എന്റെ നാടുകടത്തല്‍

സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ള

2013

സായാഹ്ന ഫൗണ്ടേഷന്‍

തിരുവനന്തപുരം

Ente Nadukadathal
Malayalam memoir
by Swadeshibhimani Ramakrishna Pillai

epub/pdf version published: 2013

These electronic versions are released under the provisions of Creative Commons Attribution Non-Commercial Share Alike license for free download and usage.

The electronic versions were generated from sources available at WikiSource, futher marked up in LATEX in a computer running gnu/linux operating system. pdf was typeset using XeTEX from TEXLive 2012. ePub version was generated by TEX4ht from the same LATEX sources. The base font used was traditional variant of Rachana, contributed by Rachana Akshara Vedi.

Sayahna Foundation
jwra 34, Jagathy, Trivandrum, India 695014
url: http://www.sayahna.org

സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ള

പത്രാധിപര്‍, ഗദ്യകാരന്‍, പുസ്തക നിരൂപകന്‍, സമൂഹനവീകരണവാദി എന്നീ നിലകളില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടുള്ള സ്വാത്രന്ത്ര്യ സമര പോരാളിയായിരുന്നു സ്വദേശാഭിമാനി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ള (ജനനം: 1878 മേയ് 25; മരണം: 1916 മാര്‍ച്ച് 28).

കെ. രാമാകൃഷണപിള്ള എന്നായിരുന്നു യഥാര്‍ത്ഥ നാമം. സ്വദേശാഭിമാനി എന്നത് അദ്ദേഹം പത്രാധിപരായിരുന്ന പത്രത്തിന്റെ പേരായിരുന്നു. രാമകൃഷ്ണപിള്ള പത്രാധിപരായിരിക്കുമ്പോള്‍ നിര്‍ഭയമായി പത്രം നടത്തുകയും അഴിമതികളും‍ മറ്റും പുറത്തുകൊണ്ടു വരികയും ചെയ്തു.

1878 മെയ് 25–ന്‌ തിരുവനന്തപുരത്തെ നെയ്യാറ്റിന്‍‌കരയില്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ള ജനിച്ചു. അച്ഛന്‍ നരസിംഹന്‍ പോറ്റി ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിയായിരുന്നു. അമ്മ ചക്കിയമ്മ. അഭിഭാഷകനായ അമ്മാവന്‍ കേശവപിള്ളയാണ്‌ രാമകൃഷ്ണനെ പഠിപ്പിച്ചത്. 1887 മുതല്‍ നെയ്യാറ്റിന്‍‌കര ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂളിലും പിന്നീട് തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിനോട് ചേര്‍ന്ന ഹൈസ്കൂളിലും പഠിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്‍സിറ്റി കോളെജില്‍ തുടര്‍പഠനം നടത്തി.

ഇന്നത്തെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് ആയ തിരുവനന്തപുരം മഹാരാജാസ് കോളേജില്‍ പഠിക്കുന്ന സമയത്തു തന്നെ കേരള ദര്‍പ്പണം, കേരള പഞ്ചിക, മലയാളി, കേരളന്‍ എന്നീ പത്രങ്ങളുടെ പത്രാധിപത്യം വഹിച്ചിരുന്നു. അപ്പോഴാണ്‌ സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ പത്രാധിപ സ്ഥാനത്തേക്ക് രാമകൃഷ്ണപ്പിള്ളയെ വക്കം അബ്ദുള്‍ ഖാദര്‍ മൗലവി ക്ഷണിച്ചത്. 1906 ജനുവരി 17–ന്‌ രാമകൃഷ്ണപ്പിള്ള സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ പത്രാധിപസ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു.

ജാതി സംബന്ധിച്ച നിലപാടുകള്‍

ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അനുകൂലമായ സവര്‍ണ്ണനിലപാടുകളെയാണ് സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ള പൊതുവില്‍ പിന്തുണച്ചിട്ടുള്ളത്. പണ്ഡിറ്റ് കറുപ്പന്‍ രചിച്ച ബാലകലേശം എന്ന നാടകം അയിത്തോച്ചാടനവും താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരുടെ ഉന്നമനവും ലക്ഷ്യമാക്കുന്ന ഒരു കൃതിയായിരുന്നു. ഇത് ജാതിവ്യവസ്ഥയെ രൂക്ഷമായി വിമര്‍ശിക്കുന്ന കൃതിയായിരുന്നു. ഇതിനെ സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ള വിമര്‍ശിച്ചത് ധീവര സമുദായത്തില്‍ ജനിച്ച കറുപ്പന്റെ ജാതിയെയും കുലത്തൊഴിലിനെയും അപഹസിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു. സവര്‍ണ്ണരായ കുട്ടികളെയും അവര്‍ണ്ണരായ കുട്ടികളെയൂം ഒരുമിച്ച് പഠിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരേ രാമകൃഷ്ണപി‌ള്ള മുഖപ്രസംഗവുമെഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

(വിക്കിപ്പീഡിയയോട് കടപ്പാട്)

— 1 —
‘സ്വദേശാഭിമാനി’യുടെ മുഖപ്രസംഗങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും

കൈക്കൂലിപ്പിശാചിന്റെ വിക്രിയകള്‍

വടശ്ശേരി ക്ഷേത്രക്കേസ് സംബന്ധിച്ചു ജഡ്ജ്മെന്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂര്‍ ദീര്‍ഘകാലമായി കൈക്കൂലിപ്പിശാചിന്റെ സ്വച്ഛന്ദവിഹാരമായിരുന്നു എന്നുള്ളതും തിരുവിതാംകൂര്‍ സര്‍ക്കാര്‍സര്‍വ്വീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍ ഈ പിശാചിന്റെ ഉപാസകന്മാരായിരുന്നുവെന്നുള്ളതും ഇക്കാലമത്രയും പരസ്യമായി ഒരു രഹസ്യമായിരുന്നു. എന്നാല്‍ അതിപ്പോള്‍ സര്‍വലോകപ്രസിദ്ധമായിത്തീര്‍ന്നിരിക്കുകയാണ്. നമ്മുടെ ഗവണ്മെന്റിന്റെ-ജനങ്ങളുടെ താത്പര്യങ്ങളും അവകാശങ്ങളും ആദരിച്ചു ഭരണം നടത്തുന്ന എല്ലാ പരിഷ്കൃത ഗവണ്മെന്റുകളെയും പോലെ നീതിയില്‍ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ഗവണ്മെന്റിന്റെ-കാര്യങ്ങളില്‍ കൊട്ടാരത്തിലെ ചില ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍ ഇടപെട്ടു കാണിച്ച കൊള്ളരുതായ്മകള്‍ ഈ കേസ്സില്‍ക്കൂടെ പൊതുജനങ്ങള്‍ക്കും, ഗവണ്മെന്റിനും, മേല്‍ക്കോയ്മയ്ക്കും രാജ്യത്തിനു വെളിയിലുള്ളവര്‍ക്കും പരമബോദ്ധ്യമായിത്തീര്‍ന്നിരിക്കുന്നുവെന്നുള്ളത് ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യജനകമാണ്. നീതിനിഷ്ഠനായ മി. സദാശിവയ്യരുടെ വിശദവും വിദഗ്ധവുമായ ജഡ്ജ്മെന്റില്‍ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങളില്‍ ഈ രാജ്യത്തെ ജനങ്ങള്‍ക്കാര്‍ക്കും അത്ഭുതത്തിനവകാശമില്ല. അവര്‍ക്ക് അതത്രമേല്‍ സുപരിചിതങ്ങളാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസംകൊണ്ട് സത്യം, ധര്‍മം, നീതി, വിശ്വാസ്യത, ആദര്‍ശപരത്വം മുതലായ വിശിഷ്ടഗുണങ്ങളാര്‍ജ്ജിച്ചിരിക്കുന്ന ചില ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍, തങ്ങള്‍ സര്‍വകലാശാലയില്‍നിന്നു ബിരുദം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസരത്തില്‍ ചെയ്യുന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞയെയും തങ്ങള്‍ക്കു ലബ്ധമായിരിക്കുന്ന സംസ്കാരത്തെയും ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ അമൂല്യതയെയും വിസ്മരിച്ച് ശുപാര്‍ശ, കൈക്കൂലി മുതലായ കുമാര്‍ഗ്ഗങ്ങളില്‍ ചരിക്കുന്നത് എത്രയോ അപഹാസ്യമാണെന്ന് ഈ കേസ്സിന്റെ ചരിത്രം വിശദമാക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ജുഗുപ്സാവഹങ്ങളായ മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളില്‍ക്കൂടെ ഉദ്യോഗത്തില്‍ പ്രവേശിച്ചിട്ടുള്ളവര്‍ നമ്മുടെ സര്‍ക്കാര്‍സര്‍വ്വീസില്‍ ഒന്നോ രണ്ടോ അല്ലെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കു ധൈര്യസമേതം പറവാന്‍ കഴിയും. പല ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരും വിദ്യാര്‍ത്ഥിജീവിതകാലത്ത് ആദര്‍ശപരമായി ജീവിച്ചിട്ടുള്ളവരായിരിക്കും. തങ്ങള്‍ മനസ്സാക്ഷിക്കു വിരുദ്ധമായി കുത്സിതമാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കാന്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായിത്താര്‍ന്നതാണെന്ന് അവരുടെ മനസ്സാക്ഷി തന്നെ ഇപ്പോള്‍ സമ്മതിക്കാതിരിക്കയില്ല. എന്തിനധികം പറയുന്നു. സര്‍ക്കാര്‍സര്‍വ്വീസില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നതുവരെയേ സത്യധര്‍മ്മാദികള്‍ ഉള്ളു എന്ന നിലയിലാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ പെരുമാറ്റം. കൈക്കൂലിക്കും, ചില കൊട്ടാരം ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ ശുപാര്‍ശകള്‍ക്കും വിധേയനായതായി തെളിവുമൂലം വിചാരിക്കപ്പെടാവുന്ന ദിവാന്‍പേഷ്കാര്‍ മിസ്റ്റര്‍ മാധവന്‍പിള്ളയെപ്പോലുള്ള ഉന്നതകലാശാലാബിരുദധാരികളുടെപോലും സ്വഭാവത്തില്‍ വന്നിരിക്കുന്ന വ്യത്യാസം ആലോചിച്ച് നോക്കുക. സര്‍ക്കാര്‍സര്‍വ്വീസിലെ അഴിമതികളുടെ സര്‍വസാധാരണത്വമാണ് ഇതില്‍നിന്നൊക്കെ വിശദമാകുന്നത്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ധാര്‍മ്മികപ്രശസ്തിയെത്തന്നെ ദൂഷിതമാക്കുകയാണ് ഇക്കൂട്ടര്‍ ചെയ്യുന്നത്. കൈക്കൂലിയില്‍ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു രാജ്യമെന്നുള്ള ദുര്യെശസ്സ് തിരുവിതാംകൂറിനുണ്ടാക്കുകയാണ് ഇവരുടെ ജീവിതവ്രതമെന്നു തോന്നിപ്പോകുന്നു. ഇക്കൂട്ടരെ നാമാവശേഷമാക്കുവാന്‍ നമ്മുടെ ദിവാന്‍ജിമാരില്‍ ആര്‍ക്കെങ്കിലും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഇതെത്രയോ ദുഃഖകരമായ ഒരവസ്ഥയാണ്? ദേവികുളത്തെ ‘ലീ’ കേസ്സ് സംബന്ധമായ സാഹചര്യങ്ങളില്‍ തിരുവിതാംകൂറിലെ കൈക്കൂലിയെപ്പറ്റി മദ്രാസ് ഹൈക്കോര്‍ട്ടില്‍ പരാമര്‍ശമുണ്ടായത് ഈയിടെ മാത്രമാണ്. ഈ ദുഃസ്ഥിതി പരിഹരിക്കാമെന്നൊക്കെ ഉദ്ഘോഷിക്കപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും കൈക്കൂലി ഇന്നും തിരുവിതാംകൂറില്‍ നടമാടുന്നുണ്ട്. ഇതിനൊരന്തരം വരുത്തുവാന്‍ ഗവണ്മെന്റ് യാതൊന്നും ഇതുവരെ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടുമില്ല. പ്രബലവും സംശയരഹിതവുമായി തെളിവുകള്‍ ഗവണ്മെന്റിനു ലഭിക്കായ്കയാലായിരിക്കുമോ? ഗവണ്മെന്റധികൃതര്‍ക്ക് ആവശ്യമായിരുന്നെങ്കില്‍ തെളിവിനു യാതൊരു പ്രയാസവുമുണ്ടാകയില്ലെന്ന് ഇപ്പോള്‍ പ്രകടമായിരിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിലെ അഴിമതികളെപ്പറ്റി നാം എത്ര കൂടുതല്‍ ചിന്തിക്കുമോ അത്ര കൂടുതല്‍ വ്യസനിക്കുകയേ കരണീയമായിട്ടുള്ളു. കൈക്കൂലിക്കുറ്റത്തിന് പങ്കുകാരെന്ന് ഈ കേസ്സില്‍ സംശയിക്കപ്പെടുന്നവരുടെമേല്‍ ഗവണ്മെന്റ് നടപടികളെടുക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍, ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും പ്രയാസങ്ങളുമെല്ലാം നിഷ്ഫലമാവുകയും ജനങ്ങള്‍ നിരാശയിലേക്കുതന്നെ മടങ്ങുകയും ചെയ്യുമെന്നു ഞങ്ങള്‍ക്കു ഭയമുണ്ട്. ഫൗസ്ദാര്‍ മി. അനന്തരാജയ്യരും പാലസ് മാനേജര്‍ മി. ശങ്കരന്‍തമ്പിയും അവരുടെ പേരിനു വന്നു കൂടിയിരിക്കുന്ന കളങ്കം എങ്ങനെ പരിഹരിക്കാമെന്നുള്ളതിനെപ്പറ്റി ഉടനടി പര്യാലോചന നടത്തുമെന്നു ഞങ്ങള്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. അവര്‍ അപ്രകാരം ചെയ്യാത്തപക്ഷം പൊതുജനഹൃദയങ്ങളില്‍ അവരെപ്പറ്റി ഉണ്ടായിട്ടുള്ള ചീത്ത അഭിപ്രായം ഒരു കാലത്തും മാറിപ്പോകുന്നതല്ലെന്നും ഞങ്ങള്‍ അവരെ ധരിപ്പിച്ചുകൊള്ളുന്നു. അപ്രകാരംതന്നെ, രാജ്യത്തിന്റെ സല്‍പ്പേരിനുണ്ടായിരിക്കുന്ന ഈ കളങ്കം സംബന്ധിച്ചു ദിവാന്‍ മി. മാധവറാവുവിന്റെ ഗവണ്മെന്റ് അന്വേഷണം നടത്തി തക്കതായ പ്രതിവിധികല്‍ നിര്‍ദ്ദേശിക്കാത്തപക്ഷം അതു തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റിന് ആക്ഷേപകരമായിരിക്കുമെന്നും ഞങ്ങള്‍ കരുതുന്നു.

(1908 മാര്‍ച്ച് 7)

തിരുവിതാംകൂറിലെ അഴിമതികള്‍

‘മാതൃകാരാജ്യം’, ‘ധര്‍മ്മരാജ്യം’ എന്നും മറ്റുമുള്ള വിശേഷണങ്ങള്‍കൊണ്ട് ഒരുകാലത്തു പ്രഖ്യാപിതമായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്തിന് ‘അഴിമതിനാട്’ എന്നുള്ള പര്യായത്തെ നല്കത്തക്കവിധത്തില്‍, ഈ നാട്ടിലുള്ള രാജസേവകന്മാരും ചില ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരും സ്വേച്ഛപോലെ പലേ അഴിമതികള്‍ നടത്തിവരുന്നു എന്നു നാടെങ്ങും പ്രസിദ്ധമായിത്തീര്‍ന്നിട്ടുണ്ടല്ലോ. നാള്‍ക്കുനാള്‍ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഈ കളങ്കത്തെ നിശ്ശേഷം നിര്‍മ്മാര്‍ജ്ജനം ചെയ്യുന്നതിനു ജനസമുദായത്തിന്റമ മുറവിളി നിരന്തരം ഇളക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നിട്ടും, രാജ്യഭരണകര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ ഈ വിഷയത്തില്‍ അശ്രദ്ധന്മാരായിരിക്കുന്നതല്ലാതെ, ഗവണ്മെന്റിന്റെ സല്‍കീര്‍ത്തിയെ പരിപാലിക്കുന്നതിനുവേണ്ട നിവൃത്തി മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ അന്വേഷിക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നില്ല. രാജസേവകന്മാരുടെ പ്രഭാവത്തില്‍ അടിമപ്പെടാതെയും, സ്വന്തം മനസ്സിനെ വഞ്ചിക്കാതെയും രാജ്യനിവാസികളുടെ ഏകകണ്ഠമായ അഭിപ്രായങ്ങളെ അനുകൂലിച്ചു പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനു മനോധൈര്യമുള്ള ഒരു മന്ത്രിയെ നാട്ടിലേക്കു കിട്ടിയാല്‍, മേല്‍പറഞ്ഞ വര്‍ധമാനമായ അഴിമതിക്കളങ്കം ഉടനടി അല്ലെങ്കിലും, ക്രമേണ മാഞ്ഞുപോകുമെന്നുള്ള പൊതുജനങ്ങളുടെ വിചാരത്തിന്, ദിവാന്‍ മി. രാജഗോപാലാചാരിയുടെ ഭരണകാലത്തില്‍ അവകാശമില്ലെന്നാണ് ഇതേവരെ കഴിഞ്ഞ കഥകള്‍കൊണ്ട് ഊഹിക്കേണ്ടിവരുന്നത്.

തിരുവിതാംകൂറിലെ അഴിമതികളില്‍ മുഖ്യമായി നില്‍ക്കുന്നതു കൈക്കൂലിയാണെന്നു തെരുവുകളില്‍ തെണ്ടിനടക്കുന്ന ‘പിച്ച’ക്കാര്‍ക്കുകൂടെയും നല്ല ബോദ്ധ്യമായിട്ടുണ്ട്. ഉയര്‍ന്ന സര്‍ക്കാരുദ്യോഗം തുടങ്ങി പിച്ചതെണ്ടലിനുകൂടെയും, മഹാരാജവുതിരുമനസ്സിലെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ കീര്‍ത്തിചന്ദ്രികയെ ഗ്രസിച്ചുകളയുന്ന സേവകരാഹുകേതുക്കളുടെ അനുവാദം സമ്പാദിക്കുകയും, അതിലേക്ക് അവര്‍ക്കു കൈക്കൂലി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതാണെന്നു ബഹുജനങ്ങള്‍ ഗ്രഹിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്നു. മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സിലെ ഇരുപതിലധികം സംവത്സരക്കാലത്തെ രാജ്യഭരണത്തിന്റെ കീര്‍ത്തിയെ മലിനപ്പെടുത്തുമാറ് ഈ സേവകന്മാര്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ള അക്രമങ്ങളെയും അഴിമതികളെയും ഇത്രമേല്‍ സ്വച്ഛന്ദവിഹാരത്തിന് അനുവദിച്ചുപോന്ന ഗവണ്മെന്റിന്റെ നടപടിയെ ചിന്തിക്കുമ്പോള്‍, തിരുവിതാംകൂറിന്റെ പേരില്‍ മേല്‍ക്കോയ്മയായ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവണ്മെന്റിനു കരുണയില്ലേ എന്നു കൂടി ജനങ്ങള്‍ ശങ്കിച്ചുപോകുന്നു. ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് മി. വി.പി. മാധവരായരെപ്പോലെ ധീരന്മാരായ ഏതാനും ചിലരെ മന്ത്രിപദത്തില്‍ നിയമിച്ചിരുന്നതിനാല്‍, അക്കാലങ്ങളില്‍ അഴിമതി മങ്ങിയിരുന്നു എന്നു വരികിലും, മി. ഗോപാലാചാര്യരെപ്പോലെയുള്ള ചില ‘അരമനദാസ’ന്മാരുടെ ഭരണത്തില്‍ ഈ ദോഷം ഉജ്ജ്വലിച്ചുകണ്ടിരിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജ്യഭരണകാര്യങ്ങളില്‍, രാജസേവകന്മാര്‍ എങ്ങനെയൊക്കെ തലയിടുന്നുണ്ടെന്നും; ഏതു പ്രകാരങ്ങളില്‍ നീതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും, ജനങ്ങളുടെ പണം ഏതു മാര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ ഈ സേവകന്മാരുടെ കൈകളില്‍ എത്തുന്നു എന്നും മറ്റുമുള്ള സംഗതികള്‍, പ്രസിദ്ധപ്പെട്ട് വടശ്ശേരികോവില്‍ക്കേസ്സ് മുഖേന വെളിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇക്കേസ്സിലെ റിക്കാര്‍ട്ടുകള്‍, തിരുവിതാംകൂറിലെ ഇപ്പോഴത്തെ രാജസേവകന്മാരുടെ അഴിമതികള്‍ക്ക് ഒരു ശാശ്വതമായ സ്മാരകസ്തംഭമായി നില്‍ക്കുന്നുണ്ട്. വടശ്ശേരികോവില്‍ക്കേസില്‍ പ്രധാന നടനായി അരങ്ങത്തിറങ്ങാതെ കളിച്ചിരിക്കുന്ന ‘സേവകന്‍ ശങ്കരന്‍തമ്പി’ അവര്‍കളുടെ ആതതായിത്വത്തെ തെളിയിക്കുന്നതിന് ഒന്നാന്തരം ലക്ഷ്യമായ പൂഞ്ഞാറ്റിടവകക്കേസിന്റെ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കപ്പെടാത്ത പലേ രംഗങ്ങളും ജനങ്ങള്‍ക്കു ദിദൃക്ഷുത്വത്തെ വര്‍ധിപ്പിക്കുമെന്നുതന്നെ ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നു. പൂഞ്ഞാറ്റിടവകയും തിരുവിതാംകൂര്‍ സര്‍ക്കാരും തമ്മില്‍ അഞ്ചുനാടു സംബന്ധിച്ച് കുറെക്കാലം മുമ്പു നടന്ന വഴക്ക് ഏതുവിധം കലാശിച്ചു എന്നുള്ളതിനെപ്പറ്റി ഞങ്ങള്‍ മുന്‍ലക്കം പത്രങ്ങളില്‍ പ്രസ്താവിച്ച സംഗതികളില്‍, ഇക്കാര്യത്തില്‍ ശങ്കരന്‍തമ്പി പൂഞ്ഞാറ്റൂ രാജാവവര്‍കളോടു കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നും, പൂഞ്ഞാറ്റു രാജകുടുംബത്തിനു പലേ നഷ്ടങ്ങളും വന്നിട്ടുണ്ടെന്നും സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നുവല്ലോ. കഴിഞ്ഞ മകരം 10-ആം തീയതി (ജനുവരി 23-ആം തീയതി)യിലെ സ്വദേശാഭിമാനിയില്‍ ‘തിരുവിതാംകൂറിലെ കൈക്കൂലിക്കാര്യം’ എന്ന വിഷയത്തെപ്പറ്റി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മുഖപ്രസംഗത്തിന്റെ ഒരു ഘട്ടത്തില്‍ ഞങ്ങള്‍ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഞങ്ങലുടെ ദൃഷ്ടിക്കു വിഷയീഭവിച്ചിരിക്കുന്ന ചില റിക്കാര്‍ട്ടുകള്‍, ഈ സംഗതിയില്‍ നീതിവൈകല്യത്തെ ആശങ്കിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങള്‍ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതില്‍ വായനക്കാര്‍ക്കു സന്ദേഹം ഉണ്ടെങ്കില്‍, താഴെ പകര്‍ത്തുന്ന ഒരു കത്തിലെ ഏതാനും ഘട്ടങ്ങള്‍ ഞങ്ങളുടെ ആശങ്കയെ പ്രബലപ്പെടുത്തുന്നു എന്നു പറഞ്ഞുകൊള്ളട്ടെ.

തിരുവനന്തപുരം
1077 മീനം 26-ആം തീയതി

“അടിയന്‍ ഈ മാസം 4-ആം തീയതി ഇവിടെ എത്തി. 1-ആം തീയതിയിലെ തിരുവെഴുത്ത് ഇന്നലെ ഇവിടെ കിട്ടുകയും ചെയ്തു. ശങ്കരപ്പിള്ളയെ അതിര്‍ത്തിത്തര്‍ക്കം തീരുമാനിക്കുന്നതിന് നിയമിച്ചിട്ടുള്ളതു ദോഷകരമെന്നുതന്നെയാണ് അടിയന്റെ അഭിപ്രായം. അതിനെ തത്കാലം ഭേദപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരു മാര്‍ഗ്ഗവും കാണുന്നില്ലാ. ആ ആളിനെ ഭേദപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യം വളരെ സംശയത്തിലായിരിക്കുന്നു. അടിയനും പ്രത്യേകം ശ്രമിച്ചു നോക്കാം. കാര്യക്കാരദ്ദേഹത്തിനു തടിയോ വിലയോ കൊടുപ്പാന്‍ ഇനിയും താമസിക്കുന്നതു പോരാത്തതാണെന്നു തോന്നുന്നു. വേറെ ഇനത്തില്‍ വകവച്ച് എടുത്തുകൊള്ളണമെന്നും മറ്റും പറയാവുന്ന സ്ഥലമല്ലാ. 150 കണ്ടിയില്‍ കുറഞ്ഞു വേണ്ടാ എന്നാണു നിര്‍ബന്ധം. 100 കണ്ടിയുടെ വിലയെങ്കിലും മുന്‍കൂട്ടി അയച്ചുകൊടുത്താല്‍ സമാധാനമുണ്ടാകും…”

ഈ എഴുത്തിനോടുകൂടി താഴെച്ചേര്‍ക്കുന്നവയെ യോജിപ്പിച്ചു വായിച്ചു നോക്കിയാല്‍ പൂഞ്ഞാറ്റില്‍ രാജകുടുംബത്തിനു ശങ്കരന്‍തമ്പി (കാര്യക്കാര്‍) നിമിത്തം എന്തൊക്കെ സംഭവിച്ചിരിക്കുമെന്നു വായനക്കാര്‍ക്ക് അവ്യക്തമായിട്ടെങ്കിലും ഒരു ഊഹം ഉണ്ടാകും.

തിരുവന്തപുരം
1077 കന്നി 13-ആം തീയതി
ശ്രീ

“പൂഞ്ഞാറ്റു വലിയതമ്പുരാന്‍ തിരുമനസ്സറിയിക്കുന്നതിന്. അടിയന്‍ ഈയിടെ ചവറയില്‍ ഒരു വീടു പുത്തനായിട്ടു പണിയിച്ചിട്ടുള്ളതും അതില്‍ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും നഷ്ടങ്ങളും അനുഭവിച്ചിട്ടുള്ള വിവരവും കല്പിച്ച് അറിഞ്ഞിരിപ്പാനിടയുണ്ട്. അടിയങ്ങളുടെ പൂര്‍വ്വതറവാടു വളരെക്കാലത്തേക്കു മുമ്പുള്ളതും ഇപ്പോഴത്തെ പരിഷ്കാരത്തില്‍ അശേഷം ഉള്‍പ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതും ആണ്. അടിയങ്ങള്‍ രണ്ടുമൂന്നു ശാഖക്കാര്‍ ഇപ്പോള്‍ ഉണ്ട്. അതില്‍ അടിയന്റെ ശാഖ ഒഴികെ ശേഷം ഉള്ളവര്‍ക്കു പഴയ കുപ്പപ്പാട്ടില്‍ താമസിക്കുന്നതിനു സ്ഥലം മതിയാവുന്നതല്ലെന്നു തന്നെയുമല്ലാ പുത്തനാക്കാഴികകൊണ്ടുള്ള പരിഭവവും അവര്‍ക്കിരിക്കുന്നു…പഴയ കുപ്പപ്പാടിനെ ഒന്നഴിച്ചു പണിയിച്ചാല്‍ കൊള്ളാമെന്നു മോഹം ഉണ്ട്. അതിലേക്കു കല്പിച്ചു മുന്നൂറു കണ്ടി തടി തരുവിക്കുന്നപക്ഷം മേല്പറഞ്ഞ ഏര്‍പ്പാടിലേക്ക് അടിയന്‍ തുനിയുന്നതാകുന്നു. ഈ വിവരങ്ങള്‍ ഒക്കെയും പത്മനാഭപിള്ളയുടെ അടുക്കലും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.”

കോട്ടയം
1077 മകരം 19-ആം തിയതി

___തമ്പി അങ്ങത്തേക്കു തടി ഇപ്പോള്‍ത്തന്നെ കൊടുക്കണമെന്നും 150 കണ്ടിയില്‍ കുറഞ്ഞ് ആവശ്യമില്ലെന്നും നിര്‍ബന്ധമായിട്ടു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിലേക്കായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമകന്‍ കൊട്ടാരം രായസം ശങ്കുണ്ണിപ്പിള്ളയെ ഈ മാസം 25-ആം തിയതി ഇടയ്ക്കു പൂഞ്ഞാറ്റില്‍ അയയ്ക്കുമെന്നാണു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്…”

ഈ കത്തുകള്‍ക്കു പുറമേ, “ചവറയില്‍ ഞാറയ്ക്കാട്ടു വീടുപണിവകയ്ക്കു നൂറുകണ്ടി ആഞ്ഞിലിത്തടി വാങ്ങി…കൊടുക്കുന്നതിലേക്കു…കോയിക്കാര്യം മുതല്‍പടി…വശം മദ്രാസ് 87851 മുതല്‍ 87870 വരെ കറന്‍സിനോട്ട് ഇരുപതില്‍ വകവച്ചു.” രണ്ടായിരം രൂപാ. 1076-ാമാണ്ട് തുലാമാസം 17-ആം തിയതി പൂഞ്ഞാറ്റില്‍ കമ്മീഷണറാഫീസില്‍ ഗുമസ്താ കുഞ്ഞുകൃഷ്ണപിള്ള പറ്റീട്ടുണ്ടോ എന്ന് അന്വേഷിച്ചറിയേണ്ടതാകുന്നു. പൂഞ്ഞാറ്റിടവകയും തിരുവിതാംകൂര്‍ സര്‍ക്കാരും തമ്മില്‍ ഉണ്ടായ മുന്‍പറഞ്ഞ കേസ്സിലെ സംഗതികള്‍, ശങ്കരന്‍തമ്പിയുടെ ഇടച്ചല്‍ നിമിത്തം മാറീട്ടുണ്ടെന്നും, പൂഞ്ഞാറ്റില്‍ തമ്പുരാക്കന്മാര്‍ ശങ്കരന്‍തമ്പിക്കു തൃപ്തിവരുവോളം കൈക്കൂലി കൊടുക്കായ്കയാല്‍ ഇടവകയ്ക്കു പല ദോഷങ്ങളും നേരിട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും ഞങ്ങള്‍ ധൈര്യപൂര്‍വ്വം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഈ കൈക്കൂലിക്കാര്യത്തെപ്പറ്റി തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റോ, ബ്രിട്ടീഷ് റെസിഡണ്ടോ, മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റോ അന്വേഷണം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കില്‍, അതിലേക്കുവേണ്ട തെളിവുകള്‍, മേല്‍പടി പൂഞ്ഞാര്‍ രാജകുടുംബത്തിലെ അശ്വതിതിരുനാള്‍ രാമവര്‍മ ഇളയരാജാ അവര്‍കളെയും, കമ്മീഷണറായിരുന്ന മി.സി. പത്മനാഭപിള്ളയെയും സാക്ഷികളായി വിചാരണ ചെയ്താല്‍ലഭിക്കുമെന്നും, ഇതിലേക്കു വേണ്ട ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ ശേഖരിപ്പാന്‍താന്‍ തയ്യാറാണെന്നും ഒരു മാന്യന്‍ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു ഞങ്ങലെ അറിയിക്കുന്നുണ്ട്.

തിരുവിതാംകൂറിലെ ജനങ്ങളെ ഇത്രത്തോളം ഭയങ്കരമായ നിലയില്‍ വലയിക്കുന്ന അഴിമതികളില്‍ മുന്നിട്ടു നില്ക്കുന്ന കൈക്കൂലിക്കാര്യത്തെ പല പത്രങ്ങള്‍മുഖേനയും ഗവണ്മെന്റിന്റെ ദൃഷ്ടിപഥത്തില്‍ പതിപ്പിച്ചിട്ടും, ഗവണ്മെന്റ് മൗനംഭജിക്കുന്നത് എത്ര ഘോരമായ അപനയമാകുന്നു? ഡാക്ടര്‍ എന്‍. സുബ്രഹ്മണ്യയ്യര്‍ അവര്‍കള്‍ ദിവാന്‍പേഷ്കാര്‍ ഉദ്യോഗം സമ്പാദിച്ചതു പന്തീരായിരം രൂപ കൈക്കൂലി കൊടുത്തിട്ടാണെന്നു ‘സുഭാഷിണി’ പത്രം കുറെ മുമ്പ് വിളിച്ചുപറഞ്ഞതിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥതയെ തെളിയിക്കുന്നതിന് ഗവണ്മെന്റ് ആവശ്യപ്പെടാത്തതുതന്നെ, മി.ഗോപാലാചാര്യരുടെ മന്ത്രിപദപരിപാലനത്തെപ്പറ്റി കഠിനമായ ആക്ഷേപത്തിനു ഹേതുവായിട്ടുണ്ട്. ‘പത്രം’, ‘പരാതി ഹര്‍ജി’, ‘പൊതുജനയോഗം’ എന്നീ മൂന്നു ‘പ’കാരങ്ങളാണ് ജനങ്ങളുടെ സങ്കടങ്ങളെയും ആവശ്യങ്ങളെയും ഗവണ്മെന്റിനെ അറിയിക്കുന്നതിനുള്ള പരിഷ്കൃതമാര്‍ഗങ്ങള്‍. ഇവയാണ് പരിഷ്കൃതമായ രാജ്യഭരണഘടനയുള്ള ഏതൊരു രാജ്യത്തും നടപ്പില്‍ വന്നിരിക്കുന്നവ. ഇവയില്‍, ആദ്യത്തെ രണ്ടു മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളെയും, തിരുവിതാംകൂറിലെ അഴിമതികളെ അമര്‍ത്തുന്നതിനായുള്ള പ്രയത്നങ്ങളില്‍, ജനങ്ങള്‍ സ്വീകരിച്ചു പ്രയോഗിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കൈക്കൂലിക്കുറ്റം ചുമത്തി ചില ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരെക്കുറിച്ച് പത്രങ്ങള്‍ ധാരാളം പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുള്ളതിനു പുറമേ, ജനങ്ങള്‍ പരാതിഹര്‍ജികള്‍ ബോധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇവകൊണ്ടൊന്നും ഗവണ്മെന്റ് കുലുങ്ങീട്ടില്ലെന്നു തോന്നുന്നു. അഴിമതിക്കാര്‍, അതുനിമിത്തം, അനീതി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിന് അധികം മനസ്സുറപ്പുള്ളവരായും ഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. മൂന്നാമത്തെ മാര്‍ഗമായ ‘പൊതുജനയോഗങ്ങള്‍’ കൂടി ഇക്കാര്യത്തില്‍ ഓരോ നിശ്ചയം ചെയ്തു ഗവണ്മെന്റിനെ അറിയിക്കണമെന്നും അതിലേക്കു താലൂക്കുതോറും ജനങ്ങള്‍ ഉത്സാഹിക്കണമെന്നും കഴിഞ്ഞ മാര്‍ച്ച് 9-ആം തീയതിയിലെ ‘മലയാളി’ ഒരു പ്രസംഗംമുഖേന അഭിപ്രായം പുറപ്പെടുവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ സഹജീവിയുടെ അഭിപ്രായത്തില്‍ ഞങ്ങള്‍ പൂര്‍ണ്ണമായി യോജിക്കുകയും, തിരുവിതാംകൂറില്‍ വളര്‍ന്നുപടര്‍ന്നുവരുന്ന അഴിമതിക്കാടിനെ വെട്ടിത്തെളിച്ച്, രാഹു-കേതു മുതലായ ഘോരസര്‍പ്പങ്ങളുടെയും, അഴിമതിക്കഴുകന്മാരുടെയും ഹിംസ്രമൃഗങ്ങളുടെയും ശല്യത്തെ നശിപ്പിച്ച് നാട്ടാര്‍ക്ക് നല്ല വെളിച്ചവും നല്ല കാറ്റും കിട്ടത്തക്കവണ്ണം പരിഷ്കരിക്കുന്നതിന് ജനങ്ങള്‍ മടിവിട്ട് ഉത്സാഹിക്കണമെന്ന് പൊതുജനങ്ങളെ ഞങ്ങള്‍ ഉണര്‍ത്തുകയും ചെയ്തുകൊള്ളുന്നു.

(1907 മാര്‍ച്ച് 20)

ആവശ്യമേത്? പത്രനിരോധനിയമമോ അഴിമതിനിരോധമോ?

മൈസൂര്‍ സംസ്ഥാനത്ത് ഒരു പുതിയ പ്രസ്സ് നിയമം നടപ്പിലാക്കിയതിനെപ്പറ്റി ഇന്ത്യന്‍ നാട്ടുപത്രങ്ങള്‍ മിക്കവാറും ഒരേ വിധത്തില്‍ ആക്ഷേപം തന്നെ പറഞ്ഞുവരുന്നതായി കാണുന്നു. ഗവണ്മെന്റിനേയും പ്രജകളേയും തമ്മില്‍, അവാസ്തവ കഥനങ്ങള്‍ കൊണ്ടു ഛിദ്രിപ്പിക്കാന്‍ തുനിയുന്ന പത്രങ്ങളെ, ദിവാന്‍ജിയുടെ ഇഷ്ടം പോലെ അമര്‍ത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു നിരോധന യന്ത്രമാണ് ഈ ചട്ടമെന്ന്, സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഇച്ഛിക്കുന്നവര്‍ ആക്ഷേപിക്കുന്നുണ്ട്. ഗവണ്മെന്റിന്നു ഇഷ്ടക്കേടായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്മാരെ, യാതൊരു സമാധാനവും ചോദിക്കാതെ, നാട്ടില്‍നിന്ന് പുറത്തേക്കാക്കുകയും അച്ചുകൂടം കണ്ടുകെട്ടി ഗവണ്മെന്റിലേക്ക് എടുക്കുകയും ചെയ്യാന്‍ അധികാരമുണ്ടെന്നാണ് ഈ നിയമം കൊണ്ടറിയുന്നത്. മൈസൂരിനകത്തിരുന്ന് അച്ചടിക്കുന്ന പത്രങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രമല്ല, മറുനാട്ടിലിരുന്നച്ചടിച്ച് മൈസൂരിനകത്ത് പ്രചാരപ്പെടുത്തുന്ന പത്രങ്ങള്‍ക്കും ഈ നിയമത്തിലെ നിബന്ധനകള്‍ മുറുകെ ബാധകമായിരിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ നിയമത്തെ സംബന്ധിച്ച് നിരൂപണം ചെയ്യുന്ന സന്ദര്‍ഭത്തില്‍, ഞങ്ങളുടെ ഒരു സഹജീവി, തിരുവിതാംകൂറിലെ പത്രങ്ങള്‍ക്ക് ആവശ്യപ്പെടാതെ തന്നെ ഒരു ഉപദേശപ്രസംഗം കൂടി ചെയ്തിരിക്കുന്നതായി കാണുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിലെ ഭാഷാപത്രങ്ങളുടെ സ്വരം താഴ്ത്തണമെന്നും മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സിലെ ആക്ഷേപിച്ചു ഒന്നു രണ്ടു പത്രങ്ങള്‍ ചിലതുപ്രസ്താവിച്ചതായി ആ സഹജീവി കണ്ടിട്ടുണ്ടെന്നും; പത്രങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മുടക്കുന്നതിന്ന് ഒരു നിയമം ഉണ്ടാക്കുവാന്‍ നാട്ടുഭാഷാപത്രങ്ങള്‍ ഇടകൊടുക്കരുതെന്നും മറ്റുമാണ് സഹജീവിയുടെ ഉപദേശത്തില്‍ അടങ്ങീട്ടുള്ളത്. ഇങ്ങനെയൊരുപദേശം ഈ സഹജീവിയുടെ മുഖത്തുനിന്ന് പുറപ്പെടേണ്ട ആവശ്യം തോന്നത്തക്കവിധത്തില്‍, ഈ നാട്ടിലെ പത്രങ്ങള്‍ അതിക്രമസ്വരത്തില്‍ വല്ലതും എഴുതുന്നുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങള്‍ അറിയുന്നില്ല. സഹജീവി പ്രത്യേകം ഒരു പത്രത്തേയും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുമില്ല. തിരുവിതാംകൂറിലെ പത്രങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല, ജനങ്ങള്‍ ആകപ്പാടെ, മഹാരാജാവിന്റെ പേരില്‍ എത്രയോ ഭക്തിയുള്ളവരാണെന്ന് അവരുടെ വാക്കുകളും പ്രവര്‍ത്തികളും തെളിയിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍, രാജഭക്തി എന്നത്, രാജസേവകന്‍മാരുടെ ആക്രമങ്ങളെയും അഴിമതികളേയും ഇവ നിമിത്തമുണ്ടാകുന്ന പൊതുജന സങ്കടത്തെയും അറിഞ്ഞില്ലാ എന്ന ഭാവത്തില്‍ സഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാകുന്നു എന്നിരിക്കില്‍, ആ സംഗതിയില്‍ കുറ്റക്കാരായി പലരേയും കാണാനിടയാകും എന്നു പറയാതെ കഴികയില്ല. തിരുവിതാംകൂറിലെ ഇക്കാലത്തെ ശാപങ്ങളില്‍ മുന്നിട്ടുനില്‍ക്കുന്നത് രാജസേവകപ്രഭാവവും സ്വേച്ഛാചാരികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ ധാര്‍ഷ്‌ട്യവും കൊണ്ടുള്ള കഷ്ടസ്ഥിതിയാകുന്നു. ഇതിനെ പരിഹരിക്കുകയും ജനങ്ങളെ ഈ അക്രമങ്ങളില്‍ നിന്നും അഴിമതികളില്‍ നിന്നും വിമോചിപ്പിച്ച് പരിശുദ്ധമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാണ് എത്രയോ കാലമായ ജനപ്രതിനിധികള്‍ മുറവിളി കൂട്ടുന്നത്. പ്രജകളുടെ അഭ്യുദയത്തിനു പ്രതിപന്നനായ ഒരു മഹാരാജാവിനെപ്പറ്റി ആര്‍ക്കും ഭക്തിയാണുള്ളത്. എന്നാല്‍ മഹാരാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിനുള്ളില്‍ അഭയം പ്രാപിച്ച്, ആ തിരുമനസ്സിലെ പേരുപറഞ്ഞുകൊണ്ട് നാട്ടുകാരെ ദ്രോഹിക്കുന്ന രാജസേവകന്മാരുടെ അഴിമതികളെ ആദരിപ്പാന്‍ ജനങ്ങള്‍ക്കു കടമയോ ആവശ്യമോ ഇല്ല. ഈ അഴിമതിക്കാരുടെ പ്രീതിയെക്കൊതിച്ച്, അവരെ പ്രശംസിക്കയും അവരുടെ അക്രമങ്ങളെപ്പറ്റി മൗനം ഭജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനു ഒരുക്കമുള്ളവരാണ് രാജഭക്തന്മാരെങ്കില്‍, ആവക ഗണത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നത് അഭിമാനകരമാണെന്നു ഗണിക്കുവാന്‍ ജനങ്ങള്‍ സന്നദ്ധരല്ല. ഈ അഴിമതിക്കാരെപ്പറ്റി ആക്ഷേപം പറയുന്നത് രാജദ്രോഹമാണെങ്കില്‍, അത് ഒരു ബഹുമാനമാണെന്ന് ഗണിക്കുവാനും ആളുകളുണ്ടാകും. തിരുവിതാംകൂറില്‍ രാജദ്രോഹത്തിന്റെ ആവശ്യമില്ല. ഈ നാട് ബ്രിട്ടീഷ്‌കോയ്മയുടെ അധികാരത്തിന്‍കീഴ്, സഖ്യത്തിലിക്കുന്നതും, ബ്രിട്ടീഷ്‌കോയ്മയുടെ ഭരണത്തെപ്പറ്റി ദ്വേഷം ജനിപ്പാന്‍ ജനങ്ങള്‍ക്കു അവകാശമില്ലാത്തതുമാണ്. പ്രജകള്‍ മഹാരാജാവിനെ സ്വകുടുംബ പിതാവെന്നപോലെ ആദരിക്കുന്നു; അവര്‍ കുടുംബപിതാവിന്റെ പേരുപറഞ്ഞുകൊണ്ട് കുടുംബത്തിന്നു ദുഷ്‌കീര്‍ത്തി വരുത്തുന്ന അഴിമതിക്കാരുടെ കൊള്ളകളെ സഹിക്കവയ്യാതെ വ്യസനത്തോടുകൂടി സങ്കടം പറയുന്നു. ഈ സങ്കടത്തിനുള്ള ഹേതുക്കളെ നിശ്ശേഷം നശിപ്പിക്കുന്നതുവരെ ജനങ്ങളുടെ നിലവിളി ഒരു രൂപത്തിലല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരു രൂപത്തില്‍ ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതാണ്. എന്നാല്‍ ഇങ്ങനത്തെ സങ്കടങ്ങളുടെ പ്രകടനത്തിന്ന് ഓരോരുത്തരുടെ പ്രകൃതിയനുസരിച്ച് പ്രകാരഭേദമുണ്ടായിരിക്കാം. അതിനെ വലിയ കാര്യമായി ഗണിക്കാനില്ല. രാജദ്രോഹത്തെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള മുഖ്യമായ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗം അതിന്റെ കാരണത്തെ നശിപ്പിക്കുകയാകുന്നു എന്ന് ഒരു മഹാന്‍ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതുപോലെ, ഈ സങ്കട പ്രകടനങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മാര്‍ഗ്ഗം, അവയെ തടയുകയല്ല, അവയുടെ കാരണങ്ങളെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുകയാകുന്നു. ജനങ്ങള്‍ക്കു പൊതുവേ ഹിതമല്ലാത്ത ഭരണനടപടികളെ വെറുക്കുന്ന ശീലം ഇന്നോ ഇന്നലേയോ മുളച്ചിട്ടുള്ളതല്ല. അവരുടെ പൂര്‍വ്വകാല ചരിത്രം തന്നെ, ഭരണകര്‍ത്താക്കന്മാരുടെ സ്വേച്ഛാധികാരങ്ങളുമായുള്ള വഴക്കില്‍ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്ന് കേരളത്തിലെ പൂര്‍വ്വചരിത്രങ്ങള്‍ നമ്മെ അറിയിക്കുന്നു. അതിക്രമങ്ങളെയും അഴിമതികളെയും സഹിക്കാതിരിക്കുക എന്ന ശീലം വരെ തലമുറയായി അവരുടെ ജീവിതസ്വഭാവമായി തുടര്‍ന്നുവന്നിരിക്കുമ്പോള്‍, ഇക്കാലത്ത് വിശേഷിച്ചു പാശ്ചാത്യവിദ്യാഭ്യാസ പ്രചാരത്താല്‍ രാജ്യതന്ത്ര തത്ത്വങ്ങള്‍ ഒരു പുതിയ വെളിച്ചത്തില്‍ പ്രകാശിച്ചു കാണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഇക്കാലത്ത്, രാജസേവകന്മാരുടേയും സ്വാധികാരപ്രമത്തന്മാരായ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും ദുരാചാരങ്ങളെ നിന്ദിക്കുന്നത് അദ്ഭുതജനകമല്ല. തിരുവിതാംകൂറില്‍ ഇപ്പോള്‍ ആവശ്യമുള്ളത് പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നിരോധിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമമല്ലാ, അഴിമതിക്കാരെ അമര്‍ത്തുകയും ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഘടകങ്ങള്‍ എല്ലാം സത്യം, നീതി മുതലായവ ഉള്ളവരായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഭരണ സമ്പ്രദായമാകുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിലെ മേല്‍പറഞ്ഞ രാജസേവകന്മാരുടേയും ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും അക്രമങ്ങളേയും അഴിമതികളേയും ഏതുകാലത്ത് തീരെ ഇല്ലാതെയാക്കുന്നുവോ, അക്കാലത്ത്, പത്രങ്ങളില്‍ ഇപ്പോള്‍ കാണുന്ന തരത്തിലുള്ള സ്വരകാഠിന്യം താനേ ശമിക്കുമെന്ന് നിശ്ചയം തന്നെ; ഏതൊരു കാലം വരെ പൊതുജനങ്ങളുടെ ഈ ആകാംക്ഷയെ പൂരിപ്പിക്കാതെയിരിക്കുന്നുവോ, അക്കാലംവരെ, അഴിമതികള്‍ നിമിത്തമുള്ള ബഹുജനസങ്കടങ്ങളുടെ പ്രകടനം ഏതെങ്കിലും രൂപത്തില്‍ ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുമെന്നും; ജനങ്ങള്‍ക്ക് ഈശ്വരനാല്‍ ദത്തമായ ഈ സ്വഭാവം-അഴിമതിയില്‍ വെറുപ്പ്-യാതൊരു നിരോധന നടപടികൊണ്ടും ഉന്‍മൂലനം ചെയ്യാന്‍ കഴികയില്ലെന്നും നിശ്ചയം തന്നെ.

(1908 ആഗസ്റ്റ് 22-ആം തീയതിയിലെ ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യില്‍ മുഖപ്രസംഗത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗം)

“തിരുവിതാംകൂറില്‍ ഇപ്പോള്‍ ആവശ്യമായിട്ടുള്ളത് പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നിരോധിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമമല്ല, അഴിമതിക്കാരെ അമര്‍ത്തുകയും ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഘടകങ്ങള്‍ എല്ലാം സത്യം, നീതി മുതലായ ഗുണങ്ങള്‍ ഉള്ളവരായിരിക്കയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഭരണ സമ്പ്രദായമാകുന്നു” – എന്ന് ഞങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞ തവണ പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നുവല്ലൊ. രാജ്യഭരണകര്‍മ്മത്തില്‍, നിരോധനയം എന്നു ശാന്തമായി വിളിക്കപ്പെട്ട നിഗ്രഹ നയത്തിന്റെ പ്രവേശം ഇക്കാലത്ത് അസ്ഥാനത്തിലാണെന്നും. ഈ നയത്തിന്റെ ആവശ്യം ഭാവിയായ ഫലം ജനങ്ങളുടെ സങ്കടപ്രകടനങ്ങളെ അമര്‍ത്തുകയല്ലാ വളര്‍ത്തുകയാണെന്നും, ഞങ്ങള്‍ മറ്റൊരു സന്ദര്‍ഭത്തിലും പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു. ഈ നയത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെ തെറ്റായോ ശരിയായോ പലേ ജനങ്ങളാല്‍ വിചാരിക്കപ്പെട്ടുവരുന്ന, അന്യദേശങ്ങളിലെ ചില സംഭവങ്ങള്‍ ദിനേ ദിനേ നമ്മുടെ അറിവില്‍പ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍, രാജ്യഭരണത്തില്‍ നിഗ്രഹനയത്തെ കൈക്കൊള്ളുവാന്‍ ഉപദേശിക്കയോ വിചാരിക്കയോ ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിപൂര്‍വ്വമായ രാജതന്ത്രമല്ല. തിരുവിതാംകൂര്‍ ഒരു സ്വദേശ്യ രാജാവിനാല്‍ ഭരിക്കപ്പെടുന്ന രാജ്യമായിരിക്കയാല്‍, വിദേശ ഗവണ്മെന്റിനാല്‍ ഭരിക്കപ്പെടുന്ന മറുനാടുകളിലെ ജനങ്ങള്‍ക്കുതോന്നാവുന്ന താപമോ വൈമനസ്യമോ ഇവിടുത്തെ പ്രജകള്‍ക്ക് ഉണ്ടാകേണ്ട ആവശ്യമില്ലെന്നും ഞങ്ങള്‍ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ‘നാഷണലിസ്റ്റ്’ എന്ന സ്വരാജവാദ കക്ഷിക്കാരെപ്പോലെ, മേല്‍ക്കോയ്മയെപ്പറ്റി സകാരണമായോ നിഷ്കാരണമായോ വല്ലതും പറയുന്നതിനുള്ള ആവശ്യം ഇവിടെ ഇല്ല. അവിടെയാകട്ടെ, രാജ്യഭരണം നടത്തേണ്ട അവകാശം സ്വദേശീയര്‍ക്കുതന്നെ കിട്ടണമെന്നും വിദേശ ഗവണ്മെന്റ് ആവശ്യമില്ലെന്നുമാണ് സ്വരാജവാദത്തില്‍ അതിക്രമ കക്ഷികള്‍ വഴക്കുകൂട്ടുന്നത്. ഈ സംസ്ഥാനത്തില്‍ ഗവണ്മെന്റിനെപ്പറ്റി ആര്‍ക്കും വഴക്കില്ല. ഗവണ്മെന്റിന്റെ തലവനായ മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സുകൊണ്ട് സ്വദേശ്യരാജാവാകയാലും, തിരുമനസ്സിനെ പ്രജാ സമുദായത്തിന്റെ കുടുംബപിതാവായി ഗണിച്ചിരിക്കുന്നതിനാലും, രാജഭക്തി എന്നത് ജനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ധര്‍മ്മമായിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍, ഗവണ്മെന്റിനെപ്പറ്റി വഴക്കില്ലെന്നിരിക്കില്‍, തിരുവിതാംകൂറിലെ ജനങ്ങള്‍ക്കുള്ള അസ്വസ്ഥത ഏതു നിമിത്തം ആയിരിക്കാം? ഗവണ്മെന്റിന്റെ സ്വരൂപം നിമിത്തമല്ലാ; ഗവണ്മെന്റ് പ്രജകളുടെ പേരില്‍ കരുണയില്ലാതിരിക്കുന്നു എന്ന കുറ്റവും പറവാനില്ലാ; എന്നാല്‍ ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഘടകങ്ങളായ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ ഇടയില്‍ സത്യം നീതി, ന്യായം, ആര്‍ജ്ജവം മുതലായ ധര്‍മ്മങ്ങള്‍ കുറഞ്ഞും കൈക്കൂലി, പ്രജോപദ്രവം മുതലായ അധര്‍മ്മങ്ങള്‍ വളര്‍ന്നും ജനങ്ങളുടെ മേല്‍ വലിയ സങ്കടഭാരം പതിച്ചിരിക്കയാലാണ് ജനങ്ങളുടെ അസ്വസ്ഥത. തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനം സ്ഥിതിസ്ഥാപകനായ ഒരു ഹിന്ദു രാജകുടുംബത്താല്‍ ഭരിക്കപ്പെടുന്നതാണല്ലോ. പൗരസ്ത്യ രാജ്യങ്ങളില്‍ പാശ്ചാത്യരാജ്യതന്ത്ര പരിഷ്കാരത്തിന്റെ ബോധം എത്രതന്നെ ബലവത്തായി ബാധിച്ചാലും രാജഭരണ പരിഷ്ക്കാരം ദുസ്സാധമാണെന്നുള്ള വാദം തെറ്റാണെന്ന്, തുര്‍ക്കിരാജ്യത്തിലെ ഇപ്പോഴത്തെ രാജതന്ത്ര പരിഷ്കാരത്താല്‍ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി, ‘മറാട്ടാ’ എന്ന സഹജീവിയുടെ ഇക്കഴിഞ്ഞ ലക്കത്തില്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുള്ളത്, തിരുവിതാംകൂറിലും പരമാര്‍ത്ഥം തന്നെയാകുന്നു. രാജാവ് ഈശ്വരന്റെ അംശമാണെന്നും, രാജാവിന്റെ പേരിനെ കൂട്ടുപിടിച്ചും കൊണ്ട് ആര് എന്തുതന്നെ ചെയ്താലും പ്രജകള്‍ സഹിച്ചുകൊള്ളുകയാണ് പ്രജാധര്‍മ്മമെന്നും ഉള്ള പഴയ വിശ്വാസങ്ങള്‍ പാശ്ചാത്യ വിദ്യാഭ്യാസത്താല്‍ ഉലയ്ക്കപ്പെട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. അതിനാല്‍ തന്നെയാണ് രാജസേവകന്മാരുടെ വിക്രിയകള്‍ ജനങ്ങള്‍ക്കു രുചിക്കാത്തത്. അക്രമങ്ങളേയും അഴിമതികളേയും അനുവദിക്കുന്ന അവസ്ഥതന്നെ ജനങ്ങള്‍ക്ക് പാശ്ചാത്യരില്‍നിന്ന് സിദ്ധിച്ചിട്ടുള്ള ഉത്തമങ്ങളായ പ്രമാണങ്ങള്‍ക്കു വിരുദ്ധമായിട്ടുള്ളതാകുന്നു. രാജസേവകന്മാരുടെ അക്രമങ്ങളെ സഹിക്കാഞ്ഞ്, അവയെ അമര്‍ത്തുവാന്‍ ഈ നാട്ടിലെ ജനങ്ങള്‍ പഴയകാലത്തും ഉദ്യമിച്ചിട്ടില്ലെന്നില്ല. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങള്‍, രാജ്യതന്ത്രകാര്യത്തില്‍ പരിഷ്കൃതത്ത്വബോധം കൊണ്ടായിരിക്കയില്ല അങ്ങിനെ അസഹ്യത കാണിച്ചത്. ഒരു നൂറ്റാണ്ടിന്നുമുമ്പ് ജയന്തന്‍ ശങ്കരന്‍ നമ്പൂതിരിയുടെ ധിക്കാരങ്ങളെ അടക്കുവാന്‍ ജനങ്ങള്‍ തുനിഞ്ഞത്, രാജാധികാരത്തെ അനര്‍ഹനായും അയോഗ്യനായുള്ള ഒരു ധൃഷ്ടന്‍ അപഹരിച്ചു പ്രയോഗിച്ചതിങ്കല്‍ അവര്‍ക്കുണ്ടായ അഭിമാനഭംഗ വിചാരത്താലായിരുന്നു. അവര്‍ രാജാവിനെ രാജാവെന്ന ഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചിരുന്നതിനാല്‍, രാജാധികാരത്തെ ആക്രമിക്കുന്നവരോടു കാണിച്ചിരുന്ന വെറുപ്പ് ഏകദേശം മതവിശ്വാസാക്രമികളോടുള്ളതിനോടൊപ്പമായിരുന്നു എന്നു പറയാം. എന്നാല്‍ ഇപ്പോഴത്തെകാലത്തെ വിചാരം അതാണെന്നു പറഞ്ഞുകൂട. “രാജാവിനെ ചുഴലുന്ന ദൈവത്വം, അതിശീഘ്രം നിഷ്പ്രഭമായിത്തീരുന്നു; രാജാക്കന്മാരുടെ സ്വേച്ഛാധികാര ദിനങ്ങള്‍ കേവലം അതീതകാലത്തില്‍പ്പെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു” എന്നുള്ള ബോധം പാശ്ചാത്യ രാജ്യതന്ത്രതത്ത്വങ്ങള്‍ ജനങ്ങളുടെ ഉള്ളില്‍ ഉറപ്പിച്ചുവരുത്തുന്ന അവസ്ഥക്ക്, ഇക്കാലത്തെ ജനങ്ങള്‍ രാജസേവകന്മാരുടെ അധികാര പ്രകടനങ്ങളെ മതവിശ്വാസമായിട്ടല്ല വിചാരിക്കുന്നത്; രാജ്യധര്‍മ്മഭ്രംശമായി ഗണിക്കുന്നു. സ്ഥാനം പോയി, കരാര്‍ പ്രമാണമായിരിക്കുന്ന ഇക്കാലത്ത്, കര്‍ത്തവ്യത്തിന്നുവേണ്ടി എന്ന നിഷ്ഠ ജനങ്ങള്‍ക്കു വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്നതിനാല്‍, രാജ്യഭരണ നടപടികളില്‍ ഗവണ്മെന്റുദ്യോഗസ്ഥന്‍മാരുടേയും രാജസേവകന്മാരുടേയും അനര്‍ഹവും അനാവശ്യവുമായ പ്രവേശത്തെ ജനങ്ങള്‍ ദ്വേഷിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികം തന്നെയാണ്. ഈ പ്രവേശത്തെ വിരോധിക്കുന്നതായാലല്ലാതെ, അവ നിമിത്തമുണ്ടാകുന്ന ജനസങ്കടം പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് ഞങ്ങള്‍ അറിയുന്നില്ല. തിരുവിതാംകൂറിലെ വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങള്‍ ഇക്കാലത്ത് ഗവണ്മെന്റിനെ യാതൊരു കാരണത്താലും ദ്വേഷിക്കുന്നില്ല. ദ്വേഷിക്കുവാന്‍ ആവശ്യവുമില്ല. അവ എങ്ങിനെയെങ്കിലും ആരെയെങ്കിലും ദ്വേഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അത്, ഗവണ്മെന്റ് ഭാരവാഹികളുടെ ഭരണദൂഷണങ്ങളേയും ഈ ദോഷങ്ങളുടെ കര്‍ത്താക്കളായ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരേയും, അവയ്ക്കും അവര്‍ക്കും പ്രേരകന്മാരായി നിന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ സല്‍കീര്‍ത്തിയെ ധ്വംസിക്കുന്ന രാജസേവകന്മാരേയും ആകുന്നു. നാട്ടിന്റെ ഈ ദൂഷ്യഭാഗം മാത്രമാണ് പ്രമാര്‍ജ്ജനം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടത്. ഈ ദൂഷ്യങ്ങളെ സഹിക്കാഞ്ഞ് ജനങ്ങള്‍ക്കുള്ള സങ്കടങ്ങളെ ഒരു പ്രകാരത്തിലല്ലെങ്കില്‍ മറ്റൊരു പ്രകാരത്തില്‍ പ്രകടീകരിക്കുന്ന പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്മാരുടെ നാവടക്കുന്ന നിഗ്രഹനയം അനപേക്ഷിതവും, ഭാവിക്കുന്ന രോഗത്തേക്കാള്‍ ദോഷജനമായ ഔഷധവും ആയിരിക്കുന്നതാകുന്നു.

പത്രധര്‍മ്മമോ?

പത്രപ്രവര്‍ത്തന വിഷയത്തില്‍, ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യെക്കാള്‍ പഴമപരിചയം കൂടുതലുള്ളവയെന്ന് പ്രസിദ്ധപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ചില സഹജീവികള്‍ കൂടെ, ഈയിടെ, അവരുടെ പരിചയത്താല്‍ സിദ്ധമാകേണ്ടിയിരുന്ന വിവേകത്തെ വെടിഞ്ഞ്, നിരുത്തരവാദിത്വ ലക്ഷ്യങ്ങളായ പ്രസ്താവങ്ങള്‍ ചെയ്തുവരുന്നതായി കാണുന്നതില്‍ ഞങ്ങള്‍ വ്യസനിക്കുകയും ആശ്ചര്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യസനം, അവരുടെ അനുചിത കര്‍മ്മാരംഭത്തെക്കണ്ടിട്ടും, ആശ്ചര്യം, അവരുടെ ബുദ്ധിചാപല്യത്തെ ഓര്‍ത്തിട്ടും ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പത്രാധിപരായ മിസ്റ്റര്‍ കെ.രാമകൃഷ്ണപിള്ള ബി.ഏ.യെ തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്തുനിന്ന് വഹിഷ്കരിക്കുവാന്‍ ഗവണ്മെന്റ് കല്പിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നും; ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യില്‍ ഈയിടെയായി അതിര്‍കവിഞ്ഞും രാജ്യദ്രോഹകരമായും ഉള്ള ലേഖനങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഈ നടപടിയെപ്പറ്റി അദ്ഭുതപ്പെടുവാനോ, രോഷപ്പെടുവാനോ, അവകാശമില്ലെന്നും, ഈ നാട്ടിലെ ജനസമുദായമധ്യത്തില്‍ സമാധാന പരിപാലനത്തിന്നു ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഈ പ്രവര്‍ത്തി യുക്തംതന്നെയെന്നും മറ്റുമാണ് ഈ ചില സഹജീവികള്‍ ജല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ അപവാദങ്ങള്‍ വളരെ ഗൗരവപ്പെട്ടവയും വാസ്തവ സംഗതികളാല്‍ ആധരിക്കപ്പെടാത്തവയാണെങ്കില്‍ തല്‍കര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ക്ക് അവരുടെ കുറ്റങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാന്‍ മാര്‍ഗ്ഗം നില്‍കാത്തവയും ആകുന്നുവെന്ന്. അവര്‍ തങ്ങളുടെ പത്രപ്രവര്‍ത്തന പരിചയത്താല്‍ ഓര്‍മ്മിക്കാത്തത് അവര്‍ക്ക് പ്രശംസാവഹമാണെന്ന് ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. ഡിസംബര്‍ 9-ആം തിയതിയിലെ ‘മലബാര്‍ ഡെയ്‌ലി ന്യൂസ്’ (Malabar Daily News) പത്രവും, ഡിസംബര്‍ 11-ആം തിയതിയിലെ ‘കൊച്ചിന്‍ ആര്‍ഗസ്’ (Cochin Argus) പത്രവും മേല്‍വിവരിച്ച പ്രകാരം ചില ‘കബന്ധങ്ങള്‍’ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങള്‍ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെല്ലൊ. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യോട് സ്പര്‍ദ്ധ വച്ചുകൊണ്ടും, ഞങ്ങളെപ്പറ്റി എന്തും ആഭാസമായും അപകീര്‍ത്തികരമായും അവാസ്തവമായും ലേഖനങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച്, ബഹുജനങ്ങളുടെ ഉള്ളില്‍ ദുരഭിപ്രായങ്ങള്‍ മുളപ്പിക്കുന്നതിന്നു തക്കവിധം ദുര്‍ഭാഷണം ചെയ്യുവാന്‍ ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്ന ചില കുചരിതന്മാരുടെ ഗണത്തിലായിരിക്കുന്നു ഈ സഹജീവികളെങ്കില്‍, ഞങ്ങള്‍ ഇത്രയും പ്രസ്താവിക്കേണ്ടിവരികയില്ലായിരുന്നു. എന്നാല്‍, പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലഗതി ഇന്നതെന്ന് ഊഹിപ്പാന്‍ തക്ക ലോകപരിചയം സിദ്ധിച്ചിട്ടുള്ളവര്‍, സാഹസികസ്വഭാവം പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുമ്പോള്‍, അവരുടെ ബുദ്ധിക്ക് നല്ല പ്രജ്ഞയുണ്ടാകേണ്ടിയിരുന്നു എന്ന് വ്യസനിക്കുവാന്‍ ആര്‍ക്കും തോന്നുന്നതാണ്. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പത്രാധിപരെ നാടുകടത്തുന്നതിനോ, മറ്റോ, തക്കവണ്ണം ഞങ്ങള്‍ യാതൊന്നും എഴുതീട്ടും പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടും ഇല്ലെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്ക് നല്ല ബോധമുണ്ട്. രാജാധികാരത്തെ ആദരിക്കുന്ന വിഷയത്തില്‍, ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ ഈശ്വരഭക്തിപ്രതിഷ്ഠിതവും മതവിശ്വാസോപക്ഷുബ്ധവും ആയ പ്രമാണത്തെ അനുവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ആ പരിശുദ്ധ പ്രമാണത്തില്‍ നിന്ന് ഞങ്ങള്‍ വ്യതിചലിക്കുന്നതല്ലെന്നും ഞങ്ങളെപ്പറ്റി നല്ലവണ്ണം അറിയാവുന്നവര്‍ക്ക് ബോധമുണ്ടായിരിക്കാനിടയുണ്ട്. എന്നാല്‍, ഞങ്ങളുടെ പ്രമാണം.. അതിന്റെ അക്ഷരങ്ങളെ മാത്രം സ്പര്‍ശിക്കുന്ന ബഹിര്‍മാത്ര പ്രധാനമായ ഒരു പ്രകടനമല്ല; അതിന്റെ ആന്തരമായ ചൈതന്യത്തെയാണ് ഞങ്ങള്‍ ആദരിക്കുന്നത്. ഇതുനിമിത്തം തന്നെയാണ് ഞങ്ങള്‍ തിരുവിതാംകൂറിലെ രാജസേവകന്മാരുടേയും ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും അഴിമതികളേയും അക്രമങ്ങളേയും പറ്റി തുടരെത്തുടരെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഈ അധര്‍മ്മങ്ങളെ അധര്‍മ്മങ്ങളെന്ന് അറിയുവാനും, ഇവയുടെ മൂലത്തെ ഛേദിപ്പാനും ഞങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത് ഞങ്ങള്‍ പ്രമാണമായി ധരിച്ചിട്ടുള്ള ധര്‍മ്മത്തിന്റെ ചൈതന്യം തന്നെയാണ്. ഈ ചൈതന്യം ഞങ്ങളോടു കൂടി ജനിച്ചതല്ല, അത് ഈശ്വരചൈതന്യത്തിന്റെ അംശമെന്നോ, ഈശ്വരചൈതന്യംതന്നെയെന്നോ പറയുമ്പോള്‍, അതിന്റെ ആദിയും അന്തവും എന്തെന്ന് വായനക്കാര്‍ക്ക് ഊഹിക്കാവുന്നതാണ്. ഈ ചൈതന്യം യാതൊരുവന്‍ മുഖേന അതാതു കാലങ്ങളില്‍ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുവോ, അവനെ എന്തുതന്നെ പീഡിപ്പിച്ചാലും അവനെ നശിപ്പിച്ചാലും, ഇതിന്റെ ഉല്പത്തിയേയോ വ്യാപാരത്തേയോ നശിപ്പിക്കുവാന്‍ കഴിയുമെന്ന് ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. രാജസേവകന്മാരുടേയും സര്‍ക്കാര്‍ ഉദ്യോഗന്‍സ്ഥന്മാരുടേയും അഴിമതി അക്രമങ്ങള്‍ ജനങ്ങളുടെമേല്‍ ഇനിയെങ്കിലും പതിക്കാതെയിരിക്കണമന്നുള്ള അഭിവാഞ്ഛയോടുകൂടി, ആ അധര്‍മ്മങ്ങളെപ്പറ്റി, ഏറെക്കുറെ പരുഷമായിട്ടെങ്കിലും പ്രസ്താവിക്കുന്നത് രാജദ്രോഹമാണെന്നുള്ള വര്‍ത്തമാനം ഞങ്ങള്‍ ഇദംപ്രഥമായിട്ടാണ് കേള്‍ക്കുന്നത്. ഞങ്ങള്‍ ബഹുമാനഭക്തിപൂര്‍വ്വം ആദരിക്കുന്ന മഹാരാജാവിനെ മറന്നിട്ടാണ് ഈ അഴിമതിക്കാര്‍ അധര്‍മ്മങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചുപോരുന്നതെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കു ബോധമുള്ളതിനാല്‍, ഈ അധര്‍മ്മികളെ നിന്ദിക്കുന്നത് രാജാധികാരത്തിന്റെ പവിത്രതയെ പരിപാലിക്കാനായുള്ള ഞങ്ങളുടെ അഭിലാഷത്തിന്റെ പ്രകടനമാണെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കു നിശ്ചയമുണ്ട്. ഇത് ഗവണ്മെന്റിന്റെ അധികാരത്തെ ധ്വംസിക്കയോ പ്രജകളുടെ ഉള്ളില്‍ ഗവണ്മെന്റിനോട് ദ്വേഷം ജനിപ്പിക്കയോ ചെയ്യുന്ന കൃത്യമല്ലായ്കയാല്‍, ഞങ്ങള്‍ക്ക് ധര്‍മ്മം ജയിക്കും എന്നുള്ള വിശ്വാസം നശിച്ചു പോയിട്ടില്ല. ഞങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തി ഗവണ്മെന്റിനെ അപകടപ്പെടുത്തുന്നതല്ലെന്ന് ഗവണ്മെന്റിനു തന്നെ നല്ല ബോധമുള്ള സ്ഥിതിക്ക് ഞങ്ങളുടെ സഹജീവികള്‍ നിരുത്തരവാദികളായി അവാസ്തവങ്ങളും അസംബന്ധങ്ങളും പ്രലപിച്ച് തന്നത്താന്‍ കൊലമാല ധരിക്കുന്നതിന്റെ ഔചിത്യവും ആവശ്യവും എന്തെന്ന് ഞങ്ങള്‍ അറിയുന്നില്ല. ഇപ്പോഴത്തെ കാലസ്ഥിതിയെപ്പറ്റി ഞങ്ങള്‍ അറിയായ്കയില്ല; ഈ വിഷയത്തില്‍ ഞങ്ങളുടെ സഹജീവികള്‍ ഉപരിജ്ഞാനമുള്ളവരെന്ന് അഭിനയിച്ച് ഞങ്ങളെ ഉപദേശിക്കേണ്ടതും ഇല്ലായിരുന്നു. രാജദ്രോഹകരമായ ലേഖനങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാതിരിക്കുവാന്‍ ശ്രദ്ധവയ്ക്കേണ്ടത് പത്രപ്രവര്‍ത്തകരുടെ കടമതന്നെയാണ്. അതേ കടമയോടുകൂടിത്തന്നെ, പബ്ലിക് കാര്യ പ്രവര്‍ത്തകരുടെ പബ്ലിക് കൃത്യങ്ങളെപ്പറ്റി അവധാനത്തോടെ വിചിന്തനം ചെയ്യുകയും അങ്ങിനെ ചെയ്യുന്നവരെ രാജദ്രോഹികളെന്നോ മറ്റോ ധാര്‍ഷ്ട്യപൂര്‍വ്വം അപകീര്‍ത്തിപ്പെടുത്താതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കടമയും ഉണ്ടെന്ന് ഓര്‍ക്കേണ്ടതാണ്. രാജദ്രോഹകരങ്ങളായ ലേഖനങ്ങള്‍ ഗവണ്മെന്റിനേയും പ്രജകളേയും തമ്മില്‍ ഛിദ്രിപ്പിക്കുന്നവയാണെങ്കില്‍, രണ്ടാമതു പറഞ്ഞ കടമയെ ലംഘിച്ചു ചെയ്യുന്ന അപകീര്‍ത്തികരങ്ങളായ ലേഖനങ്ങള്‍ ഗവണ്മെന്റിനേയും ജനങ്ങളേയും നേര്‍വഴി തെറ്റിക്കയും നിര്‍ദ്ദോഷനായ ഒരു പ്രജയെക്കുറിച്ച് ഗവണ്മെന്റിന്നും ജനങ്ങള്‍ക്കും ദുരഭിപ്രായങ്ങള്‍ ജനിപ്പിക്കയും ചെയ്യുന്നവയാണെന്നും ഓര്‍ത്തിരിക്കേണ്ടതാണ്. ഈ വകതിരിവില്ലാത്തവരായി പത്രപ്രവര്‍ത്തകര്‍ ആര്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുവോ അവരുടെ ബുദ്ധിയേയും നിലയ്ക്കു നിര്‍ത്തുന്നതിന് ഗവണ്മെന്റിനു തന്നെ നിയമങ്ങള്‍ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഇവര്‍ക്ക് ഓര്‍മ്മയുണ്ടാകുമോ ഇല്ലയോ എന്ന് വഴിയേ അറിഞ്ഞുകൊള്ളാം.

സ്വരാജ്യഭക്തി

വാസ്തവമായ രാജഭക്തിയെക്കുറിച്ചോ രാജ്യഭക്തിയെക്കുറിച്ചോ പ്രസ്താവിക്കുമ്പോള്‍ ചില പഴകാത്ത കാളകളുടെ മുമ്പില്‍ ചുവന്ന കൊടിക്കൂറ കാണിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ക്ഷോഭങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്നതായി കാണുന്നു. രാജഭക്തി കൂടാതെ രാജ്യഭക്തിയുണ്ടാകുന്നതല്ലെന്നും ഞങ്ങള്‍ മുമ്പേ പ്രസ്താവിച്ചുവല്ലോ. (ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഏകയോഗക്ഷേമത്തിനെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിന്, ആ രാജ്യത്തില്‍ നിവസിക്കുന്ന എല്ലാ ജനങ്ങളും ഏകോപിച്ചു പ്രവര്‍ത്തിക്കേണ്ടതാകുന്നു. എല്ലാ പരിഷ്കൃതരാജ്യങ്ങള്‍ക്കും ഇപ്പോള്‍ മാതൃകയായി നില്ക്കുന്നത് ഇംഗ്ലീഷ് സാമ്രാജ്യമാകുന്നു.) അത്ര ശക്തിയോടുകൂടിയ ഒരു സാമ്രാജ്യം ഇതേവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നുതന്നെ പറയണം. ആ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണാധികാരം, പ്രജകളില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് മന്ത്രിമാര്‍ പ്രജകളുടെ പ്രതിനിധികളാകുന്നു. ഭരണകാര്യങ്ങളില്‍ പ്രവേശിക്കുമ്പോള്‍, ഇംഗ്ലീഷുകാര്‍ പല കക്ഷികളായി പിരിഞ്ഞു മത്സരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഏകയോഗക്ഷേമത്തില്‍ അവര്‍ മത്സരംവിട്ട് ഏകോപിച്ചു പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നവരാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് സാമ്രാജ്യം നിലനില്ക്കുന്നതിന്റെ രഹസ്യവും ഇതില്‍ അറിയാവുന്നതാണ്. രാജ്യാധികാരത്തെയും രാജാവിന്റെ വരവു ചെലവുകളെത്തന്നെയും നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നത് ഈ പ്രജാസഭയാകുന്നു. തിരുവിതാംകൂര്‍ അങ്ങനെയുള്ള രാജ്യമല്ല. ഇവിടെ ദ്വിജന്മാര്‍, നായന്മാര്‍, ക്രിസ്ത്യാനികള്‍, ഈഴവര്‍, പറയര്‍ എന്നിങ്ങനെ പല ശാഖകളായി പ്രജകള്‍ പിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മറ്റ് രാജ്യഭരണകാര്യങ്ങളില്‍ ഗവണ്മെന്റ് പക്ഷേ, ഈ ജാതിവ്യത്യാസത്തെ ഗണിക്കാറില്ലെങ്കിലും, ഓരോ ജാതിക്കാരും സമുദായങ്ങളെ വിട്ടു പ്രവര്‍ത്തിക്കുമ്പോള്‍ എങ്കിലും, മറ്റു ജാതിക്കാരോടു യോജിക്കുവാന്‍ തയ്യാറുള്ളവരല്ലാ. ഇവര്‍ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകമായി പിരിഞ്ഞ്, സമുദായപരിഷ്കരണത്തെ മാത്രം ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ഭാവത്തില്‍ ഭരണകാര്യങ്ങളില്‍ പ്രബലത സിദ്ധിക്കുവാന്‍ പരിശ്രമിക്കുന്നു. മന്ത്രിമാര്‍ സാധാരണ ദ്വിജന്മാരാണ്; അവര്‍ ദ്വിജന്മാരോടുചേര്‍ന്ന് അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുമ്പോള്‍, ഇതരജാതിക്കാര്‍ സ്പര്‍ദ്ധിച്ച് ക്ഷോഭിക്കയും, നായന്മാരോടുചേര്‍ന്ന് അവരെ അനുകൂലിക്കുമ്പോള്‍ ഇതരന്മാര്‍ സ്പര്‍ദ്ധിച്ചു വശമാകയും ചെയ്യുന്നതു നമ്മുടെ അനുഭവത്തില്‍പ്പെട്ടതും പെടുന്നതും ആയ സംഗതികള്‍ ആകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള ഏതെങ്കിലും പ്രതിപത്തി കൂടാതെയുള്ള ദിവാന്‍ജിമാര്‍, തിരുവിതാംകൂറിനു ലഭിക്കുന്നില്ലാ എന്നുള്ളതു തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദുര്‍ഭാഗ്യം തന്നെ. ദിവാന്‍ജിമാര്‍തന്നെ, അങ്ങനെയുള്ള പക്ഷപാതത്തിനു വശപ്പെടുമ്പോള്‍ മറ്റുദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ നയം എന്തായിരിക്കുമെന്നു ഞങ്ങള്‍ പറയാതെതന്നെ വായനക്കാര്‍ അറിയുമായിരിക്കും. ഈ നയം, ഇങ്ങനെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ പ്രതിരത്തീ-വിപ്രതിപത്തികളാല്‍ പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതായി വരുമ്പോള്‍, ന്യായത്തിനും, ധര്‍മ്മത്തിനും വിഗതി അല്ലാതെ മറ്റെന്തുണ്ടായിരിക്കും? തിരുവിതാംകൂറിന്റെ യശസ്സിനെ മലിനപ്പെടുത്തുന്ന സംഗതികള്‍ക്ക് ആധാരമായിട്ടു നില്ക്കുന്നത് ഈ ജാതിമത്സരമാകുന്നു. സര്‍ക്കാര്‍ ഉദ്യോഗങ്ങളെ ഒരു വര്‍ഗ്ഗക്കാര്‍ക്കായി സ്വാധീനപ്പെടുത്തുവാനുള്ള യത്നങ്ങളില്‍ അവര്‍ കൈക്കൂലി വാങ്ങുവാനും കൈക്കൂലി കൊടുക്കുവാനും തയ്യാറാകുന്നതില്‍ എന്താണു വിസ്മയം? ഇവരുടെ ജാതിസ്പര്‍ദ്ധയാണ് തിരുവിതാംകൂറില്‍ രാജസേവകപ്രതാപം നിലനില്ക്കുന്നതിനു പ്രധാന ഹേതുവായി നില്ക്കുന്നത്. രാജസേവകന്മാരോ ആ തരത്തെ നോക്കിയുംകൊണ്ട് തങ്ങള്‍ക്ക് കോഴകൊടുക്കുവാന്‍ തയ്യാറുള്ളവരെ, സഹായിക്കുവാന്‍വേണ്ടി എന്തും പ്രവര്‍ത്തിക്കുവാന്‍ ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നവരാണ്. അവര്‍ പറയത്തക്ക വിശ്വാസമോ, ലോകപരിചയമോ, സല്‍സംസര്‍ഗ്ഗമോ ഇല്ലാതെ രാജസന്നിധിയില്‍ സദാ സേവിക്കുന്നവരായി പല ഛിദ്രങ്ങളെ നാട്ടില്‍ ഉത്പാദിപ്പിക്കയും, മന്ത്രിമാര്‍ക്കു ക്ലിഷ്ടതകളെ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയതിട്ട്, മദോന്മത്തരായിരിക്കുന്നു. അവര്‍ അവര്‍ക്ക് അനര്‍ഹങ്ങളായ മാസപ്പടികളെ ലഭിക്കുന്നതുകൊണ്ടും തൃപ്തിപ്പെടുന്നില്ലാ. അവര്‍ രാജമന്ദിരവാസവും രാജൈശ്വര്യാനുഭവങ്ങളും അപഹരിക്കുന്നവരായിട്ടും തൃപ്തിപ്പെടുന്നില്ലാ. അവരുടെ കുടുംബങ്ങള്‍ക്കും രാജൈശ്വര്യങ്ങളെ നല്കി വരുന്നതുകൊണ്ടും തൃപ്തിപ്പെടുന്നില്ലാ. അവരുടെ ചാര്‍ച്ചക്കാര്‍ക്കു രാജ്യദ്രവ്യത്തെ അപഹരിക്കാനുള്ള സന്ദര്‍ഭങ്ങളെ നല്‍കുന്ന ജോലികളെ കൊട്ടാരങ്ങളിലും പുറമേയും, കൊടുക്കുന്നതുകൊണ്ടും, ആ സേവകന്മാര്‍ തൃപ്തിപ്പെടുന്നില്ലാ. ഉദ്യോഗങ്ങളെ വിറ്റ് അങ്ങനെയും, ദ്രവ്യശേഖരം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടും അവരുടെ ദ്രവ്യദുര്‍മ്മോഹം തൃപ്തിപ്പെടുന്നില്ലാ. രാജസേവകന്മാര്‍ക്കു കോഴ കൊടുക്കാതെയോ, മറ്റുവിധത്തില്‍ ആശ്രയിക്കുന്നതിനു മനസ്സില്ലാതെയോ ഉദ്യോഗകൃത്യത്തെ ശരിയായി നിര്‍വഹിക്കുന്നവരെ പലവിധത്തില്‍ മര്‍ദ്ദിച്ചിട്ടും ആ സേവകന്മാരുടെ ദുഷ്പ്രതാപം തൃപ്തിപ്പെടുന്നില്ലാ. ആ രാജസേവകന്മാരുടെ സര്‍വ്വസുകൃതികളെയും വാഴ്ത്തുന്നതിനും, അവയെ അനുസരിക്കുന്നതിനും, അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതാണു രാജഭക്തി എന്നു നിലവിളി കൂട്ടിയുംകൊണ്ടു ചില വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങളെയും സ്വാധീനപ്പെടുത്തി, സേവകകൊടിക്കൂറയെ നാട്ടില്‍ പറത്തുന്നതിനും കച്ചകെട്ടി പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരുവക വകതിരിവില്ലാത്ത കൂട്ടം സ്വാര്‍ത്ഥലാഭത്തിനായി അങ്ങനെ ചെയ്യാത്തവരെ ഉച്ചത്തില്‍ ഭര്‍ത്സിക്കുന്നതിനു നിര്‍ല്ലജ്ജകരമായി പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതാണു ഞങ്ങള്‍ക്ക് അനല്പമായ കൗതുകത്തെ നല്‍കുന്നത്. ആ കൂട്ടം ജനസാമാന്യത്തിന്റെ അനാദരണീയമായ ഭാഗം അല്ലാ. അവര്‍ പാശ്ചാത്യവിദ്യാഭ്യാസം സ്വീകരിച്ചും വിരുതുകള്‍ നേടിയും നാട്ടില്‍ പ്രബലന്മാരായിരിക്കുന്നവരാ​ണ്. അവര്‍ അറിവില്ലാത്തവരല്ല. സത്യമെന്തെന്നും, ന്യായമെന്തെന്നും, ധര്‍മ്മമെന്തെന്നും, രാജഭക്തി എന്തെന്നും അറിയാത്തവരല്ലാ. രാജസേവകന്മാരുടെ നീചകൃത്യങ്ങളെ പുച്ഛിക്കുവാന്‍, ആദ്യമായി നാട്ടുകാരെ പഠിപ്പിച്ചത് ഈ ആളുകള്‍ ആണ്. അങ്ങനെ ചെയ്തതുകൊണ്ട് അവര്‍ക്കു രാജപ്രസാദമോ, സേവകപ്രസാദമോ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നുകണ്ട് അവരുടെ സ്വാര്‍തഥപൂര്‍ത്തിക്കായി സേവകഭാഗത്തോടു ചാഞ്ഞുനില്ക്കുകയും ആ ഭാഗത്തെ സഹായിക്കുന്നതിനും, ധൈര്യപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഒരുമ്പെട്ടിരിക്കയും ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് ഞങ്ങള്‍ക്കു സഹതാപത്തെ നല്കുന്നത്. അതും പോകട്ടെ; സേകന്മാരുടെ കുസൃതികളെ തുറന്നുപറയുന്നതു രാജദ്രോഹമാണെന്നു ഘോഷിക്കുവാന്‍ ഇവര്‍ക്കു മടിയില്ലാത്തത് ആശ്ചര്യംതന്നെ. രാജസേവകന്മാരുടെ ചപലതകളെ താങ്ങുന്നതും അവര്‍ക്കു കോഴ നല്കി ഉദ്യോഗം വിലയ്ക്കു വാങ്ങുന്നതും, സേവകഭക്തിയായിരിക്കാം; ഒരിക്കലും രാജഭക്തിയായിരിക്കയില്ലാ. രാജധര്‍മ്മത്തെ അനുഷ്ഠിക്കുവാന്‍ സമ്മതിക്കാത്ത ഈ സേവകന്മാര്‍, രാജദ്രോഹികള്‍ ആണെന്ന് ഏവരും സമ്മതിക്കുമല്ലോ. അവരെ സഹായിക്കുന്നവരും, ധൈര്യപ്പെടുത്തുന്നവരും രാജദ്രോഹികള്‍ അല്ലെന്ന് എങ്ങനെ വരുമെന്ന് അവര്‍തന്നെ പറഞ്ഞുതന്നാല്‍ കൊള്ളാമായിരുന്നു.

സര്‍ക്കാരുദ്യോഗങ്ങളെ വിലയ്ക്കു വില്ക്കുന്നതും, വാങ്ങുന്നതും രാജദ്രോഹമല്ലെങ്കില്‍ അങ്ങനെയുള്ള പ്രവൃത്തികളെ പരസ്യമായി പറയുന്നത് എങ്ങനെ രാജ്യദ്രോഹമായി പര്യവസാനിക്കുമെന്നു ഞങ്ങള്‍ക്കു മനസ്സിലാകുന്നില്ലാ. സ്വവര്‍ഗ്ഗോന്നതിക്കായി സമാജങ്ങളെ ഏര്‍പ്പെടുത്തി രാജ്യത്തിന്റെ ഏകയോഗക്ഷേമത്തെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നതു രാജ്യഭക്തിയോ രാജഭക്തിയോ ആയിരിക്കുമോ? പഠിപ്പുള്ളവര്‍ സത്യത്തെയും, ന്യായത്തെയും, ധര്‍മ്മത്തെയും കൈവെടിഞ്ഞു രാജസേവകപാദങ്ങളില്‍ കാണിക്കയിടുന്നതും, ആ സേവകസേവയെ പ്രമാണമാക്കി ഉദ്യോഗധര്‍മ്മത്തെ വ്യഭിചരിക്കുന്നതും, രാജ്യദ്രോഹമല്ലെങ്കില്‍ മറ്റെന്താണ്? എന്നാല്‍ ഇവര്‍ സ്വാര്‍ത്ഥങ്ങളെ നേടുന്നവരായിട്ട് ദുര്യെശസ്സിനെ സമ്പാദിക്കുന്നതില്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കു മനഃസ്താപമില്ലാതില്ലാ. ഇവരെ കണ്ടു പഠിക്കേണ്ട രാജ്യസന്താനങ്ങള്‍ ദുഷിച്ചു പോകുന്നതില്‍ അതിയായ ഖേദം എല്ലാ രാജ്യഭക്തന്മാര്‍ക്കും ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. രാജ്യഭക്തി, സ്വവര്‍ഗ്ഗപ്രതിപത്തിയെ പ്രമാണമാക്കി സമാജങ്ങളെ ഏര്‍പ്പെടുത്തി സ്വൈര്യമായ രാജ്യത്തിന്റെ ഏകയോഗക്ഷേമത്തെ ധ്വംസനം ചെയ്യുന്നതല്ലാ. ആ രാജ്യഭക്തി, ദുര്‍മ്മോഹികളും ദുരഹങ്കാരികളുമായ രാജസേവകന്മാരെ സര്‍വ്വ ചപലതകളെയും ഗോപനം ചെയ്യുന്നതിലും, വാഴ്ത്തുന്നതിലും അറിയുന്നത് ഏറ്റവും കഷ്ടതയല്ലയോ?

(1909 ഡിസംബര്‍ 31)

എന്റെ നാടുകടത്തല്‍

കോഴിക്കോട്ടെ ‘മലബാര്‍ ഡെയിലി ന്യൂസും’ കൊച്ചിയിലെ ‘കൊച്ചിന്‍ ആര്‍ഗസ്സും’ ഇവരെ അനുഗമിച്ച് മറ്റു ചില പത്രങ്ങളും ഇതിനിടെ എന്നെ നാടുകടത്തിയിരുന്നതു കഴിഞ്ഞു ഞാന്‍ ഇപ്പോള്‍ സ്വൈര്യമായി തിരുവിതാംകൂറിലേക്കു മടങ്ങിയെത്തിയിരിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റിനേയും പ്രജകളേയും ഛിദ്രിപ്പിക്കുകയും ജനങ്ങളുടെ ഉള്ളില്‍ രാജദ്രോഹബുദ്ധിയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങള്‍ ഞാന്‍ എന്റെ പത്രത്തില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുവെന്ന് എന്റെ മേല്‍ കഠിനമായി കുറ്റം ആരോപിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു ഈ ‘ചങ്ങാതിമാര്‍’ കുറേ നാള്‍ മുമ്പ് രാജദ്രോഹത്തിന്നായി എന്നെ വേട്ടയാടാന്‍ ഒരുങ്ങിയതെന്ന് ഇതാ നാടുകടത്തല്‍ കഴിഞ്ഞു തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷമാണ് എനിക്ക് മനസ്സിലായത്. എന്നെ തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നാടുകടത്തുവാന്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് കല്പിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നും ഈ കല്‍പ്പന എന്റെ രാജദ്രോഹകരങ്ങളായ ലേഖനങ്ങളുടെ ഫലമാണെന്നും അതിനാല്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് ഒരു നിഷ്ഠുരമായ നടപടിയെ അവലംബിച്ചതായി ഗവണ്മെന്റിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുവാന്‍ അവകാശമില്ലെന്നും ഈ നാട്ടില്‍ അസ്വസ്ഥത മാറ്റി സമാധാനം ഉറപ്പിക്കുന്നതിന്നു ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഈ നടപടി യുക്തം തന്നെയെന്നും ഈ ‘ചങ്ങാതിമാര്‍’ മുഖേന ലോകര്‍ ഗ്രഹിക്കുകയും, പക്ഷേ ചിലര്‍ സന്തോഷിക്കുകയും, മറ്റു പലരും ആശ്ചര്യപ്പെടുകയും, വ്യസനിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കാനിടയുണ്ട്. ഈ ‘ചങ്ങാതിമാരും’ അവരുടെ ചങ്ങാതിമാരും ഇത്ര വളരെ കുതൂഹല കോലാഹലം കൂട്ടിയപ്പോള്‍, അങ്ങിനെയൊരു സംഗതി സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന് വിചിന്തനം ചെയ്യാതെ, എരിതീയില്‍ ചാടിയ ശലഭങ്ങളുടെ പദത്തെ പ്രാപിക്കുവാന്‍, ഇടയായത് സ്പൃഹണീയം തന്നെയാണ്. തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് എന്നെ നാടുകടത്താന്‍ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, അ‌ങ്ങിനെ ഒരു കല്പനയ്ക്ക് ഹേതുവായി ഞാന്‍ ഒന്നും പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടുമില്ല! ഈ പരമാര്‍ത്ഥം ആദ്യമേ മനസ്സിലാക്കുവാന്‍ കഴിയാതിരുന്ന ഈ ചങ്ങാതികള്‍ക്ക് നല്ല പ്രജ്ഞയുണ്ടായപ്പോള്‍ തങ്ങളുടെ ഉന്മത്ത പ്രലപനങ്ങളെ തിരിയെ രക്ഷിക്കേണ്ടിവന്നതില്‍ അവരുടെ ദയനീയാവസ്ഥയെപ്പറ്റി ഞാന്‍ നിര്‍വ്യാജം സഹതപിക്കുന്നു.

എന്നെ നാടുകടത്താന്‍ തക്കവണ്ണം ഞാന്‍ എന്താണ് പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടുള്ളത്? ഈ ‘ചങ്ങാതികള്‍’ പറയുന്നത് എന്റെ പത്രത്തിലെ ചില ലേഖനങ്ങള്‍ ഈയിടെ രാജഭക്തിയെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുന്നവയായിരിക്കുന്നുവെന്നാണ്. ഏതു ലേഖനമാണ്, ഏതു വാചകമാണ് ഈ കുറ്റത്തെ ദ്യോതിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ഇവരാരും നിര്‍മ്മല്‍സരമായും വ്യക്തമായും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നില്ല. ‘തിരുവിതാംകൂര്‍ നവീകരണം’ എന്ന തലവാചകത്തിന്‍ കീഴില്‍, ഈ പത്രത്തില്‍ ഒരു ഉപന്യാസ പരമ്പര ഞാന്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുള്ളതില്‍ മഹാരാജാവിന്റെയോ ഗവണ്മെന്റിന്റെയോ പേരില്‍ ജനങ്ങള്‍ക്ക് അപ്രീതി ജനിപ്പിക്കുയോ വളര്‍ക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതായി യാതൊരു സംഗതിയും നിര്‍മ്മല്‍സരന്മാര്‍ക്കു കാണുവാന്‍ ഉണ്ടാകയില്ലെന്ന് എനിക്ക് നല്ല ബോധമുണ്ട്. മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സിലെ കൊട്ടാരത്തില്‍ പാര്‍ത്തുകൊണ്ട്, സര്‍ക്കാരുദ്യോഗങ്ങള്‍ വിലയ്ക്കുവിറ്റും കൊട്ടാരത്തിലെ മുതലുകള്‍ കവര്‍ന്നും അന്യായമായി ധനാര്‍ജനം ചെയ്തും ഈ ധര്‍മ്മരാജ്യത്ത് അധര്‍മ്മത്തിന്റെ വിജയപതാകയെ നാട്ടുവാന്‍ ഉദ്യമിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ടു സേവകന്മാരെയും അവരുടെ ആശ്രിതന്മാരായ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരെയും, ഇവരുടെ അഴിമതികള്‍ നിമിത്തം നാട്ടുകാര്‍ക്ക് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതും ഉണ്ടാകുന്നതും ഉണ്ടാകാവുന്നതും ആയ കഷ്ടനഷ്ടങ്ങളെയും മേല്‍പ്പടി ലേഖന പരമ്പരയില്‍ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ളത് രാജദ്രോഹമാണെങ്കില്‍, ആ രാജദ്രോഹം ഈ സംസ്ഥാനത്തിലെ എന്നല്ല, ഇന്ത്യാമഹാരാജ്യത്തിലെയും ശിക്ഷാനിയമത്താല്‍ പരികല്‍പിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് ഞാന്‍ നല്ലവണ്ണം അറിയുന്നുണ്ട്. ഇവരുടെ അക്രമങ്ങളെപ്പറ്റി പറയുന്നത് രാജദ്രോഹമാണെങ്കില്‍, ഇവര്‍ രാജഭരണകീര്‍ത്തിയെ മലിനപ്പെടുത്തുമാറു ചെയ്യുന്ന ജനദ്രോഹ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ മേല്‍പ്പറഞ്ഞ ചങ്ങാതിമാരുടെ ദൃഷ്ട്യാ, രാജഭക്തിയുടെ പ്രകടനങ്ങളായിരിക്കണം. അത്തരത്തിലുള്ള രാജഭക്തിയില്‍ ഞാന്‍ ലുബ്ധന്‍ തന്നെ എന്നു സമ്മതിക്കുന്നു. അഴിമതിക്കാരായ രാജസേവകന്മാരുടെ അക്രമങ്ങള്‍ കൊണ്ടു ജനതയ്ക്കുള്ള സങ്കടങ്ങളെ പറയുന്നത് രാജദ്രോഹമാണെങ്കില്‍ അത്തരത്തിലുള്ള രാജദ്രോഹത്തിന്നു ഞാന്‍ ദണ്ഡനാര്‍ഹന്‍ തന്നെ. എന്നാല്‍ ഈ സംസ്ഥാനത്തെ അധിപതിയായ മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സിലെ പേരിലുള്ള ഭക്തിയില്‍ ഞാന്‍ അന്യൂനനാണെന്നും മഹാരാജാവിന്റെ പേരില്‍ ദ്രോഹബുദ്ധി എന്റെ പത്രത്തിലുള്ള യാതൊരു ലേഖനത്തിലും സ്ഫുരിക്കുന്നതിന്നു സംഗതിയില്ലെന്നും ഞാന്‍ ഉറപ്പുപറയുന്നു. എന്റെ ദൈവം കല്ലും മരവുമല്ലാ; എന്റെ രാജാവ് അഴിമതിക്കാരായ രാജസേവകന്മാരുമല്ലാ. എന്നെ നാടുകടത്തുന്നത് രാജ സേവന്മാരുടെ പേരില്‍ ഭക്തിയില്ലെന്ന കുറ്റത്തിനാണെങ്കില്‍ ആ ശിക്ഷാനിയമം ആ സേവന്മാരുടെ മനോരാജ്യത്തില്‍ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള വകയായിരിക്കാം, തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജ്യത്തിലെ ശിക്ഷാനിയമപ്രകാരമായിരിക്കയില്ല. അല്ലെങ്കില്‍ തന്നെ, നാടുകടത്തല്‍, കാരാഗൃഹം മുതലായ ശിക്ഷകളെ ഭയപ്പെടേണ്ട ആവശ്യം എനിക്കില്ല. ഞാന്‍ എന്റെ രാജ്യത്തിലെ നിയമത്തെ ലംഘിക്കുന്നില്ല. ആ ശിക്ഷകളെ ഭയപ്പെടേണ്ടവര്‍, കൊട്ടാരങ്ങളില്‍ കൊലപാതകം ചെയ്തും, സാധുജനങ്ങളുടെ ധനാപഹരണം ചെയ്തും, യജമാനന്മാരെ ദ്രോഹിച്ചും ഈശ്വര സങ്കല്‍പ്പത്തിന്നു വിരുദ്ധമായ മറ്റു അകൃത്യങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചും പാപക്കുണ്ടില്‍ പതിച്ചിരിക്കുന്നവരാണ്. അവര്‍ക്കാണ് കാരാഗൃഹവാസം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. അവര്‍ രമ്യഹര്‍മ്മ്യങ്ങളിലോ രാജസദനങ്ങളിലോ മറ്റോ പാര്‍ക്കുന്നതായി ഇതരന്മാര്‍ക്കു തോന്നുന്നുണ്ടായിരിക്കുമെങ്കിലും അവ അവരുടെ കാരാഗൃഹങ്ങളാകുന്നു. ധര്‍മ്മം, സത്യം മുതലായ സല്‍പ്രമാണങ്ങളെ ജീവിത മാതൃകകളായി ഗ്രഹിച്ച് അധര്‍മ്മം, അസത്യം മുതലായവയെ വര്‍ജ്ജിക്കുന്നവര്‍ക്ക്, ഏതു കാരാഗൃഹവും കാരാഗൃഹമാകയില്ല. പാപം ചെയ്ത മനസ്സിനേ ചുറ്റുമുള്ള ചുമരുകളുടെ മദ്ധ്യേ കാരാഗൃഹത്തെ ശങ്കിക്കുവാന്‍ സംഗതിയുള്ളൂ. അത്രയുമല്ല, ഈ ഭൂലോകത്തെ ഏതു ഗവണ്മെന്റിനും ഒരുവന്റെ ശരീരത്തെയല്ലാതെ, മനസ്സിനെ തടവിലിടുവാന്‍ അധികാരമില്ല, ശക്തിയുമില്ല. ഈശ്വരനെ കല്ലും മരവുമല്ലാതെ ധര്‍മ്മം, സത്യം മുതലായവയുടെ സങ്കേതമായ പരബ്രഹ്മമായി ധ്യാനിക്കുന്നവര്‍ക്കു ശരീരം നിസ്സാരവും, ആത്മാവിനെ അധര്‍മ്മങ്ങളുടെ കേളീരംഗമായ ഭൂമിയില്‍നിന്ന് നാടുകടത്തുന്നത് എത്രയോ ആനന്ദപ്രദവും ആകുന്നു. അതിനാല്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കീര്‍ത്തിയെ ഹനിച്ചിരിക്കുന്ന രാജസേവന്മാരുടെ അഴിമതികളുടെ നേര്‍ക്കുള്ള പ്രതിരോധത്തില്‍, അവരുടെ ആശ്രിതന്മാരായ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരില്‍ നിന്നോ മറ്റോ നേരിടാവുന്ന വിപത്തുകള്‍ എനിക്കു ഭീഷണങ്ങളല്ലാ. ഞാന്‍ ഇതേവരെ ഒരു രാജദ്രോഹവും പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടില്ല, പ്രസംഗിച്ചിട്ടുമില്ല. വിചാരിച്ചിട്ടുമില്ല. അഴിമതിക്കാര്‍ക്കു വിരോധമായി വര്‍ത്തിക്കുന്നതു രാജദ്രോഹവുമല്ല. എന്നെ രാജദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തി ശിക്ഷിക്കണമെന്ന് ദുര്‍ഭാഷണം ചെയ്തു നടക്കുന്നവരുടെ പ്രകൃതിവിരുദ്ധങ്ങളായ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ മനോരമ്യങ്ങളായിരിക്കട്ടെ: അവ എന്നെ ബാധിക്കുകയില്ല. അവ അവര്‍ക്കുതന്നെ കണ്ഠപാശമായി തീരുകയേ ഉള്ളൂ.

പുതിയ പ്രസ്സ് റെഗുലേഷന്‍

ചുവടെ ചേര്‍ക്കുന്നത് ഒരു ലേഖകന്‍ വഴിയില്‍ കിട്ടിയ കടലാസില്‍ നിന്ന് പകര്‍ത്തിയെഴുതി അയച്ചുതന്നതാകുന്നു. വായിച്ചുനോക്കിയിടത്തോളം, അത് ആരോ എഴുതിയുണ്ടാക്കിയ ഒരു പ്രസ്സ് റെഗുലേഷന്റെ നഖല്‍ ആണെന്നു കാണുന്നു. ഇതിന്റെ കര്‍ത്താവ് ആരാണെന്നോ ഇത് ഏതു നിയമ നിര്‍മ്മാണസഭയില്‍ പ്രയോഗിക്കുവാന്‍ പോകുന്നതെന്നോ ഊഹിക്കുന്നതിലേക്ക് ഒരു ലക്ഷ്യവും കാണുന്നില്ല എന്നും ലേഖകന്‍ അറിയിക്കുന്നു. പത്രവായനക്കാരായ ബഹുജനങ്ങള്‍ക്കു രസകരമായിരിക്കുമെന്നു വിചാരിച്ചാണ് ഇതിനെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാമെന്നു നിശ്ചയിച്ചത്. 108-ആമാണ്ടത്തെ റെഗുലേഷന്‍

അച്ചടിശാലകളെയും വര്‍ത്തമാന പത്രങ്ങളേയും നിയന്ത്രണം ചെയ്യുന്നതിനായി 1079–ആമാണ്ട് തയ്യാറാക്കിയ രണ്ടാം റെഗുലേഖനെ ഭേദപ്പെടുത്തേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്നു കണ്ടിരിക്കകൊണ്ട് ഇതിനാല്‍ നിയമിക്കുന്നതെന്തെന്നാല്‍,

ഈ റെഗുലേഷനെ അച്ചടിശാലകളേയും വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങളേയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായുള്ള 1078–ആമാണ്ടത്തെ റെഗുലേഷന്‍ എന്നു വിളിക്കുന്നതാകുന്നു.

1079–ആമാണ്ടത്തെ രണ്ടാം റെഗുലേഷനില്‍ നിന്ന് ഇതില്‍ ഭേദപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നേടത്തോളം ഭാഗങ്ങള്‍ അത്രയും ഇതിനാല്‍ റദ്ദുചെയ്യുന്നതും അവയ്ക്കു പകരം ഇതിലെ വകുപ്പുകളെ അംഗീകരിക്കാന്‍ ആജ്ഞാപിക്കുന്നതും ആകുന്നു.

ഈ റെഗുലേഷനിലെ പരികല്പനങ്ങള്‍, തെക്കു കന്യാകുമാരി മുതല്‍ വടക്കു വടങ്കോട്ടുവരേയും കിഴക്ക് സഹ്യാദ്രി മുതല്‍ പടിഞ്ഞാറ് അറേബ്യന്‍ സമുദ്രംവരേയും ഉള്ള ഭൂമിയില്‍ നമ്മുടെ ദിവാന്‍ജിമാരുടെ പിടിപ്പുകേടു നിമിത്തം അന്യന്മാര്‍ക്കു വിട്ടുകൊടുത്തു പോയിട്ടുള്ള പ്രദേശങ്ങളൊഴികെയുള്ള സ്ഥലജലങ്ങളിലെങ്ങും വ്യാപിക്കുന്നതും, ഇത് ഉടനടി നടപ്പില്‍ വരുന്നതും ആകുന്നു.

ഈ റെഗുലേഷനില്‍, സന്ദര്‍ഭത്താല്‍ അന്യഥാ അര്‍ത്ഥം വല്ലതും ഉണ്ടായാലല്ലാതെ, താഴെകുറിക്കുന്ന പദങ്ങള്‍ക്ക് ഇതിനാല്‍ വിവരിക്കുന്ന അര്‍ത്ഥം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാകുന്നു.

അച്ചടി എന്നതില്‍, കല്ലച്ചിലോ സൈക്ലോസ്റ്റൈലിലോ പതിക്കുന്നതോ കൈകൊണ്ട് എഴുതുന്നതോ ആയ സകലതും ഉള്‍പ്പെടുന്നതാകുന്നു.

ജ്ഞാപകം – കൈയെഴുത്തു പത്രങ്ങള്‍ ഈ റെഗുലേഷന്റെ കാര്യത്തില്‍ അച്ചടിയായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നതാണ്.

വര്‍ത്തമാനപത്രം- എന്നാല്‍, നിയതകാലങ്ങളില്‍ പുറപ്പെടുന്നതും പബ്ലിക് വാര്‍ത്തകളോ പബ്ലിക് വാര്‍ത്തകളെപ്പറ്റിയ നിരൂപണങ്ങളോ അടങ്ങിയതും, മടക്കിക്കുത്തിക്കെട്ടാത്തതും ആയ കൃതിയാകുന്നു.

പുസ്തകം – എന്നാല്‍, 1079-മാണ്ടത്തെ രണ്ടാം റെഗുലേഷനില്‍ വിവരിച്ചിട്ടുള്ളതിന്നുപുറമെ, പബ്ലിക് വാര്‍ത്തകളോ പബ്ലിക് വാര്‍ത്തകളെപ്പറ്റിയ നിരൂപണങ്ങളോ അടങ്ങിയതും, നിയതകാലത്തില്‍ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും ആയിരുന്നാലും, മടക്കിക്കുത്തികെട്ടീട്ടുള്ളതായ കൃതി എന്നുകൂടി അര്‍ത്ഥമാകുന്നു.

ജ്ഞാപകം – മാസം തോറുമോ, രണ്ടുമസത്തിലൊരിക്കലോ, മൂന്നുമാസത്തിലൊരിക്കലോ മറ്റോ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിവരാറുള്ള ‘മാഗസീന്‍’ (പത്രഗ്രന്ഥം), വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങളെപ്പോലെ, പബ്ലിക് വാര്‍ത്തകളോ പബ്ലിക് വാര്‍ത്തകളെപ്പറ്റിയ നിരൂപണങ്ങളോ അടങ്ങിയതും, നിയതകാലത്തില്‍ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും ആയിരുന്നാലും, വര്‍ത്തമാനപത്രം ആകയില്ല, പുസ്തകം ആകുന്നു.

(1910 ജൂണ്‍ 1–ലെ 32–ആം നമ്പര്‍ ഹജ്ജൂര്‍ ലെറ്ററും 1085 ഇടവം 20–ലെ 48–ആം നമ്പര്‍ അഞ്ചല്‍ സര്‍ക്കുലറും നോക്കുക.)

ഈ റെഗുലേഖന്‍ വ്യാപിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളില്‍ എവിടേയും, ഈ റെഗുലേഷന്‍ നടപ്പാക്കുന്ന തീയതിയില്‍ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതോ, മേലാല്‍ ഉണ്ടാവുന്നതോ, ആയ യാതൊരു അച്ചടിശാലയും വര്‍ത്തമാനപത്രവും അയ്യായിരം രൂപ ഗവണ്മെന്റിലേക്ക് ജാമ്യം കെട്ടിവെക്കേണ്ടതാകുന്നു. ഇപ്പോഴുള്ള അച്ചടിശാലകളും വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങളും ഈ റെഗുലേഷന്‍ നടപ്പാക്കുന്ന ക്ഷണം മുതല്‍ക്ക് ഒരു മണിക്കൂറിന്നുള്ളിലും, മേലാല്‍ സ്ഥാപിക്കുന്ന അച്ചടിശാലകളും വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങളും, സ്ഥാപനത്തിനു മുമ്പേയും, ജാമ്യം കെട്ടിവെക്കേണ്ടതാണ്.

ദിവാന്‍ജിക്കു യുക്തമെന്നു തോന്നുന്ന പക്ഷം, ജാമ്യത്തുക ചുരുക്കുകയോ ജാമ്യം വേണ്ടെന്നു വെക്കുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാകുന്നു.

ജാമ്യത്തുകകളെ അല്‍വെത്ത്നട്ട് കമ്പനി ബാങ്കില്‍ നിക്ഷേപിക്കുന്നതും, പലിശ അതാതിന്റെ ഉടമസ്ഥന്മാര്‍ക്ക് കൊടുക്കുന്നതുമാകുന്നു. എന്നാല്‍ മേല്‍പടി കമ്പനി ബാങ്ക് പൊളിഞ്ഞുപോയാല്‍ ജാമ്യത്തുക വീണ്ടും കെട്ടിവേക്കേണ്ടതല്ലാതെ, നഷ്ടത്തിന്നു ഗവണ്മെന്റ് ഉത്തരവാദിയാകുന്നതല്ല.

യാതൊരു അച്ചടിശാലയില്‍നിന്നും ദിവാന്‍ജിയുടേയോ, യാതൊരു കൊട്ടാരം സേവന്റേയോ, മാതൃകാ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റേയോ, രഹസ്യമായോ പരസ്യമായോ ഉള്ള നടത്തയെക്കുറിച്ച്, ബഹുജനങ്ങളുടെ ഉള്ളില്‍ ജുഗുപ്സ ജനിപ്പിക്കത്തക്കവണ്ണം വ്യംഗ്യമായോ വാച്യമായോ അര്‍ത്ഥമാകുന്ന രാജദ്രോഹകരമായ യാതൊന്നും അച്ചടിക്കയോ, പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയോ ചെയ്തുകൂടാത്തതാകുന്നു.

വിവരണം: ഒരു ദിവാന്‍ജി വേശ്യാലമ്പടനാണെന്നു പറയുന്നത് രാജദ്രോഹമാകുന്നു. ഒരു മാതൃകാ ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ ഒരു ദിവാന്‍ജിക്കു വേശ്യകളെ സംഭരിച്ചു കൊടുക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നതും രാജദ്രോഹമാകുന്നു. ഒരു കൊട്ടാരം സേവന്‍ സര്‍ക്കാരുദ്യോഗങ്ങള്‍ കൊടുപ്പാനായി കൈക്കൂലി മേടിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നത് രാജദ്രോഹമാകുന്നു. ഒരു കൊട്ടാരം സേവന്‍ അരമനമുതല്‍ അപഹരിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നതും രാജദ്രോഹമാകുന്നു. ദിവാന്‍ജി സ്വേച്ഛാപ്രഭുവായി ഹൈക്കോടതിയെ നിന്ദിക്കുന്നുവെന്നോ, ജാതിസ്പര്‍ദ്ധാജനകമായ നടപടികള്‍ നടത്തുന്നു എന്നോ പറയുന്നതും രാജദ്രോഹമാകുന്നു. ഒരു ദിവാന്‍ജി പൊതുജനങ്ങളുടെ പക്കല്‍നിന്നു ശേഖരിക്കുന്ന പബ്ലിക് പണത്തെ പാഴ്ച്ചെലവു ചെയ്യുന്നു എന്നു പറയുന്നതും രാജദ്രോഹമാകുന്നു. ഉദ്യോഗക്കയറ്റത്തിന്ന് ന്യായാവകാശിയെ വിസ്മരിച്ച് ആശ്രിതന്മാരെ നിശ്ചയിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നതും രാജദ്രോഹമാകുന്നു.

വ്യത്യസ്തം: (1) ദിവാന്‍ജിയുടേയോ കൊട്ടാരം സേവന്‍ന്റേയോ മാതൃകാ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റേയോ നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള ആക്ഷേപം അവരെ മുഖസ്തുതി ചെയ്യുന്ന പത്രങ്ങളില്‍ വന്നാല്‍ രാജദ്രോഹമാകയില്ല.

വ്യത്യസ്തം: (2) മുന്‍ വിവരിച്ച വിധത്തില്‍ ആക്ഷേപം പറഞ്ഞതിന്റെ ശേഷം ഒരു പത്രം മേലാല്‍ അങ്ങിനെ ആക്ഷേപം പറയാതിരിക്കുന്നതിന്ന് പ്രതിഫലമായി പട്ടോ, പണമോ, വളയോ സംഭാവന മേടിക്കുമെങ്കില്‍ ആ ആക്രേപ പ്രസ്താവം രാജദ്രോഹമാകയില്ല.

മുന്‍ ആറാം വകുപ്പില്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന തരത്തില്‍ രാജദ്രോഹകരമായോ, പ്രക്ഷോഭജനകമായോ, ഭീഷണമായോ, മനോവ്യഥാജനകമായോ ഉള്ള വാക്കുകളടങ്ങിയ വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങളേയോ പുസ്തകങ്ങളേയോ അഞ്ചല്‍വഴി അയക്കുകയോ, ചെലവു ചെയ്‌കയോ, യാതൊരുവനും വായിക്കുകയോ ചെയ്തുകൂടാത്തതും, അപ്രകാരം ശങ്കിക്കപ്പെടുവാന്‍ കാരണമുള്ള യാതൊരു വര്‍ത്തമാനപത്രത്തെയും പുസ്തകത്തെയും മേല്‍വിലാസക്കാര്‍ക്കു കൊടുക്കാതെ യുക്തമെന്നു തോന്നുന്ന പ്രകാരത്തില്‍ നശിപ്പിച്ചു കളവാന്‍ അഞ്ചല്‍മാസ്റ്റര്‍മാര്‍, ഗുമസ്തന്മാര്‍, ചെലവു സാധനക്കാര്‍, അഞ്ചലോട്ടക്കാര്‍ എന്നിവര്‍ക്കു, ഗവണ്മെന്റിന്റെ ആജ്ഞയില്ലെങ്കില്‍കൂടെയും അധികാരം ഉള്ളതുമാകുന്നു.

മുന്‍ ആറാം വകുപ്പിലെ നിബന്ധനയ്ക്കു വിപരീതമായി, രാജദ്രോഹകരമായ വല്ലതും അച്ചടിക്കയോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കയോ ചെയ്യുന്ന യാതൊരുവന്നും, കുറ്റം സ്ഥാപിച്ചു കഴിഞ്ഞാല്‍, ജീവപര്യന്ത്യം ഏകാന്തത്തടവോ, അമ്പതുകൊല്ലത്തില്‍ കവിയാത്ത കാലത്തേക്കു നാടുകടത്തലോ, രണ്ടുംകൂടേയോ ശിക്ഷവിധിക്കുന്നതാകുന്നു. അച്ചടിശാലയെ ഗവണ്മെന്റ് കണ്ടുകെട്ടിയെടുക്കുന്നതും ആകുന്നു.

മുന്‍ ഏഴാം വകുപ്പില്‍ പറയും പ്രകാരം ഉള്ള രാജദ്രോഹകരമോ, പ്രക്ഷോഭജനകമോ, ഭീഷണമോ, മറ്റോ വ്യഥാജനകമോ ആയ വാക്കുകളടങ്ങിയ വര്‍ത്തമാന പത്രമോ പുസ്തകമോ, അഞ്ചലിലയക്കാന്‍ കൊണ്ടുപോയി പെട്ടിക്കുള്ളിലിടുകയോ, വായിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന യാതൊരുവന്നും, അതു കണ്ടുപിടിച്ചാല്‍, കൊരടാവുകൊണ്ട് അടിമുതല്‍ മുടിവരെ നൂറു പ്രഹരമോ, കൈകാലുകളില്‍ ഇരുമ്പുകോല്‍ പഴുപ്പിച്ച് അമ്പതുചൂടോ, രണ്ടു കൂടെയോ, ശിക്ഷ വിധിക്കുന്നതാകുന്നു.

യാതൊരു അച്ചടി ശാലയേയും വര്‍ത്തമാനപത്രത്തേയും ഈ റെഗുലേഷന്റെ നിബന്ധനകളില്‍ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുവാന്‍ നമ്മുടെ ദിവാന്‍ജിക്കു അധികാരമുള്ളതാകുന്നു.

നാലാം വകുപ്പില്‍ കൂട്ടിച്ചേര്‍പ്പാന്‍

ദിവാന്‍ജി — എന്നാല്‍, നമ്മുടെ അധീനതയിലിരിക്കുന്ന സംസ്ഥാനത്തെ ഭരിക്കുന്നതിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരില്‍ എക്സിക്യൂട്ടീവ് (കര്‍മ്മാധികാര)മേലാവാകുന്നു.

ജ്ഞാപകം – എക്സിക്യൂട്ടീവ് മേലാവായിട്ട് സ്ഥിരലാവണത്തില്‍ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനൊഴികെ, ദിവാന്‍ കാര്യവിചാരത്തിനായി തല്‍ക്കാലത്തേക്കു നിയോഗിക്കുന്ന അഫീഷ്യേറ്റിംഗ് ദിവാന്‍ ദിവാന്‍ജി ആയി ഗണിക്കപ്പെട്ടുകൂടാ.

ഉദാ: സ്ഥിരം ദിവാനായ ഏ–യ്ക്കു പകരം തല്‍ക്കാലം കാര്യവിചാരം ചെയ്യുന്ന അഫീഷ്യേറ്റിംങ് ദിവാനായ സീനിയര്‍ ദിവാന്‍ പേഷ്ക്കാര്‍ ദിവാന്‍ജിയല്ല.

‘കൊട്ടാരം സേവന്‍’ — എന്നാല്‍ മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സിലെ അരമനയെ സേവിക്കുന്നവനും, തിരുമനസ്സറിയാതെ അരമനയിലെ മുതലിനെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നവനും, രാജ്യകാര്യങ്ങളില്‍ സ്വപ്രഭാവത്തെ പ്രയോഗിക്കുന്നവനും ആയ ജീവനക്കാരന്‍ ആകുന്നു.

ജ്ഞാപകം – ‘അവന്‍’ എന്നതിന്ന് ഉപലക്ഷണയാണ് ‘അവള്‍’ എന്നും അര്‍ത്ഥമാകുന്നു.

‘മാതൃകാ ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍’ — എന്നാല്‍ ദിവാന്‍ജിയാല്‍ കാമിതങ്ങളായുള്ളവയെല്ലാം ശരിയായി സാധിച്ചുകൊടുക്കുന്ന സര്‍ക്കാര്‍ ജീവനക്കാരന്‍ എന്നര്‍ത്ഥമാകുന്നു. പൊതുജനഹിതത്തെ മാത്രം ദീക്ഷിക്കുന്ന സര്‍ക്കാര്‍ ജീവനക്കാരന്‍ അല്ല.

ഗര്‍ഹ്യമായ നടത്ത

ദിവാന്‍ മി. പി. രാജഗോപാലാചാരി തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്തില്‍ മന്ത്രിസ്ഥാനം കൈയേറ്റതിന്റെ ശേഷമായി, ഈ നാട്ടിലെ സദാചാരബോധത്തിന്, മുമ്പ് യാതൊരു ദിവാന്‍ജിയുടെയും കാലത്ത് ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്തവിധത്തില്‍ വൈകല്യം തട്ടീട്ടുണ്ടെന്നു ഞങ്ങള്‍ ഒന്നിലധികം പ്രാവശ്യം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇങ്ങനെ പറയേണ്ടിവന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ ഒക്കെയും, മി. ആചാരിയുടെ നടത്തയെക്കുറിച്ച് ബഹുജനങ്ങള്‍ക്ക് രോഷമുണ്ടാകത്തക്കവണ്ണം അദ്ദേഹം സദാചാരത്തില്‍നിന്ന് വ്യതിയാനം ചെയ്തതുനിമിത്തം ജനങ്ങള്‍ ക്രുദ്ധിച്ചു വശമായ സന്ദര്‍ഭങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് വായനക്കാര്‍ പലരും അറിഞ്ഞിരിക്കയില്ലാ. ഒരു നാട്ടിലെ മന്ത്രി സാധാരണ സര്‍ക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്മാരേക്കാള്‍ തുലോം ഉയര്‍ന്ന മാതൃകാസ്ഥാനത്തോടുകൂടിയവനാണെന്നും, മന്ത്രിമാര്‍ ജനങ്ങള്‍ക്ക് കണ്ടുപഠിക്കേണ്ട ഉത്തമഗുണങ്ങളോടുകൂടിയവരായിരിക്കേണ്ടതാണെന്നും, ഈ ഗുണങ്ങളില്‍ മുഖ്യമായത് മന്ത്രിമാരുടെ നടത്തയാണെന്നും ഗ്ലാഡ്സ്റ്റന്‍ മുതലായ മഹാന്മാരുടെ ജീവിതവൃത്തിയെയും ഇംഗ്ലീഷ്ജനതയുടെ അഭിപ്രായഗതികളെയും ഉദാഹരിച്ചുകൊണ്ട് ഞങ്ങള്‍ ഇതിനുമുമ്പ് പ്രസംഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. അക്കാലങ്ങളില്‍, മി. ആചാരിയുടെ നടത്തയെ സാധൂകരിക്കുന്നതിന് പത്രധര്‍മ്മച്ചെപ്പടിവിദ്യകാള്‍ നിപുണന്മാരായ ചില സഹജീവികള്‍ മുന്നോട്ടു ചാടിവന്ന് മി. ആചാരിയുടെ ന്യൂനതകള്‍ അദ്ദേഹം ഒരു മനുഷ്യനായിട്ടുമാത്രം വന്നിട്ടുള്ള ന്യൂനതകളാണെന്നും മറ്റും വ്യപദേശം ചെയ്തിരുന്നു. ഇത്തരം ഒരു വ്യപദേഷ്ടാവായിരുന്ന കോട്ടയത്തെ ‘മലയാളമനോരമ’യുടെ ഈ ‘മനുഷ്യ’നെ മറ്റു മനുഷ്യരുടെ കൂട്ടത്തില്‍ നിറുത്താതെ, മന്ത്രിസ്ഥാനത്തു പിടിച്ചിരുത്തിയത്, സാധാരണമനുഷ്യരെക്കാള്‍ ഉയര്‍ന്ന നിലയില്‍ നടക്കേണ്ടതിന് ചുമതലപ്പെട്ട ഒരു ജോലിയെ നിര്‍വ്വഹിക്കുവാന്‍ പരീക്ഷാബിരുദയോഗ്യതകൊണ്ടും മറ്റും മി. ആചാരിക്ക് അര്‍ഹതയുണ്ടായിരിക്കുമെന്നു കരുതീട്ടായിരിക്കണമെന്ന്, സമ്മതിക്കാതെ കഴികയില്ലാ. എന്നാല്‍ ‘മലയാളമനോരമ’യുടെ ഈ ‘മനുഷ്യന്‍’ മനുഷ്യര്‍ക്ക് ഈശ്വരനാല്‍ ദത്തമായിട്ടുള്ള ആത്മനിയന്ത്രണശക്തിയെയും ആത്മജ്ഞത്വത്തെയും ആത്മാഭിമാനത്തെയും വെടിഞ്ഞ് കേവലം മൃഗങ്ങള്‍ക്ക് ഉചിതങ്ങളായ ആവേശങ്ങള്‍ക്കു വശപ്പെട്ട് അസന്മാര്‍ഗചേഷ്ടകളെ കാണിക്കുന്നു എന്നു വന്നാല്‍, അങ്ങനെയുള്ള ഒരു മനുഷ്യന്റെ ന്യൂനതയെ വ്യപദേശിക്കുന്നതിന് ‘മലയാളമനോരമ’യ്ക്ക് ലജ്ജയില്ലായ്മയുണ്ടായിരിക്കാമെങ്കിലും, സദസദ്വിവേചന ശക്തിയുള്ള അന്യന്മാര്‍ അതിനെ സഹിക്കയില്ലെന്നതു നിസ്സംശയംതന്നെയാണ്. മി. ആചാരി തന്റെ നിലയെയും, തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസഗുണത്തെയും, താന്‍ ഒരു ധര്‍മ്മരാജ്യത്തിന്റെ വിശ്വസ്തഭൃത്യനായിത്തീര്‍ന്നിരിക്കുന്നതിനാല്‍ ആ രാജ്യത്തിന്റെ പേരിലുണ്ടായിരിക്കേണ്ട ബഹുമാനത്തെയും മറന്ന്, സാധാരണ മനുഷ്യരില്‍ അധമന്മാര്‍കൂടെയും ചെയ്യാന്‍ അറയ്ക്കുന്ന പ്രവൃത്തികളെ ധാര്‍ഷ്ട്യത്തോടുകൂടി ചെയ്യാന്‍ ഒരുമ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ‘മലയാളമനോരമ’യെപ്പോലെയുള്ള വ്യപദേഷ്ടാക്കന്മാരാല്‍ ആദരിക്കപ്പെടുമായിരിക്കുമെങ്കിലും, തിരുവിതാംകൂറിലെ പൊതുജനങ്ങളുടെയിടയില്‍ സത്കരിക്കപ്പെടുന്നതല്ലെന്നു ഞങ്ങള്‍ക്കു വിശ്വാസമുണ്ട്. സര്‍ക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ ഉദ്യോഗസംബന്ധമായ നടപടികളെ ഞങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും കുറെയേറെ പരുഷസ്വരത്തിലാണെന്നുവരികിലും, പറയാറുണ്ടെന്നിരുന്നാലും അവരില്‍ ചിലരുടെ ദുര്‍ന്നടത്തകളെ ഞങ്ങള്‍ സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ടെന്നല്ലാതെ, ഈ ദുര്‍ന്നടത്തകളില്‍, പ്രസ്താവത്തില്‍ മര്‍മ്മഭേദകങ്ങളായി തോന്നുന്നവയെ, വെട്ടിത്തുറന്നു പറയുവാന്‍ ഞങ്ങള്‍ ഒരുങ്ങീട്ടില്ലാ. മി. ആചാരിയെ സംബന്ധിച്ചും ഇങ്ങനെതന്നെയാണ് ഞങ്ങള്‍ ആചരിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നടത്ത ഞങ്ങളെ ആ അതിരില്‍നിന്നും കവിഞ്ഞുപോവാന്‍ പലപ്പോഴും പ്രേരിപ്പിക്കാറുമുണ്ട്. മി. ആചാരി സര്‍ക്കീട്ടുപോകുന്ന സ്ഥലങ്ങളില്‍നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നടത്തയെക്കുറിച്ച് വളരെ നിന്ദ്യമായ വര്‍ത്തമാനങ്ങളാണ് ഇളകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതെന്ന് ഈ നാട്ടിലെ പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്മാര്‍ക്കൊക്കെ അറിവുണ്ടായിരിക്കാനിടയുണ്ട്. വിശേഷിച്ചും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യപദേഷ്ടാവായ ‘മലയാളമനോരമ’യുടെ ദേശത്തുള്ളവര്‍ മി. ആചാരിയുടെ ഈ ചപലതയെപ്പറ്റി അത്യുച്ചത്തില്‍ അപഹസിച്ചു പലേ കഥകള്‍ ഞങ്ങളോടുതന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ അപഹസിക്കപ്പെട്ട ചപലത എന്തായിരിക്കും എന്ന് വായനക്കാര്‍ ചിലര്‍, പക്ഷേ, മി. ആചാരിയുടെ വ്യപദേഷ്ടാവുകൂടെയും ചോദിക്കുമായിരിക്കാം. അത് ഇവിടെ നടപ്പുള്ള കൈക്കൂലി അല്ലാ; അധികാരപ്രമത്തതയുമല്ലാ; സാധുദ്രോഹവുമല്ലാ; ഈ നാട്ടില്‍ ചിലര്‍ ബഹുമാനവൃത്തിയായി ആചരിക്കുന്ന വേശ്യാലമ്പടത്വമാകുന്നു. ഞങ്ങളുടെ പ്രസ്താവം മി. ആചാരിയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്തുതിപാഠകന്മാരുടെയും ഹൃദയത്തില്‍ അഗ്ന്യസ്ത്രമെറിഞ്ഞതായി തോന്നിയേക്കാം. ഇത്തരം സത്യപ്രസ്താവങ്ങള്‍ മര്‍മ്മഭേദകങ്ങളാകയാല്‍, അവയെ തടയുവാന്‍ മി. ആചാരി ഒരു പ്രസ്സാക്‌ടും കൊണ്ടുവന്നേക്കാം. തന്റെ ദുര്‍ന്നടത്തകളെയും ദുര്‍ന്നയങ്ങളെയുംകുറിച്ചുള്ള അമര്‍ഷത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന പത്രങ്ങളെ ഹനിച്ചേക്കാം. ഈ വക പ്രസ്താവങ്ങളെ തര്‍ജ്ജമ ചെയ്തു കേള്‍പ്പിക്കാന്‍ പ്രത്യേകം ഏര്‍പ്പാടുചെയ്തിരിക്കാം. തുര്‍ക്കിയിലെ സുല്‍ത്താന്‍ ഹമീദിനെപ്പോലെ സ്വതന്ത്രാഭിപ്രായപ്രകടനമാര്‍ഗ്ഗങ്ങളെയൊക്കെ നിരോധിച്ചേക്കാം. പക്ഷേ, അല്ലാ, നിശ്ചയമായും ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യെയും തന്റെ കോപത്തിന്നിരയാക്കിയേക്കാം. ഈ ഫലങ്ങളെ ഞങ്ങള്‍ നിശ്ശേഷം വകവയ്ക്കുന്നില്ലാ. ഇവയെ ഞങ്ങള്‍ സസന്തോഷം സത്കരിക്കുന്നു. ഈ അപകടങ്ങളൊക്കെ ഞങ്ങള്‍ക്കു വന്നേക്കുമെന്നു ഭയപ്പെട്ടിട്ടോ, മി. ആചാരിയുടെ സേവയ്ക്കു നിന്നാല്‍, കുറെ സ്വകാര്യങ്ങള്‍ നേടാമെന്നു കരുതീട്ടോ, മി. ആചാരിയുടെ മന്ത്രിസ്ഥാനവ്യഭിചാരത്തെപ്പറ്റി ജനതതിയുടെ രോഷത്തെ പ്രസ്താവിക്കാതെ, മൗനം ഭജിക്കുവാന്‍ ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ലാ. ഈശ്വരവിരോധിയായ സേറ്റാനോട് അടിമപ്പെട്ടു നില്ക്കുന്നതിനേക്കാള്‍, അധര്‍മ്മചാരിയായ അവന്റെ അധര്‍മ്മങ്ങളെ എതിര്‍ത്തു നില്ക്കുന്നതില്‍, ക്ഷതിയുണ്ടാവുന്നതാണ് ഉത്തമം. ഇത്തരം ഒരു ക്ഷതിയെ ധൈര്യത്തോടെ അനുഭവിക്കുവാന്‍ ഞങ്ങള്‍ തയ്യാറാണ്. പൊതുജനസമുദായത്തില്‍ അസന്മാര്‍ഗ്ഗബീജങ്ങളെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മന്ത്രിയുടെ കുചേഷ്ടിതങ്ങളെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങള്‍ക്കുള്ള നീരസത്തെ പറവാനല്ലെങ്കില്‍ പൊതുജനപ്രതിനിധിസ്ഥാനത്തില്‍ ഒരു വര്‍ത്തമാനപ്പത്രം ജീവിച്ചിട്ട് യാതൊരു കാര്യവുമില്ലാ. മി. ആചാരിയുടെ സന്‍മാര്‍ഗ്ഗ വ്യഭിചാരപാദങ്ങളെ ലേഖനം ചെയ്യുവാന്‍ തക്കവണ്ണം മനോനീചന്മാരായവര്‍ അങ്ങനെ ചെയ്തുകൊള്ളട്ടെ. ഞങ്ങള്‍ക്കു മി. ആചാരിയുടെ നടത്തയെപ്പറ്റി അമര്‍ഷമുണ്ടെങ്കില്‍, ആ അമര്‍ഷം ബഹുജനങ്ങളുടേതും ന്യായവും മാത്രമാകുന്നു. മി. ആചാരിയുടെ നടത്തയെപ്പറ്റി അനേകം അപവാദങ്ങള്‍ ഈ നഗരത്തില്‍തന്നെ അടിക്കടി ചെവിക്കല്ലില്‍ തറയ്ക്കുന്നില്ലയോ? മി. ആചാരിയുടെ വിടവിഭാവരിയില്‍ അമര്‍ഷം തോന്നിയ ഒരുദ്യോഗസ്ഥന്‍, മദ്രാസിലെ പത്രാധിപര്‍ക്ക് എഴുത്തെഴുതി മി. ആചാരിക്ക് ബോധം വരുത്തേണ്ടിവന്നില്ലയോ? മറ്റൂ പലേ അപവാദങ്ങള്‍ ജനങ്ങള്‍ കേട്ടിട്ടുള്ളതല്ലയോ? ഇതിനെപ്പറ്റി മി. ആചാരിക്ക് നേരിട്ടുതന്നെ ചിലര്‍ അയച്ചിട്ടുള്ള കത്തുകള്‍ അദ്ദേഹത്തിനു കിട്ടീട്ടില്ലയോ? വടശ്ശേരി അമ്മവീട്ടില്‍ കല്യാണത്തിന് മി. ആചാരി ദേവദാസിയുടെ മുമ്പില്‍ ചാപല്യങ്ങള്‍ കാട്ടിയതും ജനങ്ങള്‍ കണ്ടിരുന്നില്ലയോ? ആ കല്യാണത്തില്‍ മേല്‍വിചാരത്തിനെന്നു പറഞ്ഞ് മാനനീയമായ വിധത്തില്‍ ദേഹം മറയ്ക്കാതെ ആ കല്യാണവീട്ടിലെ അന്തഃപുരത്തില്‍ കിടന്നുറങ്ങുവാന്‍ തോന്നിയ മനസ്സിന്റെ നികൃഷ്ടതയും ജനങ്ങള്‍ ഗ്രഹിച്ചിട്ടില്ലയോ? മി. ആചാരിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാനായി ചില അധമജനങ്ങള്‍ വേശ്യകളെ സംഭരിക്കുമാറുള്ളതും പ്രസിദ്ധമല്ലയോ? തന്റെ കാമചാരിതയെ അനുകൂലിക്കാന്‍ മനസ്സില്ലാത്ത പലേ കീഴ്ജീവനക്കാര്‍ക്കും ദോഷം സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളതും ജനങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞില്ലയോ? അല്ലെങ്കില്‍തന്നെ, മി. ആചാരി കച്ചേരി ചെയ്യുന്ന ഹജൂരാഫീസ് മുറിയില്‍ നിഷ്കൗപീനനായി ഒരു പാവുമുണ്ടും ബനിയനും ധരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമാറുള്ളതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുക്കല്‍ ചെല്ലേണ്ടിവന്ന കീഴുദ്യോഗസ്ഥന്മാരും വക്കീലന്മാരും കക്ഷികളും ലജ്ജിച്ചു മുഖം താഴ്‌ത്തിപ്പോയിട്ടില്ലയോ? എത്രയോ പരിപാവനമായ ദിവാന്റെ ആസ്ഥാനം തുടങ്ങി സ്വകാര്യനിലവരെ, ആഭാസമായ വിധത്തില്‍ ആചരിച്ചുവരുന്ന മി. ആചാരി, ഇക്കഴിഞ്ഞ വെള്ളിയാഴ്ചനാളില്‍ കോട്ടയ്ക്കകം പെണ്‍പാഠശാലക്കെട്ടിടത്തിന്റെ മുകള്‍ത്തട്ടില്‍ അഭിനയിച്ച പേക്കൂത്തുകള്‍ എന്തായിരുന്നു? അതിനെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കുമ്പോള്‍ തന്നെ ഒരുവന്റെ രക്തപരിവാഹം വെട്ടിത്തിളച്ചുമറിയുന്നതാണ്. ജൂബിലി പ്രമാണിച്ചു മഹാരാജാവുതിരുമനസ്സിലെ തിരുമുമ്പില്‍ച്ചെന്നു വന്ദിപ്പിനായി വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ആറേഴായിരംപേര്‍ ചേര്‍ന്ന ഒരു സംഘം, തെക്കേത്തെരുവുകൊട്ടാരത്തിനു മുമ്പില്‍ ഘോഷയാത്രയായി ചെന്നപ്പോള്‍, മി. ആചാരി എവിടെയായിരുന്നു നിന്നിരുന്നത്? മറ്റുദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍ എവിടെ നിന്നിരുന്നു? ആ മറ്റുദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍ തിരുമനസ്സിലെ ബഹുമാനിച്ചും തങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിന്റെ കീര്‍ത്തിയെ കരുതിയും തിരുമനസ്സിലെ കൊട്ടാരവാതില്‍ക്കല്‍ തിരുമനസ്സിലെ കല്പനകളെ ശ്രവിപ്പാനായി നിന്നിരുന്നപ്പോള്‍, മി. ആചാരിയോ? മാന്യസ്ത്രീജനങ്ങള്‍ക്കായി പ്രത്യേകം ഒഴിച്ചിട്ടിരുന്നതും, അതനുസരിച്ച് അനേകം ഘോഷാസ്ത്രീകള്‍ തിങ്ങിനിന്നിരുന്നതുമായ പെണ്‍പാഠശാലയുടെ മുകളില്‍, സ്ത്രീജനങ്ങളുടെ മനോവ്യഥയെ അഗണ്യമാക്കിക്കൊണ്ട് കടന്നുചെന്ന് നില്ക്കയായിരുന്നില്ലയോ? ശ്രീകൃഷ്ണനെപ്പോലെ താനും ഒരു ഗോപാലന്‍ ആണെന്ന് ഉദാഹരിപ്പാന്‍ വേണ്ടി ഈ സ്ത്രീകളുടെ സംഘത്തില്‍ കടന്നുചെന്ന് അവരുടെ മനസ്സിനെ വ്രണപ്പെടുത്തിയതായിരിക്കുമോ? അതല്ലാ, തന്റെ എതിര്‍വശത്തെ മാളികയില്‍ നിന്നിരുന്ന കൊട്ടാരത്തിലെ സ്ത്രികള്‍ക്ക് കീഴെ തെരുവീഥിയിലെ ജനസംഘത്താല്‍ ദൃഷ്ടിദോഷമുണ്ടാവാതിരിപ്പാന്‍വേണ്ടി ‘വാണിയന്‍ കെട്ടി’ നിന്നതായിരിക്കുമോ? എന്തുതന്നെയായാലും മി. ആചാരിയുടെ നടത്ത തീരെ ഗര്‍ഹണീയവും സദാചാരബോധത്തിന് ബീഭത്സവുമായിരുന്നു. ആ പാഠശാലയില്‍ നിന്നിരുന്ന സ്ത്രീജനങ്ങള്‍ മി. ആചാരിയുടെ ആളുകളല്ലായിരുന്ന സ്ഥിതിക്കും, മി. ആചാരിക്ക് അവിടെപ്പോയി നില്ക്കേണ്ട സര്‍ക്കാരാവശ്യമോ തത്കാലം ആപത്തിനാലാവശ്യമോ ഇല്ലായിരുന്ന സ്ഥിതിക്കും, തിരുമനസ്സിലെ സമീപത്തുണ്ടായിരിക്കേണ്ട കടമയുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥിതിക്കും മി. ആചാരിയുടെ നടത്തയെ ഒരു പ്രകാരത്തിലും സാധൂകരിക്കാന്‍ വഴികാണുന്നില്ലാ. മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സുകൊണ്ട് അവിടത്തെ മന്ത്രിയുടെ ഈ വിധത്തിലുള്ള ആഭാസപ്രവൃത്തികളെ അറിഞ്ഞിട്ടില്ലായിരിക്കുമോ? സ്ത്രീജനങ്ങളെ ബഹുമാനിക്കേണ്ടത് എല്ലാ പരിഷ്കൃതരാജ്യങ്ങളിലെയും സന്മാര്‍ഗ്ഗമുറകളിലൊന്നാണ്. ആ മുറ തിരുവിതാംകൂറില്‍ ആവശ്യമല്ലെന്ന് ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ലാ. ആ മുറയെ ഒരു മന്ത്രിക്കു നിര്‍ബാധമായി ഉല്ലംഘിക്കാമെന്നും ങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ലാ. ആ മുറയെ അനേകായിരം ജനങ്ങള്‍ കൂടിയിരിക്കുന്ന ഒരു സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ മി. ആചാരി കുരങ്ങന്റെ കൈയില്‍ കിട്ടിയ പൂമാലയെപ്പോലെ നശിപ്പിക്കാനനുവാദമുണ്ടെന്നും ഞങ്ങള്‍ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലാ. രാജ്യകാര്യസംബന്ധമായി ഞങ്ങള്‍ക്ക് എന്തുതന്നെ അഭിപ്രായമായിരുന്നുകൊള്ളട്ടെ എന്നാലും, ആ സ്ത്രീജനങ്ങള്‍ സ്ത്രീവര്‍ഗ്ഗത്തിലുള്ളവര്‍ ആകുന്നു. അവര്‍ പബ്ലിക്കില്‍ ഇറങ്ങുമ്പോള്‍ അവര്‍ക്കു സ്ത്രീവര്‍ഗ്ഗത്തിന്റെ നേര്‍ക്കു മനുഷ്യര്‍ ചെയ്യേണ്ട ആദരങ്ങള്‍ കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവര്‍ ഒരു പബ്ലിക് ഉത്സവത്തെ കണ്ടുനില്ക്കുമ്പോള്‍, അവരുടെ എതിരെ അവരെ തുറിച്ചുനോക്കിക്കൊണ്ടും അവരെപ്പോലെ സ്ത്രീവര്‍ഗ്ഗാവകാശമായ ആദരത്തെ അര്‍ഹിക്കുന്ന മറ്റു സ്ത്രീജനങ്ങളെ അസഹ്യപ്പെടുത്തിയും നിന്ന മി. ആചാരിയുടെ നടത്ത തീരെ ക്ഷന്തവ്യമല്ലാ. നാടുനീങ്ങിപ്പോയ വിശ്വവിഖ്യാതനായ വിശാഖംതിരുനാള്‍ തിരുമനസ്സുകൊണ്ടു ദേശസഞ്ചാരം കഴിഞ്ഞു മടങ്ങി എഴുന്നള്ളിയ ഒരു സന്ദര്‍ഭത്തില്‍, തിരുമനസ്സിലെ പള്ളിബോട്ടടുത്ത ചാക്കെക്കടവിലും, പിന്നീട് വലിയ കൊട്ടാരവാതില്ക്കലും കുറെ ബാലികകളെ കൊണ്ടുപോയി പാടിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരെ അവിടുന്നു കഠിനമായി അധിക്ഷേപിച്ചിരുന്നു എന്ന് ഞങ്ങള്‍ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. വിശാഖംതിരുനാള്‍ തിരുമനസ്സുകൊണ്ടായിരുന്നു എങ്കില്‍ മി. ആചാരിയുടെ ഇന്നത്തെ കുറ്റത്തത്തിന്, തിരുമനസ്സിലെ കുതിരക്കാരന്റെ കവുഞ്ചികൊണ്ട് ഈ മന്ത്രിസ്ഥാനവ്യഭിചാരിയുടെ തൊലി പൊളിച്ചുവിടുമായിരുന്നു എന്നുള്ളതില്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കു സന്ദേഹമില്ലാ.

(1910 ആഗസ്റ്റ് 24)

യുക്തിഭ്രമങ്ങള്‍

തിരുവിതാംകൂറില്‍ പൊതുജനങ്ങളെ സംബന്ധിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെപ്പറ്റി വാദപ്രതിവാദം ചെയ്യുമ്പോള്‍, ചില ജനങ്ങള്‍, അവരവര്‍ തന്നത്താന്‍ ശോധന ചെയ്ത് ഉറപ്പുവരുത്താത്തതായ ചില യുക്തികളെ മുറുകെപ്പടിച്ചുതുടങ്ങുന്നതായി കാണുമാറുണ്ട്. ജാതിസ്പര്‍ദ്ധ, സ്വജനപക്ഷപാതം, സ്വവര്‍ഗ്ഗസ്നേഹം, സ്വാമിപ്രീതി മുതലായവയാണ് ഇങ്ങനെയുള്ള യുക്തിഭ്രമങ്ങള്‍ക്കു മൂലമായിട്ടുള്ളത്. ബഹുജനപ്രതിനിധികളുടെ സ്ഥാനത്തെ ആരോഹണം ചെയ്തുംകൊണ്ടു ചിലര്‍ ചെയ്യുന്ന അഭിഭാഷണങ്ങള്‍, ഈ വിധത്തിലുള്ള ഭ്രമമൂലകങ്ങളായ സംഗതികളിന്മേല്‍ കെട്ടിക്കിളര്‍ത്തി, ഇന്ദ്രജാലക്കാരന്റെ പിഞ്ഛികാസഞ്ചയത്തെ ഇളക്കിക്കാണിച്ചു കാണികളെ മയക്കുന്നതുപോലെ, ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ മോഹാന്ധതയിലാക്കിക്കളയുന്നതുകൊണ്ട് അവര്‍ക്കു ഗുണാഗുണനിരൂപണം ചെയ്യുന്നതിനു സാധിക്കാതെതന്നെ ആ യുക്തിഭ്രമച്ചുഴികളില്‍ ചെന്നു ചാടിത്തിരിയേണ്ടിവരുന്നു. മനസ്സില്‍ വിവേകം ഉദിക്കുന്നതിലധികം ശീഘ്രമായി ആവേഗം ഉണ്ടാകുന്നതു സാധാരണമാകയാല്‍, സാമാന്യജനങ്ങള്‍ ആവേഗത്തിന് അധീനന്മാരായിത്തീര്‍ന്നുപോകുന്നു. ആവേഗം എന്നത് അന്ധമായ ഒരു ശക്തിയാണ്; മനസ്സ് ഇന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടുകൂടി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു എന്നുള്ള ബോധമില്ലാതെ വ്യാപരിക്കുകയാണ് ആവേഗത്തിന്റെ ലക്ഷണം. ഒരു കുരുടന്‍ തന്റെ മുമ്പിലുള്ള വസ്തുവിനെ കാണ്മാന്‍ കഴിയാതെയും, തനിക്ക് ഇന്ന വസ്തുവിനെ പ്രാപിക്കേണമെന്ന് അറിവില്ലാതെയും നടന്നുപോകുന്നതുപോലെയാണു മനസ്സിന്റെ ആവേഗം, മനുഷ്യരെ അവര് നിനച്ചിരിക്കാത്ത പദങ്ങളില്‍ കൊണ്ടുചാടിക്കുന്നത്. വിവേകമോ, ഉപായോപേയങ്ങളുടെ ബോധത്തോടു കൂടിയതാകയാല്‍, ഒരുവന്, താന്‍ ഇന്നടത്തുനിന്നു പുറപ്പെട്ടാല്‍ ഇന്നടത്തെത്തും എന്നുള്ള നിശ്ചയം ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ മനോനിശ്ചയം ശ്രമരഹിതമായിട്ടുള്ളതല്ലാത്തതുകൊണ്ടും, കുരുടനെപ്പോലെ ചെല്ലുന്നിടത്തു ചെല്ലട്ടെ എന്നു വിചാരിച്ചുനടക്കുന്നതു ശ്രമമില്ലാത്തതാകകൊണ്ടുമാണു ജനങ്ങള്‍ പ്രായേണ ആവേഗങ്ങള്‍ വഴിപ്പെട്ടുപോകുന്നത്. വിവേകം സത്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; സത്യംതന്നെ നീതി; നീതിതന്നെ സത്യം. എന്നാല്‍, ആവേഗത്തിനു സത്യം ആശ്രയമായിരിക്കേണമെന്നില്ല; പലപ്പോഴും അസത്യം ആശ്രയമായിരിക്കാം. മനസ്സ് വ്യാമോഹിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ സത്യാസത്യവിചാരത്തിനു ശക്തമല്ലാതെയാവുന്നതുകൊണ്ടാണ്, ഞങ്ങള്‍ മേല്‍പറഞ്ഞമാതിരിയിലുള്ള ഭ്രമങ്ങള്‍ക്കു സാമാന്യജനങ്ങള്‍ വശപ്പെട്ടുപോകുന്നത്. ഈ ഭ്രമങ്ങള്‍ ജാതിസ്പര്‍ദ്ധ മുതലായവയാല്‍ ഉണ്ടാകുന്നവയാണെന്നു ഞങ്ങള്‍ പറഞ്ഞുവല്ലോ. ഒരു നായരുടെ കാര്യത്തെപ്പറ്റി ദോഷമായി വല്ലതും പറയുമ്പോള്‍, അത് ഒരു നായര്‍ക്കു രുചിക്കുന്നില്ലാ എന്നുവരും; ബ്രാഹ്മണന്റെ കാര്യമാണെങ്കില്‍ ബ്രാഹ്മണനും; ഇങ്ങനെ മറ്റു ജാതിക്കാര്‍ക്കും; ഇതു സ്വജാതിസ്നേഹത്താലുണ്ടാകുന്നതാണ്. എന്നാല്‍ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെപ്പറ്റി ദോഷം പറയുന്നത് ഒരു നായര്‍ക്കും; നായരെപ്പറ്റിയാണെങ്കില്‍ മറ്റുള്ളവര്‍ക്കും രുചിക്കുന്നു; ഇതു ജാതിസ്പര്‍ദ്ധയുടെ ഫലമാണ്. ഇനിയും ഒരുവന് ഉപകാരം ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരാളെപ്പറ്റി മറ്റൊരുവന്‍ ദോഷം പറയുന്നത് അസഹ്യമായിരിക്കും. അഥവാ തന്റെ സ്വന്തം ആളെപ്പറ്റി ദൂഷ്യം പറഞ്ഞുകേള്‍ക്കുന്നത് തനിക്കു രസിക്കയില്ല; ഇവ സ്വാമി പ്രീതിയുടെയും സ്വജനസ്നേഹത്തിന്റെയും ഫലങ്ങളാണ്. ഇപ്രകാരമാണു ലോകത്തില്‍ പ്രായേണ നടക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ തനിക്കു രുചിക്കാത്തതിനുള്ള കാരണം, ആ ദോഷപ്രസ്താവത്തിന്റെ അവാസ്തവത്വമാണെങ്കില്‍, ആ വെറുപ്പ് യുക്തംതന്നെയാണ്. ദോഷപ്രസ്താവം വാസ്തവത്തിനൊത്തതായിരിക്കുമ്പോള്‍ അതിനോടു വെറുപ്പുതോന്നുന്നതാണു യുക്തിഭ്രമം എന്നു ഞങ്ങള്‍ പറയുന്നത്. ഇത്തരം ഭ്രമങ്ങള്‍ ഈ നാട്ടില്‍ പലേടത്തും പലപ്പോഴും ധാരാളം കാണുമാറുണ്ട്. അവ പൊതുജനകാര്യങ്ങളെപ്പറ്റി വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്ന പ്രസംഗങ്ങളെ ഗ്രഹിക്കുമ്പോഴാണ് അധികം ഇളകാറുള്ളത്. അടുത്തുകഴിഞ്ഞ ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ ഞങ്ങള്‍ പറയാം. ദിവാന്‍ മിസ്റ്റര്‍ രാജഗോപാലാചാരിയുടെ നടത്തയെപ്പറ്റി ഞങ്ങള്‍ ഇതിനിടെ ആക്ഷേപം ചെയ്തതിനെക്കുറിച്ചു ജനങ്ങളുടെയിടയില്‍ വാദപ്രതിവാദങ്ങള്‍ ഇനിയും ഒതുങ്ങീട്ടില്ല. മി. ആചാരി ദിവാന്‍ജിയല്ലയോ? അദ്ദേഹത്തിന്റെ നടത്തയെപ്പറ്റി ദോഷം പറയുന്നതു യുക്തമാണോ? എന്നാണു ചിലരുടെ ചോദ്യം. ഈ വാദത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനം ദിവാന്‍ജിമാരുടെ നടത്തയെപ്പറ്റി ദോഷം പറഞ്ഞു കൂടുന്നതല്ലാ എന്നൊരു ധാരണയാണ്. ഇങ്ങനെ ഒരു നിയമമുണ്ടെങ്കില്‍ ഈ ചോദ്യം യുക്തംതന്നെയാണ്. എന്നാല്‍ എന്നാല്‍ ഈ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവര്‍ ഇങ്ങനെ ഒരു നിയമത്തെ സംഭാവന ചെയ്യുന്നതല്ലാതെ, വാസ്തവത്തില്‍ നിയമമില്ലല്ലോ. പിന്നെ മറ്റൊരുവിധം വാദമുണ്ട്: “ദിവാന്‍ജിയുടെ പബ്ലിക് നടത്തകളില്‍ ഗുണദോഷനിരൂപണം ചെയ്യാം. എന്നാല്‍ പ്രൈവറ്റു നടത്തയെപ്പറ്റി നിരൂപണം ചെയ്യുന്നതു യുക്തമല്ല” എന്നാണ്. ഈ വാദത്തില്‍ സംഭാവനം ചെയ്യുന്നത്, ദിവാന്‍ജി മറ്റുള്ള ജനങ്ങളെപ്പോലെ രഹസ്യമായും പരസ്യമായും രണ്ടുവിധം ജീവിതത്തെ നയിക്കാവുന്ന ആളാണെന്നാണ്. ഈ ഭ്രമം ദിവാന്‍ജിയുടെയും അന്യന്മാരുടെയും സ്ഥാനങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ഭേദത്തെ ഗണിക്കായ്‌കയാല്‍ ഉണ്ടാകുന്നതാകുന്നു. ദിവാന്‍ജി എന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ ഒരു രാജ്യഭരണകര്‍മ്മത്തിന്റെ ചുമതലക്കാരനും, തന്നിമിത്തം കീഴിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍ക്കു മാത്രമല്ലാ, ഭരണീയര്‍ക്കും, മാതൃകാ ജീവിതവൃത്തിയോടുകൂടിയിരിക്കേണ്ടവനുമാണ്. ആ ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ തന്റെ സ്ഥാനവലിപ്പത്തെ തരമാക്കിക്കൊണ്ട് അധര്‍മ്മങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചാല്‍ മറ്റുള്ളവര്‍ക്കും അതേപ്രകാരം പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനു മനസ്സുറപ്പുണ്ടാകുന്നു. ഇനിയൊരു വാദമുണ്ട്: ദിവാന്‍ജി അങ്ങനെ നടന്നുവെങ്കില്‍ ആക്ഷേപമെന്തിന്? നടത്തയില്‍ ന്യൂനതയില്ലാത്തവരാരുണ്ട് ലോകത്തില്‍? എന്നാണു ചോദ്യം. ലോകത്തില്‍ ദുര്‍ന്നടത്തക്കാരല്ലാത്തവരില്ലായ്‌കകൊണ്ടു ദുര്‍ന്നടത്ത സാധുവാണെന്നാണ് ഈ വാദക്കാര്‍ സംഭാവനം ചെയ്യുന്നത്. എന്നാല്‍ ദുര്‍ന്നടത്ത സാധുവോ അസാധുവോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇവിടെ പര്യാലോചനാവിഷയം. ഒരു ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരത്തിന് ആ ചോദ്യത്തെ സിദ്ധവത്കരിച്ചാല്‍ മതിയാകുമെന്നു വിചാരിക്കുന്നതു വക്രയുക്തിയാണെന്ന് അവര്‍ ഗ്രഹിക്കുന്നില്ലാ. ദുര്‍ന്നടത്ത നല്ലതാണെങ്കില്‍ നല്ലനടത്ത അതിനു നേരെ വിപരീതവുമാണല്ലോ. അപ്പോള്‍ നടത്ത ഏതായാലും നല്ലതാണെന്നു സമ്മതിക്കണം. നല്ലതും ചീത്തയും എന്ന ഭേദം ഇല്ലാ എന്നു വരുന്നു. ഇതിലധികം കൗതുകകരമാണു മറ്റൊരു വാദമുള്ളത്. “നമ്മുടെ നാട് അത്രമേല്‍ പരിഷ്കാരപ്പെട്ടിട്ടില്ലാ. കേവലം പരിശുദ്ധമായ നടത്ത സാദ്ധ്യമല്ലാത്ത സ്ഥിതിക്ക്, ഈമാതിരിയൊക്കെ സഹിക്കത്തക്കതാണ്” എന്നാണു വാദം. മാതൃകാനടത്ത അസാദ്ധ്യമാണെന്നു സമ്മതിക്കാം. അതുകൊണ്ട്, ആ നടത്തയെ മാതൃകയാക്കിവെച്ച് അതിനെ കഴിയുന്നിടത്തോളം പ്രാപിക്കുവാന്‍ പാടില്ലെന്നുണ്ടോ? എങ്കിലല്ലാതെ, അതില്‍നിന്ന് അകന്നുപോകുന്നതിന് എന്തു ന്യായമാണുള്ളത്? നമ്മുടെ നാടു പരിഷ്കാരപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കില്‍ ആ പരിഷ്കാരപദത്തെ പ്രാപിക്കുന്നതിനായി വേണ്ടതു പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനുപകരം അപരിഷ്കാരത്തില്‍ ചേര്‍ന്നവിധത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചാല്‍, എങ്ങനെയാണു പരിഷ്കാരത്തിലെത്തുന്നത്? മുന്‍പറഞ്ഞതിനേക്കാളൊക്കെ സ്മരണീയമായ ഒരു വാദം കേള്‍ക്കുക: “ദിവാന്‍ജി നായന്മാര്‍ക്കു ഗുണം ചെയ്യാന്‍ വന്നിരിക്കുന്ന ആളാണ്; അതിനാല്‍ ഒരു നായരും അദ്ദേഹത്തിനുള്ള ദോഷത്തെ പറയരുത്.” ഈ വാദമാണ് സ്വാര്‍ഥതത്പരന്‍മാര്‍ പ്രയോഗിക്കുന്നത്. ദിവാന്‍ജി നായന്മാര്‍ക്കു ഗുണം ചെയ്യാന്‍ വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന സംഗതി തന്നെയും അദ്ദേഹം ചെയ്തിട്ടുള്ള ഗുണങ്ങളെ ലക്ഷ്യമാക്കിക്കൊണ്ട് തെളിയിക്കപ്പെടേണ്ടതായിരിക്കുന്നതേയുള്ളു. പിന്നെ നായന്മാര്‍ക്കു ഗുണംചെയ്യാന്‍ വന്നിരിക്കുന്നവരെയൊക്കെ, നായന്മാര്‍ ദോഷം കണ്ടാലും ആരാധിക്കണമെന്നു നിബന്ധനയില്ലാത്ത സ്ഥിതിക്ക് ഈ വാദത്തിന്റെ ഉത്തരാര്‍ദ്ധവും നിരര്‍ത്ഥമാകുന്നു. ഇതില്‍ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഒരു യുക്തിഭ്രമം നായന്മാരായ പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്മാര്‍ ആക്ഷേപം പറയരുത് എന്നതിലാകുന്നു. ഒരു പത്രത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തകന്‍ നായര്‍വര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ ജനിച്ചവനാണെന്നിരുന്നതാല്‍, ആ പത്രം നായര്‍പ്രതിനിധിയായി ഗണിക്കപ്പെടേണമോ? പത്രങ്ങള്‍ പൊതുജന പ്രതിനിധികളാണ്. പൊതുജനങ്ങളില്‍ നായന്മാരും ഉള്‍പ്പെടും! എന്നാല്‍ നായന്മാരെക്കൊണ്ടുമാത്രം പൊതുജനങ്ങള്‍ ആകുന്നില്ലാ. ആസ്ഥിതിക്ക് ഒരു പത്രത്തിന്റെ അധിപതി, പൊതുജനപ്രതിനിധിയാണെങ്കില്‍, നായന്മാരുടെ മാത്രം പ്രതിനിധിയാകുന്നതെങ്ങനെ? ഈ വിചാരം ഇപ്പോഴത്തെ മരുമക്കത്തായ നായര്‍ത്തറവാടുകളിലെ ഇളമുറക്കാര്‍, തറവാട്ടുസ്വത്തു മുഴുവനും അവരിലോരോരുത്തന്റെയും മുതലാണെന്നു പറയുന്ന യുക്തിഭ്രമത്തെ അനുസരിച്ചുള്ളതായിരിക്കാം. വാസ്തവം അങ്ങനെയല്ലല്ലോ. ഇത്തരം ഭ്രമങ്ങള്‍ അസ്തമിച്ചാലല്ലാതെ പൊതുജനക്ഷേമപ്രവര്‍ത്തനം സുസാധമാകുന്നതല്ലാ.

(1910 സെപ്തംബര്‍ 2)

പ്രസ്സ് ലാ

ദിവാന്‍ മി. രാജഗോപാലാചാരി തന്റെ നടത്തയെയും നടപടികളെയും പറ്റി ആക്ഷേപം പറയുന്ന പത്രങ്ങളുടെ നേര്‍ക്ക് ഇളക്കുന്നതിലേക്കായി ഇന്നത്തെ നിയമനിര്‍മാണസഭയാകുന്ന കൊല്ലവേലപ്പുരയില്‍വച്ച് കാച്ചി അടിച്ച് പ്രയോഗിക്കുവാന്‍ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന പ്രസ്സാക്ടായുധത്തെ ഉലയില്‍ വെപ്പാന്‍ തക്ക കൈക്കരുത്തു കുറഞ്ഞിട്ടോ എന്തോ, അതിനെ വെളിയില്‍ എടുക്കാതെ വച്ചുകളയേണ്ടി വന്നത് സ്മരണീയമായ സംഭവംതന്നെയാകുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിലെ പത്രങ്ങളെ അമര്‍ത്തുന്നതിനായി മി. ആചാരി ഒരു പ്രസ് ആക്ട് കൊണ്ടുവരുന്നു എന്നുംമറ്റും ചില സഹജീവികള്‍ വിലപിക്കുകയും, അങ്ങനെയൊരു നിയമം കൊണ്ടുവരരുതേ എന്നു മുറവിളിയോടെ യാചിക്കയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായിട്ടായിരിക്കുമോ മി. ആചാരി തന്റെ ആയുധത്തെ അടിച്ചു മൂര്‍ച്ച കൂട്ടുന്നതിന് ഉത്സാഹിക്കാതെ അടങ്ങിയതെന്നു ഞങ്ങള്‍ക്കു നിശ്ചയമില്ലാ. പത്രങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഒരു നിയമം കൊണ്ടുവരേണ്ട ആവശ്യകത ഈ സംസ്ഥാനത്തുണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും, ഇവിടത്തെ പത്രങ്ങളില്‍ ചിലതിനു സ്വരഭേദം ഉണ്ടെന്നല്ലാതെ, യാതൊന്നും രാജദ്രോഹകരമോ രാജാധികാരധ്വംസകമോ ആയ പ്രസംഗം ചെയ്യുന്നില്ലെന്നും, ജനസമുദായം നിശ്ശേഷം രാജഭക്തന്മാരും സമാധാനപ്രിയന്മാരും ആണെന്നും പരക്കെ സമ്മതമായ സംഗതികളായിരിക്കെ, മി. ആചാരി ഒരു പുതിയ നിയമം കൊണ്ടുവരുന്ന പക്ഷത്തില്‍ അതു തന്റെ സ്വകാര്യവൈരനിര്യാതനത്തിന്നായിട്ടല്ലാതെ, പൊതുജനക്ഷേമാര്‍ത്ഥമായിരിക്കുന്നതല്ലാ എന്നു ഞങ്ങള്‍ ഇതിനുമുമ്പു പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. ഈ തത്ത്വം മി. ആചാരിക്കു പക്ഷേ, ഇപ്പോള്‍ ബോധ്യപ്പെട്ടിരിക്കാനിടയുണ്ടെന്നുള്ളതിനു ഗവണ്മെന്റിന്റെ വിശ്വസ്തതയെ സമ്പാദിച്ചിട്ടുള്ള ‘വെസ്റ്റേണ്‍ സ്റ്റാറിന്റെ’ സെപ്തംബര്‍ 1-ആം തിയതിയിലെ മുഖപ്രസംഗം സൂചന തന്നിട്ടുമുണ്ട്. “തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്തു ജനക്കലക്കമോ രാജ്യക്ഷോഭമോ ഒരിക്കലും ണ്ടായിട്ടില്ല. ഈ സംസ്ഥാനത്ത് ഒരു കോണ്‍ഗ്രസോ, കോണ്‍ഫെറന്‍സോ ഉണ്ടായിട്ടില്ലാ. ഈ സംശ്ഥാനത്ത് രാജാധികാരധ്വംസനമോ, രാജദ്രോഹമോ സ്വപ്നത്തില്‍പോലും കണ്ടിട്ടില്ലാ…അതിനാല്‍, നിയമമനുസരിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു ജനതതിയെ അമര്‍ത്തുന്നതിന് എന്തെങ്കിലും നിയമം കൊണ്ടുവരുന്നത് അയുക്തമായിരിക്കുമെന്നു മാത്രമല്ലാ, രാജദ്രോഹമോ രാജാധികാരദ്വേഷമോ ഇല്ലാത്ത ഒരു രാജ്യത്ത് അവയെ ഒതുക്കുന്നതിന്നായുള്ള ഒരു നിയമം കൊണ്ടുവരുന്നതിന്റെ ഒരേയൊരു ഫലം, അവയിലൊന്നിലേക്കു ജനങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയായിരിക്കുന്നതുമാണ്” -ഇപ്രകാരമാണ് ‘സ്റ്റാര്‍’ മി. ആചാരിയെ അറിയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥം ഏറെ സ്പഷ്ടം തന്നെയല്ലൊ. ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നില ഇപ്രകാരമായിരിക്കുന്ന സ്ഥിതിക്ക് മി. ആചാരിയുടെ ആവേഗത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവണ്മെന്റു വിവേകമെന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കയില്ലെന്നു വിശ്വസിക്കാം. മി. ആചാരിയുടെ നടത്തയെയും നടപടികളെയും പറ്റി പരുഷവചനങ്ങള്‍കൊണ്ട് ആക്ഷേപം പറയുന്ന പത്രങ്ങള്‍ തിരുവിതാംകൂറിലുണ്ട്. പക്ഷേ ആ വക പത്രങ്ങളുടെ സാരത്തെ മാര്‍ദ്ദവപ്പെടുത്താനായിരിക്കാം സ്റ്റാര്‍ ‘താത്കാലികമായ ഒരു വ്യവസ്ഥ ചെയ്യേണ്ടിയിരിക്കുന്നുണ്ടെന്നു ഞങ്ങള്‍ക്കു തോന്നുന്നു.’ എന്നുകൂടെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഈ കാര്യം സാധിക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടുകൂടിയാണ് ഒരു പത്രാധിപയോഗം കൂടണമെന്നു ‘സ്റ്റാര്‍’ഉത്സാഹിച്ചതെന്നും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സ്റ്റാറിന്റെ ഈ അഭിപ്രായം സെപ്തംബര്‍ 1-ആം തിയതിയിലെ ലക്കത്തിലാണു പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുള്ളതെന്നും, തലേദിവസമായ ആഗസ്റ്റ് 31-ആം തീയതിയാണ് പത്രാധിപയോഗത്തിനായുള്ള ക്ഷണക്കത്തുകള്‍ അയച്ചു തുടങ്ങിയതെന്നും, അതിനു തലേന്നാള്‍ ആഗസ്റ്റ് 30-ആം തീയതിയായിരുന്നു ദിവാന്‍ജിയുടെ വ്യപദേഷ്ടാക്കളായ സര്‍ക്കാരച്ചുകൂടം സൂപ്രേണ്ട് മി.സി.വി. രാമന്‍പിള്ളയും ‘സുഭാഷിണി’ പത്രാധിപര്‍ മി. പി.കെ. ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും സ്റ്റാര്‍ പ്രവര്‍ത്തകനെ കണ്ടു ചില ആലോചനകള്‍ നടത്തിയതെന്നുമുള്ള വസ്തുതകളെ വായനക്കാര്‍ ഓര്‍ത്തുകൊള്‍വാന്‍ അപേക്ഷ. പത്രാധിപയോഗത്തിന്റെ ആലോചന ദിവാന്‍ജിയുടെ രക്ഷയെ ഉദ്ദേശിച്ചുണ്ടായതാണെന്നും, തിരുവിതാംകൂറിലെ പത്രങ്ങളുടെ രക്ഷയെ അത്രമേല്‍ സഹായിക്കാനായിട്ടായിരുന്നില്ലെന്നും ഊഹിക്കുന്നതിനു മറ്റു തെളിവുകള്‍ ആവശ്യമെങ്കില്‍ ഞങ്ങള്‍ പിന്നാലെ അറിയിച്ചുകൊള്ളാം. എന്നാല്‍ മി. ആചാരിയുടെ വ്യപദേഷ്ടാക്കളുടെ പേരും ഉത്സാഹവും ഇന്നതാണെന്നു ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ വെളിപ്പെടുത്തിയത് ഇവരുടെ ആശയെ ഭംഗപ്പെടുത്തി എന്ന് അറിയുന്നതില്‍ ഞങ്ങള്‍ വ്യസനിക്കുന്നു. ഇവരുടെ ഉത്സാഹം, ദിവാന്‍ജിയെ ഒരു വൈഷമ്യത്തിന്റെ കൊമ്പുകളില്‍നിന്നു രക്ഷപ്പെടുത്താനായിരുന്നില്ലയോ? പ്രസ്സാക്ട് കൊണ്ടുവരുന്നതിനു മി. ആചാരിക്കു തത്കാലം അപാടവം ഉണ്ടെന്നും, എന്നാല്‍, പ്രസ്സാക്ട് കൊണ്ടുവരുമെന്നു ചെയ്ത വീരവാദത്തെ ഉടന്‍ സാധിക്കാതെയിരിക്കുന്നതു തനിക്ക് അഭിമാനഹാനികരമാണെന്നു കാണുകയും, ഇവ രണ്ടിനെയുമോ ഒന്നിനെയോ തട്ടിനീക്കി സ്വസ്ഥതപ്പെടുത്തുന്നതിനു തന്നോടു പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്മാര്‍ ഒരു യോഗം കൂടി യാചിക്കുന്നതായാല്‍ ആ യാചനയെ ആധാരമാക്കിക്കൊണ്ടു പ്രസ്സാക്ടിനെ പിന്‍വലിച്ചതായി സമാധാനപ്പെടാമെന്നു മി. ആചാരിയുടെ വ്യപദേഷ്ടാക്കാള്‍ നിശ്ചയിക്കയും ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായിട്ടല്ലയോ പത്രാധിപയോഗാലോചനയെ മുട്ടയിട്ടത് എന്നണു സംശയം. എന്നാല്‍, കഷ്ടം! മി. ആചാരിയോ വ്യപദേഷ്ടാക്കളോ മുട്ടയിട്ടതും, മി. സി.വി. രാമന്‍പിള്ളയും കൂട്ടരും അടയിരുന്നതുമായ ഈ തന്ത്രം അവരുദ്ദേശിച്ച സ്വരൂപത്തിലുള്ള സന്താനത്തെ വിരിച്ചെടുക്കാന്‍ സാധിക്കാതെപോയതു ശോചനീയംതന്നെയാകുന്നു.

(1910 സെപ്തംബര്‍ 12)

ദിവാന്‍പദം

‘കാളേജ് ഓണം ഡേ’ ഉത്സവാഘോഷാവസരത്തില്‍ അഗ്രാസനം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ദിവാന്‍ മി. രാജഗോപാലാചാരി പ്രസംഗിച്ചതായ ഉപദേശങ്ങള്‍ സാമാന്യത്തിലധികമായ ശ്രദ്ധയെ അര്‍ഹിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്. മി. ആചാരി തന്റെ മുമ്പില്‍ യോഗം കൂടിയിരുന്ന ചെറുപ്പക്കാരെ അഭിമുഖീകരിച്ചുകൊണ്ടു ചെയ്ത ഉപദേശങ്ങളില്‍ മുഖ്യമായുള്ളവ, തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയെപ്പറ്റിയുള്ള ആശംസയെയും ഈ സംസ്ഥാനഭരണത്തിന്റെ പൂര്‍വ ചരിത്രത്തെപ്പറ്റിയുള്ള പശ്ചാത്താപത്തെയും കുറിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചത്: “തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭവിഷ്യല്‍സ്ഥിതി നിങ്ങളുടെ കൈയിലാകുന്നു.” എന്നായിരുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള അഭിപ്രായം സാധാരണമായി ഏതു നാട്ടിലെയും വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക് ഉപദേശിക്കപ്പെടാറുള്ളതുകൊണ്ട് ഇതിനു പറയത്തക്കവണ്ണം കൗതുകം തോന്നുവാനില്ല. എന്നാല്‍ ഈ അഭിപ്രായത്തെ തുടര്‍ന്നുകൊണ്ടു ചെയ്തതായ ഒരു ആശംസ നിസ്സംശയമായും കൗതുകകരമായിട്ടുള്ളതാണ്. മി. ആചാരിയുടെ ആശംസ ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: “നിങ്ങള്‍ക്ക് ഇപ്പഴത്തേതിലധികം സൗകര്യമുള്ള അവസരങ്ങളും, ഇപ്പോഴത്തേതിലധികം വിതതമായ കര്‍മ്മങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കുവാനവകാശമുള്ള ഒരു കാലം വരും. അപ്പോള്‍ നിങ്ങളിലൊരാള്‍, ഞാന്‍ ഇപ്പോള്‍ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നതായ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുവാനുമിടയാകും. നിങ്ങളുടെ ചെറുപ്പകാലം മുതല്‍ക്കുള്ള ജീവിതത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ സമസൃഷ്ടങ്ങളായ മനുഷ്യരില്‍ നിരന്തരം ദയയോടും കൂറോടുകൂടി ഇരുന്നിട്ടുണ്ടെന്നു ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യപ്പെടുവാന്‍ സാധിക്കുന്നതായാല്‍ അതു വളരെ വലിയ കാര്യമായിരിക്കുന്നതാണ്.” അര്‍ത്ഥവത്തായ ഈ വാക്യങ്ങളുടെ വാച്യാര്‍ത്ഥത്തിലല്ലാ കൗതുകം തോന്നുന്നതിന് ആവശ്യമുള്ളത്. ഇവയുടെ വ്യംഗ്യാര്‍ത്ഥത്തെ തിരുവിതാംകൂര്‍കാര്‍ വിശേഷശ്രദ്ധയോടുകൂടി ഗ്രഹിക്കേണ്ടതാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളില്‍ ഒരാള്‍ ഭാവികാലത്ത് തിരുവിതാംകൂറിലെ മന്ത്രിയായി വന്നേക്കാമെന്നുള്ള ആശംസകൊണ്ട് വിദേശീയനായ തന്നെപ്പോലെയുള്ളവര്‍ ഇവിടെ മന്ത്രിയായി ഇപ്പോള്‍ വന്നിരിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ അവകാശപ്രാബല്യത്താല്‍ അല്ലാ, എന്നും ഗത്യന്തരമില്ലാഞ്ഞിട്ട് മേല്ക്കോയ്മ തങ്ങളെ നിയമിക്കയാലാണെന്നും ധ്വനിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂറിലുള്ളവര്‍ക്കാര്‍ക്കും ഇക്കാലത്ത് ഇവിടത്തെ മന്ത്രിയായിരിപ്പാന്‍ സാധിക്കാതെയായത്, സമസൃഷ്ടങ്ങളായ ഇതരജാതിക്കാരുടെ പേരില്‍ കൂറും, ദയയും ഇല്ലാഞ്ഞതിനാലാണെന്നും മേല്പടി വാക്യത്തിലെ ഉത്തരാര്‍ദ്ധത്തില്‍ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ഒടുവില്‍ പറഞ്ഞ സൂചന, മി. ആചാരിയുടെ പ്രസംഗത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉപദേശത്തില്‍ വിശദമാക്കിക്കാണിക്കുന്നുണ്ട്. തിരുവിതാംകൂരിന് ഇക്കഴിഞ്ഞ ഇരുപത്തഞ്ചു കൊല്ലക്കാലത്തില്‍ വളരെ ക്ഷേമാഭിവൃദ്ധി ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്നിരുന്നാലും, തിരുമനസ്സിലെ രാജ്യത്തിനുള്ളില്‍ പാര്‍ക്കുന്ന വിവിധ ജാതി പ്രജകളൊക്കെയും അവരുടെ ഹിതങ്ങളുടെ ഐക്യത്തെ വേണ്ടവണ്ണം അറിഞ്ഞു പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍, ഈ ക്ഷേമാഭിവൃദ്ധി എത്രയോ അധികം ആകുമായിരുന്നു എന്ന് ഇവിടത്തെ സ്ഥിതികളെപ്പറ്റി അല്പമെങ്കിലും കണ്ടറിഞ്ഞിട്ടുള്ള എന്നെപ്പോലെ വിദേശീയനായ ഒരുവന്, വ്യസനിക്കാതെയിരിപ്പാന്‍ നിര്‍വാഹമില്ലാ- എന്നു മി. ആചാരി പ്രസ്താവിച്ചതില്‍, തിരുവിതാംകൂറിലെ ജനങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെ സംക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു സമ്മതിച്ചേ കഴിയൂ. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ അവസ്ഥ ഇപ്രകാരംതന്നെയാണെന്നു സമ്മതിക്കാന്‍ ഞങ്ങള്‍ തയാറല്ലാ. ഈ രാജ്യത്തെ ഭരിപ്പാനായി തിരുവിതാംകൂറുകാരെത്തന്നെ മന്ത്രിപദത്തില്‍ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരുന്ന കാലമുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലങ്ങളില്‍ തിരുവിതാംകൂറിനുള്ളില്‍ പ്രജാസമൂഹത്തിലെ വിവിധ ജാതികള്‍ തമ്മില്‍ ഛിദ്രിച്ച് രാജ്യഭരണത്തെ ക്ലേശിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. പടവെട്ടി നാടുപിടിച്ചടക്കിയിരുന്ന പണ്ടേക്കാലത്തെ കഥ പോകട്ടെ; ആധുനികകാലഘട്ടത്തില്‍ ഈ നാട്ടിലെ മന്ത്രിപദത്തെ അലങ്കരിച്ചിരുന്ന സ്വദേശീയര്‍ ഗവണ്മെന്റിനെ അലങ്കോലപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. വിദേശീയന്മാര്‍ മന്ത്രിമാരായി വന്നതിന്റെ ശേഷമാണ് ജാതിസ്പര്‍ദ്ധ ഈ നാട്ടില്‍ പ്രകടമായി പ്രകാശിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഈ നാട്ടുകാരുടെ വിവിധ ഹിതങ്ങളെ അറിയാതെയും, അവയൊക്കെ യോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുപോകാന്‍ സാമര്‍ത്ഥ്യമില്ലാതെയും, ഏതെങ്കിലുമൊരു കക്ഷിയുടെ ആശ്രയത്തെ അവലംബിച്ചുകൊണ്ട് രാജ്യം ഭരിക്കുവാന്‍ ഒരുങ്ങിയിരുന്ന വിദേശീയമന്ത്രിമാരുടെ കാലങ്ങളില്‍ ജാതിസ്പര്‍ദ്ധ തഴച്ചുവളര്‍ന്നു എന്ന് കീഴ്‌കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ള ചരിത്രത്താല്‍ തെളിയുന്നു. എന്നാല്‍ നാനാജാതികളെയും കൂട്ടിയിണക്കി നടത്തുവാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ള വിദേശീയമന്ത്രിമാര്‍ ദുര്‍ല്ലഭം ചിലര്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നു സമ്മതിക്കാമെങ്കിലും, ഭൂരിപക്ഷവും ഞങ്ങള്‍ മുന്‍പറഞ്ഞ വിധത്തിലുള്ളവരായിരുന്നു. വിദേശീയമന്ത്രികളുടെ ഭരണനയദൂഷ്യത്താല്‍ ഉണ്ടായി വളര്‍ന്ന ജാതിസ്പര്‍ദ്ധ പലേ അവസ്ഥകളില്‍-കയറിയുമിറങ്ങിയും, മങ്ങിയും മയങ്ങിയും- ഇരുന്നിട്ടുള്ളതല്ലാതെ ഇതേവരെ നാമാവശേഷമായിട്ടില്ലാ. മി. രാജഗോപാലാചോരിയുടെ ഭരണകാലത്തും ഈ സ്പര്‍ദ്ധാനലനെ ഊതിജ്വലിപ്പിക്കുന്ന അപനയങ്ങള്‍ ആയിരുന്നു പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്നു ഞങ്ങള്‍ പലപ്രാവശ്യം പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണല്ലോ. മി. ആചാരി തന്റെ അചിരകാലപരിചയത്താല്‍, ഈ വഴക്കിനെ വര്‍ധിപ്പിക്കുമാറുള്ള നയങ്ങള്‍ സ്വീകാര്യങ്ങളല്ലെന്നു ഗ്രഹിച്ചതും തന്റെ അനുഭവത്തെ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതും ഉചിതംതന്നെയാണ്. ഈ സ്ഥിതിക്ക് ഇത്തരം വിദേശീയരെ ഇവിടത്തെ മന്ത്രിസ്ഥാനത്തു നിയോഗിക്കാതിരിക്കുന്നതിനു ജനങ്ങള്‍ മേല്ക്കോയ്മയോടു പ്രാര്‍ഥിക്കേണ്ടിയ കാലം വൈകിഎന്നു ഗ്രഹിക്കാവുന്നതാണല്ലോ. തിരുവിതാംകൂറുകാരനെത്തന്നെ മന്ത്രിയായി കിട്ടുവാന്‍ മി. ആചാരി ആശംസിക്കുന്നതായ ഭാവികാലത്തെ പ്രതീക്ഷിച്ചിരിക്കേണമോ? അതിനുമുമ്പുതന്നെ പാടില്ലെന്നുണ്ടോ?

(സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ അവസാനത്തെ മുഖപ്രസംഗം — 1910 സെപ്റ്റംബര്‍ 23)

— 2 —
എന്റെ നാടുകടത്തല്‍

നാടുകടത്തല്‍

1910 സെപ്തംബര്‍ 26–ആം തീയതി തിങ്കളാഴ്ച പകല്‍ മണി 1 കഴിഞ്ഞു. ഞാന്‍ ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ ആഫീസില്‍. ഉച്ചയ്ക്ക് ഊണും കഴിച്ച്, അന്നത്തെ ലക്കം ‘സ്വദേശാബിമാനി’ പത്രമിടപെട്ട ജോലി തീര്‍ക്കുയായിരുന്നു. ദിവാന്‍ മിസ്റ്റര്‍ രാജഗോപാലാചാരിയുടെ നടത്തയെ ആക്ഷേപിച്ചിരുന്നത് അവാസ്തവമെങ്കില്‍ ‘സ്വദേശാബിമാനി’ പത്രാധിപരുടെ മേല്‍ ക്രിമിനല്‍കേസ്സു കൊടുപ്പാനായി ആഹ്വാനം ചെയ്ത് ‘A challenge’ എന്ന തലവാചകത്തില്‍ കീഴില്‍ എഴുതിയിരുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ പ്രൂഫ് തിരുത്തിക്കൊടുത്തിട്ട്, അത് സംബന്ധിച്ച തെളിവിലേക്കുള്ള ചില കത്തുകള്‍ എടുത്തുവയ്ക്കുകയും, ചില സ്വകാര്യകത്തുകള്‍ നശിപ്പിക്കയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കയായിരുന്നു. കുറെ നാളായിട്ട് തമ്മില്‍ കാണാതിരുന്ന് അന്ന് എന്നെ കണ്ടേ തീരൂ എന്ന ഉത്കണ്ഠയോടെ, തനിക്ക് സുഖക്കേടാണെങ്കിലും അത് വകവയ്ക്കാതെ വന്നുകണ്ട മുഹമ്മദീയപ്രമാണിയായ ഒരു സ്നേഹിതന്‍, പത്രത്തെപ്പറ്റിയും മുഹമ്മദീയരുടെ ഇടയില്‍ അപ്പോള്‍ ആലുവായില്‍ സ്ഥാപിക്കാന്‍ പോകുന്ന മദ്രസ സംബന്ധിച്ചുണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന തര്‍ക്കങ്ങളെപ്പറ്റിയും സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അപ്പോള്‍, പെട്ടെന്ന് ചിലര്‍ തെരുതെരെ നടന്നുവരുന്ന ബൂട്ട്സിന്റെ ഒച്ച കേട്ടു. എന്റെ പിന്‍ഭാഗത്തെ മറയുടെ (സ്ക്രീന്‍) മുകളിലൂടെ കുറെ ചുവന്ന തലപ്പാവുകള്‍ കണ്ടു. അടുത്തനിമിഷത്തില്‍ മറയുടെ ഇടത്തേഭാഗത്തെ വഴിയിലൂടെ, ചുവന്ന തലപ്പാവും കാക്കി ഉടുപ്പുകളും ധരിച്ച ഒരാളും ശുദ്ധ വെള്ള ഉടുപ്പുകളോടും വെള്ള ഹാറ്റോടും കൂടിയ ഒരു വെള്ളക്കാരനും എന്റെ ദൃഷ്ടിപഥത്തിലായി. പിറകെ മറ്റു ചിലരും ഉണ്ടായിരുന്നു. തലപ്പാവും കാക്കി ഉടുപ്പും ധരിച്ച് ആദ്യം വന്നയാള്‍ എന്റെ ഇഷ്ടന്മാരിലൊരാളും എന്റെ ഗുരുഭൂതന്‍ രാമക്കുറുപ്പു മുന്‍ഷിസാറിന്റെ മൂത്തപുത്രനും ആയ പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ ആര്‍.അച്യുതന്‍പിള്ള ബി.എ അവര്‍കളായിരുന്നു. വെള്ളക്കാരന്‍, പുതിയ പൊലീസ് സൂപ്രേണ്ട് മിസ്റ്റര്‍ എഫ്.എസ്.എസ്.ജോര്‍ജ്ജ് ആയിരിക്കുമെന്ന് ഞാന്‍ ഊഹിച്ചതിന്‍വണ്ണം, അദ്ദേഹം തന്നെയായിരുന്നു. പിറകെ ഉണ്ടായിരുന്ന ചിലര്‍ കോട്ടയ്ക്കകം പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ ബി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ള അവര്‍കളും, പുത്തന്‍ചന്ത പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ പിച്ചു അയ്യങ്കാരും, പിന്നെ ചില കാണ്‍സ്റ്റബിള്‍മാരും ആയിരുന്നു. മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ്ജിനെ കണ്ടപ്പോള്‍ ആദ്യമായി ഞാന്‍ വിചാരിച്ചത്, ഏതാനും നാള്‍ക്കു മുന്‍പ് മദ്രാസില്‍നിന്ന് എനിക്ക് കിട്ടിയിരുന്നതും, മുന്‍ലക്കം ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യില്‍ പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നതുമായ വാറോലയായതിനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് ഞാന്‍ അയച്ചിരുന്ന എഴുത്തിനെപ്പറ്റി എന്നോട് വല്ലതും ചോദിച്ചറിയുന്നതിലേക്കായി അദ്ദേഹം വന്നതായിരിക്കാം എന്നതായിരുന്നു. അടുത്തക്ഷണത്തില്‍ ഈ വിചാരം മാറി. മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ്ജ് കടന്നുവന്നപ്പോള്‍ ഞാന്‍ എണീറ്റു മുമ്പോട്ട് ചെന്നയുടനെ “മിസ്റ്റര്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ള ആരാണ്. നിങ്ങളാണോ?” – എന്ന് ചോദിച്ചു.

“ഞാന്‍ തന്നെ” – എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.

ഞങ്ങളുടെ സംവാദം ഇംഗ്ലീഷിലായിരുന്നു.

“നിങ്ങളുടെ പത്രത്തിന്റെ പ്രതികളെവിടെ?” ഉടന്‍ എന്റെ മേശപ്പുറത്ത് ഇടതുഭാഗത്ത് അടുക്കിവെച്ചിരുന്ന പല പത്രങ്ങളെയും നോക്കിക്കൊണ്ട്. “ഇവയൊക്കെ എന്താണ്?” എന്ന് മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ്ജ് ചോദിച്ചു.

“ഇവയൊക്കെ മാറ്റത്തിനായും മറ്റും വന്നിട്ടുള്ള പത്രങ്ങളാണ്” എന്ന് ഞാന്‍ പറഞ്ഞു.

മദ്രാസ് സ്റ്റാന്‍ഡേര്‍ഡ്, വെസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് റിഫാര്‍മര്‍, മലബാര്‍ ഹിറാള്‍ഡ്, കൊച്ചിന്‍ ആര്‍ഗ്സ്, മലബാര്‍ ഡെയ്‌ലി ന്യൂസ്, വെസ്റ്റേണ്‍ സ്റ്റാര്‍, മറാട്ടാ, ഇന്ത്യന്‍ സോഷ്യല്‍ റിഫാര്‍മര്‍, ഇന്ത്യന്‍ റിവ്യൂ മുതലായ പത്രികകളെയും മറ്റും ഇളക്കിനോക്കീട്ട്, “നിങ്ങളുടെ പത്രത്തിന്റെ ചില പ്രതികള്‍ കാണിക്കാമോ?” എന്ന് മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ്ജ് ചോദിച്ചു. “ഇതേ ഇരിക്കുന്നു.” എന്ന് ചില പ്രതികള്‍ കാണിച്ചു കൊടുത്തു. “എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ ആഫീസ് ശോധന ചെയ്യണം.” എന്ന് സായിപ്പു പറഞ്ഞു.

“ഓഹോ, ആവാം. യാതൊരു തടസ്സുമില്ലാ” എന്ന് ഞാന്‍ മറുപടി കൊടുത്തു.

“മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളേ! ഈ പത്രങ്ങളില്‍ ഗവണ്‍മെന്റിനെ പറ്റി ആക്ഷേപിച്ചിട്ടുള്ള ലേഖനങ്ങളടങ്ങിയത് ചിലത് തെരഞ്ഞെടുക്കുക”, എന്ന് ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യെ കാണിച്ചിട്ട്, സായിപ്പ് ആജ്ഞാപിച്ചു. “ഏതാണ് നിങ്ങള്‍ക്ക് കാണേണ്ടത്? ഇതാ നോക്കുക. ദിവാന്‍ജിയുടെ പ്രജാസഭനിയമനിരൂപണത്തെപ്പറ്റിയുള്ളത്.” എന്ന് ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. “അതെന്താണ്?” എന്ന് സായിപ്പ് ചോദിച്ചു. “പ്രജാസഭയുടെ ചട്ടങ്ങളെ ദിവാന്‍ജി പുതുക്കി, അതിനെ ആക്ഷേപിച്ചിട്ടാണ്.” എന്ന് മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള വിവരിച്ചു. “പ്രജാസഭ എന്നാലെന്ത്?” എന്ന് മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ്ജ് ചോദിച്ചു. “അത് ജനങ്ങളുടെ സങ്കടങ്ങളെ കേള്‍പ്പാന്‍ ആണ്ടുതോറും അവരുടെ പ്രതിനിധികളെ വിളിച്ചുകൂട്ടുന്ന സഭയാണ്,” എന്ന് മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള പറഞ്ഞു. “അതുപോട്ടെ നിങ്ങള്‍ക്ക് പത്രത്തിന്റെ ഫയല്‍ ഇല്ലയോ? ഇതേവരെയുള്ളത് തരുക.” എന്ന് സായിപ്പ് എന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

“ഫയല്‍ ഇക്കൊല്ലത്തേതു കുത്തിക്കെട്ടി വെച്ചിട്ടില്ലാ. ഒറ്റയൊറ്റയായി അടുക്കി. കുറെ ഇവിടെയും കുറെ അവിടെയുമായി കിടക്കുന്നുണ്ടാകും!” എന്ന് ഞാന്‍ ചിലത് ചൂണ്ടിപ്പറഞ്ഞു. ഉടന്‍ ഞാന്‍ ഒരു കടലാസ് മറിച്ചു. ‘ഗര്‍ഹ്യമായ നടത്ത’ എന്ന തലവാചകത്തിന്‍കീഴില്‍ ദിവാന്‍ മിസ്റ്റര്‍ രാജഗോപാലാചാരിയെപ്പറ്റി എഴുതിയിരുന്ന ലേഖനമടങ്ങിയ പത്രം എടുത്തുകാണിച്ചു. ഇതും ദിവാന്‍ജിയെ കുതിരക്കവുച്ചെടുത്ത് അടിക്കും എന്നും മറ്റും എഴുതീട്ടുള്ളതാണ്. “ഗവര്‍മ്മേണ്ടുദ്യോഗസ്ഥന്‍മാരെ ആക്ഷേപിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങള്‍ എല്ലാ ലക്കങ്ങളിലും കാണാറുണ്ട്” എന്ന് മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള പറഞ്ഞു.

“നിങ്ങള്‍ക്ക് പത്രം നടത്തിപ്പു ജോലിതന്നെയോ?” എന്ന് സുപ്രേണ്ടു ചോദിച്ചു. “അല്ലാ, ഞാന്‍ നിയമപരീക്ഷയ്ക്ക് വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുമുണ്ട്,” എന്നു ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. “പിന്നെന്താണ് നിങ്ങള്‍ പഠിച്ചു ജയിച്ചു വക്കീല്‍ വേലയ്ക്ക് പോകാതെ ഇങ്ങനെ പത്രം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്?” എന്ന് മി. ജോര്‍ജ്ജ് പുഞ്ചിരിയിട്ടു ചോദിച്ചു. എന്നിട്ട്, മേശയുടെ മുന്‍ഭാഗത്ത് ഒരുവശത്തുള്ള, നിന്നെഴുതുന്ന മേശയുടെ തട്ടുകളിലും, മുകളിലും, മറ്റൊരുവശത്തുള്ള സ്റ്റാന്‍ഡിലും ഇരുന്നിരുന്ന പത്രഫയലുകളെ നോക്കിക്കൊണ്ട്, “ഇവ എന്താണ്?” എന്ന് എന്നോട് ചോദിക്കുകയും, അവ ഹിന്ദു, ടൈംസ് ആഫ് ഇന്ത്യാ, ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ് വിക്കിലി മുതലായ പത്രങ്ങളും മറ്റുമാണ് എന്ന് ഞാന്‍ മറുപടി പറഞ്ഞതുകേട്ടിട്ട്, ശോധനയ്ക്കായി പ്രസ്സ് മുറിയിലേക്ക് കടന്നുപോവുകയും ചെയ്തു.

എന്തെങ്കിലും ശോധന ചെയ്തുകൊള്ളട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞു ഞാന്‍ സ്നേഹിതനുമായി സംഭാഷണം തുടര്‍ന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.

മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യുടെ ചില ലക്കങ്ങള്‍ മറിച്ചുനോക്കി കുറിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. സുപ്രേണ്ടും മറ്റു സില്‍ബന്ധികളും പ്രസ്സ് മുറിയില്‍ ചെന്ന്, അച്ചറി തീര്‍ന്ന ഫാറങ്ങള്‍ നോക്കി; കമ്പോസിറ്ററന്‍മാര്‍ അച്ചുനിരത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന കൈയെഴുത്തുപകര്‍പ്പുകള്‍ നോക്കി; അവയുടെ പ്രൂഫ് എടുത്തടത്തോളം വാങ്ങി നോക്കി; അവയൊക്കെ അന്നത്തെ ലക്കത്തിലേക്ക് ഉള്ളവയാണെന്ന് ഇടയ്ക്ക് എന്നോട് വന്നു ചോദിച്ചറിഞ്ഞതിന്‍വണ്ണം അവയെല്ലാം പെറുക്കി എടുത്ത് ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കാന്‍ പറഞ്ഞു. ടൈപ്പുകേസുകള്‍ മുതലായ സാമാനങ്ങളുടെ പേരുകള്‍ കമ്പോസിറ്ററര്‍മാരോട് ചോദിച്ചറിഞ്ഞ് എഴുതി. ഇങ്ങനെ പലതും ബഹളമായി നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഇതിനിടെ മിസ്റ്റര്‍ അച്യുതന്‍പിള്ള എന്റെ സമീപത്ത് വരികയും, സര്‍ക്കീട്ടിലായിരുന്ന സായിപ്പ് പെട്ടെന്ന് വന്നതാണെന്നും അന്നുച്ചയ്ക്ക് മുമ്പു നിനച്ചിരിക്കാതെ തന്നെ വഴിയില്‍ വച്ച് പിടിച്ചുകൊണ്ട്, എന്നെ അറിയുമോ എന്നു ചോദിച്ചു എന്നും, എന്റെ പാര്‍പ്പിടം കാണിച്ചുകൊടുക്കാനാവശ്യപ്പെട്ടു എന്നും, അതിന്‍വണ്ണം പുത്തന്‍ചന്ത സ്റ്റേഷന്‍ സമീപമുള്ള എന്റെ വാസസ്ഥലത്തു ചെന്ന് നോക്കിയതില്‍ എന്നെ കാണാഞ്ഞ് അവിടെ എന്റെ കുട്ടികളെയും വാല്യക്കാരനെയും കണ്ടിട്ട് ഞാന്‍ എവിടെയാണെന്ന് ചോദിച്ചറിഞ്ഞു എന്നും, വീട്ടില്‍ ഏതാനും കാണ്‍സ്റ്റബിള്‍മാരെ ബന്തവസ്സിന് നിറുത്തിയിട്ട് പോന്നിരിക്കുകയാണെന്നും, കഥ എന്തെന്നറിവില്ലെന്നും പറയുകയും ചെയ്തു. മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും തനിക്കിതെന്തന്നറിവില്ലെന്നു പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ വീണ്ടും എന്റെ സ്നേഹിതനുമായി സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇതിനിടെ എന്റെ വാല്യക്കാരന്‍ ഓടി എരച്ചുവന്ന്, “വീട്ടില്‍ കാണ്‍സ്റ്റബിള്‍മാര്‍ വന്ന് പുരമുറിക്കൊക്കെ മുദ്രവച്ചിരിക്കുന്നു. കുട്ടികളും വാല്യക്കാരിയും ഞാനും മാത്രമേ ഉള്ളു.” എന്ന് പറഞ്ഞു. “തരക്കേടില്ല-ഭയപ്പെടേണ്ടാ-അവര്‍ മുദ്രവയ്ക്കയോ; എന്തോ ചെയ്തോട്ടെ. കുട്ടികളെ സൂക്ഷിച്ചുകൊള്ളു.” എന്ന് അവനെ പറഞ്ഞയച്ചു. കുട്ടികള്‍ എന്ന് പറഞ്ഞത്, നാലു വയസ്സായ പുത്രിയെയും ഉദ്ദേശം മൂന്നു വയസ്സായ പുത്രനെയും ഉദ്ദേശിച്ചായിരുന്നു. വാല്യക്കാരി ഈ കുട്ടികളോടൊന്നിച്ച് കളിപ്പാനായി നിറുത്തിയിരുന്ന ഒരു പെണ്‍കുട്ടിയുമായിരുന്നു. അവര്‍ മാത്രമേ ഉള്ളു എന്ന് പറഞ്ഞത്, എന്റെ ഭാര്യ വീട്ടില്‍ ഇല്ലാത്തതിനെ ഉദ്ദേശിച്ചായിരുന്നു. ഗവണ്‍മെന്റു വക ഇംഗ്ലിഷ് ബാലികാമഹാപാഠശാലയില്‍ ഉപാദ്ധ്യായിനിയായ എന്റെ ഭാര്യ ആ സമയം പാഠശാലയില്‍ ആയിരുന്നു.

‘സ്വദേശാഭിമാനി’ ആഫീസിനെ പൊലീസുകാര്‍ വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്ന വര്‍ത്തമാനം ഇതിനുള്ളില്‍ മുഴങ്ങിക്കേട്ടിട്ട്, എന്റെ ചങ്ങാതികളായും പത്രത്തിന്റെ പേരിലും എന്റെ പേരിലും താല്‍പര്യമുള്ളവരായും ആളുകള്‍ തുരുതുരെ ആഫീസിലേക്ക് വന്നുകയറിത്തുടങ്ങി. ഞാന്‍ മുന്നോട്ട് ചെന്ന് ചിലരുടെയൊക്കെ പരിഭ്രമത്തെ ശമിപ്പിച്ചു. “എങ്കിലും ശോധന എന്തിനാണ്? നിങ്ങളെ വാറണ്ടു കാണിച്ചുവോ?” എന്ന് അവരില്‍ ഒരാള്‍ എന്നോട് ചോദിച്ചു.

“ഇല്ലാ – ഞാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടുമില്ലാ.”

“എന്നാലും വാറണ്ടുകൂടാതെ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാമോ?”

“പാടില്ലാ – വാറണ്ടുണ്ടായിരിക്കാം.”

“അങ്ങനെ സമാധാനപ്പെട്ടാല്‍ പോരാ. ചോദിക്കുക. വാറണ്ടില്ലെങ്കില്‍ അവര്‍ എന്തും ചെയ്തോട്ടെ. നിങ്ങള്‍ ഇതൊന്നും കാണേണ്ട; ഇറങ്ങിപ്പോരാമല്ലോ.”

ഇതിനിടയ്ക്ക്, മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ്ജ് ആള്‍ക്കുട്ടം വര്‍ദ്ധിക്കുന്നു എന്നുകണ്ട് ഞങ്ങള്‍ നിന്നിരുന്ന മുറിയിലേക്ക് വന്നു. “ഇവരൊക്കെയാര്‍?” എന്ന് എന്നോട് ചോദിച്ചു.

“എന്റെ ചങ്ങാതിമാര്‍.”

“ഇവര്‍ ഇവിടെ എന്തിന് കൂട്ടം കൂടുന്നു? ഇറങ്ങിപ്പോകട്ടേ.”

“ഇവര്‍ എന്നെ കാണ്‍മാന്‍ വന്നവരാണ്. എന്തിനായിട്ട് ഇറങ്ങിപ്പോകണം? ആട്ടെ ശോധനയ്ക്കുള്ള വാറണ്ടുണ്ടെങ്കില്‍ എന്നെ കാണിക്കണം.”

“വറണ്ടുണ്ട്. കാണിക്കയില്ല.”

“മജിസ്ട്രേട്ടിന്റെ വാറണ്ട് കാണിക്കാതെ സ്വേഛപോലെ ശോധന ചെയ്യാമെന്നോ? ശോധന ചെയ്തുകൊള്ളു. ഞാന്‍ ലിസ്റ്റ് ഒപ്പിടുകയില്ല.”

“നിങ്ങള്‍ ഒപ്പിടണം.”

“ഇല്ലാ – വാറണ്ടു കാണണം.”

“വറണ്ടു കാണിക്കയില്ലാ. എന്റെ വാക്കിനെ വിശ്വസിക്കൂ. വാറണ്ട് എന്റെ പക്കലുണ്ട്.”

“നിങ്ങളെ അവിശ്വസിക്കയില്ല. എങ്കിലും വാറണ്ടു കാണ്‍മാന്‍ എനിക്ക് അവകാശമുണ്ട്. കാണണം, കാണിക്കാഞ്ഞാല്‍ ശോധന നിയമവിരോധമാണ്.”

“എന്നാല്‍ നിങ്ങള്‍ നിയമപ്രകാരം നടപടി നടത്തിക്കൊള്ളു. എന്റെ പക്കല്‍ വാറണ്ടുണ്ട്, അത് രാജാവിന്റെ പക്കല്‍ നിന്നുള്ള വാറണ്ടാണ്.”

“എന്നാല്‍ കാണിക്കരുതോ?”

“ഇല്ല, കാണിപ്പാന്‍ തയ്യാറില്ല.”

ഇതിനിടയ്ക്ക്, എന്റെ സ്നേഹിതന്‍ എന്നെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു; “വാറണ്ടു കാണിക്കയില്ലെങ്കില്‍ അവര്‍ മനസ്സുപോലെ എന്തും ശോധന ചെയ്തെടുക്കട്ടെ. നിങ്ങള്‍ ഇവിടെ നില്‍ക്കുന്നതെന്തിന്?”

ഇത് കഴിഞ്ഞ് ഞാന്‍ സുപ്രേണ്ടിന്റെ അടുക്കലേക്കു ചെന്നപ്പോള്‍, മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ്ജ് രോഷാകുലനായി എന്റെ സ്നേഹിതനെ നോക്കി കുറെ മര്യാദകേടായി സംബോധന ചെയ്തുകൊണ്ട്, ദുരെപ്പോവൂ- താനാണ് ഇയാളെ ഇളക്കുന്നത്, എന്ന് പറഞ്ഞു.

“ഇത് നിങ്ങളുടെ വീടല്ല; മിസ്റ്റര്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ ആഫീസാണ്. ഞാന്‍ മിസ്റ്റര്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ ചങ്ങാതിയും അദ്ദേഹത്തെ അന്വേഷിച്ചുവന്നയാളും ആണ്. ഇവിടം നിങ്ങളുടെ അധീനതയില്‍ അല്ലാതിരിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം ഇവിടം വിട്ടുപോകുന്നതിന് പറവാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കവകാശമില്ല.”

സായിപ്പ് ഇത് കേട്ട് തണുത്തു.

“നോക്കൂ – ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നവര്‍ എന്റെ ചങ്ങാതികളാണ്. എന്റെ കാര്യത്തില്‍ താല്‍പര്യക്കാരുമാണ്. അവര്‍ എന്റെ സ്ഥലത്ത് എന്നെ കാണ്മാനും ഉപദേശിപ്പാനും വന്നു. അവരെ നിങ്ങള്‍ മര്യാദകെട്ടവരുെ വാക്കുകള്‍ വിളിച്ചത് നിങ്ങള്‍ക്ക് യോഗ്യതയായില്ല. എന്നെ ബന്തവസ്സില്‍ വെപ്പാന്‍ വാറണ്ടുണ്ടെങ്കില്‍ പറയൂ. വാറണ്ടില്ലെങ്കില്‍ ഞാന്‍ പോകുന്നു,” എന്നു ഞാന്‍ പറഞ്ഞു.

“വാറണ്ടുണ്ടെന്ന് അര്‍ത്ഥമാക്കിക്കൊള്ളു.”

“എന്നാല്‍ വാറണ്ടു കാണണം.”

“കാണിക്കയില്ലാ.”

“എന്റെ മേല്‍ എന്തു ചാര്‍ജ്ജിനാണ് എന്നെ ബന്ധവസ്സില്‍ വയ്ക്കുന്നത്? വാറണ്ടു കാട്ടൂ.”

“ഇല്ല – അത് നാളെ അറിയാം – നാളെ കാണാം.”

ഇതിനിടയില്‍ എന്റെ സ്നേഹിതന്‍മാര്‍ വക്കീലന്‍മാരോടാലാചിക്കുകയും, അവര്‍ ഈ സ്വേച്ഛാനടപടിയെപ്പറ്റി പിറ്റേന്നു കേസുകൊടുത്തുകൊള്ളാമെന്നും, തത്കാലം അനുസരണമായി കഴിടട്ടേ എന്നും ഉപദേശിച്ചയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

സൂപ്രേണ്ടും കൂട്ടരും പ്രസ്സ്മുറിയിലെ സാമാനങ്ങള്‍ക്ക് ലിസ്റ്റുണ്ടാക്കുന്ന തെരക്കായിരുന്നു. കുറെ കടലാസുകള്‍ കൊണ്ടുവരാന്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നതും കേട്ടു.

എന്റെ ഭാര്യ, വീട്ടില്‍ ബന്ധവസ്സിട്ടിരിക്കുന്ന വാര്‍ത്തമാനമറിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തി, തന്റെ പുരമുറിക്കുള്ളില്‍ കടക്കാന്‍ പാടില്ലാഞ്ഞ, പുറമേ ഇരിക്കയാണെന്നും, അത്താഴത്തിന് ആവശ്യമുള്ള ഭക്ഷണസാധനങ്ങള്‍ എല്ലാം എടുക്കാന്‍ നിവൃത്തിയില്ലാത്തവിധം കലവറപ്പുര മുദ്രവച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും, എന്തു ചെയ്യണെന്ന് അറിയേണമെന്നും പറഞ്ഞയിച്ചിരിക്കുന്നതായി ആള്‍ വന്ന് എന്നെ അറിയിക്കുകയും, പോലീസുകാരുടെ ബന്ധവസ്സുള്ളതുകൊണ്ട് അവിടെയുള്ള സാമാനങ്ങള്‍ക്കൊക്കെ അവര്‍ ഉത്തരവാദം ചെയ്തുകൊള്ളുമെന്നും വാല്യക്കാരെ അവിടെ നിറുത്തീട്ട്, കുട്ടികളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ബന്ധുക്കളുടെ അടുക്കലേക്കു കൊണ്ടുചെന്നാക്കുകയെന്നും വന്ന ആളോടു ഞാന്‍ സമാധാനം പറഞ്ഞയ്ക്കുകുയും ചെയ്തതിന്മണ്ണം അവരെല്ലാം ആ വീടുവിട്ടു പോയി.

ആഫീസിലെ സ്ഥിതിയോ? ആളുകള്‍ ആഫീസുമുറ്റത്തും ഗേറ്റിങ്കലും അയല്‍പ്പുരയിടങ്ങളിലും ഒത്തുകൂടി പെരുകുന്നതു കണ്ടു. മെയില്‍റോട്ടില്‍ നിന്ന് അപ്പോഴപ്പോള്‍ കൂകിവിളികളും പൊങ്ങിത്തുടങ്ങി. മുന്‍വശത്തുള്ള കോഡര്‍ഷാപ്പിലെ കണ്ണാടിവാതിലിലൂടെ അനേകം ആളുകളുടെ രൂപങ്ങള്‍ സപ്രിയങ്ങളായ നോട്ടങ്ങളോടുകൂടെ കാണുമാറുണ്ടായിരുന്നു. സൂപ്രേണ്ട് പ്രസ്സ് മുറിയിലെ സാമാനങ്ങള്‍ക്കു ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കിച്ചിട്ട് പത്രാധിപരുടെ ആഫീസുമുറിയ്ല്‍ കടന്ന്, എന്റെ മേശപ്പുറത്തുള്ള കടലാസുകളെക്കുറിച്ചു ചോദിച്ചു.

“നിങ്ങളുടെ കത്തുഫയല്‍ പുസ്തകങ്ങളെവിടെ?”

“അതേ, അവിടെയിരിക്കുന്നു.”

“ലേഖകന്മാരുടെ കത്തുകള്‍ ഇതില്‍ ഫയല്‍ ചെയ്തിട്ടുണ്ടല്ലോ?”

“ഇല്ല.”

“യാതൊരാളുടെയും ഇല്ലയോ?”

“അവരുടെ കത്തുകള്‍ സാധാരണ ഫയല്‍ ചെയ്യാറില്ല.”

“പിന്നെ എന്തു ചെയ്കയാണ്.”

“ഉടന്‍ നശിപ്പിക്കുകയാണ്.”

“നിങ്ങളുടെ സ്വന്ത ലേഖകന്മാരല്ലാത്തവര്‍ വല്ല ലേഖനവുമയച്ചുതന്നാല്‍ പ്രസിദ്ധം ചെയ്യാറില്ലേ?”

“ഉണ്ട്. എല്ലാവരുടെയും ഇല്ല. ചിലരുടെ ലേഖനങ്ങള്‍ ഉപേക്ഷിക്കും.”

“ആട്ടെ, ലേഖകന്മാര്‍ ലേഖനങ്ങളോടൊന്നിച്ചു സ്വകാര്യക്കത്തയയ്ക്കാറുണ്ടല്ലോ. അവയൊക്കെ എവിടെ?”

“മിക്കവാറും നശിപ്പിക്കുന്നു.”

“അത് യുക്തമോ?”

“എന്താ അല്ലായ്ക? പത്രത്തില്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്നതിനൊക്കെ പത്രാധിപര്‍ ഉത്തരവാദിയാണ്. പിന്നെ ഞാനെന്തിനാണ് മറ്റുള്ളവരുടെ മേല്‍ ഭാരം ചുമത്തുന്നത്?”

“അങ്ങനെ മതിയോ?”

“ഓഹോ! എല്ലാറ്റിനും ഞാന്‍ ഉത്തരം പറഞ്ഞുകൊള്ളാം.”

“ആട്ടെ – ഇന്നത്തെ പത്രത്തിന്റെ ലേഖനങ്ങളെവിടെ?”

“അവ കമ്പോസിങ്ങുമുറിയില്‍ നിന്ന് നിങ്ങള്‍ എടുത്തുവല്ലോ?”

“വേറെയില്ലയോ?”

“വേറെ വല്ലതും ഇരിപ്പുണ്ടായിരിക്കും.”

“ലേഖനങ്ങള്‍ സംബന്ധിച്ച സ്വകാര്യക്കത്തുകള്‍ ഒന്നുമില്ലയോ? നിങ്ങളുടെ ലേഖകന്മാരെന്നറിവാന്‍ രേഖകളില്ലയോ?”

“വല്ലവരുടെയും കത്തുകള്‍ കാണുമായിരിക്കും. ലേഖകന്മാര്‍ക്ക് ലിസ്റ്റ് വെച്ചിട്ടില്ല.”

“ആട്ടെ, ഇതാ ഈ പകര്‍പ്പുകള്‍ എന്താണ്?”

“ഇവ ‘സമുദായ പരിഷ്കാരിണി’ എന്ന പത്രികയിലേക്കുള്ള ചില ഉപന്യാസങ്ങളാണ്. ആ പത്രിക ഇവിടത്തെ വകയല്ല. ആ ഉപന്യാസങ്ങള്‍ നോക്കി തിരുത്തി അയപ്പാന്‍ അതിന്റെ പ്രവര്‍ത്തകന്മാര്‍ എന്നെ ഏല്‍പ്പിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്.”

“ഇതാ ഇതോ?”

“അതു ശാരദ – സ്തീകള്‍ക്കായുള്ള ഒരു മാസികാ പുസ്തകം.”

“പിന്നെ ഇതോ?”

“അതൊക്കെ ചില സ്വകാര്യകത്തുകളാണ്. പത്രം സംബന്ധിച്ചല്ലാ.”

“ആട്ടെ- നിങ്ങള്‍ക്ക് മദിരാശിയില്‍ നിന്ന് ഒരു വാറോലക്കത്തു കിട്ടിയതായി എനിക്ക് എഴുത്തയച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. ആ കത്തെവിടെ?”

“ആ കത്ത് വീട്ടിലുണ്ട്. ആ കത്തിനെപ്പറ്റി നിങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രമല്ല, എഴുതിയിട്ടുള്ളത്. മദ്രാസ് ഗവര്‍ണര്‍സായിപ്പിന്റെ പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറി, ബ്രിട്ടീഷ് റസിഡണ്ട്, ഡിസ്‌ട്രിക്ട് മജിസ്ട്രേട്ട് ഇവര്‍ക്കൊക്കെ എഴുതീട്ടുണ്ട്.”

“നിങ്ങളെന്തിനാണ് ആ വാറോലയെ ഗണ്യമാക്കിയത്”

“ഞാന്‍ ഗണ്യമാക്കിയതല്ല. എനിക്ക് അതിന്‍മേല്‍ നിയമപ്രകാരം നടപടി നടത്തണമെന്നാഗ്രഹമുണ്ടായില്ല. എന്നാല്‍, ഇങ്ങനെയൊരു വാറോല എനിക്ക് കിട്ടീട്ടുണ്ട് എന്ന വസ്തുതയെ നിങ്ങള്‍ മുതലായവരെ ധരിപ്പിക്കേണ്ടതാവശ്യമെന്നു കരുതിയാണ്. അതിനേപ്പറ്റി പത്രത്തിലും പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.”

“ആട്ടെ. ഈ സാമാനലിസ്റ്റ് ഒപ്പിട്ടുതരാമല്ലോ,” എന്ന് പ്രസ്സ്മുറിയിലെ സാമാനങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റ് കാണിച്ചിട്ടു പറഞ്ഞു.

“ഇല്ലാ. ഈ സാമാനങ്ങളുടെ വിവരം വ്യക്തമായി വേണം. ടൈപ്പുകള്‍ തൂക്കം നോക്കി തിട്ടപ്പെടുത്തണം.”

“അതെന്തിനാണ്? ടൈപ്പുകള്‍ തൂക്കം നോക്കിയാണോ വിലവയ്ക്കുന്നത്?”

“അതേ മാത്രമല്ല, സാമാനങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥന്‍ ഞാനല്ല. ഞാന്‍ അച്ചുകൂടം നടത്തിപ്പുകാരന്‍ മാത്രമാണ്. ഉടമസ്ഥന്‍ ഒരു മുഹമ്മീയനാണ്.”

“ഇവിടെ കുറെ മുമ്പേ കണ്ടിരുന്ന മുഹമ്മദിയനാണോ?”

“അല്ല. അദ്ദേഹം ഇവിടെ മണക്കാട്ടുള്ള ഒരു സ്നേഹിതനാണ്. ഉടമസ്ഥന്‍ ചിറയിന്‍കീഴില്‍ വക്കം എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള ഒരാളാണ്.”

“ടൈപ്പുകള്‍ ഞങ്ങള്‍ കളകയില്ലാ. തൂക്കം നോക്കേണ്ടതെന്തിന്?”

“നിങ്ങള്‍ കളകയില്ലായിരിക്കാം. വല്ലവിധവും നഷ്ടം വന്നാല്‍ ആരാണ് ഉത്തരം പറയുന്നത്? എന്തുമാത്രം സാമാനം ഉണ്ടെന്ന് എങ്ങനെ നിശ്ചയിക്കാം?”

“എന്നാല്‍, ഇന്‍സ്പെക്ടറേ, ഒരു തുലാസു കൊണ്ടുവന്നു തൂക്കം നോക്കിപ്പോകട്ടെ.”

“നിങ്ങള്‍ ഇതൊക്കെ എടുത്തുകൊണ്ടു പോകയാണെങ്കില്‍ നിശ്ചയമായും തൂക്കം നോക്കി തിട്ടപ്പെടുത്തണം.”

“അതേ. ഈ സാമാനങ്ങളൊക്കെ എടുത്തുകൊണ്ടു പോവാനാണ് എനിക്കു കല്പന കിട്ടീട്ടുള്ളത്.”

“ബോധിച്ചപോലെ ചെയ്യൂ.” എന്നു പറഞ്ഞു ഞാന്‍ മറ്റൊരു ഭാഗത്തേക്കു പോയി.

സ്‌ക്രീന്‍ വച്ചു മറച്ചിരുന്ന മറുഭാഗം സാധാരണയായി, അച്ചടിച്ചുകഴിഞ്ഞ പത്രം മടക്കിക്കെട്ടി അയപ്പാനും, അതു സംബന്ധിച്ച സില്‍ബന്തികള്‍ക്ക് ഇരിപ്പാനും ഉപയോഗപ്പെടുത്തി വന്നിരുന്നതായിരുന്നു. അവിടെയാണ്, സാധാരണയായി, പുറമേനിന്നു പത്രാധിപരെ കാണ്മാന്‍ വരുന്ന ആളുകള്‍ ആദ്യമായി കടക്കുന്നത്. മുറ്റത്തുനിന്ന് ആ മുറിക്കുള്ളില്‍ കടക്കുന്ന വാതില്ക്കല്‍ ആളുകള്‍ മുമ്പത്തേതിലധികം വന്നുചേര്‍ന്നു. ഞാന്‍ അവരോടു വര്‍ത്തമാനം പറഞ്ഞുനിന്നതിനിടയില്‍, എന്റെ ആഫീസ്മുറിക്കുള്ളില്‍ പൊലീസ് സൂപ്രേണ്ടിന്റെയും അനുചരന്മാരുടെയും ചലനങ്ങള്‍ പ്രകടമായി കേട്ടു.

അവര്‍ പത്രഫയലുകളെയും, മേശപ്പുറത്തുണ്ടായിരുന്ന കയ്യെഴുത്തു പകര്‍പ്പുകള്‍, കത്തുകള്‍, പുസ്തകങ്ങള്‍, കടലാസ്, പേന, പെന്‍സില്‍, മഷിക്കുപ്പി മുതലായവയും താഴെ ഉണ്ടായിരുന്ന ചവറ്റുപെട്ടിയും, പക്ഷേ, പത്രാധിപരുടെ കസാലയുടെ ചോട്ടില്‍ കിടന്ന പൊടികളെക്കുടെയും എടുത്തുമറിച്ചു തള്ളുന്നതും കേള്‍ക്കാമായിരുന്നു.

ഞാന്‍ നിന്നിരുന്നതിന് അടുത്ത പുരമുറിയിലും ആളുകള്‍ വന്നുകയറുന്നതു കാണാമായിരുന്നു. ആ പുരമുറിയാണ് മാനേജരുടെയും ഗുമസ്താവിന്റെയും ആഫീസ്. അതിനുള്ളിലാണ് അച്ചടിക്കടലാസുകള്‍, അച്ചടിച്ച കടലാസുകള്‍, അച്ചടിക്കുവേണ്ട പല ഉപകരണങ്ങള്‍, റിക്കാര്‍ഡുകളടങ്ങിയ അലമാര, വില്പാന്‍ വെച്ചിട്ടുള്ള പുസ്തകങ്ങള്‍, പഴയ പത്രങ്ങള്‍ മുതലായ ഒട്ടേറെ സാധങ്ങള്‍ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ, ഒരറ്റത്ത്, പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള ഒരു ജനാലയുടെ അരികില്‍ ഒരു നാല്ക്കാലിയിന്‍മേല്‍ ഇരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ജിജ്ഞാസുക്കളായി വന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ആളുകളോടു ഞാന്‍ ഓരോ സമാധാനം പറഞ്ഞുകൊണ്ടുനിന്നതിനിടയില്‍ നടന്ന ചില നേരമ്പോക്കുകള്‍ രസജനകമായിരുന്നു. എന്റെ ബന്ധുക്കളില്‍ ഒരാള്‍ പരിഭ്രമത്തോടെ ഓടിവന്ന്, “ജാമ്യത്തില്‍ വിട്ടയയ്ക്കുകയില്ലേ, എന്നു ചോദിച്ചു,

“യാതൊന്നും അറിയുന്നില്ല,” എന്നു ഞാന്‍ മറുപടി പറഞ്ഞു.

“അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമോ?”

“ഇപ്പോള്‍ അറസ്റ്റിലാണല്ലോ.”

“അതല്ലാ ഞാന്‍ ചോദിച്ചത്–അറസ്റ്റ് പല വിധത്തിലുണ്ട്. അവമാനിച്ചറസ്റ്റു ചെയ്യുമോ?”

“എനിക്കു മനസ്സിലാകുന്നില്ലാ. അവമാനിച്ചറസ്റ്റു ചെയ്ക എന്താണ്?”

“കൈയ്ക്കു വിലങ്ങുവെക്കുകതന്നെ.”

“അതിലേക്കു ഞാന്‍ എന്തു കുറ്റം ചെയ്തു? വിലങ്ങുവെച്ചാല്‍തന്നെ എന്ത്? കൈയ്ക്കല്ലേ? പിന്നെ ജയിലില്‍ കൊണ്ട് അടയ്ക്കുമായിരിക്കാം. അതാണോ നിങ്ങള്‍ അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നത്?”

“അതെ. അതുതന്നെ.”

“ഏയ്, അതൊന്നും സാരമില്ല. കുറ്റം ചെയ്തവനല്ലയോ അതില്‍ മാനാവമാനങ്ങളെപ്പറ്റി വിചാരപ്പെടാനുള്ളു. കുറ്റം ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കില്‍, അവര്‍ എന്തുതന്നെ ചെയ്താലെന്ത്? എനിക്ക് അവമാനം വരാനില്ലാ. ഞാന്‍ തന്നത്താന്‍ ലജ്ജിക്കത്തക്ക കുറ്റം ഒന്നും ചെയ്തിട്ടില്ലാ. നിങ്ങള്‍ സ്വസ്ഥമനസ്സായിരിക്കുക.”

ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചു നില്ക്കുന്ന മദ്ധ്യേ, അവിടത്തെ ജോലിക്കാരിലൊരുവാന്‍ ആ മുറിക്കുള്ളില്‍ വച്ചിരുന്ന തലയോടുകൂടിയ കലമാന്‍കൊമ്പിനെ എടുത്തുകൊണ്ടുപോവാന്‍ ആഗ്രഹിച്ചിട്ട് ഇന്‍സ്പെക്ടറോട് ആ വിവരം പറഞ്ഞു.

“ഒന്നും എടുത്തുകൊണ്ടു പോകരുത്. അങ്ങനെയാണ് ഞങ്ങള്‍ക്കുത്തരവ്.” എന്ന് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ പറഞ്ഞു.

“കലമാന്‍കൊമ്പ് അച്ചുകൂടം വകയല്ല. ആ വക സാമാനങ്ങളിലുള്‍പ്പെട്ടതുമല്ല.” എന്നായി ജോലിക്കാരന്‍.

“യാതൊന്നും പുറമേ കൊണ്ടുപോകരുത്.” എന്ന് ഇന്‍സ്പെക്ടറും. ഹെയ്, അതവിടെ വെച്ചേ. അതെടുക്കണ്ടാ. ഒരുവേള, അതും, പത്രാധിപരുടെമേല്‍ ക്രിമിനല്‍കേസിന് ഉപയോഗപ്പെടും. ദിവാന്‍ജി തുടങ്ങിയ ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍മാരുടെ നേര്‍ക്കു പാഞ്ഞ് ഉപദ്രവിക്കുന്നതിനായി തന്റെ സില്‍ബന്ധികളുടെ തലയില്‍ വെച്ചുകെട്ടി അയപ്പാന്‍ പത്രാധിപര്‍ കലങ്കൊമ്പുകള്‍ ശേഖരിച്ചുവന്നിരുന്നു” എന്നു ജോര്‍ജ്ജ് ചെയ്യരുതോ? കലങ്കൊമ്പും അപായകരമായ ആയുധമല്ലേ? എന്ന് ഒരാള്‍ അപഹസിച്ചു പറഞ്ഞു.

“എന്നാല്‍ ഞാനതെടുക്കുന്നില്ലാ.” എന്ന് ആ സില്‍ബന്തി സമാധാനം പറഞ്ഞുപോയി.

ഇതിനിടയില്‍ ഞാന്‍ മറ്റേ ഭാഗത്തേക്കു കൂടക്കൂടെ പോകുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മുറ്റത്ത് അച്ചുക്കൂടം, ഫോറം കേസുകള്‍, സ്റ്റാന്‍ഡുകള്‍, മേശ മുതലായവ എടുത്തു തള്ളുന്നതും, അവയെ വണ്ടികളില്‍ കയറ്റി അയയ്ക്കുന്നതും കണ്ടു. വണ്ടികള്‍ റോട്ടിലിറങ്ങുമ്പോള്‍ ആളുകളുടെ കൂക്കൂവിളികളും പൊങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

പത്രാധിപരുടെ ആഫീസ് ശോധനചെയ്ത് എല്ലാ സാധനങ്ങളും കൈവശപ്പെടുത്തിയാറെ, സൂപ്രേണ്ടും കൂട്ടരും ഇപ്പുറത്തേക്കു കടന്നു. അവിടെ പത്രം മടക്കിക്കെട്ടി അയയ്ക്കുന്നതിന് ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുള്ള നീണ്ട മേശയുടെ ഒരറ്റത്തു വരിക്കാരുടെ മേല്‍വിലാസങ്ങള്‍ അച്ചടിച്ചു പറ്റിച്ച റാപ്പര്‍ കടലാസുകള്‍ അടുക്കിവച്ചിരുന്നതും സമീപത്തായി പശ പകര്‍ന്ന പാത്രം ഇരുന്നതും, മുകളില്‍ വിളക്കു തൂക്കിയിരുന്നതും അവര്‍ കണ്ടു. അവയൊക്കെ എടുത്തു. കുറേനേരംകൂടി കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍, അവിടത്തെ മേശയും സ്ക്രീനും മറ്റു സാമാനങ്ങളുമൊക്കെ മുറ്റത്തായി. ആ മുറിയും പ്രസ്സ്മുറിയും മിക്കവാറും തീര്‍ത്തു. ഞാന്‍ പ്രസ്സ്മുറിയില്‍ ചെന്നപ്പോള്‍ കാണ്‍സ്റ്റബിള്‍മാര്‍ അവിടെനിന്നു മഹസ്സര്‍ തയ്യാറാക്കുകയായിരുന്നു.

നേരം സന്ധ്യയായി. പൊലീസ് സൂപ്രേണ്ട് മുറ്റത്തിറങ്ങി, അവിടെ നിന്നവരോടു പുറമേ പോകാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ചിലര്‍ പോയി, ചിലര്‍ പോയില്ല. സൂപ്രേണ്ടു വീണ്ടും കെട്ടിടത്തിനുള്ളില്‍ക്കൂടി ചുറ്റി മാനേജരുടെ മുറിയിലുള്ള സാമാനങ്ങള്‍ മാറ്റാന്‍ ഇതേവരെ ആരംഭിച്ചിട്ടില്ല. സൂപ്രേണ്ടു മുറ്റത്തിറങ്ങി ആളുകളെ വിരട്ടി. പൊലീസ് ഹെഡ്ക്വാര്‍ട്ടര്‍ ആഫീസിലെ മി. ഗാല്യോവും അവിടെ വന്നെത്തിയിരുന്നു. അവര്‍ ഗേറ്റിനു പുറമേയിറങ്ങി റോട്ടിലേക്കുള്ള വഴിയില്‍ നിന്ന് ആളുകളെ വിരട്ടിയപ്പോള്‍ ഒട്ടേറെ കൂക്കൂവിളികളും ഇളകി. ഒരു അരമണിക്കൂറോളം സമയം കഴിഞ്ഞാണ് തിരിയെ വന്നത്. ആ നേരമത്രയും റോട്ടില്‍ ആളുകളെ വിലക്കുവാന്‍ ശ്രമിച്ചുനിന്നിരുന്നതായും, ആളുകള്‍ക്ക് അസഹ്യത തട്ടുകയും സൂപ്രേണ്ടിനോട് അവര്‍ വാക്കേറ്റം തുടങ്ങിയതായും, ഒടുവില്‍ ഒരുവിധം ശമിച്ചതായും പറഞ്ഞു.

ഇരുട്ടായിത്തുടങ്ങിയതോടുകൂടെ പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍മാരില്‍ ഒന്നോരണ്ടോ പേര്‍ എന്റെ രണ്ടു വശവും സഹചരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. “നിങ്ങള്‍ ചാടിപ്പൊയ്ക്കളയാതിരിപ്പാന്‍ സൂപ്രേണ്ട് ഇവരോട് ആജ്ഞാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നറിയുന്നു,” എന്ന് ഒരു സ്നേഹിതന്‍ എന്നോടു പറഞ്ഞു. “ഭോഷത്തം! ഞാന്‍ എന്തിനാണു ചാടിപ്പോകുന്നത്? അവര്‍ ലോകം മുഴുവന്‍ മറിച്ച് എന്റെ നേര്‍ക്കു കൊണ്ടുവരട്ടെ ഭയപ്പെട്ട് പോകേണ്ട ആവശ്യം എനിക്കില്ലാ. ഞാന്‍ കുറ്റം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലല്ലേ പേടിക്കേണ്ടൂ,” എന്നു ഞാന്‍ സമാധാനം പറഞ്ഞു.

ഏകദേശം ഏഴുമണി സമയമായി, സൂപ്രേണ്ട് അകത്തുവന്നു, ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയെ വിളിച്ച് എന്തോ ചെവിയില്‍ പറയുന്നതുകണ്ടു. അതുകഴിഞ്ഞു സൂപ്രേണ്ട് പുറമേയിറങ്ങി. മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള എന്റെ അരികിലെത്തിപ്പറഞ്ഞു: “രാത്രിയായി. ഇവിടെ ഇരിക്കേണ്ടാ. സ്റ്റേഷനില്‍ പോയിരിക്കാമെന്നു സൂപ്രേണ്ടു പറയുന്നു. “ഓഹോ! പോകാം,” എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ മുറ്റത്തിറങ്ങി. ആ സമയം ചില സ്നേഹിതന്‍മാര്‍ അടുത്തുവന്നു പറഞ്ഞു: “നിങ്ങള്‍ സുഖക്കേടുകരനാകകൊണ്ട്, ഡാക്ടറെ വിളിച്ചു ദേഹപരിശോധന കഴിക്കണം.” ഇതിനിടയില്‍, സൂപ്രേണ്ടും അടുത്തുവന്നു. “ഞാന്‍ സുഖക്കേടുകാരനാണ് ചികിത്സയിലിരിക്കാണ്. അതിനാല്‍ എനിക്കു രാത്രി സുഖമായി കിടക്കുന്നതിനു മെത്ത മുതലായവ സംഭരിക്കണം. എന്റെ ദേഹം ഡാക്ടറെക്കൊണ്ടു പരിശോധിപ്പിക്കുന്നതും യുക്തമായിരിക്കും,” എന്നു ഞാന്‍ പറഞ്ഞതിന്, “നിങ്ങള്‍ക്കു സുഖമായി കിടപ്പാന്‍ വേണ്ടപോലെ ഏര്‍പ്പാടു ചെയ്യാം,” എന്നു സൂപ്രേണ്ടു മറുപടി പറഞ്ഞു. ഉടന്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും (ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍) കൂട്ടരും ഹെയ്! നിങ്ങളെന്തിനാണിങ്ങനെ പറയുന്നത്? ദേഹപരിശോധന എന്തിന്? എന്നു ചോദിച്ചു. “അതല്ലാ, എന്റെ ശരീരസ്ഥിതി അങ്ങനെയാണ്. വല്ല സുഖക്കേടും വന്നാല്‍ നിങ്ങളെ അപരാധികളാക്കുവാന്‍ ഇടയാക്കരുതല്ലോ. ആ മുന്‍കരുതലാണ്,” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടു റോട്ടിലേക്കെത്തി, മുന്നോട്ടു നോക്കിയപ്പോള്‍, ഒരു പത്തായിരത്തിലധികം ജനങ്ങള്‍.

“തെരുതെരെ മണല്‍വാരിത്തെള്ളി മേല്പോട്ടെറിഞ്ഞാ-
ലൊരുതരി മണല്‍പോലും താഴെ വീഴാതെവണ്ണം”

റോട്ടില്‍ നിരന്നിട്ടുണ്ട്. റോട്ടിന്റെ ഇരുഭാഗങ്ങളിലുമുള്ള ഷാപ്പുകളിലും ‘വെസ്റ്റേണ്‍ സ്റ്റാര്‍’ ആഫീസ് മുഖപ്പുവരാന്തയിലും മറ്റും കാഴ്ചക്കാര്‍ കൂടിട്ടുണ്ട്. ആ ആള്‍ക്കൂട്ടത്തിന്റെ ഇടയില്‍ കുറെ ശ്രമപ്പെട്ടായിരുന്നു വഴിതെളിച്ചത്. പൊലീസ് സൂപ്രേണ്ടും മിസ്റ്റര്‍ ഗാല്യോവും വഴി വിലക്കി. എന്റെ ഇടം വലമായി മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള, മിസ്റ്റര്‍ പിച്ചു അയ്യങ്കാര്‍ മുതലായവരും നടന്നിരുന്നു. മെയിന്‍റോട്ടുവിട്ട് സ്റ്റേഷനിലേക്കുള്ള വഴിയില്‍ തിരിയാറായപ്പോള്‍, പിറകില്‍നിന്നും, റോട്ടിന്റെ ഇരുഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നും, വലത്തുനിന്നും, ‘തള്ളിത്തിങ്ങിക്കലങ്ങിപ്പെരുകി വരു’ന്നുണ്ടായിരുന്ന ജനപ്രവാഹങ്ങള്‍ എല്ലാം കൂടി, ‘വെള്ളത്തില്‍ വേഗമേറും ഗതി മണലണയെത്തട്ടി നീക്കുന്നവണ്ണം,’ പൊലീസുകാരുടെ തടസ്ഥത്തെ വകവയ്ക്കാതെ, ‘തള്ളിത്തള്ളി’ സ്റ്റേഷനിലോട്ടു വലിഞ്ഞുതുടങ്ങി. ഒരഞ്ചുമിനിട്ട് ഇങ്ങനെ കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ഞങ്ങള്‍ പൊലീസ്‌സ്റ്റേഷന്‍ വാതില്ക്കല്‍ എത്തി. എന്നാല്‍, ഈ ജനപ്രവാഹത്തിനൊക്കെ ആ പതനപ്രദേശത്തേക്കു കടക്കുന്നതിനു മാര്‍ഗമില്ലാത്ത വിധത്തില്‍ അവിടം പ്രതിബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പൊലീസുകാരും, ‘പ്രേക്ഷക പ്രേക്ഷിതനായ’ ഞാനും ഒഴികെ. മറ്റെല്ലാവരും പുറത്തു നില്ക്കേണ്ടിവന്നു. വാതില്‍ കടന്ന് അകത്തുവരാന്‍ ഭാവിച്ച ചില സ്നേഹിതന്മാരെ പൊലീസ് സൂപ്രേണ്ട് അസഹനനായി പുറത്തേക്കു തള്ളി. എന്നാല്‍ പുറമേ നില്ക്കേണ്ടിവന്ന ആളുകളില്‍ ചില സൂപ്രേണ്ടിന്റെ ഈ ആവേശപ്രകടനങ്ങളെക്കണ്ട് അപഹാസസൂചകമായി കൂകിവിളിച്ചുകൊണ്ട് സ്റ്റേഷന്‍ അതിര്‍ത്തിമതില്ക്കുപുറമേ, റോഡില്‍ ദിദൃക്ഷുക്കളായിത്തന്നെ നിന്നു.

രണ്ട്

പൊലീസ്‌സ്റ്റേഷന്റെ ഗേറ്റുകടന്നു മുറ്റത്തിറങ്ങിയപ്പോള്‍ ആദ്യമായി കണ്ടത് അച്ചുകൂടം വക കേസ്, സ്റ്റാന്റുകള്‍ തുടങ്ങിയ പലേ സാമാനങ്ങള്‍ മുറ്റത്തുകൊണ്ട് തള്ളിയിരുന്നതായിരുന്നു. അവയെ കടന്നു സ്റ്റേഷന്‍ മുഖപ്പിലുള്ള വരാന്തയില്‍ കയറി. അവിടെ റിസര്‍വ് പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മി. ഗോമസ് വാളൂരിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് ലാത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പൊലീസ് സൂപ്രേണ്ട് ഈ സമയത്തിനിടയ്ക്ക് അവിടം വിട്ടുപോയിരുന്നു. എന്നോട് ഇരിക്കുവാന്‍ പറഞ്ഞതിന്‍വണ്ണം അവിടെ മുഖപ്പുവരാന്തയില്‍ത്തന്നെ ഒരു കസാലയില്‍ ഞാന്‍ ഇരുന്നു. ഹാ! ആ കസാല ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ ആപ്പീസില്‍നിന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ കൈയടക്കിയവയില്‍ ഒന്നുതന്നെയായിരുന്നു! ഞാന്‍ റോഡില്‍ നിന്നിരുന്ന ജനങ്ങള്‍ക്ക് അഭിമുഖമായും അവര്‍ക്കു കാണ്മാന്‍ സൗകര്യപ്പെടുമാറും ഇരിക്കയായിരുന്നു. ജനങ്ങള്‍ കൂട്ടുംവിട്ടുപിരിഞ്ഞുപോയിരുന്നില്ല. അവരുടെയിടയില്‍ ചില ആരവങ്ങളും തെരക്കുകളും കേള്‍ക്കാമായിരുന്നു. ഇതു സ്വഭാവേന പൊലീസുകാര്‍ക്ക് അല്പം കുണ്ഠിതത്തിനുകാരണമായി എന്നു തോന്നുന്നു. എന്തെന്നാല്‍, മിസ്റ്റര്‍ ഗോമസ്സും മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും മറ്റും എന്നോട് അകത്തുള്ള കസാലയില്‍ ഇരിക്കുന്നതായാല്‍ ഈ ബഹളം പുറമേ ഉണ്ടാകാതെ കഴിയുമായിരുന്നു എന്നു പറയുകയുണ്ടായി. “അകത്തു കടന്നിരിക്കുമ്പോള്‍ ആളുകള്‍ക്ക് എന്നെ കാണ്മാന്‍ കഴിയാതെയാവും; അവരുടെ ആശങ്ക വര്‍ദ്ധിക്കും; കുറേക്കൂടെ ബഹളമാകും. പുറമേയിരുന്നാല്‍ അവര്‍ക്ക് എന്നെ കാണ്മാന്‍ കഴിയുന്നതായാല്‍ ദുശ്ശങ്കകള്‍ ഉണ്ടാകയില്ല. ഇതു വിചാരിച്ചിട്ടാണു കുറേനേരം പുറത്തിരിക്കാമെന്നു ഞാന്‍ പറയുന്നത്,” എന്നു ഞാന്‍ അവരോടു മറുപടി പറഞ്ഞു. ഈ വിധം കുറേനേരം പുറമേയിരുന്നു. മിസ്റ്റര്‍ ഗോമസ്സുമായി ചില വര്‍ത്തമാനങ്ങള്‍ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിനിടയില്‍, റോട്ടിലെ ജനക്കുട്ടം കുറെശ്ശെ മെലിഞ്ഞു തുടങ്ങിയതായി തോന്നി. വരാന്തയില്‍ നെടുനീളെ ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ ആപ്പീസില്‍ നിന്ന് എടുത്ത പുസ്തകങ്ങള്‍, റിക്കാര്‍ട്ടുകള്‍ മുതലായവയൊക്കെ വാരിവിതറിക്കൂട്ടിയിരിക്കയായിരുന്നു. കുറേനേരം കഴിഞ്ഞാറെ ഞാന്‍ അകത്തുള്ള കസാലയില്‍ ചെന്നിരുന്നു. പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍മാരും സ്റ്റേഷന്‍ ആഫീസറും മറ്റും അവരുടെ ചില ജോലികള്‍ നോക്കുന്നതിനിടയില്‍, എന്റെ ആ രാത്രിയിലെ താമസത്തിനായിട്ടാണെന്നു തോന്നുന്നു, ഒരു വലിയ മുറി ഒഴിക്കാനും അകം വൃത്തിയാക്കാനും ഉത്സാഹിച്ചു തുടങ്ങി. ഇതിനിടെ സൂപ്രേണ്ടു വരികയും, എന്റെ ആഹാരവും മെത്തയും എപ്പോള്‍ വന്നുചേരുമെന്നു ചോദിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടു പോയി. പിന്നെയും, ഞാന്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപിള്ളയുമായി സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കയായിരുന്നു. കുറേനേരം കഴിഞ്ഞു സൂപ്രേണ്ടും മിസ്റ്റര്‍ ഗാല്യോവും വന്നു; വരാന്തയില്‍ കിടന്നിരുന്ന റിക്കാര്‍ട്ടുകളെ കെട്ടി അരക്കു മുദ്ര വച്ച്, എനിക്കായി ഒഴിച്ചിട്ട വലിയ മുറിക്കുള്ളില്‍ കൊണ്ടുവെപ്പിച്ച്, അവയ്ക്കു ലിസ്റ്റുകള്‍ എഴുതി, വീണ്ടും പോയി.

മണി ഏകദേശം ഒമ്പതാകുമെന്നു തോന്നുന്നു. എനിക്ക് ആഹാരവും മെത്തയും കൊണ്ടുവരാനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ അച്യുതന്‍പിള്ളയും എന്റെ വാല്യക്കാരും മടങ്ങിവന്നിട്ടില്ല. പുറമേ റോട്ടിലുണ്ടായിരുന്ന ആളുകളും മിക്കവാറും പോയിക്കഴിഞ്ഞു. സൂപ്രേണ്ടു വീണ്ടും വരുകയും ആഹാരാദികാര്യങ്ങളെപ്പറ്റി അന്വേഷണം ചെയ്കയും ചെയ്തു. അനന്തരം സൂപ്രേണ്ട് എന്നില്‍നിന്നു കുറെ അകലെ ഇരുന്ന് ഒരു കടലാസു മേടിച്ച് എന്തോ എഴുതി. ആ ഫുള്‍സ്കേപ്പു കടലാസ്സിന്റെ എഴുതിയ പകുതി ചീന്തിയെടുത്തു മടക്കി, ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയെ ഏല്പിച്ച്, എന്റെ ആഹാരാദികാര്യങ്ങളെപ്പറ്റി വീണ്ടും അന്വേഷണം ചെയ്തിട്ടുപോയി. മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും കുറേ അനുഗമിച്ചിട്ടു മടങ്ങിവന്നു. തന്റെ കയ്യില്‍ കിട്ടിയ രേഖയെ നോക്കി കാര്യം ഗ്രഹിച്ചശേഷം, മടക്കി കീശയിലാക്കി. കുറേ കഴിഞ്ഞാറേ, താന്‍ രാവിലെ വീട്ടില്‍നിന്ന് ഇറങ്ങിയതാണെന്നും, ഉച്ചയ്ക്ക് ആഹാരം കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും മറ്റും തന്റെ കൂട്ടുകാരോടു പറകയും, ഒരു കാണ്‍സ്റ്റബിളിനെ വിളിച്ച് വീട്ടില്‍ പോയി ഉടുപ്പാന്‍ മുണ്ടും, നേരിയതും, അഞ്ചുറുപ്പികയും വാങ്ങിക്കൊണ്ടു വരാന്‍, ഒരു കുറിമാനം കൊടുത്തയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അതേവരെ എന്നെ എന്തുചെയ്യാനാണു പോകുന്നതെന്നു നിശ്ചയമറിഞ്ഞിരുന്നില്ലെങ്കിലും, പക്ഷേ, പിറ്റേന്നാള്‍ എന്റെമേല്‍ മുറയ്ക്കുവല്ല കുറ്റവും ആരോപിച്ചു കേസ് തുടങ്ങാമെന്നു പലരും സംശയിച്ചിരുന്നതിന്മണ്ണം ആശങ്കിച്ചിരുന്ന എനിക്ക് ആ ആശങ്ക അസംഗതമെന്ന് ഉടന്‍ തോന്നി. എന്റെ മനസ്സില്‍ അപ്പോള്‍ ഉദിച്ചുപൊങ്ങിയ, വിചാരങ്ങള്‍ ഇപ്രകാരമായിരുന്നു: ‘സൂപ്രേണ്ട് ഒരു രേഖ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയെ ഏല്പിക്കുന്നു. മിസ്റ്റര്‍ പിള്ള വീട്ടിലേക്ക് ആളയച്ച് ഉടുപ്പാന്‍ മുണ്ടും നേരിയതും ഉറുപ്പികയും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഇതെന്തിന്? രേഖ എന്താവാം? എന്നെ ബന്തവസ്സില്‍ സൂക്ഷിപ്പാന്‍ മിസ്റ്റര്‍ പിള്ളയെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയതാണെങ്കില്‍, മിസ്റ്റര്‍ പിള്ള ഈ രാത്രിയില്‍ ഉറുപ്പിക ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്തിന്? അതുമല്ല, പാളയം സ്റ്റേഷന്‍ ചാര്‍ജ് വഹിക്കുന്ന ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള അല്ലതാനും. അതിനാല്‍ സൂപ്രേണ്ടു കൊടുത്ത രേഖ മറ്റെന്തോ ഉദ്ദേശ്യത്തോടുകൂടിയതായിരിക്കണം. അതെന്താണ്? എന്റെ ആപ്പീസും അച്ചുകൂടവും പെട്ടെന്നു ശോധനചെയ്യാനാണെന്ന് പറഞ്ഞുവന്നിട്ടു സകല സാധനങ്ങളും പൊലീസ്‌സ്റ്റേഷനിലേക്കു മാറ്റി. ശോധനവാറണ്ട് എന്നെ കാണിച്ചിട്ടില്ല. ആവശ്യപ്പെട്ടതിലും കാണിക്കയില്ലെന്നു സൂപ്രേണ്ടു പറഞ്ഞു. മജിസ്ട്രേട്ടിന്റെ വാറണ്ടല്ലാ എന്നും തിരുവെഴുത്തുവാറണ്ടാണെന്നും പറഞ്ഞു. കുറ്റം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍, രാജ്യരക്ഷയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഏര്‍പ്പെടുത്തീട്ടുള്ള നിയമങ്ങളെ നടത്തിപ്പോകുന്നതിനു നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ന്യായാധിപതിമാര്‍ മുഖേന ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നതായ നടപടികളെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടു രാജാവിന്റെ അധികാരമഹിമാവിനെ പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിതിക്ക്, സൂപ്രേണ്ടിന്റെ രേഖ ആ അധികാരപ്രകടനത്തിന്റെ മറ്റൊരു അംശമായിരിക്കം. ആ രേഖ എന്നെ ഈ നാട്ടില്‍നിന്നു പുറമേ അയയ്ക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തിലുള്ളതായിരിക്കാം; സംശയമില്ല.’ എന്നു ചിന്തിച്ച് മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയോട് ചോദിച്ചു: ‘നമ്മള്‍ക്ക് എപ്പോള്‍ പുറപ്പെടാം?’ എന്നു മാത്രം. ഈ ചോദ്യത്തെ അദ്ദേഹം ആ സമയം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ലാ എന്നു തോന്നുന്നു. എന്തെന്നാല്‍, അതു കേട്ടിട്ട് അദ്ദേഹം കുറേനേരം ഒന്നും മിണ്ടാതെയിരുന്നു. “വേണ്ട, നിങ്ങള്‍ ഒളിച്ചുവയ്ക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. എന്താണു വരാന്‍പോകുന്നതെന്നു ഞാന്‍ ഊഹിച്ചുകഴിഞ്ഞു. അതിനാല്‍ എപ്പോള്‍ പുറപ്പെടാമെന്നു മാത്രം പറക,” എന്നു ഞാന്‍ വീണ്ടും ചോദിച്ചു. അദ്ദേഹം വീണ്ടും മന്ദഹസിച്ചു. എന്തായാലും, എപ്പോഴെങ്കിലും പറയേണ്ടതായി വരുമല്ലോ എന്നു സമാധാനപ്പെട്ടിട്ടായിരിക്കാം. അദ്ദേഹം അനുശോചനസ്വരത്തില്‍, “പന്ത്രണ്ടു മണിക്കു പുറപ്പെടാം.” എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു. “രാത്രിയോ പകലോ?” എന്ന എന്റെ ചോദ്യത്തിന്, “ഇപ്പോള്‍ തന്നെ; രാത്രിയില്‍,” എന്ന് ഉത്തരം പറഞ്ഞു. “അതാണുത്തമം- കഴിയുന്ന വേഗത്തില്‍ ഇവിടം വിടണം, ബഹളമുണ്ടാവാന്‍ സംഗതി വരരുതല്ലോ. പക്ഷേ, ഈ കഥ വളരെ മുമ്പുതന്നെ സൂപ്രേണ്ടിന് എന്നെ അറിയിക്കാമായിരുന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്തിരുന്നെങ്കില്‍, വീട്ടില്‍വേണ്ട വ്യവസ്ഥകള്‍ക്ക് അറിവുകൊടുക്കാമായിരുന്നു. പോട്ടെ, സാരമില്ല. മിസ്റ്റര്‍ അച്യുതന്‍പിള്ളയും വാല്യക്കാരും വന്നുചേര്‍ന്നെങ്കില്‍ ഊണുകഴിച്ചു നേരത്തേ യാത്രയാകാമായിരുന്നു.” എന്നു ഞാന്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയോടു പറഞ്ഞു. ഈ സംഭാഷണസമയം സമീപത്തു മറ്റാരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹം സമാശ്വസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ചിലതു സംസാരിച്ചു. “ഹേയ്! അതൊന്നും കൂടാതെ തന്നെ എനിക്കു സമാധാനം ഉണ്ട്. എനിക്ക് ഏതു നാട്ടിലോ, കാട്ടിലോ ജീവിച്ചാലെന്ത്? ഞാന്‍ ഇവിടെ പാര്‍ക്കരുത് എന്നാണു മഹാരാജാവിന് അഭിമതമെങ്കില്‍ എനിക്ക് ഇവിടെ പാര്‍ക്കുവാന്‍ ആഗ്രഹവുമില്ല. ആകട്ടെ, ഏതു വഴിക്കാണു യാത്ര?” എന്നു ഞാന്‍ ചോദിച്ചു. “തെക്കന്‍ വഴി” എന്നു മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള മറുപടി പറഞ്ഞു. “കൊല്ലം വഴിയായിരുന്നെങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു ബുദ്ധിമുട്ടുകൂടാതെ കഴിയുമായിരുന്നു.” “എന്താ ചെയ്ക? പൊലീസുഡിപ്പാര്‍ട്ടുമെന്റിലെ കഷ്ടപ്പാടുകള്‍ ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണ്. തെക്കന്‍വഴി പണ്ടത്തേ ഏര്‍പ്പാടാണ്.” “ഓഹോ! തോവാളക്കോട്ട കടത്തുക എന്നാണല്ലോ.” “നിങ്ങള്‍ക്കു ഗുണമാണെന്നു സമാധനപ്പെടുക; അധികം സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ദിക്കില്‍ പാര്‍ക്കാം.”

ഇപ്രകാരം സംഭാഷണം കുറെ കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍, മിസ്റ്റര്‍ അച്യുതന്‍പിള്ളയും വാല്യക്കാരും വന്നുചേര്‍ന്നു. കുറെക്കഴിഞ്ഞ് മിസ്റ്റര്‍ ഗാല്യോവിന്റെ ആള്‍ ഒരു കത്തു കൊണ്ടുവന്ന് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയെ ഏല്പിച്ചു. അവര്‍ അതു വായിച്ചു നോക്കിയശേഷം. ഞങ്ങള്‍ ഊണിന് ഒരുക്കമായി. ഊണു കഴിഞ്ഞു. ഇതിനിടയില്‍, അവിടെ വന്നിരുന്ന ബന്ധുക്കളോടും മറ്റും, ഞാന്‍ മദ്രാസിലേക്കു പോവുകയാണ്, എന്നു പറയുകയും, ആ വിവരം എന്റെ ഭാര്യ മുതലായവരെ ഗ്രഹിപ്പിക്കാന്‍ അവരോടാവശ്യപ്പെടുകയും; വഴിയില്‍ സഹായത്തിനു രണ്ടാള്‍ പ്രത്യേകം പോരുവാന്‍ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പതിനൊന്നുമണി കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ വണ്ടി തയ്യാറായി, എന്ന് ആള്‍ വന്നറിയിച്ചു. പിന്നെ, അരമണിക്കൂറിനുള്ളില്‍ യാത്ര ഒരുങ്ങി. പതിനൊന്നരയ്ക്കു ഞാനും പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍മാര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും മിസ്റ്റര്‍ പിച്ചു അയ്യങ്കാരും ജഡ്ക്കയില്‍ കയറി. രാത്രി നന്നേ ഇരുട്ടായിരുന്നു. യാത്രയും പുറപ്പെട്ടു. ‘യാത്രാമുഖേശോഭനം’ ആയ ഒരു ദീപം എതിരേവന്നു. ‘ഇരുളില്‍നിന്നു വെളിച്ചത്തേക്ക്’ എന്നു ദൈവം സൂചന തന്നതായിരിക്കുമോ എന്ന് ഒരു വിചാരം മനസ്സിനു ധൈര്യത്തിങ്കല്‍ സ്ഥൈര്യത്തേയും നല്കി.

പൊലീസ്‌വേഷം (യൂണിഫാറം) ധരിച്ചിരുന്ന ആ രണ്ട് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍മാര്‍ക്കു കൂടെയും ഒന്നായി യാത്ര ചെയ്‌വാന്‍ തക്ക സൗകര്യം ഇല്ലായിരുന്ന ആ ജഡ്ക്കയ്ക്കുള്ളില്‍, എന്നെക്കൂടാതെ എന്റെ മെത്ത മുതലായ സാധനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട്, അടുത്ത താവളമായ നെയ്യാറ്റിങ്കര എത്തിയതുവരെ, യാത്രയില്‍,

“നേരം പൊയതറിഞ്ഞിടാത്തവിധമായ്
താനേ കഴിഞ്ഞു നിശ.”

നെയ്യാറ്റിങ്കര എത്തിയപ്പോള്‍, നേരം ഏകദേശം രണ്ടരമണി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പൊലീസ്‌സ്റ്റേഷനില്‍ വിളക്കു നിന്നെരിയുന്നുണ്ട്. പാറാക്കാര്‍ ഉണര്‍ന്നിരിക്കുന്നുണ്ട്. ഉടന്‍, അവിടുത്തെ ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ക്ക് ആളയച്ചു. മിസ്റ്റര്‍ ഗോപാലസ്വാമിപ്പിള്ള — അതാണ് ഇന്‍സ്പെക്ടറുടെ പേര് — വന്നു ചേര്‍ന്നു. കാര്യം ചോദിച്ചറിയുകയും, തനിക്ക് ഇങ്ങനെയൊരു സന്താപകരമായ കൃത്യം കൈയേല്ക്കേണ്ടിവന്നല്ലോ എന്നു വ്യസനിക്കയും ചെയ്തു. ഞങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ പറഞ്ഞു തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തിയതിന്മണ്ണം ജഡ്ക്കാവണ്ടിക്കു പകരം, വില്ലുവെച്ച (തിരുനെല്‍വേലി) കാളവണ്ടി ഏര്‍പ്പാട് ചെയ്ത്, ഉദ്ദേശം നാലുമണിസമയം, യാത്ര തുടര്‍ന്നു. ആ സ്റ്റേഷനില്‍ നിന്ന് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ക്കുപുറമേ ഒരു സ്റ്റേഷനാഫീസറും പോരുന്നതിനു സൂപ്രേണ്ടിന്റെ ആജ്ഞ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും വെളിപ്പെട്ടു. എന്നെ പിരിയുന്ന സമയം മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും മിസ്റ്റര്‍ പിച്ചു അയ്യങ്കാരും തങ്ങളുടെ സഹതാപത്തെ പ്രസ്താവിക്കയും എനിക്കു സകല ശ്രേയസ്സുകളെയും ആശംസിക്കുകയും ചെയ്തു. “വന്ദനം! ഈ സംഭവംകൊണ്ടു താന്‍ ഖിന്നനായിട്ടില്ലാ എന്നും, നല്ലവണ്ണം മനഃപ്രസാദം എനിക്കുണ്ടെന്നും എന്നെപ്പറ്റി ചോദിക്കുന്നവരോടു പറവാന്‍ അപേക്ഷ.” എന്നു പറഞ്ഞു ഞാനും പിരിഞ്ഞു.

സൂര്യോദയമാകുന്നതിനു മുമ്പ് നെയ്യാറ്റിങ്കര കടന്നിരിക്കണം എന്നായിരുന്നു എന്റെ ആഗ്രഹം. നെയ്യാറ്റിങ്കര എന്റെ തറവാട്ടുവീടും സ്വജനങ്ങളുമുള്ള ദേശമാകയാല്‍ ഇവര്‍ ഇക്കഥ അറിഞ്ഞു വന്നുചേരുവാനും ശോകരസപൂരിതമായ രംഗം വല്ലതും ഉണ്ടാവാനും ഇടവരാതെ കഴിക്കേണമെന്നായിരുന്നു ഉദ്ദേശ്യം. അതിനാലായിരുന്നു തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുതന്നെയും നേരത്തെ പുറപ്പെട്ടത്.

മിസ്റ്റര്‍ ഗോപാലസ്വാമിപ്പിള്ളയും ഞാനും മാത്രം വണ്ടിക്കകത്തായിരുന്നതിനാല്‍, സുഖമായിരിപ്പാനും കിടപ്പാനും സൗകര്യമുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം തന്റെ ചങ്ങാതികളോടു ചോദിച്ചറിഞ്ഞ വര്‍ത്തമാനങ്ങള്‍കൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടാഞ്ഞ്, എന്നോടു കഥകള്‍ ചോദിച്ചറികയും “എനിക്ക് വാസ്തവമായിട്ടും മനസ്സ് തപിക്കുന്നു. നിങ്ങളെങ്ങനെയാണ്, ഈ വിധം, കുലുക്കം ഇല്ലാതെയിരിക്കുന്നത്?” എന്നു ചോദിക്കയും ചെയ്തതിന്, “ഇതിലെന്താണ് വ്യാകുലപ്പെടാന്‍?” എന്നു മറുചോദ്യംകൊണ്ട് സമാധാനപ്പെടുകയല്ലാതെ, മറ്റൊരു മറുപടിയും എനിക്കു തോന്നിയില്ല. ഇപ്രകാരം, പലതും സംസാരിച്ചു. രാവിലെ കുഴിത്തുറെയെത്തി.

കുഴിത്തുറെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെത്തിയ സമയം മണി ആറരയായി എന്നു തോന്നുന്നു. പോലീസ് സൂപ്രേണ്ട് മിസ്റ്റര്‍ ഹുഗ്വര്‍ഫ് അന്ന് അവിടെ പരിശോധനയ്ക്കായി വരുന്നുണ്ടായിരുന്നതിനാല്‍, ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ തുടങ്ങിയവരൊക്കെ സ്റ്റേഷനില്‍ രാവിലെ ഹാജരായിരുന്നു. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പ്രസ്സ് പോലീസുകാര്‍ കയറി കൈയടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നതായി കമ്പിവഴി വര്‍ത്തമാനം കിട്ടുക ഹേതുവായിട്ട്, എന്നെ അന്വേഷിച്ച് നെയ്യാറ്റിങ്കര നിന്നു തിരുവനന്തപുരത്തു പോയിരുന്ന ചിലബന്ധുക്കള്‍ അവിടെ എത്തിയ സമയം ഞാന്‍ യാത്ര പുറപ്പെട്ടതായി അറികയാല്‍, മടങ്ങി, എന്നെ കാണ്മാനായി പിന്‍തുടര്‍ന്നു, രാവിലെ കുഴിത്തുറെ എത്തി. ഈ നേരംകൊണ്ട് വര്‍ത്തമാനം പരന്നുതുടങ്ങിയിരുന്നു; എന്തെന്നാല്‍, ആളുകള്‍ പലര്‍ സ്റ്റേഷനിലേക്കു വന്നു കൂടിത്തുടങ്ങി. മിസ്റ്റര്‍ ഹുഗ്വര്‍ഫും എത്തിയിരുന്നു; അദ്ദേഹം പരിശോധന പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ കഴിയാതെ മടങ്ങി. രാവിലെ ആഹാരം കഴിഞ്ഞ് ഏകദേശം എട്ടുമണി സമയം, ഞങ്ങള്‍ യാത്ര തുടര്‍ന്നു. നെയ്യാറ്റിങ്കരെനിന്നു വന്നിരുന്ന പൊലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടറും സ്റ്റേഷനാഫീസറും അവരുടെ അതിര്‍ത്തി കഴികയാല്‍ മുറയ്ക്ക് കുഴിത്തുറെ പോലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടറെയും സ്റ്റേഷനാഫീസറെയും ചുമതലയേല്പിച്ചിട്ട് എനിക്കു മംഗളാശംസകള്‍ ചെയ്തു മടങ്ങി.

കുഴിത്തുറെ പോലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഓവെല്‍ ജോസഫ് (ബി.എ) തക്കലവരെ പോന്നു. വഴിനീളെ ഞങ്ങളുടെ സംഭാഷണവിഷയം ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യെപ്പറ്റിയായിരുന്നു. ഞങ്ങള്‍ തക്കല എത്തിയപ്പോള്‍, ഉദ്ദേശം (പകല്‍) പതിനൊന്നു മണിയായി. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പത്രമുടക്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വര്‍ത്തമാനം മാത്രം അല്പം ചിലര്‍ അറിഞ്ഞിരുന്നു. ഞങ്ങള്‍ പോലീസ് ഇന്‍സ്പെക്ടറുടെ പാര്‍പ്പിടത്തിലാണു ചെന്നിറങ്ങിയത്. ഏതാനും നിമിഷനേരത്തിനുള്ളില്‍, വര്‍ത്തമാനം കാട്ടുതീപോലെ പരന്നു. ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍. പി.പി. തര്യന്റെ പാര്‍പ്പിടത്തിലും പുറമേ റോട്ടിലുമായി ഒട്ടേറെ ആള്‍ തിക്കിക്കൂടി. മിസ്റ്റര്‍ ജോസഫ് മിസ്റ്റര്‍ തര്യനെ ചുമതലയേല്‍പ്പിച്ചിട്ട്, എനിക്ക് വിജയാശംസ ചെയ്തു പിരിഞ്ഞുപോയി. പിന്നെ, ഉച്ചയ്ക്ക് ഊണുകഴിവോളവും അനന്തരം വിശ്രമാവസരത്തിലും, അവിടെ കാണ്മാന്‍ വന്നുകൂടിയിരുന്നവരോടു തലേനാള്‍ നടന്ന സംഭവങ്ങളെപ്പറ്റി ഞാന്‍ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഈ അവസരത്തില്‍, എന്തോ ആവശ്യത്തിനായി എന്റ കുപ്പായക്കീശയില്‍ ഉണ്ടായിരുന്ന ‘ഫൗണ്ടന്‍പെന്‍’ എടുക്കുവാന്‍ അതിന്റെ കൂടു തുറന്നപ്പോഴാണ്, ഞാന്‍ തലേന്നാള്‍ അതിനുള്ളില്‍ കണ്ടിരുന്നതായ എന്റെ വക ചെറിയ പേനാക്കത്തി അതില്‍നിന്ന് എങ്ങനെയോ പൊയ്പ്പോയതായി അറിഞ്ഞത്. ഞാന്‍ ആ വിവരം പറഞ്ഞ സമയം മിസ്റ്റര്‍ തര്യന്‍, “പേനാക്കത്തി ഞാന്‍ തരാം,” എന്നു പറഞ്ഞ് അതേ കത്തി എന്നെ കാട്ടി. അത് എങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈയ്യില്‍ കിട്ടിയെന്നു ചോദിച്ചതിന്, തലേരാത്രിയില്‍ പാളയം പോലീസ്‌സ്റ്റേഷനില്‍ എന്റെ കുപ്പായം തൂക്കിയിരുന്നതില്‍ നിന്ന് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള, ഞാനറിയാതെ അതെടുത്തുവെന്നും, ആ കത്തി ഞാന്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ അതിര്‍ത്തി കടന്നാലുടന്‍ എന്നെ ഏല്പിക്കുമെന്നും, മിസ്റ്റര്‍ തര്യന്‍ മറുപടി പറഞ്ഞു.

ഉച്ചതിരിഞ്ഞ്, നേരം മണി രണ്ടു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവിടെ തിങ്ങിക്കൂടിയിരുന്ന ആളുകള്‍ പിരിഞ്ഞു പോയിട്ടില്ലാ. വര്‍ത്തമാനം അധികം പരന്നു തുടങ്ങിയതിന്റെ ഫലമായി, അകലെനിന്നും ആളുകള്‍ വന്നു കൂടിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇവരെയൊക്കെ എങ്ങനെയാണ് റോട്ടില്‍നിന്ന് അകറ്റി നിര്‍ത്തുന്നത് എന്നു ചിന്തപൂണ്ടു നില്‌ക്കവേ, ഞങ്ങള്‍ക്കു പോവാനുള്ള വണ്ടി തയാറായി വരുകയും യാത്ര തുടരാന്‍ ഒരുങ്ങുകയും ചെയ്തു. റോട്ടിലേക്കിറങ്ങിയപ്പോള്‍ കണ്ടതായ കാഴ്ച, സത്യമായും മനസ്സിനു പാരവശ്യത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നതായിരുന്നു. അവിടെ സാശ്രുക്കളായി നിന്നിരുന്ന സ്നേഹിതന്‍മാരോടും, ജ്യേഷ്ഠസഹോദരനോടും യാത്ര പറഞ്ഞു പിരിഞ്ഞിട്ട് വണ്ടിയില്‍ കയറിയ സമയം ഉത്കണ്ഠിതരായി വണ്ടിയിലേക്കുതന്നെ നയനങ്ങളെ പതിപ്പിച്ചുകൊണ്ടു നിന്നിരുന്ന ആ ജനസംഘത്തിന്റെ ഇടയില്‍നിന്ന്, “അങ്ങയെ വിട്ടുപിരിയുന്നതില്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കുള്ള വ്യസനം എത്രയെന്നു പറഞ്ഞറിയിപ്പാന്‍ പ്രയാസമാണ്. അങ്ങയെ താമസിയാതെ ഞങ്ങളുടെയിടയില്‍ തിരിച്ചുവന്നു കാണ്‍മാന്‍ സംഗതി വരുത്തേണമേ എന്നു ഞങ്ങള്‍ ഈശ്വരനോടു പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നു.” എന്ന്, ഒരാള്‍, എന്നെ, “കണ്ണീര്‍വീഴ്ത്തുമുടന്‍ നിറഞ്ഞിടുമതില്‍ മധ്യത്തിലീക്ഷിച്ചു” കൊണ്ടും, തന്റെ പ്രസംഗാവസാന ഘട്ടത്തില്‍ ഉല്‍ക്ഷിപ്തഹസ്തനായി നേത്രങ്ങളെ ഉന്മീലനം ചെയ്ത് ആകാശത്തെ നോക്കിക്കൊണ്ടും, ഉച്ചത്തില്‍ പറഞ്ഞു. “തരക്കേടില്ലാ,” എന്നു മാത്രം പറവാനേ എന്നാല്‍ കഴിഞ്ഞുള്ളു. ഇത്രയും പറഞ്ഞിട്ട്, അവരോടൊക്കെ, ഭാവത്താല്‍ യാത്രചോദിച്ചിട്ട് പുറപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

വൈകുന്നേരം ആറുമണിയോടുകൂടി കോട്ടാര്‍ പൊലീസ്‌സ്റ്റേഷനു സമീപമെത്തി. സ്റ്റേഷനില്‍ ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഞങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാര്‍പ്പിടത്തിലേക്കു പോയി. അവിടെയും അദ്ദേഹത്തെ ഉടനടി കാണ്മാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹം ഏതോ കേസു സംബന്ധിച്ച് അന്വേഷണത്തിനായി പോയിരുന്നു. എന്നാല്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാര്‍പ്പിടത്തില്‍ ചില പരിചയക്കാരെ കാണുകയും, അവര്‍ കുശലപ്രശ്നങ്ങള്‍ ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരാരും ഈ വാര്‍ത്ത അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. “എങ്ങോട്ടേക്കാണു പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്?” എന്ന് അവര്‍ എന്നോടു ചോദിച്ചതിന്, “തിരുവിതാംകൂര്‍ അതിര്‍ത്തിക്കു പുറമേ പോകുവാന്‍,” എന്ന് സാധാരണമട്ടില്‍ മറുപടിപറഞ്ഞതു നേരമ്പോക്കായിട്ടാണ് അവര്‍ വിചാരിച്ചത്. അവരുടെ ചോദ്യത്തിനു വീണ്ടും അതേ മറുപടി പറയുന്നതു കേട്ട് അവര്‍ അപവാര്യയായി, മിസ്റ്റര്‍ തര്യനോടു വിവരങ്ങള്‍ ചോദിച്ചറിഞ്ഞു. അവരിലൊരാള്‍, ഒരു സര്‍ക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്‍-അവര്‍ മിക്കവരും സര്‍ക്കാര്‍ ജീവനക്കാരായിരുന്നു-എന്റെ അരികിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്ന സമയം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളില്‍നിന്ന് അശ്രുധാര ചിറപൊട്ടിവീഴാന്‍ ഭാവിക്കുന്നതും, സംസാരിക്കുന്നതിനു നാവ് അനക്കാന്‍ കഴിയാതെ അല്പം കുഴങ്ങുന്നതും ഞാന്‍ കണ്ടു. ആ സ്നേഹിതന്‍, “കഷ്ടം! തിരുവിതാംകൂര്‍ പഴയ കാലത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോകയാണോ? ഇങ്ങനെയായാല്‍ ആളുകള്‍ക്ക് രക്ഷയെവിടെ? സമാധാനമെവിടെ?” എന്നു ഗദ്ഗദാക്ഷരമായി വിലപിക്കുകയും തദനന്തരം മൗനമടയുകയും ചെയ്തു. “അല്പം മുമ്പു കിട്ടിയ ‘മലബാര്‍ ഹിറാള്‍ഡ്’ (Malabar Herald) പത്രത്തില്‍ നിങ്ങളെപ്പറ്റി തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ഒരു കമ്പിവാര്‍ത്ത വായിച്ചതേയുള്ളു. മിസ്റ്റര്‍ രാജഗോപാലാചാരിയുടെ ഭരണത്തെക്കുറിച്ചു മേലാല്‍ ആക്ഷേപം പറഞ്ഞാല്‍ നിങ്ങളെ പ്രഹരിക്കും എന്നു ഒരു വാറോല നിങ്ങള്‍ക്കു കിട്ടിയതായിട്ടാണ് കമ്പിവാര്‍ത്ത. അതു വാസ്തവമാണോ?” “വാറോല കിട്ടിയതു വാസ്തവം തന്നെയാണ്.” “എന്നാല്‍ ഇപ്പോള്‍ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന നടപടിയുടെ അര്‍ത്ഥമെന്ത്?” “അര്‍ത്ഥം മറ്റൊന്നുമില്ല. ഞാന്‍ തിരുവിതാംകൂറിനു പുറമേ പൊയ്ക്കൊള്ളണമെന്നു മാത്രം.” ഇപ്രകാരം ഞങ്ങളുടെ സംഭാഷണം തുടര്‍ന്നു. തലേന്നാള്‍ നടന്ന കഥകളൊക്കെ വിസ്തരിച്ചു. ഇതിനിടയില്‍ ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗുലാംഘോസ് വന്നുചേരുകയും, ഞങ്ങള്‍ ഉദ്ദേശം എട്ടുമണി സമയം അവരോട് യാത്ര പറഞ്ഞു കോട്ടാറ് വിട്ടുപോരുകയും ചെയ്തു. വഴിക്ക് നാഗരുകോവിലില്‍ ഒരു സ്നേഹിതന്റെ സത്കാരം സ്വീകരിച്ചിട്ട് ഒഴുകിനാശ്ശേരിയില്‍ തപാല്‍വണ്ടിപ്പേട്ടയിലെത്തി ഒരു തപാല്‍വണ്ടി ഏര്‍പ്പാടു ചെയ്തു. ഉദ്ദേശം പത്തുമണി സമയംവരെ അവിടെ വിശ്രമിച്ചു.

ഒഴുകിനാശ്ശേരിയില്‍നിന്ന് തിരുനല്‍വേലിക്കു പോകുന്ന തപാല്‍ വണ്ടികളിലൊന്നായിരുന്നു ഏര്‍പ്പാടു ചെയ്തത്. തിരുവിതാംകൂര്‍ അതിര്‍ത്തി കടക്കുന്നതു രാത്രിയിലായിരുന്നതിനാലും, അതിര്‍ത്തി വിട്ടാല്‍ വേറെ വണ്ടി കിട്ടുവാന്‍ സാദ്ധ്യമല്ലായ്കയാലും തിരുനല്‍വേലിക്കുതന്നെ നീളെ യാത്ര ചെയ്യാനുള്ള വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു ഉത്തമപക്ഷമായിരുന്നത്. വണ്ടിക്കൂലി, അതിര്‍ത്തിവരേക്കും തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റുവക ചെലവിലായിരുന്നു എന്നാണ് ഊഹിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നത്. എന്തെന്നാല്‍, അതിര്‍ത്തിക്കു പുറമേ തുടങ്ങി തിരുനല്‍വേലിവരെയുള്ള കൂലി മാത്രമേ എന്നോടു വസൂല്‍ ചെയ്തിരുന്നുള്ളു. അക്രമികളായ മറവന്മാരുടെ ശല്യത്തെ ഭയപ്പെട്ട് സാധാരണയായി തപാല്‍വണ്ടികള്‍ കൂട്ടുകൂടി പോകാറുള്ളതിന്മണ്ണം ഞങ്ങളും പത്തുമണി കഴിഞ്ഞാറെ കൂട്ടുവണ്ടികളൊന്നിച്ചു പേട്ടയില്‍ നിന്നു പുറപ്പെട്ടു.

വില്ലുവെച്ച വണ്ടി ആയിരുന്നു അതെങ്കിലും, നിരത്തിന്റെ നിരപ്പില്ലായ്മകൊണ്ടും, വണ്ടിയുടെ ഉലച്ചല്‍കൊണ്ടും, അത് ‘എല്ലൊടിപ്പന്‍’ വണ്ടി ആയിത്തിര്‍ന്നിരുന്നു. കുറേദൂരം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ തുടങ്ങി കരക്കാറ്റു കുറേശ്ശെ വീശി. മുന്നോട്ടു പോകുന്തോറും, കാറ്റിന്റെ ഊക്കും കയറിത്തുടങ്ങി. ഏതായിട്ടും ഞങ്ങള്‍ ഉറങ്ങി ഉറങ്ങിയില്ലാ എന്ന അവസ്ഥയില്‍, വണ്ടിയുടെ ഉലച്ചില്‍കൊണ്ട് ഇടംവലം ഉരുണ്ടുകിടക്കുകയായിരുന്നു. കാറ്റിന്റെ ഊക്ക് അതിപ്രചണ്ഡമായി കണ്ടു, വണ്ടിയെ തള്ളിമറിക്കുമോ എന്നുകൂടെ ഞങ്ങള്‍ ശങ്കിച്ചു. നേരം രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിരിക്കുമെന്നു തോന്നുന്നു. ആരുവാമൊഴിക്കോട്ടയ്ക്കു സമീപമെത്താറായി. വണ്ടിക്കു കടന്നുപോവാന്‍ വേണ്ടുംവണ്ണം സൗകര്യമില്ലാത്ത പ്രകാരത്തില്‍, വഴിനടുവില്‍ രണ്ടുമൂന്നു വലിയ വണ്ടികള്‍ പാടേ മറിഞ്ഞു കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇവ കാറ്റടിച്ചു മറിഞ്ഞു പോയവയായിരുന്നു. ഇവയുടെ ഉടലിന്റെ വലിപ്പംകൂടെയും കാറ്റിന് അഗണ്യമായി തോന്നിയിരുന്ന അവസ്ഥയ്ക്ക്, “വിന്ധ്യനെയിളക്കുവെന്‍, സിന്ധുകള്‍ കലക്കുവെന്‍” എന്നു കാഹളം ഊതി നടക്കുകയായിരുന്നു ആ കാറ്റ് എന്നു പറയുന്നതില്‍ അതിശയോക്തി ദോഷാരോപത്തിന് അവകാശമുണ്ടാകയില്ല. കോട്ടവാതില്‍ സമീപിക്കാറായപ്പോള്‍, രാത്രി, അക്രമികളുടെ ശല്യത്തില്‍നിന്നു യാത്രക്കാരെ രക്ഷിപ്പാനായി ‘പട്രോള്‍’ ചുറ്റുന്ന ആയുധപാണികളായ പൊലീസുകാരെ കാണുകയും, അവര്‍ ബ്രിട്ടീഷ് പൊലീസുകാരുടെ കാവല്‍സ്ഥലംവരെ ഞങ്ങളെ അനുചരിക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെവെച്ച് ഇന്‍സ്പെക്ടറും സ്റ്റേഷനാഫീസറും സഹതാപപൂര്‍വം യാത്രപറഞ്ഞു പിരിഞ്ഞു. തലേനാള്‍ രാത്രിയില്‍ ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ മിസ്റ്റര്‍ ഗോവിന്ദപ്പിള്ള എന്റെ കുപ്പായക്കീശയില്‍നിന്നെടുത്തിരുന്നതും, ഓരോ സ്റ്റേഷനിലെയും ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍മാരെ മുറയ്ക്ക് ഏല്പിച്ചിരുന്നതുമായ ചെറിയ പേനാക്കത്തി മിസ്റ്റര്‍ ഗുലാംഘോസ് ആ വിവരം പറഞ്ഞ് എന്നെ ഏല്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

പൊലീസുകാരുടെ ബന്തവസ്സില്‍ എനിക്കു യാതൊരു ക്ലേശവും തട്ടാതെയിരിപ്പാന്‍ അവര്‍ വേണ്ടതൊക്കെ സൗകര്യത്തില്‍ ഏര്‍പ്പാടു ചെയ്തിരുന്നു എന്നു പറയാതിരിപ്പാന്‍ ഞാന്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. ഞങ്ങളുടെ യാത്രയില്‍ അവര്‍ എന്നെ ഉദ്ദേശിച്ചും എന്നോടായിട്ടും എന്തൊക്കെയാണു ചെയ്തിരുന്നതെന്ന് ഞാന്‍ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഞാന്‍ ആരുവാമൊഴിക്കോട്ടയ്ക്കു പുറമേ കടന്നതിന്റെ ശേഷം എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത് എന്നാകട്ടെ, എന്തു ചെയ്യരുതെന്നാകട്ടെ, അവരിലാരും എന്നെ തെരിയപ്പെടുത്തീട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നെ എന്തിനായിട്ടാണ് തിരുവിതാംകൂറിനു പുറമേക്കയച്ചിരിക്കുന്നതെന്നും അവരാരും എന്നെ അറിയിച്ചിട്ടുമില്ലാ. എന്നെ ഇപ്രകാരം പുറത്തേക്കയപ്പാന്‍ അവരെ അധികാരപ്പെടുത്തിയ രേഖകളേയും കാണിച്ചിട്ടില്ലാ. “എപ്പോള്‍ പുറപ്പെടാം?” എന്നു തലേനാള്‍ ഞാനായിട്ട് അവരോടു ചോദിച്ചിരുന്നതിനാല്‍ അവര്‍ക്കും കിട്ടിയിരുന്ന കല്പനങ്ങളെ ഞാന്‍ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നതായി അവര്‍ സംഭാവനം ചെയ്തിരുന്നിരിക്കാം എന്ന് ഊഹിക്കയല്ലാതെ മറുവഴിയില്ലാ.

തിരുവിതാംകൂര്‍ സര്‍ക്കാരധികൃതന്മാരുടെ അധീനതയില്‍നിന്നു പിരിഞ്ഞ സ്ഥലം തുടങ്ങി കുറേ ദൂരമത്രയും മറവന്‍മാരുടെ ശല്യമുണ്ടാകാറ് പതിവുള്ള ദിക്കാണ്. അതിനാല്‍, മിസ്റ്റര്‍ ഗുലാംഘോസ്, സ്നേഹവിഷയത്തില്‍, എന്റെയും എന്റെ അനുയായികളുടെയും രക്ഷയെ കരുതി, ബ്രിട്ടീഷ് പൊലീസ് സില്‍ബന്തികളിലൊരാളെ പ്രത്യേകം ശിപാര്‍ശി ചെയ്ത് ഒരുമിച്ചയച്ചിരുന്നു. രാവിലെ ഉദ്ദേശം നാലുമണി സമയത്തായിരുന്നു ഞങ്ങള്‍ ആ സന്ധിപ്പു വിട്ടത്. നേരം പുലരുന്നതുവരെ ആ സില്‍ബന്തി കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു. കാലത്ത് (സെപ്റ്റംബര്‍ 28-ന്) എട്ടുമണിക്ക് പണകുടിയിലും, ഉച്ചയ്ക്കു നാങ്കനേരിയിലും കുറേ വിശ്രമിച്ചു സൂര്യാസ്തമയം കഴിഞ്ഞ്, ഉദ്ദേശം ഏഴുമണിസമയം തിരുനല്‍വേലിയിലെത്തി, യാത്രയുടെ ദുര്‍ഘടങ്ങളും കഴിഞ്ഞു.

തിരുനല്‍വേലിയില്‍ ഏതാനും ദിവസം താമസിച്ചു. അതിനിടയ്ക്ക് എന്റെ ഭാര്യയും കുട്ടികളും ചില ബന്ധുക്കളും സ്നേഹിതന്‍മാരും വന്നു ചേരുകയും ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ ആഫീസും വീടും പൊലീസുകാര്‍ ശോധന ചെയ്തതു സംബന്ധിച്ചു ഞാന്‍ അറിഞ്ഞിട്ടില്ലായിരുന്ന വിവരങ്ങള്‍ ഒക്കെ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

സെപ്റ്റംബര്‍ 27-ന് ചൊവ്വാഴ്ച കാലത്തായിരുന്നു വീടു ശോധന ചെയ്തത്. എന്നെ നാടുകടുകടത്തിയിരിക്കുന്ന വിവരം അന്നു രാവിലെ മാത്രം അറിഞ്ഞു വ്യസനിച്ചവരായ ഒട്ടേറെ ജനങ്ങള്‍, എന്റെ സ്വന്തം ആളുകളെ കാണ്മാനും സഹതാപത്തെ അറിയിപ്പാനുമായി ചെന്നുചേരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പൊലീസ് സൂപ്രേണ്ടും എന്നെ നെയ്യാറ്റിങ്കരയോളം അനുഗമിച്ച ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍മാരും മറ്റു ചില പൊലീസ് ജീവനക്കാരും വീടുശോധനയ്ക്കായി എത്തുകയും, ആ സമയം കൂടെയുണ്ടായിരിപ്പാന്‍ എന്റെ ഭാര്യയ്ക്കും ബന്ധുക്കള്‍ക്കും അറിവുകൊടുത്ത് അവരെക്കൂടെ വരുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വീട്ടിനുള്ളിലും പുറമേ റോട്ടിലും അനേകശതം ജനങ്ങള്‍ കൂട്ടംകൂടിയിരുന്നു. മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ് ആചാരം പറഞ്ഞു കേട്ടിട്ട്. “നിങ്ങള്‍ക്കെന്താണ് ഇവിടെ വേണ്ടത്?” എന്നു ഗൃഹനായിക ചോദിച്ചപ്പോള്‍, “നിങ്ങളുടെ ഭര്‍ത്താവിന്റെ എഴുത്തുഫയലുകളും, കടലാസുകളും, പുസ്തകങ്ങളും എവിടെയിരിക്കുന്നു എന്നു കാണിച്ചുതരാമോ? അവയെ എനിക്കു ശോധന ചെയ്യണം, എന്നു മിസ്റ്റര്‍ ജോര്‍ജ് പറഞ്ഞു. അനന്തരം, തലേനാള്‍ അരക്കു മുദ്രവച്ചിരുന്ന മുറികളുടെ മുദ്ര പൊളിക്കാന്‍ സൂപ്രേണ്ടു സില്‍ബന്തികളോട് ആജ്ഞാപിക്കുകയും, ആദ്യമായി പുറമേ വരാന്തയില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നതും മുദ്രവെച്ചിരുന്നതല്ലാത്തതുമായ ഒരു മേശ തുറന്ന് അകത്തുണ്ടായിരുന്നവയൊക്കെ താഴത്തേക്ക് എടുത്തുവയ്ക്കയും ചെയ്തു. “പ്രൈവറ്റു കത്തുകള്‍ ഇവയില്‍ വല്ലതുമുണ്ടെങ്കില്‍ കാണിച്ചുതരുമോ? അവ ഞങ്ങള്‍ക്കു കാണേണ്ട. അവയെ നിങ്ങള്‍ എടുത്തുകൊള്ളുക.” എന്നു സൂപ്രേണ്ടു പറഞ്ഞു. “എനിക്കൊന്നും നിശ്ചയമില്ലാ, നിങ്ങള്‍ക്കാവശ്യമുള്ളവയെല്ലാം എടുത്തിട്ടു ബാക്കി അതിലിട്ടേക്കുക,” എന്നായിരുന്നു ഗൃഹനായികയുടെ മറുപടി. സൂപ്രേണ്ടു ചില കത്തുകള്‍ കാണിച്ചിട്ട്, “ഈ ഒപ്പ് ആരുടെതെന്നറിയാമോ?” എന്നു ചോദിച്ചു. “എനിക്കു നിശ്ചയമില്ല,” എന്നു മറുപടി കിട്ടി.

“ശാരദയുടെ ലേഖനങ്ങളും അതു സംബന്ധിച്ച കത്തുകളും എവിടെ? ആ മാസിക നിങ്ങളല്ലേ നടത്തുന്നത്?”

“ഞാന്‍ അതിന്റെ പ്രസാധികമാരിലൊരാളാണ്. അതിലേക്കുള്ള ലേഖനങ്ങള്‍ മുതലായവ ചിലത് ആഫീസിലും ചിലത് ഇവിടെ ഈ മേശയ്ക്കുള്ളിലും ഉണ്ടായിരിക്കാം. നിങ്ങള്‍ എടുത്തുവച്ചിരിക്കുന്ന കൂട്ടത്തില്‍ ചിലതു കാണും.”

“സോമാലിലാന്‍ഡില്‍നിന്ന് ഈ കത്തയച്ചിരിക്കുന്ന ആള്‍ ആരാണ്?”

“ശാരദയുടെ വരിക്കാരിലൊരാളാണ്.”

“അയാളെപ്പറ്റി എന്തറിയാം?”

“ശാരദയുടെ വരിക്കാരന്‍ എന്നല്ലാതെ ഒന്നുമറിവില്ലാ.”

“നിങ്ങളുടെ ഭര്‍ത്താവിനു മദ്രാസില്‍ സ്നേഹിതന്മാര്‍ വല്ലവരും ഉണ്ടോ? അവര്‍ ഇവിടെ വന്നു കാണാറുണ്ടോ?” “മദ്രാസിലെ സ്നേഹിതന്മാരോ? നിങ്ങളുടെ ചോദ്യം എനിക്കു മനസ്സിലാകുന്നില്ലാ. ഈ നാട്ടുകാരും പരിചിതരുമായ ചിലര്‍ മദ്രാസിലുണ്ട്. അവര്‍ ചില സമയങ്ങളില്‍ ഇവിടെ വന്നിട്ടുമുണ്ട്. അവരാണോ?”

“അവരല്ലാ. Real Madrasees.”

(മദിരാശിയില്‍തന്നെ പാര്‍ത്തുപോരുന്ന ആ ദിക്കുകാര്‍)

“എന്തോ എനിക്കു നിശ്ചയമില്ലാ. ഇവിടെ വരുന്ന ആളുകളെയെല്ലാം ഞാന്‍ കാണാറില്ല. അവരുടെ ഊരും പേരും അന്വേഷിക്കാറുമില്ല.”

“ക്ഷമിക്കണമേ” (I beg your pardon)

ഇപ്രകാരം സംവാദത്തിനിടയ്ക്ക് ആ കടലാസുകളില്‍ ചിലതു നീക്കി വയ്ക്കുകയും മറ്റുള്ളവയെ കളയുകയും ചെയ്തു. എഴുത്തുകാര്‍ രണ്ടുകെട്ടായും, ഉപന്യാസങ്ങള്‍ വേറെ രണ്ടുകെട്ടായും കെട്ടി സൂക്ഷിച്ചു. അനന്തരം, പുരമുറിക്കുള്ളില്‍ ഉണ്ടായിരുന്ന അലമാരകളില്‍നിന്നു പുസ്തകങ്ങള്‍ എടുത്തു നോക്കുകയും അവയില്‍ മിക്കതിലും എന്റെ ഭാര്യയുടെ പേരെഴുതി കാണുകയാല്‍ തിരിയെ വെച്ചുകളകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍ ഒരലമാരയില്‍ നിന്നുമാത്രം മൂന്നുനാലു പുസ്തകങ്ങളും, എതാനു എഴുത്തുകളും കൈയെഴുത്തുപകര്‍പ്പുകളും, ചില മലയാളപത്രങ്ങളും എടുത്തു. പുസ്തങ്ങള്‍ ഗവര്‍മ്മേണ്ടിനാല്‍ തടയപ്പെട്ടവയാണെന്നു പറഞ്ഞിട്ടായിരുന്നു എടുത്തത്. ഇവയില്‍ ഒന്ന്, കീയ്ര്‍ഹാര്‍ഡി അവര്‍കള്‍ എഴുതിയിട്ടുള്ള ‘ഇന്‍ഡ്യാ (India By Kier Hardie) എന്ന പുസ്തകവും, മറ്റൊന്ന് മദ്രാസിലെ ജി.എ. നടേശ കമ്പിനിക്കാര്‍ പ്രസിദ്ധം ചെയ്തതും തെക്കേ ആഫ്രിക്കയിലെ ഇന്‍ഡ്യക്കാരെപ്പറ്റി ‘ഇന്‍ഡ്യന്‍ ഒപ്പിനിയന്‍’ പത്രാധിപര്‍ മിസ്റ്റര്‍ എച്ച്.എസ്.എല്‍. പോളക്ക് എഴുതിയതും ആയ (Indians of South Africa By H.S.L. Polak) ഒരു ചെറിയ പുസ്തകവും ആയിരുന്നു. ഇവ യാതൊന്നും ഇന്നേവരെ തടയപ്പെട്ടിട്ടുള്ളവയല്ലാതാനും. അനന്തരം മറ്റു പുരമുറികളും ശോധന ചെയ്തിട്ട്, ഉദ്ദേശം ഒമ്പതരമണിയോടുകൂടി ശോധന അവസാനിപ്പിച്ച് മഹസ്സര്‍ തയ്യാറാക്കി പൊലീസുകാര്‍ വീടുവിട്ടു പോകയും ചെയ്തു. താന്‍ നിമിത്തം ആ വീട്ടുകാര്‍ക്കുണ്ടായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ ക്ഷമിക്കുവാന്‍ അപേക്ഷിച്ചിട്ടാണ് സൂപ്രേണ്ടു പോയത്. പൊലീസുകാര്‍ ശോധന ചെയ്ത് എടുത്തതു കഴിച്ചുള്ള എഴുത്തുകള്‍ മുതലായവയൊക്കെ, ‘അലങ്കോലം’ ആയി അവിടെ തള്ളിയിരുന്നു. ശോധനയ്ക്കു മുമ്പിലാകട്ടെ, അതു നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴാകാട്ടെ, അതിനു പിന്‍പിലാകട്ടെ, അതിലേക്കു പൊലീസുകാരെ അധികാരപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായി സംഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള യാതൊരു രേഖയും ആ വീട്ടില്‍ പാര്‍ത്തിരുന്ന യാതൊരാളെയും പൊലീസുകാര്‍ കാണിച്ചിരുന്നതുമില്ല. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ അച്ചുക്കൂടത്തിലും പത്രം ആഫീസിലും നിന്നും വീട്ടില്‍നിന്നും മേല്പടി പത്രം സംബന്ധിച്ചുള്ള സകല സാമഗ്രികള്‍ക്കും പുറമേ ‘ശാരദ, ‘കേരളന്‍’, ‘വിദ്യാര്‍ഥി’ എന്നീ മാസികാ പുസ്തകങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചുള്ള കത്തുകള്‍, ലേഖനങ്ങള്‍, നാള്‍വഴിക്കണക്കുകള്‍, മറ്റു റിക്കാര്‍ഡുകള്‍ എന്നിതുകളും, അവിടെ അച്ചടിച്ചു വില്പാന്‍ വച്ചിരുന്ന അനേകം പുസ്തകങ്ങളും പൊലീസുകാര്‍ സര്‍ക്കാരിലേക്കു കൈയടക്കം ചെയ്തിരുന്നു.

മേല്‍പ്പറഞ്ഞ ശോധനകളും കൈയടക്കവും നാടുകടത്തലും മറ്റും കഴിഞ്ഞ്, ജനങ്ങള്‍ അത്ഭുതപരവേശരായിരിക്കുമ്പോഴായിരുന്നു ഇതിന്നൊക്കെ ആധാരമായി പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന തിരുവെഴുത്തുവിളംബരം ജനങ്ങളുടെയിടയില്‍ പ്രചാരപ്പെടുത്തപ്പെട്ടത്.

രാജകീയ വിളംബരം

ശ്രീ പത്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല സര്‍ രാമവര്‍മ കുലശേഖര കിരീടപതിമന്നെ സുല്‍ത്താന്‍ മഹാരാജ രാജരാമരാജബഹദൂര്‍ ഷംഷര്‍ജംഗ്, നൈറ്റ് ഗ്രാണ്ട് കമാണ്ഡര്‍ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ് എക്സാള്‍റ്റെഡ് ആഡര്‍ ഓഫ് ദി സ്റ്റാര്‍ ഓഫ് ഇന്ത്യാ, നൈറ്റ് ഗ്രാണ്ട് കമാണ്ഡര്‍ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ് എമിനന്റ് ഓര്‍ഡര്‍ ഓര്‍ഡര്‍ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യന്‍ എംപയര്‍, എഫ്.എം.യു., എം.ആര്‍.ഏ.എസ്സ്. ആഫീസര്‍ ദി ലാ ഇന്‍സ്ട്രക്ഷന്‍ പബ്ലിക് മഹാരാജ അവര്‍കള്‍ സകലമാനപേര്‍ക്കും പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്ന വിളംബരം

തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നും പ്രസിദ്ധം ചെയ്യുന്ന സ്വദേശാഭിമാനി എന്ന വര്‍ത്തമാന പത്രത്തെ അമര്‍ച്ച ചെയ്യുന്നതും ആ പത്രത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് പ്രൊപ്രൈറ്ററും എഡിറ്ററുമായ കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ നമ്മുടെ നാട്ടില്‍നിന്നും നീക്കം ചെയ്യുന്നതും പൊതുജനക്ഷേമത്തിന് ആവശ്യമെന്ന് നമുക്കു ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാല്‍ മേല്‍പറഞ്ഞ കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ ഉടനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അതിര്‍ത്തിക്കുപുറത്താക്കുകയും നാം വേറേവിധം ആജ്ഞാപിക്കുന്നതുവരെയ്ക്കും മേല്‍പറഞ്ഞ കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ള നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തില്‍ തിരിയെ വരികയോ പ്രവേശിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനെ വിരോധിക്കയും ചെയ്യണമെന്ന് നാം ഇതിനാല്‍ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. യാതൊരു കാലത്തും കാണപ്പെടുന്ന ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ എന്ന വര്‍ത്തമാനപത്രത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രതികളും മേല്‍പറഞ്ഞ ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ എന്ന വര്‍ത്തമാനപത്രം അച്ചടിച്ചുവരുന്ന അച്ചടിയന്ത്രവും അതിന്റെ അനുസാരികളും അതിനെ സംബന്ധിച്ചു മറ്റു വസ്തുക്കളും നമ്മുടെ ഗവര്‍മെന്റിലേക്കു കണ്ടുകെട്ടി എടുക്കപ്പെടണമെന്നും നാം ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. മേല്‍ അടങ്ങിയ നമ്മുടെ ആജ്ഞകളെ അനുസരിച്ചോ ആസ്പദമാക്കിയോ അപ്രകാരമെന്നു ഗണിച്ചോ ചെയ്യപ്പെടുന്ന യാതൊരു പ്രവൃത്തിയേയും സംബന്ധിച്ചു നമ്മുടെ ഗവര്‍മെന്റിന്റേയോ നമ്മുടെ ഗവര്‍മെന്റിലെ യാതൊരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റേയോ പേരില്‍ സിവിലായോ ക്രിമിനലായോ യാതൊരു വ്യവഹാരത്തിനും ഇടയില്ലാത്തതാകുന്നു എന്നും കൂടി നാം ആജ്ഞാപിക്കുന്നു.

എന്ന്
1910–ആം വര്‍ഷം സെപ്തംബര്‍ മാസം 26–ആം തീയതി 1086–ആമാണ്ട് കന്നിമാസം 10–ആം തീയതി.

— 3 —
പത്രപ്രതികരണങ്ങള്‍

ഭീമമായ തെറ്റ്

(ദി ഹിന്ദു)

ഈ നടപടിക്ക് അടിസ്ഥാനമാക്കി തിരുവെഴുത്തുവിളംബരത്തില്‍ പറയുന്നത്, “സ്വദേശാഭിമാനിപ്പത്രത്തെ അമര്‍ച്ചചെയ്യുന്നതും അതിന്റെ പത്രാധിപരെ നമ്മുടെ രാജ്യത്തുനിന്നും നീക്കം ചെയ്യുന്നതും പൊതുജനക്ഷേമത്തിന് ആവശ്യകമെന്നു നമുക്ക് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാല്‍.” എന്നു മാത്രമാകുന്നു. ഈ നിഷ്‌ഠുരനടപടി പൊതുക്ഷേമത്തിന് ആവശ്യകമായത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും, മഹാരാജാവിന് അപ്രകാരം ബോദ്ധ്യംവരാന്‍ മാര്‍ഗ്ഗമെന്തെന്നും, കുറ്റം ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പത്രാധിപര്‍ക്കു തന്റെമേലുള്ള കുറ്റം എന്താണെന്നു നോട്ടീസു കൊടുക്കുകയോ, അതിനെ നിഷേധിപ്പാന്‍ തെളിവുകൊണ്ടുവന്നു വ്യവഹരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്നും, തന്റെ കുറ്റത്തെപ്പറ്റി പശ്ചാത്തപിച്ചു ക്ഷമായാചനം ചെയ്‌വാന്‍ പത്രാധിപര്‍ക്ക് അവസരം കൊടുത്തിരുന്നുവോ എന്നും മറ്റുമുള്ള വിവരങ്ങള്‍ അറിയിച്ചിട്ടില്ല. ഈ നടപടികളൊക്കെ സ്വേച്ഛാധികാരനയത്തെയും അനീതിയെയും തടയുന്നവയായിരുന്നിട്ടും, ഇവയൊന്നും ഈ ശിക്ഷ നല്‍കുന്നതിനുമുമ്പായി നടത്തീട്ടില്ലെന്നു വിചാരിക്കുവാനാണ് അവകാശം കാണുന്നത്. തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്ത് ഒരു നിയമനിര്‍മാണസഭയുണ്ട്, നിയമശാസനസഞ്ചയവുമുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലുള്ളതിനോടൊട്ടൊക്കെ ഒപ്പമായ നിയമപരിപാലനവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. മഹാരാജാവിന്റെ സ്ഥാനത്തിനു സഹജാതമായ അധികാരം എന്തുതന്നെ ആയിരുന്നാലും, ഒളിവില്‍ സംഭരിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു രാജാധികാരത്തെ എടുത്തു പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് അത്രമേല്‍ അസാമാന്യമായ ഒരു അടിയന്തരാവശ്യം ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടതാണ്- മഹാരാജാവു തന്റെ മേല്‍ക്കോയ്മയ്ക്കുള്ളതിലധികം അധികാരത്തെ ആവശ്യപ്പെടുന്നതായി കാണുന്നത് പ്രകടമായും രാജതന്ത്രനിയമത്തിനു വിരോധമായിരിക്കുന്നുണ്ട്- ഈ നാടുകടത്തല്‍ സംഗതിയില്‍, തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് ഏറ്റവും ഭീമാകൃതിയിലുള്ള തെറ്റു ചെയ്തിരിക്കുന്നു എന്നാണ് ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നത്. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പത്രം നിയമത്തെ മനഃപൂര്‍വ്വമായും ധിക്കാരത്തോടുകൂടിയും ലംഘിച്ചു വന്നിരുന്നു എന്നിരിക്കില്‍ ആ രാജ്യത്തു നടപ്പുള്ള ശിക്ഷാനിയമപ്രകാരം അതിന്റെമേല്‍ കേസ്സുനടത്തി ശിക്ഷിപ്പിക്കാന്‍ സാദ്ധ്യമല്ലായിരുന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നതിന് ഞങ്ങള്‍ക്ക് പ്രയാസം തന്നെയാണ്…

സാധാരണ സംഗതിക്ക് അസാധാരണ ആയുധം

(മദ്രാസ് സാന്റഡാര്‍ഡ്)

നാടുകടത്തുന്നതിനു ഹേതുവായ കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഇന്നതെന്നു വിളംബരം വ്യക്തമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല. പൊതുജനക്ഷേമാര്‍ത്ഥം എന്നാണു വിളംബരത്തില്‍ പറയുന്നത്. ഈ വാക്കുകൊണ്ട് എന്തര്‍ത്ഥം വിവക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു വിശദമാകുന്നില്ല. ഞങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കമ്പി വാര്‍ത്തകളില്‍ ഒന്നില്‍, അതയച്ച ലേഖകന്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഭാഗം വ്യപദേഷ്ടാവായി നിന്നുകൊണ്ടു പറയുന്നതെന്തെന്നാല്‍, “സ്വദേശാഭിമാനി ഗവണ്മെന്റിനോടാകപ്പാടെയും ദിവാന്‍‌ജി തുടങ്ങി കീഴ്പോട്ടുള്ള സര്‍ക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്മാരില്‍ എല്ലാത്തരക്കാരോടും എല്ലാക്കൂട്ടരോടും വളരെ പ്രചണ്ഡമായ പോരു നടത്തുകയായിരുന്നു”, എന്നാണ്. എന്നാല്‍, “പത്രാധിപര്‍ ഇതൊക്കെ സ്വമേധയാ മാത്രം നടത്തുകയായിരുന്നു എന്നു ഞങ്ങള്‍ ഉറപ്പുപറയുന്നു,” എന്നു ലേഖകന്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനെക്കൂടെ പര്യാലോചിക്കുമ്പോള്‍, തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ്, തീരെ പിന്‍ബലമില്ലാത്ത ഒരാളെ ആദരണീയങ്ങളായ വേറെ സമ്പ്രദായങ്ങളിലൊന്നില്‍ അമര്‍ത്താമായിരുന്നിരിക്കെ, നാടുകടത്തല്‍ എന്ന മഹാശക്തിമത്തായ ആയുധത്തെ പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഊഹിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു…രാജ്യത്തില്‍ സമാധാനവും ശാന്തതയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതായ സാധാരണ സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ യാതൊരു ഗവണ്മെന്റും തന്റെ അധികാരശക്തിയില്‍ കൈവച്ചുപ്രയോഗിക്കുന്നതു ന്യായമല്ലാ. ഈ തത്ത്വത്തെ ആധാരപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടു ഞങ്ങള്‍, മറ്റ് ഇന്ത്യന്‍ സഹജീവികളോടൊത്ത്, ബ്രിട്ടീഷിന്ത്യയില്‍ ഇതിനിടെ നടത്തപ്പെട്ട നാടുകടത്തലുകളുടെ അധിഷ്ഠാനമായ നയത്തെ ആക്ഷേപിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. ഞങ്ങള്‍ക്ക്, ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഒന്നും, തിരുവിതാംകൂറിനെപ്പോലെയുള്ള നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചു മറ്റൊന്നും ഇങ്ങനെ രണ്ടു നയങ്ങള്‍ വെവ്വേറെ ഇല്ലായ്‌കകൊണ്ടും, ഒരു നീതിതത്ത്വം യാതൊരാളാല്‍ ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായാലും ഭേദമില്ലാത്തതാകകൊണ്ടും, തിരുവിതംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഈ പ്രവൃത്തിയെ ഞങ്ങള്‍ നിന്ദിക്കുന്നു.

‘ഭംഗി’യായ നടപടി!

(എമ്പയര്‍, കല്‍ക്കത്ത)

നാട്ടുരാജ്യങ്ങളില്‍ കാര്യങ്ങള്‍ എത്ര ഭംഗിയായിട്ടാണു നടത്തുമാറുള്ളതെന്ന് ഏതാനും ആളുകള്‍ തീരെ മുഷിവില്ലാതെ പറയുന്നുണ്ട്; അവര്‍ പറയുന്നതു ശരിയാണെന്നു വിശ്വസിച്ചു തുടങ്ങേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂര്‍ മഹാരാജാവ് ഇതിനിടെ നടത്തിയതെന്തെന്നു നോക്കുക. ഒരു വര്‍ത്തമാനപത്രത്തെ ഒതുക്കി. അച്ചുക്കൂടത്തെ പിടിച്ചെടുത്ത്, പത്രാധിപരെ ബന്ധിച്ചു നാടുകടത്തി; ബ്രിട്ടീഷിന്ത്യയില്‍ ക്ഷോഭം മുഴുത്തിരിക്കുമ്പോള്‍ ഇപ്രകാരമൊക്കെ ചെയ്യാന്‍ കഴിയും എന്നു പറയുമായിരിക്കാം. എന്നാല്‍, മഹാരാജാവ് എന്തു കല്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു കേള്‍ക്കുക: “നമ്മുടെ ആജ്ഞകളെ അനുസരിച്ചോ, ആസ്പദമാക്കിയോ അപ്രകാരമെന്നു ഗണിച്ചോ ചെയ്യപ്പെടുന്ന യാതൊരു പ്രവൃത്തി യെയും സംബന്ധിച്ചു നമ്മുടെ ഗവണ്മെന്റിന്റെയോ, നമ്മുടെ ഗവണ്മെന്റിലെ യാതൊരുദ്യോഗസ്ഥന്റെയോ പേരില്‍ സിവിലായോ ക്രിമിനലായോ യാതൊരു വ്യവഹാരത്തിനും ഇടയില്ലാത്തതാകുന്നു എന്നും നാം ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. ബെല്‍വെഡറില്‍ നിയമകാര്യസാമാജികസ്ഥാനം ഒഴിവാകുമ്പോള്‍ അടുത്തകുറി നമുക്കു മഹാരാജാവിനെ ക്ഷണിക്കാം. പക്ഷേ വക്കീലന്മാര്‍ക്ക് അത് ഹിതകരമായിരിക്കയില്ലായിരിക്കാം. എങ്കിലും, ഇന്ത്യന്‍ സിവില്‍ സര്‍വീസുകാര്‍ക്ക് അതില്‍ സന്തോഷമായിരിക്കും എന്നു തോന്നുന്നു.

രാക്ഷസീയമായ പ്രവൃത്തി

(ബംഗാളി, കല്‍ക്കത്ത)

തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് ഒരു പത്രപ്രവര്‍ത്തകനെ നാടുകടത്തുകയും ആ ആളുടെ അച്ചുകൂടത്തെ സര്‍ക്കാരിലേക്കു പിടിച്ചെടുക്കയും ചെയ്തത് അസാധാരണമായ പ്രവൃത്തിയായിരിക്കുകയാല്‍ അതിലേക്ക് എന്തെങ്കിലും സമാധാനം പറയാനുണ്ടാകും എന്നു ഞങ്ങള്‍ ആശിക്കുന്നു. മി. കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ളയോടു പെരുമാറിയ വിധത്തില്‍ ഒരു പത്രപ്രവര്‍ത്തകനോടു പെരുമാറുന്നതു രാക്ഷസീയമായിരിക്കുന്നു. പൊതുജനക്ഷേമാര്‍ത്ഥം പത്രത്തെ അമര്‍ച്ച ചെയ്യുകയും പത്രാധിപരെ നാടുകടത്തുകയും ആ ആളുടെ അച്ചുക്കൂടത്തെയും അനുസാരികളെയും സര്‍ക്കാരിലേക്കു പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ആപേക്ഷിതമാണെന്നു ഗവണ്മെന്റിനു ബോധ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്തു കാരണങ്ങളാലാണെന്നു ഞങ്ങള്‍ യാതൊന്നും അറിയുന്നില്ല. മി. പിള്ള വളരെ ഗൗരവപ്പെട്ട ഒരു കുറ്റം ചെയ്തവനായിരിക്കാം. എന്നാലും ഒരു പത്രപ്രവര്‍ത്തകനോട് ഈ വിധത്തില്‍, യാതൊരു വിചാരണയും നടത്താതെ പെരുമാറുന്നതു നീതിതത്ത്വത്തിനെതിരെ അസാധുവും നടപ്പിനു ദൂഷകവും ആകുന്നു. തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് എല്ലാ നീതി പ്രമാണങ്ങള്‍ക്കും പ്രത്യക്ഷം വിരോധമായിട്ടുള്ള ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്കയാല്‍ ന്യായമായ ആക്ഷേപത്തിനു പാത്രമായിരിക്കുന്നു. ഒരു രാക്ഷസന്റെ ബലം ഉണ്ടായിരിക്ക എന്നതു നല്ലതുതന്നെ. എന്നാല്‍, തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് തന്റെ അധികാരബലത്തെ ഒരു രാക്ഷസനെന്നോണം പ്രയോഗിക്കുന്നു…

തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് ഒരു പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്റെ അച്ചുക്കുടത്തെ പിടിച്ചെടുത്തതിന്റെശേഷം അയാളെ നാടുകടത്തിയ സംഗതിയെക്കുറിച്ച് മദാസിലെ പത്രങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ഭിന്നമായിരിക്കുന്നു. ‘ഇന്ത്യന്‍ പേട്രിയറ്റ്’ ഇതിനിടെ തിരുവിതാംകൂറിലെ എല്ലാ വസ്തുക്കളെയും ആകാശത്തോളം പൊക്കി സ്‌തുതിക്കുന്നതായ ലേഖനപരമ്പര എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കയാണ്. ഞങ്ങളുടെ മാന്യ സഹജീവി തിരുവിതാംകൂര്‍ കാര്യങ്ങളെയൊക്കെ അഭിനന്ദിക്കുന്നതിന്മണ്ണം, സര്‍ക്കാരിനെ വെള്ളയടിക്കാന്‍ ഉദ്യമിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ സഹജീവിയുടെ അഭിപ്രായത്തില്‍, തിരുവിതാംകൂറിലേക്ക് ഒരു പ്രസ്സ് ആക്ട് നടപ്പാക്കുന്നതിനെക്കാള്‍ നല്ലത് ഒരു പത്രപ്രവര്‍ത്തകനെ നാടുകടത്തുകയാണ്–ശിരച്ഛേദം ചെയ്തുകൂടാ എന്നുണ്ടോ?—സഹജീവിയുടെ വാദം അസംബന്ധമാണ്. തിരുവിതാംകൂറിലെ പത്രങ്ങള്‍ കഷ്ടപ്പാടനുഭവിക്കേണമെന്നുണ്ടെങ്കില്‍, ഒരുവനെ അവന്റെ സമാധാനം കേള്‍ക്കാതെ ഭരണകര്‍മ്മാധികാരപ്രവ്രത്തികൊണ്ടു ഗര്‍ഹണം ചെയ്യുന്നതിനെക്കാള്‍, എല്ലാവരും പൊതുവേ കഷ്ടപ്പാടനുഭവിക്കട്ടെ. തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ് സ്ഥാനത്തില്‍ ഇംഗ്ഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലും പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്നവയായി അനേകം വര്‍ത്തമാനപത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ആ സംസ്ഥാനത്തു കുറ്റം ചെയ്യുന്നവനായി ഇപ്പോള്‍ ഭരണ കര്‍മ്മാധികാരികളുടെ അധികാരപ്രമത്തതയ്ക്ക് ഇരയായിത്തീര്‍ന്ന ഈ ഒരേയൊരു പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്‍ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു എന്നു സഹജീവി ഭാവിക്കുന്നുണ്ടോ? അങ്ങനെയായിരുന്നാല്‍ക്കൂടെ യും, ഒരുവനെ യുക്തമായ പ്രകാരത്തില്‍ നിയമം അനുസരിച്ച് എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു ഉത്തമം എന്ന് ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നു –

എന്തുകൊണ്ട് കേസെടുത്തില്ല?

(മദ്രാസ് ടൈംസ്)

…’സ്വദേശാഭിമാനി’യിലെ അപരാധകങ്ങളായ ലേഖനങ്ങള്‍ മലയാളത്തിലാകയാല്‍ അവയുടെ താത്പര്യത്തെപ്പറ്റി ഞങ്ങള്‍ക്ക് യാതൊന്നും അറിവില്ലാ. എന്നാല്‍, ഡാക്ടര്‍ നായര്‍ ആ ലേഖനങ്ങള്‍ വായിച്ചതായും രാജാവിന്റെയോ രാജ്യത്തിന്റെയോ നേര്‍ക്കു കുറ്റം ചെയ്യുന്നതായി അര്‍ത്ഥമാക്കാവുന്ന യാതൊന്നും ആ ലേഖനത്തില്‍ കാണ്മാന്‍ തനിക്കു കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലാ എന്നും ഡാക്ടര്‍ നായര്‍ ഉറപ്പു പറയുന്നു. ലേഖനങ്ങളിലെ ദോഷാരോപങ്ങള്‍ ദിവാന്‍ പി. രാജഗോപാലാചാരിയുടെ സ്വകാര്യനിലയെപ്പറ്റിയല്ലാതെ തിരുവിതംകൂര്‍ ദിവാന്‍ എന്ന ഉദ്യോഗനിലയെ സംബന്ധിച്ചല്ലാ എന്നും ഡോക്ടര്‍ നായര്‍ ഉറപ്പ് പറയുന്നു. ആ ലേഖനങ്ങളില്‍ മിസ്റ്റര്‍ ആചാരിയുടെമേല്‍ സ്ത്രീവിഷയമായ ദുര്‍ന്നടത്തയെ കുറെ ഗ്രാമ്യഭാഷയില്‍ ആരോപിക്കുന്നതല്ലാതെ, ദുര്‍ഭരണത്തെ ആരോപിക്കുന്നതേയില്ല. സംഗതി ഇപ്രകാരമാണെങ്കില്‍, തീരെ അയുക്തമായ ശിക്ഷാസമ്പ്രദായത്തെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നാണു ഞങ്ങള്‍ക്ക് തോന്നുന്നത്…മിസ്റ്റര്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ള സമുദായാചാര പരിഷ്കാര വിഷയത്തില്‍ കരുത്തോടുകൂടിയും സ്വകാര്യതത്പരത കൂടാതെയും പ്രവര്‍ത്തിച്ചു പോരുന്ന ആളാണെന്ന് ‘ഹിന്ദു’വിലെ മറ്റൊരു ലേഖകന്‍ പറയുന്നുണ്ട്. ഈ സ്ഥിതിക്ക്, മിസ്റ്റര്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ നാടുകടത്തുക നിമിത്തം ദിവാന്‍ നിരപരാധിയാണെന്നുള്ള ബോധം ആ രാജ്യത്തിലെ മറ്റു ജനങ്ങള്‍ക്കുണ്ടാകയില്ല. ദിവാന്‍ജിയുടെ ഉയര്‍ന്ന പദവിയെയും മദ്രാസ് സംസ്ഥാനഭരണകര്‍മ്മത്തില്‍ ഉയര്‍ന്ന ബഹുമാന്യപദങ്ങള്‍ക്കു യോഗ്യമായി അവകാശം പറയാവുന്നവരുടെ സംഘത്തില്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരും സ്വച്ഛന്ദമായി പറയപ്പെട്ടുവരുന്നുണ്ടെന്ന സംഗതിയെയും ചിന്തിക്കുമ്പോള്‍, അദ്ദേഹം തന്റെ ദോഷാരോപകകര്‍ത്താവിന്റെമേല്‍ നിയമകോടതിയില്‍ കേസ്സു നടത്തി തന്റെ നടത്തയെ സാധൂകരിക്കയും ദോഷാരോപകനെ ശിക്ഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കുമെന്നു വിചാരിക്കാത്തതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങള്‍ക്കു വ്യസനിക്കാതിരിക്കാന്‍ നിര്‍വാഹമില്ല. എന്തായാലും നാടുകടത്തല്‍ എന്നത് ഒരു സ്വകാര്യസംഗതിക്കായി പ്രയോഗിച്ചു കൂടുന്നതല്ലാത്തതായ ഒരു ആയുധമാകുന്നു. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷയെ കരുതേണ്ടിവരുമ്പോള്‍ അത് ഏറ്റവും വിലയേറിയതുതന്നെയാണ്‍. എന്നാല്‍ ആളുകളെ അപകീര്‍ത്തിപ്പെടുത്തലില്‍ നിന്നു രക്ഷിപ്പാനായിട്ട് അതൊരിക്കലും ഉദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

തിരുവിതാംകൂറിനു യോജിച്ചതല്ല

(പഞ്ചാബി, ലാഹൂര്‍)

‘സ്വദേശാഭിമാനി’യെ സംബന്ധിച്ചു തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റു നടത്തിയ നടപടി സാധുവായിട്ടുള്ളതാണെന്നു സ്ഥാപിപ്പാന്‍ മദ്രാസിലെ ‘ഇന്ത്യന്‍ പേട്രിയറ്റ്’ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അധികവിവരങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞിടത്തോളം അത് അത്ര സാധുവല്ലെന്നാണു ഞങ്ങള്‍ക്കു തോന്നുന്നത്. ‘സ്വദേശാഭിമാനി’യേയും അതിന്റെ പാവപ്പെട്ട പത്രാധിപരെയും അനര്‍ത്ഥത്തില്‍ ചാടിച്ചതായ ലേഖനങ്ങളുടെ താല്പര്യം ഇന്നതെന്നു പൊതുജനങ്ങളെ ഗ്രഹിപ്പിക്കുവഴിയായി മദ്രാസിലെ പൊതുക്കാര്യപരായണനായ ഡാക്ടര്‍ ടി.എം. നായര്‍ എന്ന പ്രഖ്യാതനായ മലയാളി വളരെ വിലയേറിയ ഒരു പൊതുജനക്ഷേമാര്‍ത്ഥകമായ കാര്യം സാധിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത ലേഖനങ്ങളില്‍ ഗവണ്മെന്റിനെ ദ്വേഷിക്കു ന്നതായോ, രാജഭക്തിയെ ധ്വംസിക്കുന്നതെന്നു സംശയിക്കത്തക്കതായോ യാതൊരു വസ്തുവും ഇല്ല. രാജദ്രോഹമോ ഇല്ലതാനും. അവ ദിവാന്‍ജിയെ ആക്ഷേപിച്ചിട്ടുള്ള ലേഖനങ്ങള്‍ മാത്രമാണ്. ഇതുതന്നെയും, ദിവാന്‍ജിയുടെ ഉദ്യോഗത്തെ സംബന്ധിച്ചല്ല, സ്വകാര്യനടത്തയെ സംബന്ധിച്ചാണെന്ന് ഡാക്ടര്‍ നായര്‍ പറയുന്നു. ദിവാന്‍ജിയെ അപകീര്‍ത്തിപ്പെടുത്തിയ ആളെ പ്രതിയാക്കി കോടതിയില്‍ കേസ്സ് ഫയലാക്കുന്നതിനു അദ്ദേഹത്തോടാജ്ഞാപിക്കാമെന്നുള്ളതിലധികം, ഗവണ്മെന്റിനു ഈ വിഷയത്തില്‍ യാതൊന്നും ചെയ്‌വാന്‍ നിശ്ചയമായും നിവൃത്തിയില്ലായിരുന്നു. എന്നാല്‍, ഒരു ദിവാന്‍ജിയുടെ സ്വകാര്യനടത്തയെപ്പറ്റി ആക്ഷേപം ചെയ്തതിനു ഒരു പത്രാധിപരെ നാടുകടത്തുകയും, അയാളുടെ പത്രത്തെ നിര്‍ത്തലാക്കുകയും അയാളുടെ അച്ചുക്കൂടത്തെ സര്‍ക്കാരിലേക്കു പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്ക എന്ന നടപടി, തിരുവിതാംകൂറിനു രാജ്യകാര്യവിവേകം, അഭിവൃദ്ധി എന്നിവയുണ്ടെന്നുള്ള കീര്‍ത്തിക്കു തീരെ യോജിപ്പായിരിക്കയില്ല എന്നു സമ്മതിച്ചേ കഴിയൂ.

ഭാവിയെ ദൂഷ്യപ്പെടുത്തും

(അഡ്വക്കെറ്റ്, ലക്‌നൗ)

ചില സര്‍ക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്മാരെ അധിക്ഷേപിക്കയും, നിന്ദ്യലേഖനങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുള്ളതല്ലാതെ പത്രാധിപര്‍ രാജ്യത്തെ ധ്വംസിക്കുന്നവിധം യാതൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ലാ എന്നാണു് സഹജീവികളിലെ റിപ്പോര്‍ട്ടുകളില്‍ നിന്നു ഞങ്ങള്‍ ഗ്രഹിക്കുന്നത്. മി. രാജഗോപാലാചാരിയുടെ മേല്‍ മി. രാമകൃഷ്ണപിള്ള ആരോപിച്ചിട്ടുള്ള ദോഷത്തെ മി. ആചാരി ഒരു കോടതിയില്‍ വിചാരണ ചെയ്യിച്ച് തീര്‍ച്ച വരുത്തേണ്ടതായിരുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞേതീരൂ. ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയില്‍ ഉള്ളതില്‍നിന്നു വ്യത്യാസപ്പെടാത്ത പ്രകാരത്തില്‍ ഒരു നിയമനിര്‍മാണസഭയും, നിയമസഞ്ചയവും നീതിന്യായ പരിപാലനവ്യവസ്ഥയും തിരുവിതാംകൂറില്‍ ഉണ്ട്. ആ സംസ്ഥാനത്ത് ഇപ്പോള്‍ നടപ്പുള്ള നിയമങ്ങളല്‍ ഒന്നുകൊണ്ടുംശിക്ഷിക്കാന്‍ സാധിക്കാത്തതായ ഒരു കുറ്റം ആ പത്രാധിപര്‍ ചെയ്തിട്ടില്ലാ. തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് ഈ സംഗതിയില്‍ ഗൗരവപ്പെട്ട പ്രമാദം വരുത്തി എന്നു ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നു. നാടെങ്ങും സമാധാനമായും ശാന്തമായും ഇരിക്കയും, പ്രജകള്‍ രാജാവിന്റെ നേര്‍ക്ക് ആദരത്തെയും ഭക്തിയെയും അന്യൂനമായി പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കയും ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഒരവസരത്തില്‍ നാട്ടിലെ നിയമത്തെ മുറയ്ക്ക് പ്രയോഗിക്കുന്നതിനുപകരം ഈ അസാധാരണമായ ആയുധത്തെ പ്രയോഗിപ്പാന്‍ ഗവണ്മെന്റു തുനിഞ്ഞതെന്തിനാണെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കു മനസ്സിലാകുന്നില്ലാ. കുറ്റം വിചാരണ ചെയ്യാതെ നാടുകടത്തുകയും മുതല്‍ പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള അധികാരം ആപത്കരമാകുന്നു…തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഭാവിയെ വളരെ ദൂഷ്യപ്പെടുത്തുന്നതായ നാടുകടത്തലേര്‍പ്പാട് എത്രമേല്‍ അനര്‍ത്ഥകരമായിട്ടുള്ളതാണെന്ന് ഗ്രഹിപ്പാന്‍ തിരുവിതാംകൂറിലെ ജനങ്ങള്‍ക്ക് ബുദ്ധിശക്തിയില്ലെന്ന് ഞങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. രാജ്യത്തില്‍ സമാധാനം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ സമയത്ത് തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റു പ്രവര്‍ത്തിച്ചതായ ഈ സമ്പ്രദായം തീരെ അസാധുവും ഒരു പരിഷ്കൃതഗവണ്മെന്റിന്‍ ഒട്ടും യോഗ്യമല്ലാത്തതുമാകുന്നു.

ബ്രി. ഗവണ്മെന്റുകൂടി ചെയ്യാത്തത്

(ലീഡര്‍, അലഹബാദ്)

ഞങ്ങള്‍ നോക്കിയേടത്തോളം, തിരുമനസ്സിലെ ഗവണ്മെന്റു പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന തിരുവെഴുത്തു വിളംബരത്തില്‍, പത്രാധിപരുടെമേല്‍ അപരാധമായി യാതൊന്നും ആരോപിച്ചു കാണു ന്നില്ല. എന്തെങ്കിലും കുറ്റമോ കുറ്റങ്ങളോ പത്രാധിപരുടെമേല്‍ ചുമത്തിയിട്ടില്ല; രാജ്യത്തിന്റെയോ, രാജാവുതിരുമനസ്സിലെയോ നേര്‍ക്കു ഗൗരവപ്പെട്ടു വല്ല കുറ്റമോ കുറ്റങ്ങളോ പത്രാധിപര്‍ ചെയ്തതായിട്ടാകട്ടെ, ചെയ്യാനുദ്യമിച്ചതായിട്ടാകട്ടെ, യാതൊന്നും ലക്ഷ്യം കാണുന്നില്ല. തിരുവെഴുത്തുവിളംബരത്തില്‍, രാജദ്രോഹക്കുറ്റമാകട്ടെ, അതിനു സമമായ മറ്റേതെങ്കിലും കുറ്റമാകട്ടെ പത്രാധിപരുടെമേല്‍ ആരോപിച്ചിട്ടേയില്ല. “പൊതുജനക്ഷേമത്തെക്കരുതി സ്വദേശാഭിമാനി പത്രത്തെ നിര്‍ത്തലാക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാകുമെന്ന് തിരുമനസ്സിലേക്കു ബോദ്ധ്യം ആയിരിക്കുന്നു,” എന്നു മാത്രമേ വിളംബരത്തില്‍ പറയുന്നുള്ളു…രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ ഇത്ര കഠിനമായി ശിക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് ഏതു കുറ്റത്തിനാണെന്നുള്ള വിവരമൊഴികെ മറ്റൊക്കെ വിളംബരത്തിലുണ്ട്. രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ നാടുകടത്തി, പത്രത്തെ നിറുത്തലാക്കി, പത്രം അച്ചടിച്ചു വന്ന അച്ചുക്കൂടത്തെയും സാമഗ്രികളെയും മറ്റും സര്‍ക്കാരിലേക്കൊതുക്കി; ഗവര്‍മെണ്‍ന്റിന്റെയും സര്‍ക്കാരുദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും പേരില്‍ പിള്ളയ്ക്കു സിവിലായോ ക്രിമിനലായോ യാതൊരു പരിഹാരവും തേടുവാന്‍ അവകാശമില്ലെന്നും തടസ്ഥം ചെയ്തു. ഇതു ബ്രിട്ടീഷ് ഗവണ്മെന്റു കൂടെയും ഇന്നോളം ചെയ്യാത്തതായ ഒരു ശിക്ഷ, അഥവാ ശിക്ഷകളുടെ സങ്കലനം ആകുന്നു…

സ്വേച്ഛാധികാരവും അധികാരപ്രമത്തതയും

(മറാട്ട, പുനാ)

‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പത്രാധിപര്‍ മിസ്സ്റ്റര്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ ഏതാനും ദിവസം മുമ്പു പെട്ടെന്നു നാടുകടത്തിയ സംഗതിയില്‍ ഒരു ക്ഷോഭം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ആ പത്രാധിപര്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ളതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കുറ്റത്തിന്റെ സ്വാഭാവം ഇന്നതെന്നുള്ളതിനെപ്പറ്റി ഊഹങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി പത്രങ്ങളില്‍ വാദപ്രതിവാദങ്ങള്‍ നടക്കുന്നു. ദിവാന്‍ജിയെ കഠിനമായി അപകീര്‍ത്തിപ്പെടുത്തി എന്നും, രാജ്യധ്വംസകമായും രാജദ്രോഹകരമായും ഒളിവില്‍ അര്‍ത്ഥമുള്ള ലേഖനങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി എന്നും ആണ് ഊഹങ്ങള്‍. ഈ വാദപ്രതിവാദങ്ങളില്‍ ഏതെങ്കിലും പക്ഷം പിടിക്കുന്നതിന് ഞങ്ങള്‍ക്കാഗ്രഹമില്ല. മിസ്സ്റ്റര്‍ പിള്ളയെ നാടുകടത്തിയതിനെ സംബന്ധിച്ച്, ഞങ്ങള്‍, നീതിതത്ത്വത്തെ ആധാരമാക്കിക്കൊണ്ട്, തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റിന്റെ നടപടിയെ പ്രബലമായി എതിര്‍ത്തു പറയുന്നു. യാതൊരാളെയും അയാളുടെ സമാധാനം ചോദിച്ചറിയാതെ ശിക്ഷിക്കരുത് . എന്നുള്ള നിയമസിദ്ധാന്തത്തെ ഗവണ്മെന്റ് നിര്‍വ്യളികമായി ലംഘിച്ചിരിക്കുന്നു. പത്രാധിപരെ നാടുകടത്തി. പത്രത്തെ മുടക്കി. അച്ചുക്കൂടത്തെ പിടിച്ചടക്കി ഇതൊക്കെയും പത്രാധിപരുടെമേല്‍ ചുമത്തിയിരിക്കുന്ന കുറ്റമെന്തെന്ന് ആ ആളെ അറിയിക്കാതെയും, തന്റെ നിരപരാധിത്വത്തെ സ്ഥാപിക്കയോ ഒരു നിയമകോടതി വിചാരണചെയ്ത് കുറ്റം സ്ഥാപിക്കയോ ചെയ്യാന്‍ ആ ആള്‍ക്ക് അവസരം നല്‍കാതെയും ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്! മിസ്സ്റ്റര്‍ പിള്ളയെ മുന്നറിവുകൊടുത്ത്, താക്കീതു ചെയ്തിട്ടുള്ളതായി, തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റിന്റെ പക്ഷക്കാര്‍കൂടെയും പറയുന്നില്ലാ. ഒരു എക്സിക്യുട്ടീവ് ഉത്തരവിന്മേല്‍ മാത്രം ഒരു മാന്യനായ പത്രാധിപരെ നാടുകടത്തുകയും ആ ആളുടെ പത്രത്തെ മുടക്കുകയും അച്ചുക്കൂടത്തെ സര്‍ക്കാരിലേക്കു കയ്യടക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് അനീതി തന്നെയാണ്. തിരുവിതാംകൂര്‍ സംസ്ഥാനത്ത്, തീരെ ഹീനമായ കുറ്റങ്ങള്‍ ചുമത്തപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും നിന്ദ്യമായ ക്രിമിനല്‍ പുള്ളിയെക്കൂടെയും സമാധാനം ചോദിച്ചറിയാതെ ശിക്ഷിക്കാറില്ലെന്നാണ് ഞങ്ങള്‍ വിശ്വസിക്കുന്നത് . ഒരു നിയമക്കോടതി മുമ്പാകെ തനിക്കു പറവാനുള്ളതു പറവാനും തന്റെ ഭാഗം സ്ഥാപിപ്പാനും ഉള്ള അവസരം ഒരു പത്രാധിപര്‍ക്കും അതുപോലെ അനുവദിക്കപ്പെട്ടുകൂടെയോ?…

തിരുവിതാംകൂറിലെ മഹാവീരന്‍

(ഉദയഭാനു)

‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പത്രാധിപര്‍ കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ള ബി.എ. അവര്‍കളെ തിരുവിതാംകൂറില്‍നിന്ന് പുറത്താക്കി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ചുക്കൂടത്തെയും മറ്റും സര്‍ക്കാരിലേക്കു പിടിച്ചടക്കുവാനായി മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സിലേക്ക് ‘തിരുവുള്ളമുണ്ടാകയും’ തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് കല്പനപ്രകാരമെല്ലാം പ്രവര്‍ത്തിക്കയും, ചെയ്തതിനെപ്പറ്റി ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിലും നാട്ടുഭാഷകളിലും നടത്തപ്പെടുന്ന മിക്ക പത്രങ്ങളും മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തിലെ പല മഹാന്മാരും അവരവരുടെ അഭിപ്രായം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നുവല്ലോ. സ്വാര്‍ത്ഥതത്പരന്മാരും സ്വജനദ്രോഹികളും സ്വാത്മാഭിമാനം പോലുമില്ലാതെ ലോകാഭിമാനികളെന്നു നടിക്കുന്നവരുമായ ദുര്‍ലഭം ചിലരൊഴിച്ച്, മറ്റൊരാളും. ഈ വിഷയത്തില്‍ മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ തിരുവുള്ളം വെച്ചത് ന്യായാനുസൃതവും നീതീകരിപ്പാന്‍ ശക്യവുമായ ഒരു പ്രവൃത്തിയാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടുകാണാത്തതുകൊണ്ട് തല്‍സംബന്ധമായ വിവാദം അപ്രകൃതമാണെന്നു കരുതുന്നു. എങ്കിലും, “ധര്‍മ്മോസ്‌മല്‍ കുലദൈവതം” എന്ന മുദ്രാവാചകത്തെ ആധാരപ്പെടുത്തി, ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമിയുടെ അനുമതിയോടുകൂടി ഭരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു രാജ്യത്തില്‍ ജനിച്ചു വളര്‍ന്ന് സ്വതന്ത്രമായി ദിവസം കഴിച്ചുകൂട്ടുന്ന ഒരു പ്രജയെ, അയാളുടെമേല്‍ യാതൊരു കുറ്റവും ആരോപിക്കാതെ, നാടുകടത്തുന്നതിന് മഹരാജാവു തിരുമനസ്സിലേയ്ക്ക് തിരുമനസ്സുണ്ടായതില്‍ അത്ഭുതപ്പെടാത്തവരാരുമില്ല. തിരുമനസ്സിലെ പ്രജാവാല്‍സല്യവും ധര്‍മ്മബുദ്ധിയും മറ്റ് ഗുണങ്ങളും വിശ്വവിഖ്യാതങ്ങളാണ്. സര്‍വ്വോപരി, തിരുമനസ്സിലെ കരുണാബുദ്ധി സര്‍വത്ര പ്രസിദ്ധമാകുന്നു. “സിംഹാസനസ്ഥനായ രാജാവിന് അത് (കാരുണ്യം കിരീടത്തെക്കാള്‍ ഗുണകരമാണ്” എന്ന് ആംഗലകാളിദാസന്‍ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതിനെ തിരുമനസ്സുകൊണ്ട് സ്വകൃത്യങ്ങളാല്‍ ന്യായമായി ഉദാഹരിച്ചു കാണിക്കയേ ഇതേവരെ ചെയ്തിട്ടുള്ളു – ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു മഹാനുഭാവന്‍ രാജ്യതന്ത്ര ദൃഷ്ട്യാ ഇത്രയും ആക്ഷേപകരവും നീതിവിരുദ്ധവുമായ ഒരു രാജശാസനം എഴുതി തൃക്കൈവിളയാടുമെന്നു സ്വപ്നേപി വിചാരിക്കത്തക്കതല്ലായിരുന്നു.

“മന്നവന്‍ ഗുണവാനെന്നാകിലും ദുര്‍മന്ത്രികള്‍
വന്നുചേരുമ്പോഴേറ്റം ദൂഷ്യവാനാകും നൃപന്‍”

എന്നൊരു സമാധാനം മാത്രമേ തത്കാലം ഇവിടെ പറവാന്‍ കാണുന്നുള്ളു…

(മലബാറി 1910 ഒൿടോബര്‍ 26)

ഗൗരവമേറിയ അനീതി

(ഡോക്ടര്‍ ടി.എം.നായര്‍)

ഡോക്‌ടര്‍ ടി.എം.നായര്‍ (മദിരാശിയിലെ ദി ഹിന്ദു, സ്റ്റാന്‍ഡാര്‍ഡ് എന്നീ പ്രതിദിനപത്രങ്ങളില്‍) എഴുതിയിരിക്കുന്ന ഒരു ലേഖനത്തിന്റെ താത്പര്യം ഇപ്രകാരമാകുന്നു: “തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവണ്മെന്റ് തിരുവിതാംകൂറിലെ ‘സ്വദേശാഭിമാനി’ പത്രത്തിന്റെ അധിപരെ നാടുകടത്തുകയും അച്ചുക്കൂടത്തെ പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നതായി കുറെ ദിവസങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പേ മദ്രാസ് പ്രതിദിനപത്രങ്ങളില്‍ കണ്ടിരുന്ന കമ്പിവാര്‍ത്തകളാല്‍ ഞാന്‍ അറിഞ്ഞു…എനിക്കു മഹാരാജാവിനെക്കുറിച്ച് ഏറെ ആദരവുമാണുള്ളത്; അദ്ദേഹം ഈശ്വരഭയത്തോടും മനസ്സാക്ഷിക്കനുസരണമായും ഭരണം ചെയ്യുന്ന ആളാണെന്ന് എനിക്കറിവുണ്ട്. ഒരു നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെ അധിപതിയായ ഇങ്ങനത്തെ മഹാരാജാവ് ഇപ്രകാരമൊരു നാടുകടത്തലിനു കല്‍പന കൊടുക്കുന്നതായാല്‍, ഇദ്ദേഹത്തെക്കാള്‍ മനഃപരിഷ്കാരം കുറഞ്ഞ രാജ്യാധിപതികള്‍ ഉള്ള നാട്ടുരാജ്യങ്ങളില്‍ എന്തുതന്നെ സംഭവിച്ചേക്കുകയില്ല? നാം പഴയ നടപടികളിലേക്കു വഴുതിയിറങ്ങിപ്പോവുകയാണോ? നമ്മുടെ രാജ്യതാന്ത്രിക പരിമാണത്തിന്റെ പരമകാഷ്ടയെ പ്രാപിച്ചുവോ? ഈ പ്രവ്രുത്തികള്‍ നമ്മുടെ അധോഗമനത്തിന്റെ ചുവടുവെപ്പുകളാണോ?…മിസ്റ്റര്‍ രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ നാടുകടത്തുന്നതായി ഈയിടെ പുറപ്പെടുവിച്ച രാജകീയ വിളംബരം ബുദ്ധിപൂര്‍വ്വകമോ, ന്യായമോ, രാജതന്ത്രലക്ഷ്യമോ ആയിട്ടുള്ളതല്ലാ എന്നു മഹാരാജാവിന്റെ പേരില്‍ യഥാര്‍ത്ഥമായും നിഷ്കപടമായും സ്നേഹമുള്ളവനായി ചൂണ്ടിപ്പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. അതു ഗൗരവപ്പെട്ട അനീതിയായിപ്പോയി എന്നാണ് എന്റെ താഴ്‌മയായ അഭിപ്രായം…

കേ.സി. കേശവപിള്ളയുടെ ഡയറി

സ്വദേശാഭിമാനിയെ നാടുകടത്തുന്നു

പ്രസാഃ കെ. എന്‍ ഗോപാലപിള്ള, എം. ഏ.

1086 കന്നി 8–നു മൂലൂര്‍ പണിക്കര്‍ അയച്ച സംശയങ്ങള്‍ക്കു മറുപടി എഴുതി.

10–നു തലവൂര്‍ തുണ്ടില്‍ നാണുപിള്ളയും കണി പത്മനാഭന്‍ വൈദ്യനും മറ്റു മൂന്നുനാലു പേരും രാവിലെ വന്നു. വൈദ്യന്റെ സഭാപ്രവേശം ആട്ടക്കഥ പരിശോധിക്കാന്‍ വന്നതാണ്. ആട്ടക്കഥ ആദ്യം മുതല്‍ പരിശോധിച്ചു. വേറെ ജോലി ഒന്നും ചെയ്തില്ല. സ്വദേശാഭിമാനി പത്രാധിപര്‍ കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ളയേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ചുകൂടത്തെയും ഇന്നു ദിവാന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം രണ്ടുമൂന്നു പോലീസ് ഇന്‍സ്പെക്റ്റര്‍മാര്‍ ചെന്ന് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു പാളയത്തില്‍ പോലീസ് സ്റ്റേഷനില്‍ കൊണ്ടുപോയതായി കേട്ടു. പാര്‍ക്കുന്ന പുരയ്ക്കു മുദ്ര വച്ചതായും കേട്ടു.

11–നു കെ. രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ ഇന്നലെ രാത്രി 12 മണിക്കു സ്റ്റേഷനില്‍ നിന്നു ബന്തോവസ്തായി വണ്ടിവഴി കൊണ്ടുപോയി. ഇന്നു തോവാള കോട്ടയ്ക്കു വെളിയില്‍ നാടു കടത്തിയിരിക്കുന്നതായി കേട്ടു. രാജദ്രോഹകരമായ ലേഖനമെഴുതി എന്നുള്ളതാണു കാരണം. ഇതു നിമിത്തം നഗരം മുഴുവന്‍ വലിയ ക്ഷോഭവും ബഹളവും കലശലായിരിക്കുന്നു.

(അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന രാജഗോപാലാചാരി തെക്കെത്തെരുവു മാളികയില്‍ കൂടിയിരുന്ന് സ്ത്രീജനങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തില്‍ വിഹരിച്ചതിനെയാണു ധീരനായ രാമകൃഷ്ണപിള്ള പത്രത്തില്‍ പ്രതിപാദിച്ചിരുന്നത്. ഏതാണ്ടിപ്രകാരം —

“…സ്ത്രീജനമദ്ധ്യത്തില്‍ ഒരു നേരിയ വസ്ത്രം മാത്രം ധരിച്ചുകൊണ്ടു വിഹരിച്ച ഈ മന്ത്രിസ്ഥാന വ്യഭിചാരിയെ ആയില്യം തിരുനാളായിരുന്നുവെങ്കില്‍ കുതിരക്കവഞ്ചികൊണ്ടടിച്ചു നാടിനു പുറത്താക്കുമായിരുന്നു…” എത്രയോ പരമാര്‍ത്ഥം! ഈ വാചകത്തിലാണു ബുദ്ധിമാനായ ദിവാന്‍ “രാജദ്രോഹം…കണ്ടത്! അന്ന് അതൊക്കെ നടന്നു) — പ്രസാധകന്‍.

12–ആം നു സ്വദേശാഭിമാനി 6–ആം പുസ്തകം 105-ആം ലക്കം വായിച്ചു. ഇതു കന്നി 7-ആം തീയതിയിലേതാണ്. ആഴ്ചയില്‍ മൂന്നു വീതം നടത്തിവന്ന ഈ പത്രം ഈ ലക്കത്തോടു കൂടി നിന്നു എന്നു വിചാരിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. തിങ്കളാഴ്ചയിലെ (10-നു) പത്രം കുറെ അച്ചടിച്ചപ്പോഴാണത്രെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. രാജഭക്തിയെ ദുഷിപ്പിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങള്‍‌ പരസ്യം ചെയ്തു കണ്ടിരിക്കുന്നതിനാല്‍‌ പത്രാധിപരെ നാടുകടത്തിയിരിക്കുന്നുവെന്നും, ഇനി മഹാരാജാവു സന്തോഷം തോന്നി അനുവദിക്കുന്നകാലം വരെ ഈ രാജ്യത്തു കടന്നുകൂടാ എന്നും അച്ചുകൂടം മുതലായവ സര്‍‌ക്കാരില്‍‌ നിന്നും എടുത്തിരിക്കുന്നുവെന്നും ആ പത്രം സംബന്ധിച്ചുള്ള യാതൊരു പരാതിയും ഈ രാജ്യത്തു സ്വീകരിക്കുന്നതല്ലെന്നും ഗസറ്റില്‍‌ പരസ്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

15–നു ഇന്നലെ കന്നിക്കോട്ടു പത്മനാഭന്‍ വൈദ്യര്‍ എഴുതിത്തന്ന ഒരു ശ്ലോകം:

“സല്‍കാവ്യ പുഷ്പവിഗള-
ദ്രസപുരമാധു
ര്യാകൃഷ്ടസൂരി മധുപ-
സ്സുയശഃ പലാശഃ
ചൈതന്യവാന്‍ പ്രഥിത
കേശവകോവിരേന്ദ്ര-
കല്പദ്രുമഃ പ്രദിശതാം
മേ വാഞ്ഛിതാര്‍ത്ഥം.”

18–നു അച്ഛന്റെ പുലകുളിയെപ്പറ്റി താഴെവരുന്ന ലേഖനമെഴുതി സമുദായപരിഷ്കാരിണി എന്ന മാസികയ്ക്കയച്ചു. ഇതിന്റെ പ്രവര്‍ത്തകന്‍ സി. കൃഷ്ണപിള്ളയാണ്.

ഒരു പുലകുളി അടിയന്തിരം

എന്റെ അച്ഛന്‍ ഇക്കഴിഞ്ഞ ചിങ്ങമാസം 29–നു 70–മത്തെ വയസ്സില്‍ ദേഹവിയോഗം ചെയ്യുകയുണ്ടായി, ശേഷിയുള്ള അടുത്ത അനന്തിരവര്‍ ഇല്ലായ്കയാല്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്ക്കാരം, സഞ്ചയനം, പുലകുളി ഈ മൂന്ന് അടിയന്തരങ്ങളും ഞാനാണു നടത്തിയത്. സംസ്ക്കാരാനന്തരം നടന്നുവരുന്ന “കോടല്ലിക്കണ്ണാക്ക്.. മുതലായ അര്‍ത്ഥമില്ലാത്ത പല ആചാരങ്ങള്‍ ഇതില്‍ നടത്താന്‍ ഞാന്‍ അനുവദിച്ചില്ല. പുലകുളിയുടെ പിറ്റേ ദിവസം സദ്യ കഴിക്കണമെന്നും അതു ദീര്‍ഘായുസ്സിനും കുടുംബക്ഷേമത്തിനും അത്യാവശ്യമാണെന്നും അങ്ങനെ ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതു വലുതായ ദുഷ്ക്കീര്‍ത്തിക്കു കാരണമാ‍ായിത്തീരുമെന്നും മറ്റും എന്നോട് സ്നേഹിതന്മാരും ബന്ധുക്കളും പല പ്രകാരത്തില്‍ ഉപദേശിക്കുകയുണ്ടായി. അത്യാവശ്യം , ആവശ്യം , അനാവശ്യം ഇങ്ങനെ മൂന്നു വിധം നടപടികളുള്ളവയില്‍ ഈ സദ്യ ഒന്നാമത്തേതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുകയില്ലെന്നും പക്ഷേ രണ്ടാമത്തേതിലേ ഉള്‍പ്പെടൂ എന്നും ഒന്നാമത്തെ ഇനത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നവയായി അനേക കൃത്യങ്ങള്‍ ഉള്ളവതന്നെ പല അസൌകര്യങ്ങള്‍ നിമിത്തം ശരിയായി നടക്കാതെ കിടക്കുന്ന ഈ അവസരത്തില്‍ ഇക്കൊല്ലം നടത്താന്‍ തരമില്ലെന്നും ഞാന്‍ ഈ ഉപദേഷ്ടാക്കന്മാരോടു പറകയും പുലകുളിക്ക് ഇങ്ങനെ സദ്യ കഴിക്കുന്നതിന്റെ അനൌചിത്യത്തെപ്പറ്റി സമുദായ പരിഷ്ക്കാരിണിയില്‍ യുക്തിയുക്തമായി പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുള്ളതിനെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കയും ചെയ്തു. എങ്കിലും അതില്‍ ഭൂരിപക്ഷത്തെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്താന്‍ സാധിച്ചില്ല. ഈ അടിയന്തിരത്തിനു സദ്യകഴിച്ചു ദുര്‍വ്യയം ചെയ്യണമെന്ന് ഉപദേശിക്കാന്‍ പലരും ഉണ്ടാകുമെന്നും ആ വക ഉപദേശങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കരുതെന്നും പരേതനായ ആ മഹാത്മാവുതന്നെ എന്നോടു രണ്ടുമൂന്നു തവണ നിഷ്കര്‍ഷയായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ആ നിയോഗത്തെ അനുസരിച്ചും എന്റെ നിശ്ചയപ്രകാരവും ഈ അടിയന്തിരം സദ്യ നടത്താതെ മറ്റു സകല ക്രിയകളും ആചാരങ്ങളും ഭംഗിയായി നടത്തിച്ച് അവസാനിപ്പിക്കയാണു ചെയ്തത്. കാരണവന്മാരുടെ അധികാരത്തില്‍ നടന്നിട്ടുള്ള ഈ മാതിരി അടിയന്തരങ്ങളില്‍ ഒന്നല്ലെങ്കിലും ഈ ദുര്‍വ്യയം ചുരുക്കണമെന്നുള്ള എന്റെ അഭിപ്രായം ഫലിച്ചിട്ടില്ല. ഈ മരണമുണ്ടായത് എനിക്കു പ്രത്യേകം സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ഭവനത്തില്‍വച്ചായതിനാലത്രെ എന്റെ നിശ്ചയം സാദ്ധ്യമായത്. ഈ വിവരം സമുദായ പരിഷ്കരണിയില്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്നത് നിഷ്ഫലമാകയില്ലെന്നു വിചാരിക്കുന്നു.

20–നു “ജൂബിലിക്ക് ഓരോരുത്തര്‍ തിരുമുമ്പില്‍‌ സമര്‍പ്പിച്ച മംഗള പദ്യങ്ങളും മറ്റും അച്ചടിച്ചു പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്നതിനു യോഗ്യതയുള്ളതെല്ലാം പ്രൊഫസ്സര്‍‌ രാജരാജവര്‍മ്മ കോയിത്തമ്പുരാനുമായി ആലോചിച്ചു ലിസ്റ്റു തയ്യാറാക്കി അയയ്ക്കുന്നതിന് കല്പനപ്രകാരം മിസ്റ്റര്‍‌ കേശവപിള്ളയെ നിയമിച്ചു എഴുതിവന്നിരിക്കകൊണ്ടു ശ്ളോകങ്ങള്‍ അയയ്ക്കുന്നു എന്നും “കോയിത്തമ്പുരാനു”മായി ആലോചിച്ചു യോഗ്യതയുള്ള ശ്ളോകങ്ങള്‍ ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കി എഴുതിവരേണ്ടതാകുന്നു എന്നും ഗവര്‍‌മെന്റു ചീഫ് സെക്രട്ടറി മിസ്റ്റര്‍ എ. ജെ. വിയറായുടെ ശ്ളോകങ്ങളും വന്നു.

എറണാകുളത്തുനിന്നു പുറപ്പെടുന്ന ബഹുരസം എന്ന മാസികയുടെ ഒന്നാം ലക്കം വന്നുകിടന്നിരുന്നതു വായിച്ചു. അതു കിട്ടിയ വിവരത്തിന് അനുമോദനക്കത്തും താഴെ വരുന്ന പദ്യവും തല്പത്രാധിപര്‍ക്കയച്ചു. മംഗളാശംസ

“ബഹുരസമൊരുവാരം ഹന്ത!
വായിച്ച നേരം
ബഹുതാരസപൂരം ജാതമാ
യിങ്ങപാരം
പരിഗത ബഹുസാരം പത്രികൊ
ത്തം സഹീരം
വരഗുണമിതുഭാരം വാഴ്ക
യാചന്ദ്രതാരം.”

22–നു ജൂബിലി പദ്യങ്ങള്‍ ഹജൂരില്‍ നിന്നും വന്നവയില്‍ മലയാളി മനോരമ (ശേഷം 25–ആം പേജില്‍) സ്വദേശാഭിമാനിയെ നാടുകടത്തിയതിനെക്കുറിച്ച് പരാമര്‍ശിക്കുന്ന കെ. സി. കേശവപിള്ളയുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പ് മാതൃഭൂമി ആഴ്‌ചപ്പതിപ്പില്‍.