട്ടാകെയുള്ള അനുഭവസമ്പത്ത് ഒരിക്കലും കുറയുകയില്ല. ഉല്‍പാദനോപകരണങ്ങളും ഒന്നിനൊന്ന് മെച്ചപ്പെട്ട് വരുന്നു. (സൈന്ധവ സംസ്കാരത്തിന്റെ നേരെയുണ്ടായ ആര്യന്‍ ആക്രമണത്തെപ്പോലെ ഒരു അണുബോമ്പ് യുദ്ധം നടന്ന് മനുഷ്യരാശി ഒന്നടങ്കം ചത്തൊടുങ്ങിയില്ലെങ്കില്‍) അങ്ങനെ ഉല്‍പാദനശക്തികള്‍ വളരുക തന്നെ ചെയ്യും എന്നാണ് ചരിത്രം കാണിക്കുന്നത്. അപ്പോള്‍ ഒരു കാര്യം തീര്‍ച്ച. ഏതൊരു സമൂഹത്തിലെയും വളരുന്ന ശക്തി (വര്‍ഗം) ഉല്‍പാദന ശക്തികളുടെ വളര്‍ച്ചയെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. അതിനെ എതിര്‍കുന്ന ശക്തി (വര്‍ഗം) നശിക്കാതെ നിവൃത്തിയില്ല. ഈ പുരോഗമനകാരി വര്‍ഗം (ശക്തി) പഴയ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥക്കുള്ളില്‍ തന്നെ ക്രമത്തില്‍ ക്രമത്തില്‍ കരുത്താര്‍ജ്ജിച്ചുവരിയകയും (അളവിലുള്ള മാറ്റം) അവസാനം വിപ്ലവകരമായ മാറ്റം (എടുത്തുചാട്ടം) വഴി പഴയ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ തകര്‍ത്ത് പുതിയ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥക്ക് രൂപം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയുടെ നിയമമാണ് നേരത്തെ കണ്ട ഗുണവും അളവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ നിയമം. ഈ പ്രക്രിയക്ക് തുടര്‍ച്ചയായി മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്ന വളര്‍ച്ചയുടേതായ ഒരു സ്വഭാവമുണ്ട്. അതാണ് നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധം എന്ന മൂന്നാമത്തെ വൈരുധ്യാത്മക ചലനനിയമം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

ആന്തരിക വൈരുധ്യപ്രേരിതമായ സ്വയം ചലനത്തിന്റെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ഗുണപരമായ മാറ്റത്തെ, പഴയത് മാറി പുതിയ ഒന്ന് ഉണ്ടാകുന്നതിനെ ആണ് നിഷേധം എന്നു പറയുന്നത്. ഈ എടുത്തുചാട്ട പ്രക്രിയക്കെന്നപോലെ, മാറ്റത്തിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന പുതിയതിനെയും (പഴയതിന്റെ) നിഷേധം എന്നു പറയും. അങ്ങനെ നിഷേധം എന്നതുകൊണ്ട് പ്രക്രിയയെ മാത്രമല്ല, പ്രക്രിയയുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന വസ്തുവിനെയും കുറിക്കുന്നു. ഈ പുതിയതിലും അതിന്റെ വളര്‍ചക്ക് ആധാരഭൂതമായ വൈരുധ്യങ്ങള്‍, വിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ ജോടികള്‍, ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇതിലും ഒന്ന്, ഈ പുതിയതിനെ നില നിര്‍താന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതും മറ്റേത് അതിനെ മാറ്റി അതിനേക്കാള്‍ പുതുതായി ഒന്നുണ്ടാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതും ആയിരിക്കും. അവസാനം അത് സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അപ്പോള്‍ ഈ അവസാനത്തേത്, അതില്‍ മുമ്പത്തേതിന്റെ നിഷേധമായി, ‘നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധ’മായി ഭവിക്കുന്നു. ഇതാണ് അടിമത്തത്തില്‍ നിന്ന് നാടുവാഴിത്തത്തിലേക്കും അതില്‍നിന്ന് മുതലാളിത്തത്തിലേക്കുമുള്ള പരിവര്‍തനത്തില്‍ നാം കണ്ടത്. സസ്യപ്രപഞ്ചത്തിലും ജന്തുപ്രപഞ്ചത്തിലും ഒക്കെ വിവിധ രൂപങ്ങളില്‍ ഇത് കാണാവുന്നതാണ്.

ഉദാഹരണത്തിന്, നമുക്കൊരു പയറിന്‍ ചെടിയെടുക്കുക. അത് വളര്‍ന്ന് പുഷ്പിച്ച് ഫലം തന്ന് അവസാനം അളിഞ്ഞ് മണ്ണടിയുന്നു; അവശേഷിക്കുന്നത് വിത്താണ്. ഈ വിത്ത് അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങളില്‍ മുളച്ച് (സ്വയം നശിച്ച്) ചെടിയായി വളര്‍ന്ന് പുഷ്പിച്ച് കൂടുതല്‍ വിത്തുകള്‍ നല്‍കുന്നു. ഈ പ്രകിയ അനുസ്യൂതമായി തുടരുന്നതാണ്. ഇവിടെ ചെടിയുടെ വളര്‍ചക്കും വിത്തുല്‍പാദനത്തിനും ആവശ്യമായ ബലങ്ങള്‍ നാം പുറമേനിന്ന് ഏല്‍പിക്കുന്നവയല്ല. ചെടിയില്‍ തന്നെ അടങ്ങിയിട്ടുള്ളവയാണ്. ബാഹ്യമായ സംഗതികള്‍-സൂര്യവെളിച്ചം, വെള്ളം, മണ്ണ്, വളം മുതലായവ-അതിനെ സഹായിക്കുന്നു എന്നുമാത്രം. അതുപോലെ വിത്ത് മുളച്ച് ചെടിയായിത്തീരുന്ന പ്രക്രിയയും ആന്തരിക സ്വഭാവമാണ്-ബാഹ്യബലപ്രയോഗം കൊണ്ട് നടക്കുന്നതല്ല. ഇവിടെ വിത്ത് ചെടിയുടെ നിഷേധമാണ്. അടുത്ത ചെടി ഈ വിത്തിന്റെ നിഷേധവും. അത് നിഷേധിക്കപ്പെട്ട് വീണ്ടും വിത്തുണ്ടാകുന്നു. പക്ഷേ ആദ്യം ഒരു വിത്തുണ്ടായിരുന്നത് ഇപ്പൊള്‍ നിരവധി വിത്തുകളായി മാറി. അങ്ങനെയാണ് വളര്‍ച, വികാസം സംഭവിക്കുന്നത്. ചിലപ്പോള്‍ ചില പുതിയ സവി സവിശേഷതകള്‍ കൈവന്നെന്നും വരും – മ്യൂട്ടേഷന്റെയും മറ്റും ഫലമായി നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധം എന്ന നിയമത്തിന്റെ എല്ലാവശങ്ങളും ഈ ഉദാഹരണത്തില്‍ പ്രകടമാകുന്നില്ല.

പ്രാകൃതമായ കല്ലു്, ചെത്തി മുര്‍ച്ചകൂട്ടിയ കല്ലു്, ഓട്ടുളി, ഇരുമ്പുളി, കട്ടിങ് മെഷിനുകള്‍ … മരത്തടി, ഇരുമ്പുകുടം, ഹൈഡ്രോളിൿഫോര്‍ജ്ജ് … തുളക്കോല്‍, തിരി ഉളി, ഡ്രില്‍, ലേസര്‍, ബീം, …, മരക്കമ്പു്, മരക്കലപ്പ, ഇരുമ്പുകലപ്പ, ട്രാക്ടര്‍ ഉല്പാദനോപകരണങ്ങളുടെ വളര്‍ച്ച വ്യക്തമാണു്.

ഈ വിശദീകരണങ്ങളില്‍നിന്നു് ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാകുന്നു. വസ്തുവിനോ പ്രതിഭാസത്തിനോ പുറമെനിന്നു് അതിനകത്തേക്കു് കുത്തിച്ചെലുത്തുന്ന ഒന്നല്ല നിഷേധം. മറിച്ചു് അതിന്റെ ആന്തരികമായ ചലനത്തിന്റെ, വളര്‍ച്ചയുടെ ഫലമായാണു് അതു് ഉണ്ടാകുന്നതു്. സമൂഹത്തിന്റെ മാറ്റത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ നാമിതു് വ്യക്തമായി കണ്ടതാണു്.

ഗുണപരമായ മാറ്റം സംഭവിക്കുക എന്നു് പറയുന്നതു് ആദ്യമുണ്ടായിരുന്നതിന്റെ പൂര്‍ണ്ണനാശം സംഭവിക്കലല്ല. എങ്കില്‍ മാറ്റം എന്നു് പറയില്ലല്ലോ. വെള്ളം തിളച്ചു് ആവിയാകുമ്പോള്‍, അതിന്റെ രാസചേരുവക്കു് മാറ്റം വരുന്നില്ല. പുതിയ ചില ഗുണങ്ങള്‍ സിദ്ധിക്കുകയും പഴയ ചിലവ നഷ്ടപ്പെടുകയും മാത്രമാണു് ചെയ്യുന്നതു്. ചിലര്‍ നിഷേധം എന്ന പദത്തെ “നാശം” എന്ന പദത്തിനു് തുല്യാര്‍ത്ഥത്തിലാണു് കണക്കാക്കുന്നതു്. അതു് ശരിയല്ല. അടിമത്തവ്യവസ്ഥ മാറി (നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു്) ഫ്യൂഡലിസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥ വന്നപ്പോള്‍ അന്നേവരെ ആര്‍ജ്ജിച്ചിരുന്ന അനുഭവങ്ങളും, അറിവുകളും നശിക്കുകയുണ്ടായില്ല. ഭാഷ മാറിയില്ല. കല, സംസ്കാരം മുതലായവയുടെ ഉള്ളടക്കത്തില്‍ ക്രമത്തില്‍ മാറ്റം വന്നെങ്കിലും രൂപത്തില്‍ വലിയ മാറ്റം വന്നില്ല. പുരോഗതിക്കു് തടസ്സമായവ മാത്രമേ മാറിയുള്ളു. സാങ്കേതികവിദ്യകളും മറ്റു് വിജ്ഞാനങ്ങളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടില്ല. നാടുവാഴിത്തവ്യവസ്ഥയില്‍ നിന്നു് മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയിലേക്കു് മാറിയപ്പോഴും ഇതുതന്നെയാണു് സംഭവിച്ചതു്. നാടുവാഴിത്ത വ്യവസ്ഥയിലെ ജീര്‍ണ്ണിച്ചവയും പുരോഗമനവിമുഖവുമായ കാര്യങ്ങള്‍ മാത്രമാണു് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതു്. പുരോഗമനപരവും നല്ലതും ആയ കാര്യങ്ങള്‍ എല്ലാം നിലനിര്‍ത്തപ്പെട്ടു. ഗണിതവും, രസതന്ത്രവും സാഹിത്യവും ഒന്നും നശിച്ചില്ല. അവയെല്ലാം ഉല്പാദനശക്തിയുടെ വളര്‍ച്ചയെ സഹായിക്കുന്നവയായിരുന്നു. നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതു് ഉല്പാദനശക്തിയുടെ വളര്‍ച്ചക്കു് വിഘാതമായിനിന്നിരുന്ന സ്വത്തുടമാവന്ധങ്ങളും നാടുവാഴി–അടിയാള ബന്ധങ്ങളും ആണു്.

ഒക്ടോബര്‍ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം വിപ്ലവത്തിനു് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ കലാ-സാഹിത്യ സമ്പത്തുകളും നശിപ്പിക്കണം. അവ ബൂര്‍ഷ്വാസിയുടെതാണു്. തൊഴിലാളിവര്‍ഗ്ഗത്തിന്റെതായ തികച്ചും പുതുതായ കലകള്‍ക്കു് രൂപംകൊടുത്തു് വളര്‍ത്തിക്കൊണ്ടു് വരണം എന്നു് വാദിച്ചവര്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. ടോള്‍സ്റ്റോയിയും ഗോഗളും മയ്ക്കോവ്‌സ്കിയും ലമൊണലൊവും എല്ലാം ഇക്കൂട്ടര്‍ക്കു് വര്‍ജ്ജ്യമായിരുന്നു. അവരുടെ സൃഷ്ടികള്‍ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേകവര്‍ഗ്ഗത്തിന്റെ മാത്രമല്ലെന്നും ജനങ്ങളുടെ ആകെയുള്ള മഹത്തായ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണെന്നും പ്രൊല്യേത്കുല്‍ത് (തൊഴിലാളിവര്‍ഗസംസ്കാര) വാദികള്‍ക്ക് മനസിലാക്കിക്കൊടുക്കാന്‍ ലെനിന് ഏറെ പാടുപെടേണ്ടി വന്നു.

ഇന്നലത്തേതിന്റെ തുടര്‍ചയാണ്, ഇന്നത്തേത്, നാളത്തേത് ഇന്നത്തേതിന്റെ തുടര്‍ചയും. ഭൂതത്തില്‍നിന്ന് തികച്ചും സ്വതന്ത്രമായ ഒരു വര്‍തമാനവും ഭാവിയുമില്ല. നാമിങ്ങനെ ചില കാര്യങ്ങള്‍ പഠിക്കുകയും ചര്‍ചിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതുതന്നെ അതിന്റെ തെളിവാണ്. മാര്‍ക്സിയന്‍ ദര്‍ശനത്തെക്കുറിച്ചും തൊഴിലാളിവര്‍ഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചും തെറ്റായ ധാരണകള്‍ മാത്രം പുലര്‍ത്തുന്ന കൂട്ടര്‍ (കരുതിക്കൂട്ടിയും അല്ലാതെയും) പുലമ്പുന്ന പല വിഡ്ഢിത്തങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്, നമ്മുടെ പ്രാചീന സംസ്കാരത്തിന്റെ എല്ലാ നേട്ടങ്ങളെയും അവര്‍ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് – അമ്പലങ്ങള്‍ തല്ലിത്തകര്‍കുമത്രെ. പുസ്തകങ്ങള്‍ ചുട്ടുകരിക്കുമത്രെ, പഴയ ചിത്രങ്ങളും സംഗീതങ്ങളും നിഷേധിക്കുമത്രേ. എത്ര തെറ്റായ ധാരണകള്‍! ഭൂതകാലത്തിന്റെ നല്ല നേട്ടങ്ങളെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധയോടുകൂടി കാത്തുസൂക്ഷിക്കാന്‍ തൊഴിലാളിവര്‍ഗത്തിനേ കഴിയൂ. കഴിഞ്ഞ അര നൂറ്റാണ്ടുകാലത്തിനുള്ളില്‍ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം, ബാലെ നൃത്തം മുതലായ മുന്‍കാല സമൂഹങ്ങള്‍ വളര്‍തിയിട്ടുള്ള കലകള്‍ക്ക് സോവിയറ്റ് യൂണിയനില്‍ ലഭിച്ച പ്രോത്സാഹനവും വളര്‍ചയും അമേരിക്കയില്‍ ലഭിച്ചതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തിനോക്കുമ്പോള്‍ അത് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. പണ്ട് ഉന്നതകുലജാതര്‍ക്കും പണക്കാര്‍ക്കും മാത്രം ലഭ്യമായിരുന്ന ആ കലകള്‍ ഇന്ന് സോവിയറ്റ് യൂണിയനില്‍ ജനകീയമായിരിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ ആസ്വാദനശേഷി വളര്‍ന്നിരിക്കുന്നു. കാരണം, ഈ കലകള്‍ ഒന്നും തന്നെ അന്നും നാടുവാഴികളുടേയോ ബൂര്‍ഷ്വാസികളുടെയോ മാത്രം സൃഷ്ടികളായിരുന്നില്ല. മുഴുവന്‍ ജനങ്ങളുടേയും സ്വത്തായിരുന്നു. എന്നാല്‍ മറ്റു സ്വത്തുക്കളെപ്പോലെ ഇതിനും ജന്മം കൊടുക്കാന്‍ മാത്രമേ അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗത്തിന് സൗകര്യമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ആസ്വദിക്കാന്‍ സമയമോ സൗകര്യമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല! അത് ലഭിക്കുന്നതോടെ കലകള്‍ പൂര്‍വാധികം ഊര്‍ജസ്വലതയോടെ വളരുന്നു. ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ വളരുന്നു. ഉല്‍പാദനശക്തികള്‍ വളരുന്നു–എല്ലാം വളരുന്നു.

നമ്മുടെ സൗരയൂഥം രൂപം കൊന്റപ്പോള്‍ വെറും മൂലകങ്ങളും അതിലളിതങ്ങളായ ഏതാനും യൗഗികങ്ങളും മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. പ്രകൃതിയുടെ വികാസത്തിലൂടെ ഭൂമുഖത്തുള്ള പദാര്‍ഥങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണങ്ങളായി; അവസാനം കാര്‍ബണിക യൗഗികങ്ങളും ജീവന്റെ പ്രാഥമികരൂപങ്ങളും ഉണ്ടായി. ലളിത ജീവരൂപങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണങ്ങളായി. ജന്തുവര്‍ഗം രൂപം കൊണ്ടു; മനുഷ്യക്കുരങ്ങുകള്‍ ഉണ്ടായി. അവയില്‍ നിന്ന് പ്രാകൃതമനുഷ്യന്‍ രൂപം കൊണ്ടു. ഭാഷയും സമൂഹവും ഉണ്ടായി. പ്രാകൃത സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥമാറി, അടിമത്ത, നാടുവാഴിത്ത, മുതലാളിത്ത, സോഷ്യലിസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥകള്‍ ഒന്നിനൊന്ന് പിറകെയായി രൂപം കൊണ്ടു. പുരോഗതി എന്ന വാക്കുകൊണ്ടു് ഇതൊക്കെയല്ലാതെ മറ്റെന്താണു് അര്‍ത്ഥമാക്കേണ്ടതു്? ‘പഴയ നല്ലകാല’ത്തെ വിളിച്ചുകേഴുന്ന പലരെയും ഇന്നും കാണാം. ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും പുരോഗതി മനുഷ്യനെ മുമ്പോട്ടല്ല, പിറകോട്ടാണു് നയിച്ചിരിക്കുന്നതു് എന്നു് ഇവര്‍ മുറവിളികൂട്ടുന്നു. മതം മനുഷ്യനു് നല്‍കിയ സാമൂഹ്യമൂല്യങ്ങളെ ശാസ്ത്രം നശിപ്പിച്ചു. ഇന്നു് ഭൗതികജീവിതത്തിലേ ജനങ്ങള്‍ക്കു് വിചാരമുള്ളു. അദ്ധ്യാത്മിക ചിന്തകളൊന്നുമില്ല. എന്നൊക്കെ വിലപിക്കുന്നവരുണ്ടല്ലൊ. വെറും കാര്‍ബണ്‍, ഹൈഡ്രജന്‍ മുതലായ മൂലകങ്ങളില്‍നിന്നുതുടങ്ങി ഇത്രയും സങ്കീര്‍ണ്ണങ്ങളായ വികാസപ്രക്രിയയിലൂടെ മദ്ധ്യകാലത്തിലെ മനുഷ്യ സമൂഹം വരെയുള്ള ചലനം വളര്‍ച്ചയും അവിടന്നിങ്ങോട്ടു് എല്ലാം തളര്‍ച്ചയും ആണെന്നു് വാദിക്കുന്നതു് എത്ര അര്‍ത്ഥശൂന്യമാണു്.

‘നിഷേധത്തന്റെ നിഷേധ’ത്തിലൂടെയുള്ള വളര്‍ച്ചയ്ക്കു് പുരോഗമനത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാത്രമല്ല ഉള്ളതു്, വളര്‍ച്ചയുടെ നിരക്കു് സദാ ത്വരിതപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വഭാവം കൂടി ഉണ്ടു്. ആദ്യത്തെ ജീവരൂപങ്ങള്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടശേഷം ഏതാണ്ടു് 350 കോടി കൊല്ലം വേണ്ടി വന്നു മനുഷ്യന്റെ പൂര്‍വ്വികനായ മനുഷ്യകുരങ്ങിലേക്കെത്തുവാന്‍, അവിടെ നിന്നു് മനുഷ്യനിലേക്കുള്ള വളര്‍ച്ച ലക്ഷക്കണക്കിനു് കൊല്ലംകൊണ്ടാണുണ്ടായതു്, വേട്ടയാടി ഫലമുലാദികള്‍ പറിച്ചു് ആഹാരം സമ്പാദിച്ചുകൊണ്ടുനടന്ന പ്രാകൃതസമൂഹത്തിന്റെ കാലം പരിനായിരക്കണക്കിനു് കൊല്ലങ്ങളായിരുന്നു. അടിമത്ത വ്യവസ്ഥ ഏതാനും ആയിരം കൊല്ലങ്ങളെ നീണ്ടുനിന്നുള്ളു നാടുവാഴിത്തമാകട്ടെ ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകളും.. മുതലാളിത്തത്തില്‍ നിന്നും സോഷ്യലിസത്തിലേക്കുള്ള പരിവര്‍ത്തനം അതിലും വേഗത്തിലാണു് നടക്കുന്നതു്. അതിന്റെ വേഗം കൂടിവരുന്നതാണു്.

മറ്റൊരു സ്വഭാവം കൂടി കാണാം. വിത്തിന്റെ നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധം വിത്തുകള്‍, കൂടുതല്‍ വിത്തുകള്‍ ആണെന്നു് കണ്ടല്ലൊ. ഒരു തരത്തിലുള്ള ആവര്‍ത്തനമാണിവിടെ കാണിക്കുന്നതു്. രാസമൂലകങ്ങള്‍ ഒന്നു് മറ്റൊന്നില്‍ നിന്നു് വ്യത്യസ്തമാകുന്നതു് അണുകേന്ദ്രത്തിലെ പ്രോട്ടോണുകളുടെ എണ്ണംകൊണ്ടാണല്ലൊ. സോഡിയത്തിന്റെ അണുകേന്ദ്രത്തില്‍ 11 പ്രോട്ടോണുകളുണ്ടു്. ഒരു പ്രോട്ടോണ്‍ ചേര്‍ത്താല്‍ മഗ്നീഷ്യം കിട്ടുന്നു. ഒന്നുകൂടി ചേര്‍ത്താല്‍ അലുമിനിയം. പിന്നെയും ഒന്നുകൂടി ചേര്‍ത്താല്‍ സിലിക്കണ്‍. ഗുണധര്‍മ്മങ്ങള്‍ തികച്ചും വ്യത്യസ്തം. അവസാനം ആകെ എട്ടു പ്രോട്ടോണുകള്‍ ചേര്‍ക്കുമ്പോള്‍ പൊട്ടാസ്യം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിനു് സോഡിയവുമായി വളരെയധികം സാദൃശ്യമുണ്ടു്. ഏതാണ്ടു് ഒരു ആവര്‍ത്തനംപോലെയാണു്. വളര്‍ച്ചയുടെ ചില ഘട്ടങ്ങളില്‍ പണ്ടു് താണ്ടിയ ചില ഘട്ടങ്ങള്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നതായി, വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതായി, തോന്നുന്നു. ഇതു് പഴയതിന്റെ തനി ആവര്‍ത്തനമല്ല എന്നു് പ്രത്യേകം ഓര്‍ക്കണം. ചില സാമ്യങ്ങള്‍ കാണും. അതു് കണ്ടു് പഴയതു് ആവര്‍ത്തിക്കുകയാണ് എന്നു് തെറ്റിദ്ധരിക്കേണ്ട – “ജനനം, മരണം, പുനരപിജനനീജഠരേശയനം” ചതുര്‍യുഗം, പ്രളയം മുതലായവയൊക്കെ സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ്. പക്ഷേ, ഇവയിലൊക്കെ ഒരു ചക്രവും അതിനുമുമ്പത്തെ ചക്രവും തമ്മില്‍ യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല. രണ്ടിനും ഇടക്ക് പൂര്‍ണ്ണമായ വിടവാണ്. എല്ലാം ‘ആദ്യേം പുതീം’ തുടങ്ങണം. പ്രാകൃതമൂല്യങ്ങളില്‍ നിന്ന് ആദ്യജീവരൂപങ്ങളിലേക്ക്, അവിടെ നിന്ന് സങ്കീര്‍ണ്ണ ജീവികള്‍, മനുഷ്യകുരങ്ങന്‍, മനുഷ്യന്‍, വിവധ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥകള്‍ … എന്നിങ്ങനെയുള്ള യാന്ത്രികമായ ആവര്‍തനം! ഇതൊക്കെ തെറ്റാണ്. നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധത്തിലൂടെയുള്ള വളര്‍ച്ചയില്‍ കാണുന്നത് ഇത്തരത്തിലുള്ള ആവര്‍ത്തനമല്ല എന്നോര്‍ക്കണം. വികാസം, ചലനം, മാറ്റം, വളര്‍ച്ച — സദാ മുന്നോട്ടാണ്. (നിര്‍വചനപ്രകാരം എന്നു വേണമെങ്കില്‍ എടുക്കാം.) പഴയ ഒന്നും അതുപോലെ ആവര്‍തിക്കപ്പെടുന്നില്ല. പഴയതിന്റെ ഗുണധര്‍മ്മങ്ങളില്‍ ചിലവ പുതിയതില്‍ കണ്ടെന്നുവരാം. അത്രമാത്രം.

* * *

അങ്ങനെ മാറ്റത്തിന്റെ നിയമങ്ങള്‍ ഏവയെന്ന് നാം കണ്ടു. മാറ്റത്തിന്, ചലനത്തിന് നിദാനമായ ബലം വിപരീതങ്ങളുടെ സംഘട്ടനമാണ് എന്നും മാറ്റത്തിന്റെ രീതി, തുടര്‍മാറ്റം–എടുത്തുചാട്ടം എന്ന വിധത്തിലാണ് എന്നും, ഇതിന്റെ ഫലമായി മൊത്തത്തില്‍ പുരോഗമനാത്മകമായി മുന്നേറ്റം ഉണ്ടാകുന്നു എന്നും നാം കണ്ടു. അടിമത്തം ‘ഹീന’മാണെങ്കിലും പ്രാകൃതസാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയെ അപേക്ഷിച്ച് അത് ഒരു മുന്നേറ്റമായിരുന്നു; നാടുവാഴിത്തം അവിടെ നിന്നും മുന്നേറി, പിന്നെ മുതലാളിത്തവും പിന്നിട്ട് സോഷ്യലിസത്തിലേക്കും അവിടന്നങ്ങോട്ട് കമ്യൂണിസത്തിലേക്കും മാനവരാശി നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഓരോ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയും അതിനു മുമ്പുള്ളതിനെ നിഷേധിക്കുകയും പിന്നീടുവരുന്നതിനാല്‍ സ്വയം നിഷേധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു; ഈ നിഷേധ പ്രക്രിയ നടക്കുന്നതാകട്ടെ, താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ ഒരു കാലയളവിനുള്ളിലും കുറെയൊക്കെ തീക്ഷ്‌ണമായ സംഘട്ടനങ്ങളില്‍ കൂടെയും ആണ്. ഗോത്രയുദ്ധങ്ങളിലൂടെയാണ് അടിമത്തം നിലവില്‍‌വന്നത്. സ്പാര്‍ടക്കസ് തുടങ്ങിവെച്ച ‘കലാപ’മാണ് അടിമത്തത്തിന്റെ വേരറുത്തത്. അന്നിട്ടും 19-ആം നൂറ്റാണ്ടില്‍ നീഗ്രോകളെ അടിമകളാക്കി കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്നു അമേരിക്കക്കാര്‍. അവരുടെ വിമോചനത്തിന്റെ കഥയാണ് ഫ്രീഡം റോഡ്. അബ്രഹാം‌ലിങ്കണ് തന്റെ ജീവനെത്തന്നെ ബലി നല്‍‌കേണ്ടിവന്നു അതിന്. 17–18 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ രക്തരൂഷിതവൗമ്, ചില സ്ഥലങ്ങളില്‍ അത്രതന്നെ രക്തരൂഷിതമല്ലാത്തതുമായ വിപ്‌ളവങ്ങള്‍ നാടുവാഴിത്തത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിച്ചു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ മുതലാളിത്തത്തില്‍നിന്ന് സോഷ്യലിസത്തിലേക്ക് കടന്ന ഓരോ രാജ്യത്തിനും കനത്ത വില നല്‍കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്‍റ്റ്. ഒക്ടോബര്‍ വിപ്‌ളവം, തുടര്‍ന്നുണ്ടായ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം, ചൈനീസ് വിപ്‌ളവം, ക്യൂബന്‍ വിപ്‌ളവം, വിയത്‌നാം, കംബോഡിയ … സോഷ്യലിസത്തിലേക്കുള്ള പരിവര്‍തനത്തിന്റെ തീവ്രസമരത്തിനിടക്കാണ് ഇന്ന് നാം. ഓരോ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥയും തകരാനും പുതിയ ഒന്നു് രൂപപ്പെടാനും ഇടയാക്കിയതു് ഉല്പാദനശക്തിയും, ഉല്പാദനബന്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘട്ടനമാണെന്നും കണ്ടു.

ഇന്നു് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വിപ്ലവസമരത്തിനു് നേതൃത്വം നല്‍കാന്‍ നിയുക്തരായിട്ടുള്ള തൊഴിലാളിവര്‍ഗ്ഗത്തിനു് അതിനു് കഴിയണമെങ്കില്‍, ഈ ചരിത്രപരവും ഭൗതികവാദപരവും ആയ വീക്ഷണം ഉണ്ടായേ തീരു. “ചെയ്ത വേലക്കു് ന്യായമായ കൂലി” എന്ന മുദ്രാവാക്യം കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നും “കൂലിവേലവ്യവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കുക” എന്നതായിരിക്കണം മുദ്രാവാക്യമെന്നും ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനു് മുമ്പുതന്നെ എംഗല്‍സ് നമ്മോടു് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടു്. അപ്പോള്‍ തൊഴിലാളികളെ സംബന്ധിച്ചെടുത്തോളം ‘ശാസ്ത്രബോധ’ത്തിന്റെ കാതലായ ഒരു വശം ഇതാണു്.

കൂലിവേല വ്യവസ്ഥ കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു

മത്സരാധിഷ്ഠിത സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഉല്പാദന ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയാണു് മത്സരത്തിനു് നിദാനം. അതൊഴിവാക്കാന്‍ ഉല്പാദന ഉപകരണങ്ങള്‍ പൊതു ഉടമയിലാക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഈ അവസാനം പറഞ്ഞതിന്റെ ശാസ്ത്രീയമായ ന്യായീകരണം എന്താണെന്നു്, അതു് നമ്മുടെ ആത്മനിഷ്ഠമായ ആഗ്രഹം മാത്രമല്ലേ എന്നു് ചോദിച്ചേക്കാം. അല്ല. കാരണം, എല്ലാ ഉല്പാദന ഉപകരണങ്ങളും ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ളതു് ജനങ്ങളാണു് ഒരോന്നിനും നിരവധി നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി, നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലായി ജനിച്ചു്, അദ്ധ്വാനിച്ചു്, ജീവിച്ചു് മരിച്ചവരുടെ അദ്ധ്വാനത്തിന്റെ അംശം കാണാം. മാത്രമല്ല, അതില്‍ മറ്റൊന്നും തന്നെ ഇല്ലതാനും. ഏതൊരു ഉപകരണവുമെടുത്തോളു, അതു് മുര്‍ത്തരൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ള മനുഷ്യാദ്ധ്വാനം മാത്രമാണു്. മറ്റൊന്നുമല്ല. വേണമെങ്കില്‍ നമ്മുക്കു് കുറച്ചുകൂടി വിശദമായി പരിശോധിച്ചുനോക്കാം.

ഉദാഹരണത്തിനു് ലെയ്ഥ് ഒരു ഉല്പാദന ഉപകരണമാണു്. കളമശ്ശേരിയിലെ എച്ഛ് എം ടി ഫാക്ടറിയില്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ലെയ്ഥ്, അതില്‍ എന്തെല്ലാം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടു്. തൊഴിലാളികളുടെ അദ്ധ്വാനം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടു്. കൂടാതെ, ആ യന്ത്രമുണ്ടാക്കാനായി കളമശ്ശേരിയില്‍ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള യന്ത്രങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടു്. ഇവയുടെ ഒരംശവും അതില്‍ അടങ്ങിയിരിക്കും. അങ്ങനെ കളമശ്ശേരിയില്‍ ഉണ്ടാക്കിയ യന്ത്രത്തിന്റെ — ഇതിനെ ഇന്നത്തെ യന്ത്രം എന്നു് വിളിക്കാം — ഘടന ഇങ്ങനെ കുറിക്കാം:

എച് എം ടി |  |
ലെയ്ഥ് | = | കളമശ്ശേരിയിലെ തൊഴിലാളികളുടെ അദ്ധ്വാനം
| + | അസംസ്കൃതപദാര്‍ത്ഥം
| + | കളമശ്ശേരിയില്‍ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള യന്ത്രത്തിന്റെ
|  | (ഇന്നലത്തെ യന്ത്രത്തിന്റെ) ഒരംശം

ഉരുക്ക് ഭിലായിയില്‍നിന്ന് വരുന്നു. അതില്‍ ഭിലായിയിലെ തൊഴിലാളികളുടെ അധ്വാനവും കല്‍കരിഖനികളില്‍ നിന്നും ഇരുമ്പുഖനികനികളില്‍ നിന്നും മറ്റും അവിടെയുള്ള യന്ത്രങ്ങളുപയോഗിച്ച് അവിടത്തെ തൊഴിലാളികള്‍ കുഴിച്ചെടുത്തയച്ച അയിരും കല്‍ക്കരിയും, റഷ്യയിലെ തൊഴിലാളികള്‍ റഷ്യ യിലെ അസംസ്കൃതപദാര്‍ത്ഥങ്ങളും യന്ത്രങ്ങളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് നിര്‍മിച്ച് ഉരുക്കുമില്ലിന്റെ ഒരംശവും എല്ലാം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കളമശേരിയില്‍ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള യന്ത്രമാകട്ടെ, ചെക്കസ്ളവാക്യ യിലെ തൊഴിലാളികള്‍ അവിടെയുള്ള യന്ത്രങ്ങളും അസംസ്കൃതപദാര്‍ത്ഥങ്ങളും കൂട്ടിയുണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ളതാണ്. റഷ്യ യിലും ചെക്കസ്ളവാക്യ യിലും ഈ യന്ത്രങ്ങള്‍ ഇന്നത്തേയും ഇന്നലത്തേയും യന്ത്രങ്ങള്‍കുമുമ്പ് ഉണ്ടായവയാണ്.

അപ്പോള്‍ എച് എം ടി |  |
ലെയ്ഥ് | = | കളമശേരിയിലെ തൊഴിലാളികളുടെ അധ്വാനം
| + | ഭിലായിലെ തൊഴിലാളികളുടെ അധ്വാനം
| + | ഖനികളിലെ തൊഴിലാളികളുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ ഒരംശം.
| + | റഷ്യയിലെ തൊഴിലാളികളുടെ അധ്വാനത്തിന്റെയും
|  | യന്ത്രത്തിന്റേയും ഒരംശം
| + | ചെക്കസ്ളവാക്യയിലെ തൊഴിലാളികളുടേയും
|  | അധ്വാനത്തിന്റെയും യന്ത്രത്തിന്റേയും ഒരംശം

റഷ്യ‌‌യിലുള്ളയന്ത്രം, വിപ്ലവത്തിനുമുമ്പ് അമേരിക്കയില്‍ നിന്നും ബ്രിട്ടനില്‍ നിന്നും കൊണ്ടു വന്നിട്ടുള്ള യന്ത്രങ്ങ‌ളുപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ള യന്ത്രങ്ങള്‍കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയതാവാം. ചെക്കസ്ളവാക്യ യിലെ യന്ത്രം ഉണ്ടാക്കാന്‍ ഉപയോഗിച്ച യന്ത്രം ജര്‍മനിയില്‍ നിന്നോ മറ്റേതെങ്കിലും രാജ്യത്തു നിന്നോ കൊണ്ടുവന്ന കൂടുതല്‍ പഴയ യന്ത്രങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയതാവാം. അപ്പോള്‍ അവയിലെല്ലാം അമേരിക്കയിലെയും ബ്രിട്ടണിലെയും ജര്‍മനിയിലെയും ഒക്കെ തൊഴിലാളികളുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ ഓരോ അംശവും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോള്‍ ഓരോ യന്ത്രവും ഓരോ അസംസ്കൃതപദാര്‍ത്ഥവും അതിനുമുമ്പുള്ള യന്ത്രത്തിന്റെയും അധ്വാനത്തിന്റെയും ഫലമാണെന്നു വരുന്നു. ഈ ശൃംഖലയെ പിന്നോക്കം പിന്നോക്കം ചരിത്രകാലഘട്ടത്തിലേക്കും ചരിത്രാതീതകാലഘട്ടത്തിലേക്കും നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകയാണെങ്കില്‍, അവസാനം നാം ആദ്യത്തെ യന്ത്രത്തിലും അതുപയോഗിച്ചുള്ള മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനത്തിലും എത്തിച്ചേരുന്നു, ഈ ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ യന്ത്രമാകട്ടെ,മനുഷ്യന്‍ ഏറ്റവും ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ച ടൂള്‍ ആകുന്നു- അതായത്, പ്രകൃതിയില്‍ നിന്ന് പെറുക്കിയെടുക്കുന്ന കൂര്‍തവക്കുകളോടുകൂടിയ കല്ലുകള്‍. അവിടെ പെറുക്കിയെടുക്കുക എന്ന അധ്വാനം മാത്രമാണ് നടന്നിട്ടുള്ളത്. ആദിമമനുഷ്യന്റെ, പ്രാങ് മനുഷ്യന്റെ, ആ അധ്വാനത്തിന്റെ ഒരംശം, നന്നെ നിസാരമായ ഒരംശമാണെങ്കിലും ഇന്നത്തെ സകല ഉല്‍പന്നങ്ങളിലും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് നാം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓരോ ഉല്‍പന്നങ്ങളിലും ലോകത്തെമ്പാടും വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലായി, വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലായി ജീവിച്ചിരുന്ന ലക്ഷോപലക്ഷം മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ അംശങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതിലെ ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തെ ഭാഗം, ഒരു പ്രത്യേക ഉല്‍പ്പന്നമുണ്ടാക്കുന്ന തൊഴിലാളിയുടെ അധ്വാനം മാത്രമേ നാം പ്രകടമായി മനസ്സിലാക്കുന്നുള്ളൂ എന്നതാണ് വാസ്തവം. അപ്പോള്‍ ഇന്ന് ലോകത്തില്‍ കാണുന്ന എല്ലാ ഉല്‍പ്പന്നങ്ങളിലും ഇന്നോളം ജീവിച്ച് മരിച്ച എല്ലാ മനുഷ്യരുടേയും അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. അച്ഛന്റേയും അമ്മയുടേയും സ്വത്തിന്റെ അവകാശികള്‍ മക്കളാണെങ്കില്‍ ഇന്നേവരെ ജീവിച്ചു മരിച്ച എല്ലാവരും കൂടി ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ള സ്വത്തിന്റെ അവകാശികള്‍ അവരുടെയെല്ലാം മക്കളായ ഇന്ന് ജീവിക്കുന്നവര്‍ എല്ലാവരും ആണല്ലോ! അങ്ങനെയിരിക്കെ നാട്ടുകാര്‍ ബാങ്കില്‍ നിക്ഷേപിച്ച പണത്തില്‍ നിന്ന് കടമെടുത്ത് കളമശ്ശേരിയിലെ കമ്പനിക്ക് കൊടുത്തു എന്ന പേരില്‍ അവിടത്തെ യന്ത്രം ആരുടെയെങ്കിലും ഒരാളുടെ സ്വന്തം ആയിത്തീരുന്നത് എങ്ങനെയാണ്? ഇന്നത്തെ മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥയുടെ, നിയമം അതാണ് – എന്നു മാത്രമേ പറയാന്‍ പറ്റൂ. അര്‍ഥശൂന്യവും അശാസ്ത്രീയവുമാണിതെന്ന കാര്യം പകല്‍ പോലെ വ്യക്തമാണ്.

മാനവരാശിക്ക് മുഴുവന്‍ അവകാശപ്പെട്ട യന്ത്രങ്ങളും മറ്റ് സാമാനങ്ങളും ഏതാനും വ്യക്തികളുടെ സ്വന്തമാണ് എന്നുവരുന്നത് ഒരു യുക്തിക്കും ചേരുന്നതല്ല. ‘കയ്യൂക്കുള്ളവന്‍ കാര്യക്കാരന്‍’ എന്നത് പഴയ ഒരു ചൊല്ലാണ്, ഇന്നും നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ നടപ്പുള്ളതുമാണ്. എന്നാല്‍ പലപ്പോഴും ഇതിലെ അനീതിയും അശാസ്ത്രീയതയും നാം മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല. മാത്രമല്ല, നിലവിലുള്ളത് ന്യായമാണെന്ന് പോലും നമ്മെ ബോധ്യപ്പെടുത്താന്‍ അവര്‍ക്ക് കഴിയുന്നു.

കൂലിവേല വ്യവസ്ഥയേയും ഉല്‍പാദന ഉപകരണങ്ങളേയും സംബന്ധിച്ച് ധാരണയില്‍ മാത്രമായി ഒതുക്കാവുന്നതല്ല തൊഴിലാളികളുടെ വര്‍ഗബോധം. കാരണം, സമൂഹ വ്യവസ്ഥയുടെ സമൂലമായ പരിവര്‍ത്തനത്തിനു വേണ്ടി ശ്രമിക്കുന്ന തൊഴിലാളി വര്‍ഗത്തെ ആശയക്കുഴപ്പയത്തിലാക്കാന്‍ ഇന്നത്തെ സ്വത്തുടമാവര്‍ഗം പല വേലകളും പ്രയോഗിക്കുന്നതാണ്. ഈ കാണായ പ്രപഞ്ചമെല്ലാം മിഥ്യയാണെന്നും ഈശ്വരനൊന്നേ സത്യമായുള്ളൂ എന്നും മറ്റുമുള്ള അവരുടെ പഴയ വാദത്തിന് പുതിയ പല രൂപങ്ങളും ഇന്നുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അവര്‍ ചോദിക്കുന്നു, “ശാസ്ത്രം ഇന്ന് ശരിയെന്ന് പറയുന്നത് നാളെ തെറ്റെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രകാശം കണമാണെന്ന് പറഞ്ഞു; പിന്നെ തരംഗമാണെന്ന് പറഞ്ഞു. പിന്നെ രണ്ടുമാണെന്ന് പറഞ്ഞു. അവസാനം രണ്ടുമല്ലെന്ന് പറഞ്ഞു. ന്യൂട്ടന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ ശരിയല്ലെന്ന് ഐന്‍സ്റ്റൈന്‍ പറഞ്ഞു. ഐന്‍സ്റ്റൈന്റേത് അപര്യാപ്തമാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്‍ഗാമികള്‍ പറയുന്നു. ഏതാണ് ശരി? ശാശ്വതമായ സത്യം ഒന്നേയുള്ളൂ. അതാണ് ഈശ്വരന്‍, പരബ്രഹ്മം. അവര്‍ പറയുന്നു: “ചൂടും തണുപ്പും ആപേക്ഷികം മാത്രമല്ലേ? തണുത്ത വെള്ളത്തിലും നല്ല ചൂടുള്ള വെള്ളത്തിലും കുറേ നേരം ഇട്ടു വച്ച കൈകള്‍ രണ്ടും ഒരുമിച്ച് ഇളം ചൂട് വെള്ളത്തില്‍ വെച്ചാല്‍ ഒരു കയ്യിന് വെള്ളം ചൂടുവെള്ളമായും മറ്റേതിന് അത് തണുത്ത വെള്ളമായും അനുഭവപ്പെടുന്നു. നമ്മുടെ സ്പര്‍ശനേന്ദ്രിയത്തെ നമുക്ക് വിശ്വസിക്കാമോ? പച്ചവെള്ളത്തിന് മധുരമുണ്ടാക്കുന്ന (നെല്ലിക്ക ചവച്ച ശേഷം) നാക്കിനെ നമുക്ക് വിശ്വസിക്കാമോ? നമ്മുടെ കണ്ണും ചെവിയുമൊക്കെ നമ്മെ എത്രയോ തവണ വഞ്ചിച്ചിട്ടുണ്ട്. നമുക്ക് ഓരോരുത്തര്‍ക്കും എത്രയോ അനുഭവമുണ്ടായിരിക്കും.” അങ്ങനെ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളെക്കൊണ്ട് ലോകത്തെപ്പറ്റി നമുക്ക് ലഭിക്കുന്ന അറിവ് പൂര്‍ണ്ണമോ യഥാര്‍ത്ഥമോ അല്ല എന്നവര്‍ വാദിക്കുന്നു. മനനം കൊണ്ട്, ‘ഉള്‍കാഴ്ച’ കൊണ്ട് കിട്ടുന്ന അറിവേ യഥാര്‍ഥമായിരിക്കൂ എന്നവര്‍ വാദിക്കുന്നു. ‘അറിവ്’, ‘യാഥാര്‍ഥ്യം’, ‘സത്യം’ മുതലായ വാക്കുകളുടെ അര്‍ഥം തന്നെ അവ്യക്തമാക്കുകയാണവര്‍ ചെയ്യുന്നത്! ശാസ്ത്രബോധത്തില്‍ അതിപ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നതാണ് ഇവയെപ്പറ്റിയുള്ള വ്യക്തത. കാരണം തൊഴിലാളികള്‍ ഇന്ന് ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. തങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ട എന്ന് ഒരൊറ്റ തൊഴിലാളിയും വിചാരിക്കില്ല. സാധനങ്ങളുടെ വില വാണംപോലെ കയറുമ്പോള്‍, കൂടുതല്‍ വേതനം വേണ്ട എന്നൊരാളും പറയില്ല. എന്നിരിക്കിലും തൊഴിലാളികളില്‍ നല്ലൊരു ശതമാനം വിലക്കയറ്റത്തിന് കാരണമായവരുടെ, തൊഴിലാളികള്‍ കൂടുതല്‍ കൂലി ചോദിക്കരുതെന്ന് പറയുന്നവരുടെ, പിന്നില്‍ അണിനിരക്കുന്നുണ്ടല്ലൊ. ഇന്ത്യയെ ‘സോഷ്യലിസ’ത്തിലേക്ക് നയിക്കാന്‍ മുന്നോട്ടുവന്നിട്ടുള്ള ഒട്ടേറെ രാഷ്ട്രീയപാര്‍ടികളുണ്ട്. ഒട്ടേറെ കോണ്‍ഗ്രസ് പാര്‍ടികള്‍, സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാര്‍ടികള്‍, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാര്‍ടികള്‍ മറ്റ് പല പേരുകളിലുമുള്ള പാര്‍ടികള്‍. ഇവയോരോന്നും തങ്ങളുടേതായ പരിപാടികള്‍ തൊഴിലാളികളുടെ മുന്നില്‍ വെക്കുന്നുണ്ട്. ഇവയില്‍ ഏത് ശരി? ഏത് തെറ്റ്? എങ്ങനെ നിശ്ചയിക്കും? ശരി-തെറ്റുകള്‍ നിശ്ചയിക്കാന്‍ അറിയാതിരിക്കുകയോ, അതില്‍ തെറ്റ് പറ്റുകയോ ചെയ്താല്‍ ലക്ഷ്യം നേടാനാവില്ല എന്നു മാത്രം.

ഇംഗ്ളണ്ടിലെ തൊഴിലാളിനേതാവായ വെസ്റ്റണ്‍ വാദിച്ചു: തൊഴിലാളികള്‍ക് കൂലിക്കൂടുതല്‍ കൊടുത്താല്‍, സാധനങ്ങളുടെ വില കൂടുക മാത്രമായിരിക്കും ഫലം എന്ന്. ആ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരം മാര്‍ക്സ് പൊളിച്ചുകാട്ടി. എങ്കിലും എല്ലാവര്‍ക്കും അത് വിശ്വാസമായില്ല. ഇന്നും പലര്‍കും വിശ്വാസമായിട്ടില്ല. വെസ്റ്റന്റെ പിന്‍ഗാമികളായ തൊഴിലാളിനേതാക്കളുടെ പിന്നില്‍ അണിനിരക്കുന്നു തൊഴിലാളികളില്‍ നല്ലൊരുഭാഗം. എന്നാല്‍ ലോകത്തിന്റെ മൂന്നിലൊരുഭാഗം പ്രദേശത്തെ തൊഴിലാളികള്‍കും ജനങ്ങള്‍കാകെയും ജനങ്ങള്‍കാകെയും മാര്‍ക്സ് പറഞ്ഞത് ശരിയാണെന്ന് ഇന്ന് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഇന്ന് നമ്മളോരോരുത്തരുടെയും മുമ്പില്‍ തീരുമാനിക്കപ്പെടേണ്ടതായ നൂറുകണക്കിന് ചോദ്യങ്ങള്‍ കിടപ്പുണ്ട്. ദേശസാല്‍ക്കരണത്തിന്റെ പ്രശ്നമായാലും വേണ്ടില്ല, മാവേലിസ്റ്റോറുകളുടെ പ്രശ്നമായാലും വേണ്ടില്ല, ജലസേചനമോ, പൊതുജനാരോഗ്യമോ, വൈദ്യുതിയോ, വിദ്യാഭ്യാസമോ എന്തിന്റെ പ്രശ്നമായാലും വേണ്ടില്ല, പഴയ അനുഭവങ്ങളുടെ സത്ത ഉള്‍ക്കൊള്ളുകയും ഉപരിപ്ലവങ്ങളായവയെ തള്ളുകയും ചെയ്ത് പുതിയ ധാരണകള്‍ക്ക് രൂപം കൊടുക്കാനും അവയനുസരിച്ച് പ്രവര്‍ത്തിക്കാാനും നാം ബാദ്ധ്യസ്ഥരാണ്. ഇതില്‍ വസ്തുനിഷ്ഠവും ആത്മനിഷ്ഠവുമായ ഘടകങ്ങളുണ്ട്, അവയെ വേര്‍തിരിക്കാന്‍ നമുക്ക് കഴിയണം.

നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ സോഷ്യലിസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥ വരുത്തുമെന്ന് എല്ലാ രാഷ്ട്രീയപാര്‍ട്ടികളും അവകാശപ്പെടുന്നു. എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികളും ഒരിക്കലല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരിക്കല്‍ ചിലയിടങ്ങളിലെങ്കിലും അധികാരത്തില്‍ വന്നിട്ടുണ്ടുതാനും. ആരും ഇതേവരെ സോഷ്യലിസം വരുത്തിയിട്ടില്ല. അഥവാ വല്ലവരും തങ്ങള്‍ സോഷ്യലിസം സ്ഥാപിച്ചെന്ന് അവകാശപ്പെടുകയാണണെങ്കില്‍ ആ സോഷ്യലിസം നമ്മില്‍ ഭൂരിപക്ഷം പേര്‍ക്കും രുചിക്കുന്നതല്ല. സോഷ്യലിസം എന്നുവെച്ചാല്‍ എന്ത്‍? കമ്മ്യൂണിസെ എന്നാലെന്ത്‍? അവയുടെ ഏറ്റവും മൌലികമായ ഘടകങ്ങളേവ? പരിവര്‍ത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളേവ? അവ തരണം ചെയ്യുന്നതിന് സ്വീകരിക്കേണ്ട മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളേവ? ആരാണ് മുന്‍കൈയ്യെടുക്കേണ്ടത്? ആരെയെല്ലാമാണ് കൂട്ടുപിടിക്കേണ്ടത്? ആരെല്ലാമാണ് തടസ്സമായി നില്‍ക്കുക? ഇതെല്ലാം വേര്‍തിരിച്ചറിയുകതന്നെ വേണം. ചിരിത്രപരമായ അനുഭവങ്ങളുടെയും അവയില്‍നിന്നുയിര്‍ക്കൊണ്ട സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലേ ഇതെല്ലാം ചെയ്യാന്‍ സാധിക്കൂ.

എന്താണ് ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യിയിലെ സാമൂഹ്യ–സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ? മുതലാളിത്തമാണോ? സോഷ്യലിസമാണോ?‍ നമുക്ക് വ്യക്തമായ ധാരണ ഉണ്ടാകണം. ഏതാനും പൊതുമേഖലാസ്ഥാപനങ്ങള്‍ ഉണ്ടായാല്‍ സോഷ്യലിസമാകുമോ? ആവില്ലെന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കണം. ഉല്‍പ്പാദനോപകരണങ്ങളും അസംസ്കൃത പദാര്‍ത്ഥങ്ങളും ആയതിനാല്‍ ഉത്പന്നങ്ങളും ഒക്കെ പൊതു ഉടമയില്‍ ആയിരിക്കണം. എങ്കിലേ സോഷ്യലിസമാകൂ. മത്സരമല്ല, സഹകരണമായിരിക്കും സമൂഹത്തിലെ ആംഗങ്ങള്‍ തമ്മിലൂള്ള ബന്ധത്തിന്റെ രൂപം. മുതലാളിത്ത സമൂഹത്തെ ഒറ്റയടിക്ക് സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹമായി മാറ്റാന്‍ പറ്റില്ല. പല അന്തരാളഘട്ടങ്ങളുണ്ടായിരിക്കും. ഇതെല്ലാം നാം എങ്ങനെ തരണം ചെയ്യും‍? എല്ലാം നാം മനസ്സിലാക്കുകതന്നെ വേണം.

സമൂഹത്തില്‍ മാറ്റം വരുത്തുന്നതില്‍, എല്ലാവര്‍ക്കും തൊഴിലും വിശ്രമവും ഭക്ഷണവും ആരോഗ്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതില്‍, ട്രേഡ് യൂണിയനുകളും മറ്റ് ബഹുജനസംഘടനകള്‍ക്കും ഉള്ള പങ്കെന്ത്‍? രാഷ്ട്രീയപ്പാര്‍ട്ടികള്‍ക്കുള്ള പങ്കെന്ത്? നാം വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കുകതന്നെ വേണം. ഉദാഹരണത്തിന് ഇവിടെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയപ്പാര്‍ട്ടികള്‍ നേതൃത്വം നല്‍കുന്ന ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുണ്ട്. അടിസ്ഥാനപരമായി നോക്കുമ്പോള്‍, ഏത് ട്രേഡ് യൂണിയനിലെ അംഗമായാലും ശരി, തൊഴിലാളികളുടെ, അധ്വാനിക്കുന്നവന്റെ ആവശ്യം ഒന്നുതന്നെയായിരിക്കും. എന്താണത്? “ചെയ്തജോലിക്ക് ന്യായമായ കൂലി” എന്നായിരുന്നു പണ്ടൊക്കെ പറഞ്ഞിരുന്നത്. എന്നാല്‍ ന്യായമായതെന്തെന്ന് ആരാണ് നിശ്ചയിക്കുക? കൂലികൊടുക്കുന്നവരാണ് അത് നിശ്ചയിക്കുന്നതെന്ന് അനുഭവം നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത് പട്ടിണിക്കൂലി ആയിരിക്കും എന്നും ഇന്ന് നമുക്കറിയാം. ‘ആവശ്യാധിഷ്ഠിത മിനിമം കൂലി’ എന്ന പുതിയൊരു മുദ്രാവാക്യം നാം ഉയര്‍ത്തി. ‘ആവശ്യങ്ങള്‍’ നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നത് നമ്മളായിരിക്കണമെന്നും പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ അത് അപ്രായോഗികമാണെന്നും നടപ്പാക്കാന്‍ പറ്റില്ലെന്നും ചില പാര്‍ട്ടികള്‍ വാദിക്കുന്നു. അവരുടെ നേതൃത്വത്തിന്‍ കീഴിലുള്ള ട്രേഡ് യൂണിയനുകള്‍ അതംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടോ? കൂട്ടായി വിലപേശാനുള്ള ഒരു ഉപാധിമാത്രമാണ്, അതുമാത്രമേ ആകാവൂ എന്ന് ചിലര്‍ സിദ്ധാന്തവല്‍ക്കരിക്കുന്നു. അത് ശരിയാണോ? ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതനന്ത്ര്യം ലഭിച്ചിട്ട് 38 വര്‍ഷം കഴിഞ്ഞു. ഇവിടെ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? ദരിദ്രരുടെയും പട്ടിണിക്കാരുടെയും എണ്ണം കൂടി. അദ്ധ്വാനിക്കുന്നവരുടെ, സമ്പത്തുല്‍പ്പാദിപ്പിക്കുന്നവരുടെ, ജീവിതം കൂടുതല്‍കൂടുതല്‍ ദുരിതപൂര്‍ണ്ണമായിത്തീര്‍ന്നു. അതേസമയം കുറേ പണക്കര്‍ കുറേക്കൂടി പണക്കാരായി. അവരുടെ സമ്പത്ത് അനേകം മടങ്ങ് വര്‍ദ്ധിച്ചു. ഒരു വശത്ത് പന്നികള്‍ക്കുകൂടി സഹിക്കാനാവാത്ത ചേരികളുടെയും അതിലെ നിവാസികളുടെയും എണ്ണം വര്‍ദ്ധിച്ചു. മറുവശത്ത് പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളുടെയും കൊട്ടാരസദൃശമണിമാളികകളുടെയും എണ്ണം പെരുകി. ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും ഭാഷയുടെയും പേരിലുള്ള വഴക്കുകള്‍ വര്‍ദ്ധിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ഭരണം എല്ലായിടത്തും കാപട്യവും അഴിമതിയും വര്‍ധിച്ചു. കഷ്ടപ്പെടുന്നവര്‍ക്ക് തങ്ങളുടെ കഷ്ടപ്പാടിന്റെ കാരണം എന്തെന്ന്, തങ്ങളുടെ യഥാര്‍ത്ഥ ശത്രു ആരെന്ന് കാണാന്‍ പറ്റാതായി. തൊഴിലാളിവര്‍ഗ്ഗം ഒട്ടേറെ സമരങ്ങള്‍ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, അവയുടെ അനുഭവങ്ങളില്‍ നിന്ന് ശരിയായ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് അവര്‍ക്ക് മൊത്തത്തില്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ‍‍? ഇല്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പഴയ തെറ്റുകള്‍ വീണ്ടും ആവര്‍ത്തിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യന്‍ സമൂഹത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ ദുരവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണം അതിനെ നയിക്കുന്ന കുറെ വ്യക്തികളുടെ പോരായ്മയോ, സ്വാര്‍ത്ഥതയോ ആണെന്നെ നിഗമനത്തില്‍ നാമെത്തുന്നു. അവരെ മാറ്റന്നു. പുതിയവരെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. അവരും പഴയവരെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു. നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ഒന്നും നടക്കില്ലെന്ന് നിരാശപ്പെടുന്നു.

വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികളെയും അവരുടെ സിദ്ധാന്തങ്ങളെയും വിലയിരുത്താതെ, ശരിയായ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ക്ക് രൂപംകൊടുക്കാതെ, പ്രവര്‍ത്തനാനുഭവങ്ങളിലൂടെ അവയുടെ ശരിമ തിട്ടപ്പെടുത്താതെ, അവയെ തുടര്‍ച്ചയായി മെച്ചപ്പെടുത്താതെ, ഈ പ്രക്രിയയിലെല്ലാം സ്വയം പങ്കുകൊള്ളാതെ, തങ്ങള്‍ക്ക് പുരോഗതിയുണ്ടാവില്ലെന്ന് തൊഴിലാളിവര്‍ഗ്ഗം മനസ്സിലാക്കണം.

ചോദ്യങ്ങള്‍

സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഇന്ത്യയില്‍ ഭരതനാട്യം, കഥകളി മുതലായ കലകളുടെ സ്ഥാനമെന്തായിരിക്കും?

ഇക്കോളജി ഒരു ബൂര്‍ഷ്വാശാസ്ത്രമാണെന്ന് ചിലര്‍ പറയുന്നു. സോഷ്യലിസ്റ്റ് വ്യവസ്ഥിതിയില്‍ അതിന് സ്ഥാനമില്ലേ?

നിഷേധത്തിന്റെ നിഷേധത്തില്‍ ‘പുരോഗമന’പരമായി എന്തുണ്ട്? സമര്‍ഥിക്കുക.

പൊതുചോദ്യങ്ങള്‍

ദര്‍ശനമെന്നാല്‍ എന്ത്? അതില്‍ നമുക്ക് താല്പര്യമെന്ത്?

മാര്‍ക്സിസം തൊഴിലാളിവര്‍ഗത്തിന്റെ ലോകവീക്ഷണമാണെന്നു പറയുന്നു. എങ്കില്‍ അത് ഭാഗീകമായ ഒരു വീക്ഷണമല്ലേ? കൂടുതല്‍ പൂര്‍ണ്ണമായ ഒരു ലോക വീക്ഷണമല്ലേ വേണ്ടത്?

’മെറ്റാഫിസിക്സ്’ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പദത്തിന് നിഘണ്ടുക്കളില്‍ ’ആധ്യാത്മികവാദം’ എന്ന തര്‍ജുമ നല്‍കുന്നു. മാര്‍ക്സിയന്‍ ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ ’കേവലവാദം’ എന്നും. എന്താണവ തമ്മിലുള്ള വത്യാസങ്ങള്‍?

ആശയവാദവും, ഭൗതികവാദവും തമ്മിലുള്ള തര്‍കത്തിന് മാനവചിന്തയോളം പഴക്കമുണ്ടെന്നു പറയുന്നു. എന്തുകൊണ്ട് ആശയവാദം ഇനിയും തകര്‍നിട്ടില്ല?

മാര്‍ക്സിയന്‍ ദര്‍ശനത്തിലും, ഹൈസ്കൂളിലെ ഭൗതികത്തിലും മാറ്റര്‍ ദ്രവ്യം എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷേ, അര്‍ഥവ്യാപ്തിയില്‍ വ്യത്യാസമുണ്ട്-എന്താണത്?

പ്രകൃതിയിലും മനുഷ്യസമൂഹത്തിലും സദാ മാറ്റങ്ങള്‍ വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ മാറ്റത്തിനു പ്രേരകമായ ബലം, മാറ്റത്തിന്റെ രീതി, അതിന്റെ സ്വഭാവം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് എന്തുപറയാന്‍ കഴിയും?

വൈരുധ്യങ്ങള്‍ പലതരമുണ്ട്. എംതൊക്കെയാണവ? ലോകത്തിനെ ഇന്നത്തെ പ്രധാന വൈരുധ്യങ്ങളേവ? ഇന്ത്യന്‍ സമൂഹത്തിലെ പ്രധാന വൈരുധ്യങ്ങളേവ?

പ്രപഞ്ചസത്യങ്ങള്‍ കണ്ടുപിടിക്കാന്‍ ശാസ്ത്രത്തിന്റെതെന്ന പോലെ മതത്തിന്റെതായ രീതികളും പ്രയോഗിക്കാമെന്ന് ചില ആധുനിക ദാര്‍ശനികരും, ശാസ്ത്രജ്ഞരും പറയുന്നു. നിങ്ങള്‍ അതിനോട് യോജിക്കുന്നുവോ? ഉണ്ടെങ്കിലും ഇല്ലെങ്കിലും നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം സമര്‍ഥിക്കുക.

റോബിന്‍സണ്‍ക്രൂസോയും അയാളുടെ പട്ടിയും മാത്രം ഒരു ദ്വീപില്‍ അകപ്പെട്ടു. രക്ഷപെടുത്താന്‍ ഒരു കപ്പലും വന്നില്ല. അവിടെതന്നെ ശേഷിച്ച കാലം കഴിച്ചുകൂട്ടി. അതിനിടക്ക് ഒട്ടേറെ പുതിയ സസ്യജാലങ്ങള്‍ [ 128 ] കണ്ടുപിടിച്ചു. ഉപകരണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കി. സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ ആവിഷ്കരിച്ചു. അയാളുടെ അറിവ് വളരെ വര്‍ദ്ധിച്ചു. ലോകവിജ്ഞാനത്തിന് അയാള്‍ക്ക് നല്‍കിയ സംഭാവന ചെറുതല്ലായിരുന്നു. മേല്‍ കൊടുത്ത വിവരണത്തില്‍ അപാകത അന്തെങ്കിലുമുണ്ടോ?

പ്രകൃതിനിയമങ്ങള്‍ നനസിലാക്കുന്നതിലും പ്രകൃതിയെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നതിലുമുള്ള മനുഷ്യന്റെ കഴിവിന്റെ ഘട്ടം ഘട്ടമായുള്ള വളര്‍ച്ച പരിശോധിച്ച് അവ മാനവചരിത്രത്തില്‍ എങ്ങനെ പ്രതിഫലിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് അപഗ്രഥിക്കുക.

മുതലാളിത്തത്തില്‍ നിന്ന് സോഷ്യലിസത്തിലേക്കുള്ള പരിവര്‍ത്തനം അനിവാര്യമാണെന്നു പറയുന്നു. എന്തുകൊണ്ട്?