സാഹിത്യസാഹ്യം

ഏ. ആര്‍. രാജരാജവര്‍മ്മ

2013

സായാഹ്ന ഫൗണ്ടേഷന്‍

തിരുവനന്തപുരം

Sahityasahym
Malayalam composition
by AR Rajaraja Varma
First published: 1911

epub/pdf version published: 2013

These electronic versions are released under the provisions of Creative Commons Attribution Non-Commercial Share Alike license for free download and usage.
The electronic versions were generated from sources available at WikiSources, futher marked up in LATEX in a computer running gnu/linux operating system. pdf was typeset using XeTEX from TEXLive 2012. ePub version was generated by TEX4ht from the same LATEX sources. The base font used was traditional variant of Rachana, contributed by Rachana Akshara Vedi.

Sayahna Foundation
jwra 34, Jagathy, Trivandrum, India 695014
url: http://www.sayahna.org

അവതാരിക

മലയാളഭാഷയ്ക്ക് ഐകരൂപ്യമില്ലെന്നു പറയുന്നതിന്ന് ഐകരൂപ്യത്തിനുള്ള കാരണങ്ങള്‍ തേടിപ്പിടിക്കുവാന്‍ ശ്രമിച്ചിട്ടില്ലെന്നേ അര്‍ത്ഥമുള്ളു. വ്യാകരണാദി ഗ്രന്ഥങ്ങളെക്കൊണ്ടു നിജപ്പെടുത്തിയ ഭാഷാനിയമങ്ങളെ അനുസരിക്കുവാന്‍ വേണ്ട ഐകമത്യം ഭാഷാഭിമാനികള്‍ക്കുണ്ടെങ്കില്‍ ഭാഷയ്ക്കും ഐകരൂപ്യം അനായാസേന സിദ്ധിക്കുന്നതാണ്. തെക്കന്‍ഭാഷ, വടക്കന്‍ഭാഷ, നാട്ടുഭാഷ ഇത്യാദി സ്ഥൂലവിഭാഗങ്ങളെ നിസ്സാരമാക്കി ‘വായ്മൊഴി’, ‘വരമൊഴി’ എന്നു സ്വാഭാവികമായി ഭാഷയ്ക്കുള്ള രണ്ടു പിരിവുകളെ പരിശോധിച്ചു നടപ്പിനും യുക്തിക്കും യോജിക്കുന്ന മട്ടില്‍ വകതിരിച്ച് ‘വരമൊഴി’ നിയമങ്ങളെ വ്യവസ്ഥപ്പെടുത്തുകയാണ് സാഹിത്യശാസ്ത്രഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പരമപ്രയോജനം.

അവ്യവസ്ഥിതങ്ങളായിക്കിടക്കുന്ന ഭാഷാനിയമങ്ങള്‍ ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞും ഉണ്ടാകാം. സാഹിത്യശാസ്ത്രകാരന്‍ പ്രത്യക്ഷനിയമങ്ങളെ വിട്ടുകളഞ്ഞാലും ഭാഷയുടെ ഉല്‍ഗതിക്കു നീക്കുപോക്കൊന്നും വരുന്നതല്ല. ഭാഷാനിയമലംഘനനത്തിന്നു രാജശിക്ഷയില്ലെങ്കിലും അപ്രകാരമുള്ള നിയമവിരോധം കൊണ്ടു സ്വാര്‍ത്ഥപരമായ ലാഭമൊന്നും ഉണ്ടാകാനില്ലാത്തതിനാല്‍ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടാരും അതുചെയ്യുന്നതല്ല. എന്നാല്‍ ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന നിയമങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കാതിരുന്നാല്‍ അറിഞ്ഞുകൂടാതെ വരുന്ന തെറ്റുകള്‍ നിമിത്തം ഭാഷയുടെ ശ്രേയസ്സിനു ഹാനി വന്നു കൂടുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള ദോഷം മലയാളഭാഷയ്ക്കു വരാതെ സൂക്ഷിപ്പാനും, വന്നുപോയിട്ടുള്ളതിനെ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു നിവാരണം ചെയ്യുവാനുമായിട്ടാകുന്നു കേരളപാണിനീയാദി വ്യാകരണഗ്രന്ഥങ്ങളും ഭാഷാഭൂഷണാദി സാഹിത്യഗ്രന്ഥങ്ങളും പുറപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.

കേരളപാണിനീയം ശബ്ദനിയമങ്ങളെ വ്യവസ്ഥാപിച്ചു. പദ്യകൃതികളെ നിയമനംചെയ്തുകൊണ്ടു ഭാഷാഭൂഷണം പിന്തുടര്‍ന്നു. ഗദ്യപദ്യോഭയമയമായ സാഹിതിയില്‍ ഗദ്യപ്രബന്ധങ്ങളും ഗദ്യമിശ്രിഹങ്ങളായ പദ്യകൃതികളും മാത്രമേ യാതൊരു നിബന്ധനകള്‍ക്കും കീഴടങ്ങാതെ കളിച്ചിരുന്നുള്ളു. പ്രകൃതഗ്രന്ഥമായ സാഹിത്യസാഹ്യംകൊണ്ടു ഗദ്യകൃതികള്‍ക്കും ഗതിയുണ്ടായി. ഗദ്യപദ്യങ്ങളുടെ സ്വരൂപം അറിയുന്നതോടുകൂടി മിശ്രകൃതികളുടെ സ്വരൂപവും അറിയാറായി.

‘ഗൂഢഭാവാസ്പദത്വേന യദനാദേയവദ് ഭവേല്‍ സാരസ്വതാമൃതം സര്‍വേ കവയസ്തന്ന ജാനതേ’.

അന്തര്‍വാഹിനിയായ സരസ്വതീനദിയുടെ ജലം ഹംസാദികള്‍ക്കൊഴികെ മറ്റുള്ള ജലപക്ഷികള്‍ക്ക് ആസ്വദിപ്പാന്‍ സാധിക്കാത്തതുപോലെ നിഗൂഢമായിക്കിടക്കുന്ന സാഹിത്യസാരം വിദ്വാന്മാരില്‍ത്തന്നെ എല്ലാവരും അറിയുന്നില്ല. അതുവഴിപോലെ അറിഞ്ഞിട്ടുള്ളവര്‍ അവരുടെ അറിവിനെ വെളിപ്പെടുത്തുകയാകുന്നു സാഹിതിക്കുള്ള വലിയൊരു സഹായം. മലയാളഭാഷയില്‍ പ്രത്യേകിച്ചും ഈ സാഹിത്യസാഹ്യം അധികാരിഭേദം കൂടാതെ അത്യന്തം ഉപകരിക്കുന്നതുമാകുന്നു.

സംസ്കൃതത്തില്‍ പദ്യകാവ്യം പ്രധാനവും ഗദ്യകാവ്യം അപ്രശസ്തവും ആയതുകൊണ്ട് രസാത്മകത്വമെന്ന കാവ്യസാമാന്യലക്ഷണം ഗദ്യപദ്യങ്ങളില്‍ ഒരുപോലെ വ്യാപിക്കുന്നുണ്ടെന്നുവരികിലും മലയാളഗദ്യത്തെ സംസ്കൃതരീതിക്കനുസരിച്ചു വകതിരിക്കുന്നതു ദുസ്സാധവും അനാവശ്യവുമാകുന്നു. ചരിത്രം, ആഖ്യായിക, വാങ്മുഖം, ശാസ്ത്രം ഇത്യാദി വിഷയഭേദേന ദിനം‌പ്രതി വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന മലയാളഗദ്യകൃതികള്‍ക്ക് ആയുസ്സറ്റ സംസ്കൃതത്തില്‍ എതിരു കാണ്മാന്‍ പ്രയാസമത്രേ. ഇംഗ്ലീഷില്‍ ആ വക ഗദ്യഭേദങ്ങള്‍ സുലഭവുമാണ്. അങ്ങനെയിരിക്കെ പഴയതൊക്കെ പഥ്യമെന്നു ഭ്രമിച്ച് സംസ്കൃതരീതിയെ സംസ്കരിക്കയില്ലെന്നു മര്‍ക്കടമുഷ്ടി പിടിച്ചിട്ട് യാതൊരു പ്രയോജനവും കാണുന്നില്ല. പരിഷ്കൃതസമ്പ്രദായത്തില്‍ മലയാളഗദ്യവിഭാഗം ആംഗ്ലേയരീതിയോട് ഏറ്റവും യോജിച്ചാണിരിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ വിഭജിക്കുന്നതുകൊണ്ടു ഗദ്യപ്രബന്ധങ്ങളില്‍ കാവ്യത്വം നശിക്കയുമില്ല. നൂതനവിഭാജകധര്‍മ്മത്തിന്നു ബലം പോരാതാകുകയുമില്ല നേരേമറിച്ചു കേരളഭാഷയില്‍ ആവക വകതിരിവിന്നു തന്മയത്വം കൂടുകയും ചെയ്യും. ഭാഷാഭൂഷണത്തില്‍ സംസ്കൃതപക്ഷപാതിയായിരുന്ന ഗ്രന്ഥകാരന്‍ തന്നെ സാഹിത്യസാഹ്യത്തില്‍ ആംഗലഭാഷാപക്ഷം പിടിച്ചു പുറപ്പെട്ടുകാണുമ്പോള്‍ ആ മഹാന്നു മലയാളഭാഷയില്‍ മാത്രമേ പക്ഷപാതമുള്ളുവെന്നു തെളിയുന്നുണ്ട്.

സാഹിത്യത്തിന്റെ പുറമേയുള്ള വേഷം പ്രമാണിച്ച് ഗദ്യം, പദ്യം, മിശ്രം എന്നു മൂന്നായിട്ടും, ഉദ്ദേശ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് ഉപദേശം, വിനോദം എന്നു രണ്ടായിട്ടും, രൂപം പ്രമാണിച്ച് ആഖ്യാനം, വര്‍ണ്ണനം, വിവരണം, ഉപപാദനം എന്നു നാലായിട്ടും വിഭാഗിച്ച് സാഹിതിയുടെ സ്വരൂപം ആദിയില്‍ കാണിച്ചുതരുന്നു. പിന്നീട് അതുപ്രവഹിക്കുന്ന നിഗൂഢമാര്‍ഗ്ഗങ്ങളില്‍ ലളിതപദവിന്യാസത്തോടുകൂടി സഞ്ചരിച്ച് അതിന്റെ കൈവഴികള്‍ ഗ്രന്ഥകാരന്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി അവയുടെ വളവുകളും പിരിവുകളും സരസങ്ങളായ ഉദാഹരണങ്ങളെക്കൊണ്ടു വെളിവാക്കിത്തരുന്നു. വിവരണം എന്ന ഭാഗത്തില്‍ പ്രത്യേകിച്ചും മനസ്സുവെക്കേണ്ടതായ സംഗതികളെ ആസൂത്രണം, വിഷയവിശകലനം ഇത്യാദി സംജ്ഞകള്‍ കൊടുത്ത് അവയുടെ സമ്പ്രദായങ്ങളെ ഉപപാദിച്ചിരിക്കുന്നതും; സ്വമതസ്ഥാപനത്തോടുകൂടി ചെയ്യുന്ന വിമര്‍ശനത്തെ ഉപപാദനത്തില്‍ ചേര്‍ത്ത് അതിന്റെ ശാഖകളായ ഖണ്ഡനമണ്ഡനങ്ങളെ രചിക്കുന്നതില്‍ സൂക്ഷിക്കേണ്ടുന്ന സ്വപ്രത്യയസ്ഥൈര്യാദികളെ ഉപദേശരൂപേണ കാണിച്ചിരിക്കുന്നതും വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കെന്നല്ല മലയാളഭാഷയുടെ താല്‍ക്കാലികസ്ഥിതിക്ക് പണ്ഡിതന്മാര്‍ക്കുകൂടി അത്യാവശ്യമാകുന്നു. പൂര്‍വ്വഭാഗത്തില്‍ ആഖ്യാനാദി ചതുരംഗങ്ങളുടെ സ്വരൂപനിര്‍ണ്ണയം പൂ‍ര്‍ത്തിയാക്കിക്കൊണ്ട് കൃതിപ്രണയനം എന്ന ഉത്തരഭാഗത്തിലേക്കു വായനക്കാരെ അനായാസേന പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നു.

കൃതികള്‍ ഉണ്ടാക്കുവാന്‍ വേണ്ട ഉപകരണങ്ങള്‍ ശേഖരിച്ചുതരുന്ന ഘട്ടത്തേക്കാള്‍ ഉപകരണങ്ങള്‍ കൂട്ടിയിണക്കി ഏതുമാതിരിയിലാണ് കൃതികള്‍ ഉണ്ടാക്കേണ്ടതെന്നു കാണിക്കുന്ന ഘട്ടമാകുന്നു സാഹിത്യശാസ്ത്രത്തില്‍ പ്രധാനമായി നില്‍ക്കുന്നത്. സംഗീതരസികന്മാരും, സംഗീതശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരും പാട്ടിന്നു വാസനയുള്ളവരോ പാടുവാന്‍ ശീലമുള്ളവരോ ആയിരിക്കണമെന്ന നിയമമില്ലെങ്കിലും വാസനയും ശാസ്ത്രജ്ഞാനവും കൂടാതെ ‘ഭാഗവതര്‍’ ശബ്ദം കൊണ്ടുമാത്രം ഒരുവന്‍ ഗായകശ്രേഷ്ഠനാകുന്നതല്ല; അതുപോലെതന്നെ ‘ശാസ്ത്രി’ കളൊക്കെ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരാകുന്നതുമല്ല; സാഹിത്യശാസ്ത്രവൈദഗ്ദ്ധ്യമില്ലാതെ ഗദ്യകാരനെന്ന പേരിന്ന് അര്‍ഹത സിദ്ധിക്കുന്നതുമല്ല.

ഉത്തമഗദ്യനിര്‍മ്മാണത്തിന്നുള്ള മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളെയാണ് ഈ ഉത്തരഭാഗംകൊണ്ടു കാണിച്ചിട്ടുള്ളത്. പൂര്‍വ്വഭാഗത്തില്‍ ഗദ്യസാഹിത്യത്തിന്റെ രൂപം കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഉത്തരഭാഗത്തിലെ മിനുക്കുപണികഴിഞ്ഞ് നിറം കാച്ചിയതിനുശേഷമേ അത് ഉപയോഗയോഗ്യമായിത്തീരുന്നുള്ളൂ. ഗദ്യനിര്‍മ്മാണത്തിന്നു വേണ്ട കരുക്കളും കൃതിപ്രണയനത്തിന്നു വേണ്ട ഉപദേശങ്ങളും കിട്ടുക കഴിഞ്ഞാല്‍ വാസനയും തഴക്കവും ഉണ്ടെങ്കില്‍ ഉത്തമഗദ്യകാരന്റെ സ്ഥാനം സുലഭമായിത്തീരുന്നതാണ്. ഒറ്റൊറ്റയായി അനേകം അംഗങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നു തറവാടുകളും, തറവാടുകളുടെ യോഗത്തില്‍നിന്നു സമുദായവും, സമുദായങ്ങള്‍ ഏകോപിച്ചു രാജ്യങ്ങളും, രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്മേളനത്തില്‍നിന്നു സാമ്രാജ്യവും ഉണ്ടാകുന്നു. അതുപ്രകാരം വാക്കുകള്‍ ചേര്‍ന്നു വാചകങ്ങളും, വാചകങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നു ഖണ്ഡികകളും, ഖണ്ഡികകള്‍ സ്വരൂപിച്ച് അദ്ധ്യായങ്ങളും അദ്ധ്യായങ്ങള്‍ യോജിച്ച് ഗ്രന്ഥവും ഉത്ഭവിക്കുന്നു. കുടുംബഭരണത്തിന്നു പ്രാപ്തിയില്ലാത്തവര്‍ സാമ്രാജ്യഭരണത്തിനു അത്രയും കൂടി ശക്തന്മാരാകുന്നില്ല. ഗൃഹച്ഛിദ്രം കൂടാതെകഴിയുന്നതിന്നു കുടുംബത്തിലുള്ള അംഗങ്ങളുടെ പ്രകൃതിഭേദങ്ങളും, ഗുണദോഷങ്ങളും, ആവശ്യങ്ങളും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതുപോലെ സാഹിത്യസാമ്രാജ്യഭരണത്തിനും അതിലുള്ള അംഗോപാംഗങ്ങളെക്കുറിച്ചു പലതും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കുടുംബഭരണത്തിന്നും സാമ്രാജ്യഭരണത്തിന്നും തമ്മില്‍ തോതിലല്ലാത്ത തരത്തില്‍ വ്യത്യാസമൊന്നും ഇല്ല. വാക്യനിര്‍മ്മാണത്തിന്നും ഗ്രന്ഥനിര്‍മ്മാണത്തിന്നും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇപ്രകാരം തന്നെയാകുന്നു. സാമ്രാജ്യഭരണകര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ നീതിന്യായങ്ങളെ ശരിപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ സമുദായങ്ങള്‍ക്കും രാജ്യങ്ങള്‍ക്കും പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നതുപോലെ സാഹിത്യനിയമനിര്‍മ്മാതാവ് വാക്യാദികളിലാണ് അധികം ശ്രദ്ധവയ്ക്കുന്നത്. വാക്യാംഗങ്ങളായ ശബ്ദങ്ങളെ വൈയാകരണന്മാര്‍ക്കു വിട്ടുകൊടുക്കുന്നു. എന്നാല്‍ വാക്യാംഗങ്ങളെ വ്യാകരണകര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ക്കു തീരെ വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതുകൊണ്ടു ചിലപ്പോള്‍ ഭാഷയുടെ ഗതിക്കു തടസ്ഥം വന്നേക്കാവുന്നതിനാല്‍ സാഹിത്യകാരന്‍ വ്യാകരണത്തില്‍ പെടാത്തതും അഥവാ വ്യാകരണവിലക്ഷണങ്ങളും ആയ ചില പദപ്രയോഗനിയമങ്ങളെ ചുരുക്കത്തില്‍ വ്യവസ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം കൃതിവിഭാഗത്തില്‍ മദ്ധ്യസ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന ‘പ്രസംഗ’ത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വാക്യാദികളുടെ നിയമനിര്‍മ്മാണത്തില്‍ ചുഴിഞ്ഞുപ്രവേശിക്കുന്നു.

മലയാളഭാഷയില്‍ പദപ്രയോഗനിയമം ഇതുവരെ വ്യവസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതിനാല്‍ സര്‍വ്വസമ്മതമായ ഒരു സമ്പ്രദായം കല്‍‌പ്പിക്കുന്നതു ദുസ്സാധമാകുന്നു. എന്നാല്‍ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ അടിതൊട്ടു മുടിയോളം ഒരിടത്തെങ്കിലും ഗ്രന്ഥകാരന്‍ ഭാഷാപക്ഷപാതിയാണെന്നല്ലാതെ ദേശപക്ഷപാതിയാണെന്നു കാണുന്നതല്ല ‘പ്രചാരലുപ്തം’, ‘ഗ്രാമശൈലി’, ‘ദേശ്യം’, മുതലായ പ്രയോഗവൈകല്യങ്ങള്‍ കാലക്രമം കൊണ്ടല്ലാതെ ഭാഷയെ വിട്ടുപിരിയുമെന്നു വിശ്വസിച്ചുകൂടാ. നൂതനശബ്ദസൃഷ്ടി വേണ്ടിവരുന്ന ദിക്കുകളില്‍ ‘പ്രചാരലുപ്ത’ങ്ങളില്‍ ചിലതു സ്വീകരിക്കുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കും. സാമാന്യപദങ്ങള്‍ ഇല്ലാതെവരുന്ന സ്ഥലങ്ങളില്‍ ദേശ്യങ്ങളില്‍ നല്ലതുനോക്കി തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടിയും വന്നേക്കാം. പഴഞ്ചൊല്ലുകള്‍ ശൈലികളാകുന്നതുപോലെ ചില അലങ്കാരങ്ങളും ന്യായങ്ങളും ശൈലികളായിത്തീരുന്നുണ്ട്. അവ സ്വീകാര്യയോഗ്യങ്ങളെന്നും വന്നേക്കാം. ഇതു സംബന്ധമായി വരുന്ന അഭിപ്രായഭേദങ്ങള്‍ ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ സഹായം കൊണ്ടു ചുരുങ്ങുന്നതല്ലാതെ കാലംകൊണ്ടുകൂടി ഏതു ഭാഷയിലും തീരെ നശിക്കുന്നതല്ല.

ശബ്ദശുദ്ധി, വാക്യശുദ്ധി, സന്ദര്‍ഭശുദ്ധി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു ശുദ്ധികളെക്കൊണ്ടാകുന്നു ഗദ്യകൃതികള്‍ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതെന്നു കാണിച്ചിട്ട് ഗ്രന്ഥകാരന്‍ ഗദ്യരീതികളുടെ ഭേദങ്ങളെ ഉപപാദിച്ച് ഉദാഹരണങ്ങളെക്കൊണ്ട് അവയെ വിശദീകരിക്കുന്നു. രീതികള്‍ക്കുള്ള വൈപരീത്യമാകുന്നു ഗദ്യകൃതികളുടെ ആസ്വാദനഭേദത്തിനുള്ള ബീജം. ഭാഷയുടെ ഐകരൂപ്യവും ഗദ്യരീതിയുടെ വൈപരീത്യവും വിരുദ്ധങ്ങളാണെന്ന് ആരെങ്കിലും വിചാരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ ആയതു ഭ്രമാത്മകമാകുന്നു. ശാസ്ത്രസിദ്ധാന്തങ്ങളെ അനുസരിച്ചു ഗദ്യകൃതികളെ രചിക്കുന്നതായാല്‍ രീതിഭേദം ഭാഷയ്ക്കു പോഷകമായിട്ടേ തീരൂ. ഭാഷയുടെ ഐകരൂപ്യം ശാസ്ത്രസിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ അനുസരണത്തില്‍ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ഗദ്യരീതികളുടെ വൈപരീത്യം ഭംഗ്യന്തരേണ വാക്യങ്ങളെ ചേര്‍ത്തു കോര്‍ക്കുന്നതിലാണ് പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത്. ഇതു രണ്ടും തമ്മില്‍ ഇണങ്ങുന്നതല്ലാതെ ഒരിക്കലും പിണങ്ങുന്നതല്ല.

അര്‍ത്ഥത്തിന്ന് ഏറക്കുറവുകൂടാതെ പരിശുദ്ധപദങ്ങള്‍ തിരഞ്ഞെടുത്ത് വാക്യങ്ങളില്‍ ക്രമപ്പെടുത്തി ഖണ്ഡികകളായി വേര്‍തിരിച്ച് ആശയങ്ങളെ വിശദമാക്കുകയും ആകക്കൂടി ഔചിത്യം വരുത്തുകയുമാകുന്നു ഗദ്യകാരന്റെ ചുമതല. ഈ കൃത്യം നിര്‍വ്വഹിക്കുന്നതില്‍ ക്ലേശിച്ചിട്ടുള്ളവര്‍ക്ക് ഒരു സ്വര്‍ഗ്ഗദ്വാരമാകുന്നു ഈ സാഹിത്യസാഹ്യമെന്ന വിശിഷ്ടഗ്രന്ഥം. അനാഥനിലയില്‍ കിടന്നിരുന്ന കേരളഭാഷാഭൂമിയില്‍ കടന്നു കൊള്ളയിട്ട് നാനാവിധം ചെയ്യുന്ന ചില ലുബ്ധന്മാര്‍ക്ക് സാഹിത്യസാമ്രാജ്യം കണ്ടെഴുതി കരംകെട്ടിയതില്‍ സങ്കടമുണ്ടായേക്കാം. എന്നാല്‍ ഭാഷാസാമ്രാജ്യത്തില്‍ ഏകച്ഛത്രാധിപതിയായി വാഴുന്ന രാജരാജനവര്‍കളുടെ ശാസനയില്‍ വളം ചേര്‍ത്തു വിളവിറക്കി കള പറിക്കേണ്ടുന്ന മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളെ നിയമിച്ചിട്ടുള്ളതല്ലാതെ ജമ മാറിപ്പതിച്ചിട്ടില്ലെന്നു ഭാഷാഭിമാനികള്‍ ഓര്‍ക്കേണ്ടതാണ്.

പ്രൌഢമായ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിനു യോജിക്കുന്ന ഒരവതാരിക എഴുതുവാന്‍ ത്രാണിയുള്ളവനാണെന്ന അഭിമാനം എനിക്കശേഷമില്ല. ഭാഷായോഷയുടെ ഈ ഭാഗ്യോദയത്തില്‍ യഥാശക്തി പങ്കുകൊള്ളുന്നതിനുള്ള ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യം വിട്ടുകളവാന്‍ മനസ്സുവരാത്തതിനാലും, മിത്രവാക്യത്തെ അനാദരിപ്പാന്‍ ധൈര്യമില്ലാത്തതിനാലും ഇപ്രകാരം ഒന്നു കെട്ടിച്ചമച്ചുവെന്നേയുള്ളു. അവതാരികയുടെ പ്രയോജനം ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ സ്വരൂപം വര്‍ണ്ണിച്ചു വായനക്കാര്‍ക്ക് ഉത്ക്കണ്ഠയെ ജനിപ്പിക്കുകയാണെങ്കില്‍ അതിന്നുപകരം ഞാനിവിടെ ചെയ്തിട്ടുള്ളത് സാഹിത്യസാഹ്യം വായിച്ചപ്പോഴുണ്ടായ സന്തോഷാതിരേകത്തിന്റെ ഫലമായ വാക്കിന്റെ ക്ഷാമത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുക മാത്രമാണ്. ഇപ്രകാരം ഒരു സന്തോഷത്തിന്നുള്ള കാരണം എന്താണെന്നറിവാന്‍ ആരെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അതുതന്നെയാണ് ഈ അവതാരികയുടെ പരമോദ്ദേശ്യം.

അപ്പന്‍ തമ്പുരാന്‍
കുമാരമന്ദിരം
22–7–1911

മുഖവുര

മനോരഥത്തിലേറി സഞ്ചരിക്കുമ്പോള്‍ ചെയ്യാറുള്ള പ്രവൃത്തികളെ പ്രവൃത്തികളായി ഗണിക്കാമെങ്കില്‍ ‘സാഹിത്യസാഹ്യം’ എഴുതിത്തീര്‍ന്നിട്ട് ഇപ്പോള്‍ ഒന്‍പതുകൊല്ലം കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വിഷയസ്വഭാവംകൊണ്ട് ഈ ഗ്രന്ഥം ഭാഷാഭൂഷണത്തിന്റെ ഒരു പരിശിഷ്ടസ്ഥാനം വഹിക്കുന്നതേയുള്ളു. ഭൂഷണത്തില്‍ പദ്യസാഹിത്യങ്ങള്‍ക്കെന്നപോലെ സാഹ്യത്തില്‍ ഗദ്യസാഹിത്യങ്ങള്‍ക്കു പ്രാധാന്യം കല്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; രണ്ടുംകൂടിച്ചേര്‍ന്നാല്‍ വിഷയത്തിനു ഒരുവിധം പൂര്‍ത്തിവരുന്നതായി വിചാരിക്കാം. ഭാഷാഭൂഷണം‌പോലെതന്നെ സാഹിത്യസാഹ്യവും ക്ലാസ്‌നോട്ടുകളില്‍ ഉത്ഭവിച്ച് പുസ്തകരൂപേണ പരിണമിച്ചതാകുന്നു. മാതൃഭാഷാഭിമാനം എത്രതന്നെ പ്രബലമായിരുന്നാലും മനസ്സിലും വചസ്സിലും അതു വ്യാപരിക്കുന്നതിന്റെ ശതാംശം പോലും വാസ്തവമായ പ്രവൃത്തിയില്‍ വരുന്നില്ലെന്നുള്ള പരമാര്‍ത്ഥം സലജ്ജം സമ്മതിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

കലാശാലകളിലും പാഠശാലകളിലും ഇതേവരെ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്ന പാഠക്രമങ്ങളെ ഈയിടെ പരിഷ്കരിച്ചു പുതുപ്പിച്ചതില്‍ നാട്ടുഭാഷകളേ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വാക്യരചനയ്ക്കു പൂര്‍വ്വാധികമായ ഒരു പ്രാധാന്യം കല്‍‌പ്പിക്കപ്പെടുകയാല്‍ ആ വിഷയത്തില്‍ പുസ്തകങ്ങള്‍ക്ക് ആവശ്യം നേരിട്ടിരിക്കുന്നു. അതില്‍ സര്‍വ്വകലാശാലക്കാര്‍ നടത്തുന്ന പരീക്ഷകളുടെ ഉപയോഗം ഉദ്ദേശിച്ചാണ് ഈ സാഹിത്യസാഹ്യം ചമച്ചിട്ടുള്ളത്. എന്നാല്‍ അതുകള്‍ക്കു കീഴുള്ള ‘ഏടുകെട്ടുന്ന’ പരീക്ഷയ്ക്കു പഠിക്കുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികളേയും സാഹിത്യസാഹ്യം സഹായിക്കയില്ലെന്നില്ല; പൂര്‍വ്വഭാഗവും, ഉത്തരഭാഗത്തില്‍ വ്യാകരണവിധികളേയും ശൈലികളേയും പറ്റി പ്രസ്താവിക്കുന്ന വകുപ്പുകളും എല്ലാവക വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കും ഒന്നുപോലെ ഉപകരിക്കുമെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതഗ്രന്ഥം ഉദ്ദിഷ്ടഫലസിദ്ധിക്ക് എത്രത്തോളം ഉതകുന്നു എന്നു കണ്ടതിനുമേല്‍ താണതരം ക്ലാസ്സുകളുടെ ഉപയോഗത്തിലേക്കും യോജിച്ച പാഠപുസ്തകങ്ങള്‍ എഴുതാമെന്നു വിചാരമുണ്ട്.

നാട്ടുഭാഷകളില്‍ വാക്യരചനയ്ക്കു പ്രാധാന്യം കൊടുത്തതോടുകൂടി വിദ്യാഭ്യാസാധികാരികള്‍ അതിനു വില ഇടിക്കയും കൂടി ചെയ്തുവെന്നു ചിലര്‍ വിചാരിക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ഇംഗ്ലീഷു പഠിക്കുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കു വിഷയമെല്ലാം ആ ഭാഷയില്‍നിന്നു സുലഭമായി കിട്ടും! മാതൃഭാഷയൊ; നിത്യപരിചയത്താല്‍ സ്വാധീനപ്പെട്ടതാണ്; സ്വഭാഷയില്‍ പ്രസംഗമെഴുതുന്നതിനു പിന്നെന്തു പ്രയാസം? ഇങ്ങനെയാണ് ഈ വിചാരക്കാരുടെ യുക്തി. എന്നാല്‍ ഭാഷ ഏതായാലും എഴുതി ഫലിപ്പിക്കുന്നത് അഭ്യാസമാത്രസാദ്ധ്യമാകുന്നു. വീണ മുതലായ വാദ്യങ്ങളില്‍ സംഗീതകല അഭ്യസിച്ചിട്ടുള്ളവര്‍ക്ക് കണ്ഠംകൊണ്ട് ഒരുപാട്ടുപാടി ശരിപ്പെടുത്തുന്നതു സാധകം കൂടാതെ സാധിക്കുമെങ്കില്‍, അന്യഭാഷയില്‍ ഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ള സംഗതികളെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കും വിശേഷാഭ്യാസം കൂടാതെ സ്വഭാഷയില്‍ പ്രയോഗിക്കാന്‍ കഴിയും. ഈ തത്വത്തില്‍ ശ്രദ്ധവെക്കായ്കയാല്‍ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തിട്ടുള്ള ചില മലയാളികളുടെ ഭാഷാപോഷണസംരംഭം അസ്ഥാനത്തിലാകുന്നെന്നു പലപ്പോഴും ഭാഷാഭിമാനികള്‍ക്കു ശോചിക്കേണ്ടിവരാറുണ്ട്.

ഇത്രയും ഗൌരവമേറിയ ഒരു വിഷയത്തിന്റെ സത്തെടുത്ത് അരച്ചുരുട്ടി ഗുളികകളാക്കി ഒരു ചെറിയ പുസ്തകത്തിനുള്ളില്‍ അടച്ച് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കു കബളീകരിക്കത്തക്കവിധം തയ്യാര്‍ ചെയ്യാമെന്ന് ഈ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിനു ഒരിക്കലും വിചാരമില്ല. അങ്ങനെ ഒരു ആത്മസംഭാവന ഇജ്ജനത്തെ ഒരിക്കലും ബാധിക്കുന്നതുമല്ല. ദോഷങ്ങളെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഘട്ടങ്ങളില്‍ ചിലെടത്തു വാചകം കുറെ ബലപ്പെടുകയും അതിലേക്ക് ഉത്തരവാദി വിഷയഗൌരവം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കു വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കാനുള്ള ശ്രദ്ധാധിക്യം മാത്രമാകുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ തല്‍ക്കാലസ്ഥിതി നോക്കുമ്പോള്‍ ആ ഭാഷയിലെ സാഹിത്യകലയ്ക്ക് നിയമങ്ങള്‍ ചെയ്‌വാന്‍ പുറപ്പെടുന്നതും ഒട്ടും എളുതല്ല. ഇംഗ്ലീഷില്‍ idiom എന്നുപറയുന്നതും ഇപ്പുസ്തകത്തില്‍ ‘ശൈലി’ എന്നു പേര്‍ കൊടുത്തിട്ടുള്ളതും ആയ പ്രയോഗവൈലക്ഷണ്യം പലതും നമ്മുടെ ഭാഷയ്ക്കുള്ളത് ഇതേവരെ സര്‍വ്വസംപ്രതിപന്നമായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഒരു കൂട്ടര്‍ ഗ്രാമ്യങ്ങളെന്നു തള്ളിക്കളയുന്ന ശൈലികളെ മറ്റുചിലര്‍ അവഗാഹിത്വം എന്ന ഗുണം പ്രമാണിച്ച് ആദരിക്കുന്നു. സംസ്കൃതപണ്ഡിതന്മാര്‍ക്ക് ഭാഷാരീതി സംസ്കൃതസമ്പ്രദായത്തിനു വിരുദ്ധമായാല്‍ രസിക്കുന്നില്ല; ബി. ഏ. ക്കാര്‍ ബുദ്ധിപൂര്‍വ്വമല്ലെങ്കിലും ഭാഷാരീതിയെ ഇംഗ്ലീഷ്‌മട്ടിലേക്കു നയിക്കുന്നു. രുചിഭേദം ഏതു സംഗതിയിലും ധാരാളം തന്നെ. ഈ സ്ഥിതിക്ക് സര്‍വ്വസമ്മതം ലഭിച്ചിട്ടുള്ള പ്രാമാണികന്മാര്‍ക്കുപോലും ഇന്നത് ഇന്നവിധം വേണം, ഇന്നവിധം അരുത് എന്നൊരു വിധി കല്പിക്കുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തില്‍ അസാദ്ധ്യം പോലിരിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യശാസ്ത്രകാരന്മാര്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ള വ്യവസ്ഥകളില്‍ സ്വഭാഷയ്ക്കു യോജിക്കുന്നിടത്തോളം ഭാഗം അതേവിധം പകര്‍ത്തുകയും ആ ഛായപിടിച്ചു മറ്റു ചിലത് യഥാമതി കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കയും മാത്രമേ ഞാന്‍ ഇപ്പുസ്തകത്തില്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ളു.

സാഹിത്യകലയില്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ സഹായിക്കുന്നത് വാസ്തവത്തില്‍ ലക്ഷണങ്ങളേക്കാള്‍ അധികം ലക്ഷ്യമായിരിക്കുമെന്നുള്ള വിചാരത്തിന്‍ പേരില്‍ ഉദാഹരണങ്ങളെ ഈ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ ദുര്‍ഭിക്ഷം കൂടാതെ ചേര്‍ത്തിട്ടുണ്ട്. കണക്കുനോക്കുന്നതായാല്‍ പുസ്തകത്തിന്റെ മൂന്നിലൊരു പങ്ക് മറ്റു ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍നിന്നുദ്ധരിച്ചിട്ടുള്ള പംക്തികളായിരിക്കും. ഭാഷയ്ക്കു പൂര്‍വ്വസ്വത്തായി ഗദ്യഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ പറയത്തക്കവിധം ഒന്നുമില്ലാത്തതിനാല്‍ ദൃഷ്ടാന്തമായി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുള്ള ഭാഗം മിക്കതും ജീവല്‍ഗ്രന്ഥകാരന്മാരുടെ കൃതികളില്‍ നിന്നാകുന്നു. അതിലേക്ക് ഓരോരുത്തരോടും അനുവാദം ചോദിക്കാന്‍ എനിക്കു സാധിച്ചിട്ടില്ല. ആ വീഴ്ച അവരവര്‍ മാതൃഭാഷാസ്നേഹം പ്രമാണിച്ചു ക്ഷമിക്കുമെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. ഗുണത്തിനോ ദോഷത്തിനോ ഉദാഹരണങ്ങളെ ഉദ്ധരിക്കുന്നതില്‍ പക്ഷപാതമോ പൌരോഭാഗ്യമോ എന്നെ വ്യാമോഹിപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്നു ഞാന്‍ ഗ്രന്ഥകാരന്മാരെ പ്രത്യേകം അറിയിച്ചുകൊള്ളുന്നു. ഭാഷയില്‍ ഗദ്യരീതി നാള്‍ക്കുനാള്‍ അഭിവൃദ്ധിയെ പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാല്‍ ഒരാളുടെ തന്നെ ഇന്നത്തെ കൃതിക്ക് ഇന്നലത്തേതില്‍ അധികം ഉല്‍ക്കര്‍ഷം പ്രായേണ കാണുന്നുണ്ട്. അതിനാല്‍ ഗുണദോഷകല്പനകാലം എന്ന ഉപാധിയെമാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതേയുള്ളു എന്നു സമാധാനപ്പെടുകയും ചെയ്യാം.

പ്രൂഫ് നോക്കുന്നതോടുകൂടി പ്രതിപാദ്യവസ്തുതന്നെ സദയം പരിശോധിച്ചു പ്രൌഢമായ ഒരു അവതാരികയും ചേര്‍ത്ത് പ്രകൃതപുസ്തകം ഈ വിധം അച്ചടിപ്പിച്ചുതന്ന വകയ്ക്ക് കൊച്ചിയില്‍ 11–ആം കൂര്‍ രാമവര്‍മ്മ അപ്പന്‍‌തമ്പുരാന്‍ തിരുമനസ്സിലെ പേരില്‍ ഞാന്‍ അത്യന്തം കൃതജ്ഞനായിരിക്കുന്നു. പദങ്ങളിലൊ, വാചകങ്ങളിലൊ, ശൈലികളിലൊ ദേശവ്യത്യാസങ്ങളാലുണ്ടാകുന്ന ന്യൂനതകളെ പ്രത്യേകിച്ചും ശ്രദ്ധിച്ചു പരിഹരിക്കണമെന്നുള്ള പ്രാര്‍ത്ഥനയോടുകൂടിയാണ് കൈയെഴുത്തുകോപ്പി ഞാന്‍ അവിടുത്തെ സന്നിധിയില്‍ സമര്‍പ്പിച്ചത്. ഈ കൃത്യം നിര്‍വ്വഹിക്കുന്നതിനു അഭിജനം, ആഭിജാത്യം, അഭിയുക്തത, അഭിയോഗം മുതലായ സകല സാമഗ്രികളും തികഞ്ഞ വേറെ ഒരു പ്രസാധകനെ കിട്ടുന്നതുമല്ല. തത്താദൃശനായ പ്രസാധകന്റെ മേല്‍നോട്ടത്തോടുകൂടി വെളിയില്‍ പുറപ്പെടുന്ന, ഒരു പുസ്തകത്തെപ്പറ്റി തല്‍ക്കര്‍ത്താവിന് ഔത്സുകപ്പെടുന്നതിനു ലേശം അവകാശമില്ലെന്നുള്ള സമാധാനത്തോടുകൂടി സാഹിത്യസാഹ്യത്തെ മഹാജനസമക്ഷം അര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഏ. ആര്‍. രാജരാജവര്‍മ്മ
മാവേലിക്കര
1911 മെയ് 16

എ.ആര്‍. രാജരാജവര്‍മ്മ

മലയാള ഭാഷയുടെ വ്യാകരണം ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച വ്യക്തിയാണ് കേരള പാണിനി എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന എ.ആര്‍. രാജരാജവര്‍മ്മ (ജീവിതകാലം: 1863 ഫെബ്രുവരി 20 – 1918 ജൂണ്‍ 18, മുഴുവന്‍ പേര്: അനന്തപുരത്തു രാജരാജവര്‍മ്മ രാജരാജവര്‍മ്മ). ചങ്ങനാശ്ശേരിയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. വൈയാകരണകാരന്‍ എന്നതിനു പുറമേ, നിരൂപകന്‍, കവി, ഉപന്യാസകാരന്‍, സര്‍വ്വകലാശാലാ അദ്ധ്യാപകന്‍, വിദ്യാഭ്യാസപരിഷ്കര്‍ത്താവ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രശസ്തനായി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകങ്ങളില്‍ മലയാളഭാഷയുടെ വ്യാകരണം, ഛന്ദശാസ്ത്രം, അലങ്കാരാദിവ്യവസ്ഥകള്‍ എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം നിയതമായ രൂപരേഖകളുണ്ടാക്കി. സംസ്കൃതഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനായ പാണിനി, അഷ്ടാദ്ധ്യായി ഉള്‍പ്പെടുന്ന പാണിനീസൂക്തങ്ങളിലൂടെ സംസ്കൃതവ്യാകരണത്തിനു ശാസ്ത്രീയമായ ചട്ടക്കൂടുകള്‍ നിര്‍വ്വചിച്ചതിനു സമാനമായി കേരളപാണിനീയം എന്ന മലയാളവ്യാകരണ ഗ്രന്ഥം ഏ.ആര്‍. രാജരാജവര്‍മ്മയുടെതായിട്ടുണ്ടു്. മലയാളവ്യാകരണം ശാസ്ത്രീയമായി ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ ഏ.ആറിന്റെ സംഭാവനകള്‍ കണക്കിലെടുത്തു് അദ്ദേഹത്തെ കേരളപാണിനി എന്നും അഭിനവപാണിനി എന്നും വിശേഷിപ്പിച്ചുപോരുന്നു.

ജീവിതരേഖ

ചങ്ങനാശ്ശേരിയിലെ ലക്ഷ്മീപുരം കോവിലകത്താണ് 1863 ഫെബ്രുവരി 20-ന് (1038 കുംഭം 9നു്) എ.ആര്‍. രാജരാജവര്‍മ്മ ജനിച്ചത് പിതാവ് കിടങ്ങൂര്‍ ഓണന്തുരുത്തി പാറ്റിയാല്‍ ഇല്ലത്ത് വാസുദേവന്‍ നമ്പൂതിരി, മാതാവ് ഭരണി തിരുനാള്‍ തമ്പുരാട്ടി. അമ്മ, കേരളവര്‍മ്മ വലിയ കോയിത്തമ്പുരാന്റെ മാതൃസഹോദരിയായിരുന്നു. ലക്ഷ്മീപുരം കൊട്ടാരം അക്കാലത്ത് സമ്പന്നമായിരുന്നെങ്കിലും അന്തച്ഛിദ്രത്താല്‍ അശാന്തമായിരുന്നു. തന്മൂലം അതിലെ ഒരു ശാഖ മൂത്തകോയിത്തമ്പുരാന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ ആദ്യം കാര്‍ത്തികപ്പള്ളിയിലേയ്ക്കും പിന്നീട്‌ ഹരിപ്പാട്ട്‌ അനന്തപുരം കൊട്ടാരത്തിലേയ്ക്കും താമസം മാറ്റി. ഈ കൊട്ടാരം മഹാരാജാവിന്റെ സഹായത്തോടെ മൂത്തകോയിത്തമ്പുരാന്‍ തന്നെ പണി കഴിപ്പിച്ചതായിരുന്നു. അനന്തപുരത്ത്‌ താമസമാക്കിയ താവഴിയിലാണ് രാജരാജവര്‍മ്മ ഉള്‍പ്പെടുന്നത്. ‘എ.ആര്‍.’ എന്ന നാമാക്ഷരിയിലെ ‘എ’ അനന്തപുരം കൊട്ടാരത്തേയാണ്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓമനപ്പേര്‍ കൊച്ചപ്പന്‍ എന്നായിരുന്നു. ക്ലേശകരമായ ജീവിതമായിരുന്നു ഹരിപ്പാട്ട്.

വിദ്യാഭ്യാസം

പ്രഥമഗുരു ചുനക്കര വാര്യര്‍ ആയിരുന്നു. ചുനക്കര ശങ്കരവാര്യരും ഗുരുവായിരുന്നു. പന്ത്രണ്ട് വയസ്സായപ്പോഴേക്കും കണക്കും കൂട്ടിവായനയും പഠിച്ചു. ആയില്യം തിരുനാള്‍ മഹാരാജാവിനാല്‍ നാടു കടത്തപ്പെട്ട കേരളവര്‍മ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാന്‍ ഹരിപ്പാട്ടു താമസമാക്കിയപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കേരളവര്‍മ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാന്റെ കീഴില്‍ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിച്ചു. നാലഞ്ചുകൊല്ലം നീണ്ടു നിന്ന ഈ കാലയളവില്‍ അദ്ദേഹം മാനവേദചമ്പു, നൈഷധം മുതലായ കാവ്യങ്ങളിലും ശാകുന്തളം, മാലതീമാധവം തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങളിലും കുവലയാനന്ദം, രസഗംഗാധരം എന്നീ അലങ്കാരഗ്രന്ഥങ്ങളിലും വ്യാകരണത്തില്‍ സിദ്ധാന്തകൌമുദിയിലും പാണ്ഡിത്യം നേടി.

1881-ല്‍ വലിയകോയിത്തമ്പുരാന്‍ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോള്‍ കൊച്ചപ്പനും കൂടെ പോയി. അവിടെ സര്‍ക്കാര്‍ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ഹൈസ്കൂളില്‍ നാലാം ക്ലാസ്സില്‍ ചേരുകയും ചെയ്തു. ഹൈസ്കൂള്‍ വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് സാഹിത്യവാസനയാല്‍ അദ്ദേഹം പരക്കെ അറിയപ്പെടുവാന്‍ തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് രാജകൊട്ടാരത്തില്‍ വിശാഖംതിരുനാളിന്റെ മകനോടൊത്ത്‌ ട്യൂട്ടര്‍മാരുടെ കീഴില്‍ പഠിക്കാന്‍ അനുവാദം കിട്ടി. വിശാഖം തിരുനാള്‍ അദ്ദേഹത്തെ രാജരാജന്‍ എന്ന് വിളിച്ചു. ഇരുപതാമത്തെ വയസ്സില്‍ അദ്ദേഹം മട്രിക്കുലേഷന്‍ പാസ്സായി. അമ്മ മരണമടഞ്ഞതിനാല്‍ ഒരുവര്‍ഷം വിദ്യാഭ്യാസം മുടങ്ങിയെങ്കിലും അടുത്തവര്‍ഷം കോളേജില്‍ ചേര്‍ന്നു. എഫ്‌.എ. പരീക്ഷയും രസതന്ത്രം ഐച്ഛികമായെടുത്ത് ബി.എ. പരീക്ഷയും വിജയിച്ചു.

ഔദ്യോഗികജീവിതം

ശ്രീമൂലം തിരുനാള്‍ മഹാരാജാവ് 1890-ല്‍ എ.ആറിനെ സംസ്കൃത പാഠശാലയില്‍ ഇന്‍സ്പെക്ടറായി നിയമിച്ചു. എ.ആര്‍. ഈ കാലയളവില്‍ നിഷ്കൃഷ്ടമായ പാഠ്യപദ്ധതിയും പാശ്ചാത്യരീതിയിലുള്ള ശിക്ഷാക്രമവും നടപ്പാക്കി. ജോലിക്കിടയില്‍ സംസ്കൃതത്തില്‍ എം.എ. എഴുതിയെടുത്തു.

1894-ല്‍ സംസ്കൃത മഹാപാഠശാലയിലെ പ്രിന്‍സിപ്പലായി നിയമിതനായി. അഞ്ചുവര്‍ഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരം മഹാരാജാസ് കോളേജിലെ നാട്ടുഭാഷാ സൂപ്രണ്ടായി. അദ്ദേഹം കോളേജുകളില്‍ ഭാഷാസംബന്ധമായി ക്ലാസ്സുകള്‍ എടുക്കാനായി തയ്യാറാക്കിയ കുറിപ്പുകളില്‍ നിന്നാണ് ഭാഷാഭൂഷണം, വൃത്തമഞ്ജരി, സാഹിത്യസാഹ്യം തുടങ്ങിയ കൃതികള്‍ മലയാളത്തിന് ലഭിച്ചത്. 13 വര്‍ഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന് സംസ്കൃത-ദ്രാവിഡ ഭാഷകളുടെ പ്രൊഫസ്സറായി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു.

കുടുംബം

ബിരുദമെടുക്കുന്നതിന്ന്‌ മൂന്നുമാസം മുമ്പ്‌ രാജരാജവര്‍മ്മ വിവാഹിതനായി. മൂത്ത കോയിത്തമ്പുരാന്റെ മൂന്നാമത്തെ പുത്രിയും മാവേലിക്കര എം. ഉദയവര്‍മ്മരാജായുടെ കനിഷ്ഠസഹോദരിയുമായ മഹാപ്രഭതമ്പുരാട്ടിയായിരുന്നു വധു. മൂന്ന് ആണും അഞ്ച് പെണ്ണുമായി ഈ ദമ്പതികള്‍ക്ക് എട്ടു സന്താനങ്ങള്‍ പിറന്നു. മക്കളില്‍ മാവേലിക്കര ഭാഗീരഥി അമ്മത്തമ്പുരാനും, എം രാഘവവര്‍മ്മരാജയും പ്രശസ്തരാണ്.

അവസാനകാലം

തിരുവനന്തപുരം മഹാരാജാസ് കോളേജില്‍ പ്രൊഫസറായിരിക്കുന്ന കാലത്ത്, സാധാരണ ജലദോഷപ്പനിയായി ആരംഭിച്ച അസുഖം സന്നിപാതജ്വരമായി മൂര്‍ച്ഛി‍ച്ചതിനെത്തുടര്‍ന്ന് 1093 മിഥുനം 4-ന് (1918 ജൂണ്‍ 18-ന്) മാവേലിക്കര ശാരദാലയത്തില്‍ വെച്ച് 56-ആം വയസ്സില്‍ എ.ആര്‍. രാജരാജവര്‍മ്മ മരണമടഞ്ഞു.

രാജരാജവര്‍മ്മയുടെ ജീവിതത്തിലെ വിശദാംശങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊള്ളിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളായ ഭാഗീരഥിഅമ്മത്തമ്പുരാനും എം. രാഘവവര്‍മ്മയും ചേര്‍ന്ന്‌ ‘രാജരാജവര്‍മ്മ’ എന്ന പുസ്തകം പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്. മൂന്നുഭാഗങ്ങളിലായി സാമാന്യം വിസ്തരിച്ചെഴുതിയ ഈ ജീവചരിത്രഗ്രന്ഥത്തില്‍നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളെക്കുറിച്ച് ഒരേകദേശരൂപവും ലഭിയ്ക്കും. ഔദ്യോഗികജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസപരിഷ്കാരങ്ങളും

സംസ്കൃതകോളേജിലായിരുന്ന കാലത്ത്‌ അവിടെ സംസ്കൃതത്തിന്നു പുറമെ ഭൂമിശാസ്ത്രം, ഗണിത ശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ ഇതര വിഷയങ്ങള്‍ സിലബസില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തുക, എല്ലാ ദരിദ്രവിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കും വിദ്യാര്‍ത്ഥിവേതനം അനുവദിക്കുക, അദ്ധ്യാപകര്‍ക്ക്‌ ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഭാഷയില്‍ പരിചയം ഉണ്ടാക്കുക, കൃത്യവും ആസൂത്രിതവുമായ സമയവിവരപ്പട്ടികകള്‍ വെച്ച്‌ അദ്ധ്യാപനം ചിട്ടപ്പെടുത്തുക എന്നിങ്ങനെ നിരവധി പരിഷ്കാരങ്ങള്‍ രാജരാജവര്‍മ്മ ഏര്‍പ്പെടുത്തി. സിലബസ്‌ പരിഷ്കരണം നടപ്പിലാക്കാന്‍ ആവശ്യമായ പാഠ്യപുസ്തകങ്ങളും അദ്ദേഹം അക്കാലത്ത്‌ വിരചിച്ചു. അഞ്ചുകൊല്ലത്തെ സേവനത്തിനുശേഷം പ്രിന്‍സിപ്പല്‍ സ്ഥാനം ഗണപതിശാസ്ത്രികളെ ഏല്‍പിച്ച്‌ മഹാരാജാസ്‌ കോളേജിലേയ്ക്ക്‌ പോയെങ്കിലും മരിക്കുന്നതുവരെ സംസ്കൃതകോളേജിന്റെ കാര്യത്തില്‍ നിതാന്തശ്രദ്ധ പുലര്‍ത്തുവാനും കഴിയുന്ന സഹായങ്ങള്‍ അപ്പപ്പോള്‍ ചെയ്‌തുകൊടുക്കുവാനും അദ്ദേഹം നിഷ്കര്‍ഷിച്ചുപോന്നു.

മഹാരാജാസ്‌ കോളേജില്‍ നാട്ടുഭാഷാസൂപ്രണ്ടും പിന്നീട്‌ പ്രൊഫസറുമായി ജോലിനോക്കിയിരുന്ന കാലത്ത്‌ കോളേജിലെ നാട്ടുഭാഷാധ്യാപകരുടെ ശോചനീയാവസ്ഥയ്ക്ക്‌ അറുതിവരുത്തുവാന്‍ രാജരാജവര്‍മ്മ ചെയ്‌ത യത്നങ്ങള്‍ എടുത്തുപറയത്തക്കതാണ്. ഇതര വകുപ്പു മേധാവികളായ വിദേശികളുടെ ഗ്രേഡും ശമ്പളവും മലയാളം, സംസ്കൃതം തുടങ്ങിയ ഭാഷാവിഭാഗങ്ങളിലെ മേധാവികള്‍ക്കുകൂടി വകവെപ്പിച്ചെടുക്കാന്‍ ഏ.ആറിനു കഴിഞ്ഞു.

കേരളപാണിനീയം, ഭാഷാഭൂഷണം, വൃത്തമഞ്ജരി, സാഹിത്യസാഹ്യം തുടങ്ങിയവ അന്ന്‌ ക്ലാസ്സിലെ ആവശ്യത്തിനു പാകത്തില്‍ തയ്യാറാക്കിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ്‌. മാതുലനായ “വലിയകോയിത്തമ്പുരാന്റെ” വിയോഗം കൊണ്ടും സ്വപുത്രന്റെ അകാലമൃത്യുകൊണ്ടും മറ്റും അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്ന തീവ്രദുഃഖം സഹനീയമായത്‌ ഇതുപോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ നിര്‍മ്മിതിയില്‍ മുഴുകിയതു കൊണ്ടാണെന്ന്‌ ഏ.ആര്‍. തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌.

പാണ്ഡിത്യം കൊണ്ടായാലും ഭാഷാസ്വാധീനം കൊണ്ടായാലും കേരളപാണിനിക്ക്‌ സംസ്കൃതവും മലയാളവും തമ്മില്‍ ഭേദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. കാവ്യങ്ങളും വ്യാകരണഗ്രന്ഥങ്ങളുമായി ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇരുപത്തിരണ്ടു കൃതികള്‍ സംസ്കൃതത്തിലുണ്ട്‌; മലയാളത്തില്‍ ഇരുപത്തൊന്നും. ഗ്രന്ഥരചനയ്ക്കുപുറമെ തന്റേതായ ഒരു പാരമ്പര്യം മലയാളസാഹിത്യത്തില്‍ വേരുപിടിപ്പിക്കുവാനും ഏ.ആറിനു കഴിഞ്ഞു. കേരളവര്‍മ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ തഴച്ചുവന്ന നിയോക്ലാസ്സിക്‌ പ്രവണതയ്ക്ക്‌ തക്ക സമയത്തു കടിഞ്ഞാണിടാനും, ഭാഷാസഹിതിയെ നിര്‍ണായകമായ ഒരു ദശാസന്ധിയില്‍ നേര്‍വഴിക്കു തിരിച്ചുവിടാനും ശക്‌തിയും വിവേകവും കാണിച്ചു എന്നത്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യബോധത്തിന്ന്‌ അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു വലിയ നേട്ടമാണ്‌. മുന്‍തലമുറയുടെയും പിന്‍തലമുറയുടെയും കാലാഭിരുചികളോട്‌ സുദൃഢമായി ഇണങ്ങിനില്‍ക്കാന്‍ തക്കവണ്ണം തരംഗവൈവിധ്യമാര്‍ന്ന സംവേദനശേഷിയുടെ ഉടമയായിരുന്നു രാജരാജവര്‍മ്മ. വൈയാകരണന്മാര്‍ തദ്ധിതമൂഢന്മാരായ ശുഷ്കപണ്ഡിതന്മാരാണെന്ന ജനബോധം, പുതുമക്കാര്‍ പറയുമ്പോലെ, തിരുത്തിക്കുറിക്കുകമാത്രമല്ല, താനൊരു ഗതിപ്രതിഷ്ഠാപകന്‍ (trend setter) ആണെന്ന്‌ തെളിയിക്കുകകൂടി ചെയ്‌തു അദ്ദേഹം.

കൃതികള്‍

സ്വന്തം ഉദ്യോഗമായ ഭാഷാ അദ്ധ്യയനത്തിന് പ്രയുക്തമായ പാഠപുസ്തകങ്ങളുടെ അഭാവമാണ് കേരളപാണിനിയെ ഒരു മഹദ്ഗ്രന്ഥകാരനാക്കി മാറ്റിയത് എന്നു പറയാം. എന്നാല്‍ പില്‍ക്കാലത്ത് ഒരു ഭാഷയുടെ തന്നെ ചട്ടക്കൂടുകള്‍ ഉറപ്പിച്ചുനിര്‍ത്താന്‍ പോന്ന അസ്ഥിവാരക്കല്ലുകളായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകങ്ങള്‍ മാറി.

ഇതുവരെ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടതായി 33 മലയാളകൃതികള്‍, 66 ലേഖനങ്ങളും അവതാരികകളും, 15 സംസ്കൃതരചനകള്‍ എന്നിങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളെ കണക്കാക്കാം. ഇവയെല്ലാം വ്യത്യസ്തങ്ങളായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനാവൈഭവത്തെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നവയുമാണ്.

രാജരാജവര്‍മ്മയുടെ വക അമൂല്യപാരിതോഷികങ്ങളായി മലയാളത്തിനു ലഭിച്ചവയാണ് ‘കേരളപാണിനീയം’ (മലയാളഭാഷാവ്യാകരണം), ഭാഷാഭൂഷണം (അലങ്കാരാദി കാവ്യനിര്‍ണ്ണയപദ്ധതി), വൃത്തമഞ്ജരി (മലയാളകവിതയുടെ ഛന്ദശ്ശാസ്ത്രപദ്ധതി) എന്നിവ. ഇന്നും ഈ കൃതികളാണ് പ്രസ്തുത വിഷയങ്ങളില്‍ മലയാളത്തിലെ ആധികാരിക അവലംബങ്ങള്‍. സാഹിത്യസാഹ്യം (ഗദ്യരചനാപാഠം), ലഘുപാണിനീയം, മണിദീപിക (സംസ്കൃതവ്യാകരണം), മധ്യമവ്യാകരണം (പ്രാരംഭമലയാളവ്യാകരണം) എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹം രചിച്ച ഭാഷാപഠനസഹായികള്‍.

തര്‍ജ്ജമസാഹിത്യത്തില്‍ ഒരു പുതിയ വഴി തുറന്നു വിട്ടവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വപ്നവാസവദത്തം, മാളവികാഗ്നിമിത്രം, ചാരുദത്തന്‍, ഭാഷാകുമാരസംഭവം, മേഘദൂത് തുടങ്ങിയവ.

നളചരിതം ആട്ടക്കഥയുടെ വ്യാഖ്യാനമായ കാന്താരതാരകം, നളിനിയുടെ അവതാരിക, പ്രാസവാദത്തിലെ യുക്തിയുക്തമായ പ്രസ്താവങ്ങള്‍ എന്നിവ മലയാളസാഹിത്യചരിത്രത്തില്‍ അദ്ദേഹത്തിനൊരു യുഗപുരുഷന്റെ പ്രഭാവം നേടിക്കൊടുത്തു.

കാല്പനികമലയാളസാഹിത്യചരിത്രത്തിലെ വര്‍ണ്ണാഭമായ ഒരേടാണ് മലയവിലാസം. മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിനുശേഷമുള്ള മൗലികമായ സംസ്കൃതകൃതികളില്‍ ആംഗലസാമ്രാജ്യത്തിന് സമുന്നതപദവി തന്നെയുണ്ടെന്ന് പണ്ഡിതന്മാരും സമ്മതിച്ചു തന്നിട്ടുണ്ട്.

അദ്ധ്യായം 1
പീഠിക

ഭാഷ കൊണ്ട് ആശയങ്ങളെ വെളിവായി പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന കലയ്ക്ക് സാഹിത്യവിദ്യ എന്നുപേര്‍. ‘വായ്മൊഴി’, എന്നും ‘വരമൊഴി’ എന്നും ഭാഷയ്ക്കുള്ള രണ്ടു പിരിവ് വ്യാകരണത്തില്‍ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതിനാല്‍ വരമൊഴി എല്ലാം സാഹിത്യത്തില്‍ അടങ്ങുന്നു. സാധാരണ നിത്യവൃത്തിയിലെ ആവശ്യങ്ങളില്‍ ഒഴികെയുള്ള ഭാഷയുടെ വിനിയോഗമെല്ലാം തന്നെ സാഹിത്യത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടതായി വിചാരിക്കാം. സഭായോഗങ്ങളിലും മറ്റും ചെയ്യുന്ന പ്രസംഗം, കോടതികളില്‍ വക്കീലന്മാര്‍ ചെയ്യുന്ന ഉപന്യാസം, ക്ലാസ്സുകളില്‍ പ്രൊഫസറന്മാര്‍ ചെയ്യുന്ന വ്യാഖ്യാനം ഇതെല്ലാം വരമൊഴിയല്ലെങ്കിലും സാഹിത്യത്തില്‍ അന്തര്‍ഭവിക്കുന്നു; നേരേമറിച്ച് വര്‍ത്തമാനക്കത്തുകള്‍, കണക്കുകള്‍, വരിയോലകള്‍ മുതലായവ വരമൊഴികളാണെങ്കിലും സാഹിത്യമെന്നു ഗണിക്കപ്പെടാറില്ല. സാഹിത്യം എന്ന ശബ്ദം വ്യാപകമായ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ സര്‍വ്വവിധമായ ലിഖിതഭാഷയേയും ക്രോഡീകരിക്കുന്നു. വ്യാപ്യമായ അര്‍ത്ഥത്തിലാകട്ടെ ആ ശബ്ദം കൊണ്ടു വിജ്ഞാനപ്രദങ്ങളും വിനോദകരങ്ങളുമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളെ മാത്രമേ ഗ്രഹിക്കാറുള്ളു.

ആദികാലങ്ങളില്‍ പ്രധാനഗ്രന്ഥങ്ങളെല്ലാം കീര്‍ത്തനം, കിളിപ്പാട്ട്, തുള്ളല്‍‌പ്പാട്ട്, ശ്ലോകം മുതലായ വൃത്തനിബന്ധനയുള്ള കൃതികളായിരുന്നതിനാല്‍ ‘സാഹിത്യം’ എന്നു കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ ആവക കൃതികളാണ് നമ്മുടെ ബുദ്ധിയില്‍ ആദ്യമായി ആരോഹണം ചെയ്യുന്നത് എന്നുവന്നേക്കാം. ഈ ഭ്രമത്തിന് നാം ഇട കൊടുക്കരുത്. സരസമായ ഒരു കൃതി പദ്യരൂപമായാലും ഗദ്യരൂപമായാലും സാഹിത്യം തന്നെ. ഇതിന്മണ്ണം ഉപമാരൂപകാദ്യലങ്കാരങ്ങള്‍, പ്രസാദമാധുര്യാദിഗുണങ്ങള്‍, വ്യംഗചമല്‍ക്കാരങ്ങള്‍ ഇത്യാദികളും പദ്യത്തെ എന്നപോലെ ഗദ്യത്തേയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവയാകുന്നു. ഗദ്യം, പദ്യം, എന്ന് സാഹിത്യത്തിന്റെ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളാകുന്നു. അക്ഷരങ്ങള്‍ക്കോ മാത്രകള്‍ക്കോ രണ്ടിനുമോ ഒരുമാതിരി നിബന്ധനയുള്ളതു പദ്യം; ഇല്ലാത്തതു ഗദ്യം. അലങ്കാരാദിചമല്‍ക്കാരങ്ങളെല്ലാം രണ്ടിനും ഒരുപോലെത്തന്നെ വരാം. വിഷയസ്വഭാവമാണ് അതുകളുടെ നിയാമകം. പ്രബന്ധത്തിന്റെ രൂപഭേദമല്ല. ചമല്‍ക്കാരപ്രധാനമായ കൃതിക്കു കാവ്യം എന്നുപേര്‍ പറയാറുണ്ട്; ഇവിടെയും ഗദ്യപദ്യഭേദം കാണിക്കാറില്ല. ‘ഇന്ദുലേഖ’ മുതലായ ഗദ്യകൃതികള്‍ കാവ്യങ്ങളാണ് . ‘സഹസ്രയോഗം’ ‘കാലദീപം’ മുതലായ പദ്യകൃതികള്‍ കാവ്യങ്ങളല്ല.

സ്വരൂപത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിഭജിക്കുന്നതായാല്‍ സാഹിത്യത്തിന്ന് അല്ലെങ്കില്‍ കൃതികള്‍ക്ക് പദ്യം ഗദ്യം മിശ്രം എന്നു മൂന്നു വിഭാഗങ്ങള്‍ ചെയ്യാം; കിളിപ്പാട്ട്, വള്ളപ്പാട്ട്, തുള്ളല്‍‌പ്പാട്ട്, കീര്‍ത്തനം, പാനം, പദ്യം, മഹാകാവ്യം, ഖണ്ഡകാവ്യങ്ങള്‍ മുതലായതെല്ലാം പദ്യകൃതികള്‍; ചമ്പുവും നാടകവും മിശ്രകൃതികള്‍; ശേഷമെല്ലാം ഗദ്യകൃതികള്‍. സരസവിഷയങ്ങളെപ്പറ്റി കവിതയുണ്ടാക്കുന്നതിലാണു പദ്യത്തിന്റെ പ്രധാനമായ ഉപയോഗം. മുന്‍പ്രസ്താവിച്ച ‘കാലദീപം’ മുതലായ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ ഓര്‍മ്മവെയ്ക്കുവാനുള്ള സൌകര്യത്തിനുവേണ്ടി പദ്യങ്ങളായി ചമച്ചിരിക്കുന്നു. വിഷയവിഭാഗപ്പട്ടിക, അകാരാദിക്രമത്തിനു സൂചി മുതലായ സൌകര്യങ്ങളോടുകൂടി അച്ചടിച്ചിട്ടുള്ള പുസ്തകങ്ങളില്ലാതിരുന്നതിനാല്‍ പഴയ കാലങ്ങളില്‍ ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ഉരുവിട്ടു ഹൃദിസ്ഥമാക്കിയിരുന്നു. പദ്യങ്ങളിലെ വൃത്തബന്ധം ഉരുവിടുന്നതിന് ഒരു വലിയ സഹായവുമായിരുന്നു.

ഇച്ചൊന്ന രണ്ടു പ്രയോജനവും കൂടാതെയും ശ്ലോകമുണ്ടാക്കുന്നവര്‍ നമ്മുടെ ഇടയില്‍ ധാരാളമുണ്ട്. ഒരു ഭാഷയുടെ പ്രാബല്യം നിശ്ചയിക്കുന്നത് അതിലുള്ള ഗദ്യകൃതികളുടെ എണ്ണവും വണ്ണവും നോക്കിയിട്ടാണ് എന്ന് അഭിയുക്തന്മാര്‍ പറയാറുണ്ട്. അതു നേരേമറിച്ചായിരുന്നുവെങ്കില്‍ മലയാളഭാഷയോളം പ്രാബല്യമേറിയ മറ്റൊരു ഭാഷയുമില്ലെന്നു നമുക്ക് അഭിമാനിക്കാമായിരുന്നു. സ്വല്പം വൈദ്യവും ജ്യോത്സ്യവും ഇല്ലാത്ത ആളുകളില്ലെന്ന് ഒരു ചൊല്ലുണ്ട്; മലയാളികളുടെ അപ്പോഴത്തെ പദ്യരചനാഭ്രമം ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ആ കൂട്ടത്തില്‍ കവിതയെക്കൂടി ചേര്‍ക്കാമെന്നു തോന്നുന്നു. വര്‍ത്തമാനപ്പത്രങ്ങളിലും മാസികകളിലും പലവിധം പദ്യകൃതികള്‍ വായിച്ചിട്ട് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കു പഠിത്തം പൂര്‍ത്തിയാകും മുമ്പുതന്നെ കവിതാകൌതുകം കടന്നുകൂടുന്നു. നാലുപാദം ചേര്‍ത്താല്‍ ശ്ലോകമായി; ഓരോ പാദത്തിലും രണ്ടാമത്തെ അക്ഷരം ഒന്നുപോലെ വരുത്താന്‍ കഴിഞ്ഞാലോ അവന്‍ മഹാകവി തന്നെ. വിഷയം ആരു വകവയ്ക്കുന്നു? അതെത്രയും നിസ്സാരമാകുന്നുവോ, അത്രയും കവിക്കു മാഹാത്മ്യമാണ്. മാസികകളുടെ വിഷയസൂചി പരിശോധിക്കുന്നതായാല്‍ കഴുത, കുതിര, കാകന്‍, മണ്ണാങ്കട്ട മുതലായതു മുമ്പിട്ടു കാണാം. കാളിദാസന്‍, ഷെല്ലി മുതലായ മഹാകവികള്‍ക്ക് അചേതനമായ മേഘത്തെ വര്‍ണ്ണിക്കാമെങ്കില്‍ നമ്മുടെ കവികള്‍ക്കു ചേതനമായ കാകനേയും മറ്റും പുകഴ്ത്തരുതോ? സംസ്കൃതപുരാണങ്ങള്‍, ഇംഗ്ലീഷ് നാടകങ്ങള്‍, തമിഴ്നാടകങ്ങള്‍ ഇതെല്ലാം തര്‍ജ്ജമചെയ്തു കഴിഞ്ഞു. ഇനി ഏതു ഭാഷയിലാണു പരിഭാഷപ്പെടുത്തത്തക്ക പദ്യഗ്രന്ഥങ്ങളുള്ളതെന്നാണ് ആലോചന.

അന്യഭാഷകളില്‍ ഉത്തമഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ രചിച്ചിട്ടുള്ള മഹാകവികളുടെ കൃതികളെ ഭാഷാന്തരം ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാക്കളുടെ അഭിന്ദനീയമായ വ്യവസായത്തെ അപവദിക്കണമെന്നോ, ശ്ലോകകാവ്യങ്ങളുടെ നാനാപ്രകാരങ്ങളായ ഉപയോഗങ്ങളെ അപലപിക്കണമെന്നോ അല്ല ഇത്രയും പ്രസ്താവിച്ചതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. പദ്യത്തിലധികം ഗദ്യത്തിനാണ് മലയാളത്തില്‍ ആവശ്യം നേരിട്ടിട്ടുള്ളതെന്ന വാസ്തവത്തെ ബലപ്പെടുത്തിക്കാണിക്കാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം ഇത്രയും പ്രസ്താവിച്ചതാണ്; പദ്യനിര്‍മ്മാണത്തില്‍ ചെയ്തുവരുന്ന ശ്രമത്തില്‍ പകുതിയെങ്കിലും ഗദ്യനിര്‍മ്മാണത്തിലായിരുന്നുവെങ്കില്‍ മലയാളഭാഷയ്ക്ക് അതില്പരം ഒരു ശ്രേയസ്സു വരാനില്ലെന്നുള്ള എന്റെ താഴ്മയായ അഭിപ്രായം വെളിപ്പെടുത്തണമെന്നു മാത്രമേ വിവക്ഷിതമുള്ളു. മറ്റു സംഗതികളിലെന്നപോലെ സാഹിത്യത്തിലും ആവശ്യവും ആഡംബരവും വേറെ ആണ്. നിത്യം ആഹാരം ചെയ്യണമെന്നത് ഒരു ആവശ്യമാകുന്നു. അതിനു സദ്യയുടെ വട്ടങ്ങള്‍ വേണമെന്നത് ആഡംബരം. ദേഹത്തിന്റെ നഗ്നത മറയ്ക്കാന്‍ വസ്ത്രം കൂടിയേ തീരൂ; അതിനു കസവുകരയും കുറിയും വേണമെന്നില്ല. നിത്യോപയോഗത്തിനു വേണ്ടതിലധികം വിഭവമുള്ളവരല്ല്ലാതെ ആഡംബരത്തിനു മോഹിക്കരുത്. തക്കതായ വിഭവമുള്ളവര്‍ക്കുപോലും ആഡംബരപ്രിയത്വം ആശാസ്യമല്ല. നിത്യപരിശീലനം കൊണ്ട് ആഡംബരങ്ങള്‍ക്ക് ആസ്വാദ്യത കുറയുന്നു. ആസ്വാദ്യത്വം കുറഞ്ഞ് ആഡംബരം ആവശ്യത്തിന്റെ നിലയിലായിപ്പോയാല്‍ പിന്നത്തെ അവസ്ഥ ശോചനീയം തന്നെ. ഭോഗങ്ങള്‍ അനുഭവിച്ചു വിരക്തി വന്നുപോയാല്‍ മനസ്സിനു ഒന്നുകൊണ്ടും രസിക്കാന്‍ സാധിക്കാത്ത ഒരു കഷ്ടസ്ഥിതി വന്നുകൂടും.

വൃത്തബന്ധാദി നിബന്ധനകള്‍ ഇരുന്നാലും ഒരുവിധം നോക്കുമ്പോള്‍ എഴുതി ഫലിപ്പിക്കാന്‍ ഉള്ള എളുപ്പം ഗദ്യത്തിലധികം പദ്യത്തിലാകുന്നു. പദ്യത്തിന്റെ കെട്ടുപാടുതന്നെ അതിനൊരു രക്ഷയാകുന്നു. ക്ഷുദ്രങ്ങളായ ചില ദോഷങ്ങളൊന്നും അതില്‍ തെളിയുകയില്ല. വ്യാകരണനിയമങ്ങള്‍ക്കു തന്നെ അതില്‍ ശൈഥില്യമനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പദങ്ങളെ ക്രമം തെറ്റി പ്രയോഗിക്കാം, ദൂരാന്വയം വകവയ്ക്കേണ്ടതില്ല, ഘടകപദങ്ങളെ പ്രയോഗിക്കാതെ വിടാം, പദ്യത്തില്‍ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ചില പദങ്ങള്‍ തന്നെയുണ്ട്, അലങ്കാരങ്ങള്‍ അണിയിച്ച് ആഹാര്യ(കൃത്രിമ) ശോഭയുണ്ടാക്കാം. ഈവക സൌകര്യങ്ങള്‍ക്കു പുറമെ കവിയശസ്സും ആശാസ്യമാണല്ലോ. എന്നാല്‍ ‘കവി’ എന്ന വിരുതുപോലെതന്നെ ‘ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താ’ എന്ന പേരും വിലയുള്ളതാണെന്ന് ആലോചിക്കേണ്ടതാകുന്നു. ഈ അഭിപ്രായത്തില്‍ പൂര്‍വ്വികന്മാരും യോജിച്ചുകാണുന്നു. ‘ഗദ്യം കവീനാം നികഷം വദന്തി’ – ഗദ്യമെഴുതി ഫലിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് കവിയുടെ സാമര്‍ത്ഥ്യം തെളിയുന്നത്. ഇവിടെ കവിശബ്ദം പ്രയോഗിച്ചിരിക്കയാല്‍ കാവ്യരൂപമായ ഗദ്യമെഴുതുന്നവനേയും കവി എന്നുതന്നെ വിളിച്ചിരുന്നു എന്നു സ്പഷ്ടമാകുന്നു.

ഏതു രൂപത്തിലായാലും സാഹിത്യം വാസനാസാദ്ധ്യമാകുന്നു. വാസനയുള്ളവന്റെ കൃതിക്കുള്ള ആസ്വാദ്യത ഒന്നു വേറെത്തന്നെ. എങ്കിലും വാസന പദ്യകൃതിയിലാണ് അത്യാവശ്യം; വാസനയില്ലാത്തവന്‍ എഴുതിക്കൂട്ടുന്ന ശ്ലോകങ്ങളെയാണ് ‘നാല്‍ക്കാലികള്‍’ എന്നുപറഞ്ഞു പരിഹസിക്കുന്നത്. ഐന്ദ്രജാലികനെപ്പോലെ ഇല്ലാത്തതിനെ ഉണ്ടാക്കുകയും ഉള്ളതിനെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുകയും ആണത്രെ കവിധര്‍മ്മം. ഗദ്യകാരനാകട്ടെ ഉള്ള വാസ്തവം വെളിപ്പെടുത്തിയാല്‍ മതിയാകും.

“നിയതികൃതനിയമരഹിതാം ഹ്ലാദൈകമയീമനന്യപരതന്ത്രാം
നവരസരുചിരാം നിര്‍മ്മിതിമാദധതി ഭാരതീ കവേര്‍ജയതി”

എന്ന് ആലങ്കാരികന്മാര്‍ ഘോഷിക്കുന്ന ബ്രഹ്മസൃഷ്ടി വിലക്ഷണമായ വിചിത്രസൃഷ്ടി ചെയ്യേണ്ടുന്ന ഭാരം കവിക്കേ ഉള്ളു. ഈവിധം തല്‍ക്കാലസ്ഥിതിയുടെ വാസ്തവം പര്യാലോചിക്കുമ്പോള്‍ മലയാളി മടിയനാണെന്നു പണ്ടേതന്നെ ഉള്ള പഴി കവിതാസംരഭംകൊണ്ടു ബലപ്പെടുത്താതെ ഭാഷാഭിമാനികള്‍ ആവശ്യവും ഉപയോഗവും ഉള്ള ഗദ്യഗ്രന്ഥങ്ങളെഴുതി വിജ്ഞാനാഭിവൃദ്ധിക്കു ശ്രമിക്കേണ്ടതാണെന്നു ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

മലയാളത്തില്‍ പദ്യരീതിയെല്ലാം സംസ്കൃതമനുസരിച്ചാകുന്നു. പ്രഭാതത്തില്‍ താമരപ്പൂ വിടരും, ആമ്പല്‍ കൂമ്പും; അന്തിക്ക് നേരെമറിച്ച് ആമ്പല്‍പ്പൂ വിടരും, താമരപ്പൂ കൂമ്പും; അതിനാല്‍ സൂര്യന്‍ കമലിനീവല്ലഭനും, ചന്ദ്രനും കുമുദിനീവല്ലഭനുമാകുന്നു. വേഴാമ്പല്‍ വര്‍ഷജലം മാത്രമേ കുടിക്കയുള്ളു; അതിനാല്‍ അത് മേഘത്തോട് ജലം യാചിക്കുന്നു. മേഘം നദീസമുദ്രാദിജലാശയങ്ങളില്‍നിന്നും ജലം എടുത്തു വര്‍ഷിക്കുന്നു. വര്‍ഷജലബിന്ദുക്കള്‍ മുത്തുച്ചിപ്പിയില്‍ പതിച്ചാല്‍ കാലവിശേഷംകൊണ്ടു മുത്തായി ചമയും. സ്ഥലത്തിലുള്ള ജന്തുക്കളെല്ലാം സമുദ്രത്തിലുണ്ട്. ചമ്പകപ്പൂവില്‍ മാത്രം വണ്ടു ചെല്ലുകയില്ല. അശോകത്തിനു സ്ത്രീകളുടെ പാദസ്പര്‍ശം വളമാണ്. യശസ്സിന്നു വെളുപ്പും സൌരഭ്യവുമുണ്ട്. ദുര്യശസ്സ് കറുപ്പും ദുര്‍ഗന്ധവുമുള്ളതാണ്. വിരഹം ഒരഗ്നിയാകുന്നു; വിരഹിക്കു ചന്ദ്രചന്ദനാദികളില്‍ ഉഷ്ണപ്രീതിയുണ്ടാകും. ചന്ദനവൃക്ഷത്തില്‍ സര്‍വ്വദാ കൃഷ്ണസര്‍പ്പം ചുറ്റിയിരിക്കും. ഉദയാസ്തമയങ്ങള്‍ക്ക് ഓരോ പര്‍വ്വതമുണ്ട്; അതുകള്‍ സമുദ്രത്തിലും ആകാം. ഈവക സംസ്കൃതകവികളുടെ സങ്കേതങ്ങളെല്ലാം ഭാഷയിലും സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗദ്യരീതിക്കാകട്ടെ സംസ്കൃതാശയം വേണ്ട. സംസ്കൃതത്തിനു തന്നെ ശരിയായ ഒരു ഗദ്യരീതി ഏര്‍പ്പെട്ടിട്ടില്ല. ചമ്പുപ്രബന്ധങ്ങളില്‍ കാണുന്ന ഒരുവക ഗദ്യം ആ പേരിനുതന്നെ അര്‍ഹമല്ല. വളച്ചുകെട്ടി വലിച്ചുനീട്ടി വലിയ വലിയ സമാസങ്ങള്‍ കൊണ്ടു നിറച്ച് അവസാനിക്കാത്ത വിശേഷണങ്ങളും ചേര്‍ത്ത് പെരുമ്പാമ്പ് ഇഴയുന്നതുപോലെയുള്ള മട്ടില്‍ എഴുതിക്കൂട്ടുന്ന പദജാലത്തെയാണ് കവികള്‍ പ്രാധാന്യേന ഗദ്യം എന്നു വ്യവഹരിക്കുന്നത്. ശാസ്ത്രകാരന്മാരുടെ ഗദ്യമാകട്ടെ ഇതിനു വിപരീതം “പര്‍വതോവഹ്നിമാന്‍/ ധൂമവത്വാല്‍/ യഥാ മഹാനസെ/ തഥാചായം/ തസ്മാത്തഥാ” പര്‍വ്വതത്തില്‍ അഗ്നിയുണ്ട്; ധൂമമുള്ളതിനാല്‍. അടുക്കളയിലെപ്പോലെ. അതുപോലിവിടെയും. അതിനാലങ്ങനെ ഈമാതിരി മുറിവാക്യങ്ങളാണ് താര്‍ക്കികന്മാര്‍ക്കും മറ്റും പ്രിയം. വാദങ്ങളില്‍ പൂര്‍വ്വപക്ഷവും സിദ്ധാന്തവും തിരിച്ചറിവാന്‍ പ്രയാസം. വാക്യങ്ങളുടെ അന്യോന്യസംബന്ധം കുറിപ്പാന്‍ ഘടകങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കയില്ല. യുക്തിപ്രതിപാദനങ്ങളില്‍ കാര്യകാരണങ്ങള്‍ ചേര്‍ത്ത് ചങ്ങലപോലെ നീട്ടിക്കൊണ്ടു പോകുന്നിടത്ത് മദ്ധ്യേ പല കണ്ണികളും വിട്ടുകളയും. ശാസ്ത്രകാരന്മാരില്‍ പ്രാചീനര്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തിയിരുന്ന സരളരീതിയെ ഈ നവീനര്‍ പരിഷ്കരിക്കുന്നതിനു പകരം ഉടച്ചു നാശമാക്കുകയാണു ചെയ്തത്. താര്‍ക്കികന്മാര്‍ ദീര്‍ഘവാക്യങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കാറില്ലെന്നില്ല; എന്നാല്‍ അവര്‍ വാക്യം നീട്ടുന്നത് സമാസം ചെയ്തു പദങ്ങളെ നീട്ടുന്നതിലാകുന്നു. ഇക്കാലത്തെ ലോകവ്യവഹാരങ്ങള്‍ക്ക് ഉപയോഗികളായ വിഷയങ്ങളും സംസ്കൃതത്തില്‍ ചുരുങ്ങും. അതിനാല്‍ ഗദ്യഗ്രന്ഥകാരന്മാര്‍ക്കു ശബ്ദസമ്പാദനം ഒന്നിനുവേണ്ടി മാത്രമല്ലാതെ രീതിവിഷയാദികളുടെ ആവശ്യത്തിലേക്കായി സംസ്കൃതത്തെ ആശ്രയിക്കേണ്ടതില്ല; താനുണ്ണാത്തവരോ വരം കൊടുക്കുന്നത്?

ഗദ്യഗ്രന്ഥകരണത്തില്‍ ഇംഗ്ലീഷാണു നമ്മെ സഹായിക്കുന്നത്. ദേശം തോറും വേറെ വേറെ ഭാഷകള്‍ സംസാരിക്കുന്ന ഇന്ത്യക്കാര്‍ക്ക് ഒരു പൊതുഭാഷ എന്നു പറയുന്നതിനു ഇംഗ്ലീഷ് ഒന്നേ ഉള്ളു. അതു രാജഭാഷയാണെന്നു മാത്രമല്ല, ലോകമൊട്ടുക്കു പ്രചാരമുള്ളതും ഇഹലോകപ്രയോജനങ്ങള്‍ക്കു സംസ്കൃതത്തേക്കാള്‍ ഉപകരിക്കുന്നതും ആകുന്നു. ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം ആ ഭാഷയിലാണ്; അതില്‍ മാത്രമേ സാധിക്കയുള്ളു. അതിനാല്‍ ‘ഭാഷാഭൂഷണം’ സംസ്കൃതാലങ്കാരികന്മാരുടെ സിദ്ധാന്തങ്ങളനുസരിച്ച് ഉണ്ടാക്കിയതുപോലെ ഈ ‘സാഹിത്യസാഹ്യം’ ആംഗലാലങ്കാരികന്മാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി നിര്‍മ്മിക്കുന്നു. ഭാഷാഭൂഷണത്തില്‍ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ള പ്രധാനാലങ്കാരങ്ങള്‍, വ്യംഗ്യമര്യാദ, ഗുണദോഷങ്ങള്‍ ഇതെല്ലാം ഗദ്യകൃതികളിലും ഉപയോഗമുള്ളവതന്നെ. ആവക സംഗതികളെ ഇവിടെ പ്രത്യേകിച്ചെടുക്കുന്നില്ല.

ഗദ്യം, പദ്യം, മിശ്രം എന്നു സാഹിത്യത്തിന്നു മൂന്നു വിഭാഗം പറഞ്ഞത് അതിന്റെ പുറമേയുള്ള വേഷം പ്രമാണിച്ചാകുന്നു. പ്രയോജനം അല്ലെങ്കില്‍ ഉദ്ദേശ്യം അടിസ്ഥാനമാക്കി വിഭജിക്കുന്നതാകയാല്‍ കൃതികളെ ശാസ്ത്രം എന്നും കാവ്യം എന്നും രണ്ടുവകയായി തരം തിരിക്കാം. ഒരു ഗ്രന്ഥകാരന്‍ ഗ്രന്ഥം നിര്‍മ്മിക്കുന്നതു പ്രധാ‍നമായി ഒരുദ്ദേശം കരുതീട്ടാണല്ലോ; ആ ഉദ്ദേശത്തിന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ചും ഗ്രന്ഥങ്ങളെ വിഭജിക്കാം. ഉദ്ദേശം പ്രാധാന്യേന രണ്ടുവിധം: (1) ഉപദേശം (2) വിനോദം. രാമാദികളെപ്പോലെ വര്‍ത്തിക്കണം, രാവണാദികളെപ്പോലെ അരുത് എന്നു ഗുണദോഷിക്ക മാത്രമല്ല ഇവിടെ ഉപദേശംകൊണ്ടു വിവക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയുടെ രഹസ്യങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുക, ലോകവ്യവഹാരങ്ങളെ വര്‍ണ്ണിക്കുക, കാര്യങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കുക എന്നുവേണ്ട ഏതുപ്രകാരത്തിലും ജ്ഞാനാഭിവൃദ്ധി ചെയ്യുന്നതൊക്കെ ഉപദേശത്തിലുള്‍പ്പെടുന്നു. അതിനാല്‍ ഭാഗവതം,ജ്ഞാനപ്പാന, കാലദീപം, സഹസ്രയോഗം, വിജ്ഞാനമഞ്ജരി, ഭാഷാഭൂഷണം, ഭൂവിവരണസിദ്ധാന്തം, വ്യവസ്ഥിതിയും ബോധവും, പൌരകൃത്യം മുതലായ കൃതികളെല്ലാം ശാസ്ത്രം എന്ന വിഭാഗത്തില്‍ ചേര്‍ന്നവയാണ്. ഈവക ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ അതാതുവിഷയങ്ങളില്‍ വായനക്കാര്‍ക്ക് അറിവു സമ്പാദിച്ചുകൊടുക്കണമെന്ന മുഖ്യോദ്ദ്യേശത്തിന്മേല്‍ രചിക്കപ്പെട്ടവയാകുന്നു. ഈശ്വരസൃഷ്ടിയില്‍ ചേതനങ്ങളായും അചേതനങ്ങളായും പലവിധത്തിലുള്ള വസ്തുക്കളുടെ സ്വരൂപവും സ്വഭാവവും പ്രവൃത്തിയും മറ്റും ചമല്‍ക്കാരത്തോടുകൂടി വര്‍ണ്ണിച്ചു തന്മയത്വം വരുത്തീട്ടും, വാക്കില്‍ ഫലിതം പ്രയോഗിച്ചും കാവ്യരസംകൊണ്ടു വായനക്കാരെ രസിപ്പിക്കണമെന്നുള്ള മുഖ്യപ്രയോജനമുദ്ദേശിച്ചും ഉണ്ടാക്കുന്ന കൃതികള്‍, വിനോദപ്രധാനങ്ങളാകയാല്‍ കാവ്യം എന്ന രണ്ടാം ഇനത്തിലുള്‍പ്പെടുന്നു. അതിനാല്‍ നളചരിതം മുതലായ ആട്ടക്കഥകള്‍, ശാകുന്തളം, ഉത്തരരാമചരിതം മുതലായ നാടകങ്ങള്‍; ശ്രീകൃഷ്ണചരിതം മുതലായ മഹാകാവ്യങ്ങള്‍, മയൂരസന്ദേശം, അന്യാപദേശശതകം മുതലായ ഖണ്ഡകാവ്യങ്ങള്‍, ഇന്ദുലേഖ, മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ്മ മുതലായ ആഖ്യായികകള്‍ (നോവലുകള്‍); മുതലനായാട്ട്, ഞാന്‍ ധ്വരയായത് മുതലായ ചെറുകഥകള്‍; ജൂബിലിമഹോത്സവം, കാശിയാത്ര മുതലായ വൃത്താന്തങ്ങള്‍ ഇതെല്ലാം കാവ്യം എന്ന ഇനത്തിന്റെ വകഭേദങ്ങള്‍. ഹൃദയാകര്‍ഷകമായ കൃതി കാവ്യം; ബുദ്ധിവികാസകരമായതു ശാസ്ത്രം; കവിക്കു മനോധര്‍മ്മം പ്രയോഗിക്കുന്നതിനു കാവ്യത്തിലേ വകയുള്ളു; പദ്യവും കാവ്യത്തിലേ ശോഭിക്കുകയുള്ളു. ശാസ്ത്രത്തില്‍ ഗ്രന്ഥകാരന്‍ വസ്തുക്കളെ യഥാസ്ഥിതമായ മട്ടില്‍ സരളമായ ഗദ്യം കൊണ്ടു പ്രതിപാദിക്കണം.

എന്നാല്‍ ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ ഒട്ടുമേ കാവ്യരസം പാടില്ലെന്നോ കാവ്യഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ തത്വോപദേശം ചെയ്തുകൂടെന്നോ ഇല്ല. കാവ്യശാസ്ത്രഭേദം പ്രധാനോദ്ദേശ്യം പ്രമാണിച്ചു ചെയ്തിട്ടുള്ളതെന്നേ ഉള്ളു. ഉപദേശം മാത്രമായിട്ടോ ഒരു കൃതി ഉണ്ടാക്കുന്നതുതന്നെ അസാദ്ധ്യമാകുന്നു. എന്നുമാത്രമല്ല, കേവലം ഉപദേശരൂപമായ ഗ്രന്ഥം അതിന്റെ ശുഷ്കതയാല്‍ ഒരുവനും രസിക്കയില്ല; നേരേമറിച്ച് വിനോദം മാത്രമായാല്‍ പഞ്ചസാര മാത്രമായിത്തീര്‍ന്നാലെന്നതുപോലെ എളുപ്പത്തില്‍ ചെടിച്ചുപോകും. പ്രായേണ ഗ്രന്ഥകാരന്മാര്‍ ഉപദേശങ്ങളെ കാവ്യരസം കൊണ്ടു മധുരീകരിക്കുകയാണു ചെയ്യാറുള്ളത്. വര്‍ണ്ണനകളൊക്കെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ട് വെറും സംഗതികള്‍ മാത്രം പ്രസ്താവിക്കുന്നതിനാല്‍ ‘പ്രാചീനാര്യാവര്‍ത്തം’ വായിക്കുന്നതില്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ അസ്വരസം നടിക്കുന്നു. ‘അന്യാപദേശശതകം’ ആകട്ടെ മേഘം, സമുദ്രം, വൃക്ഷം മുതലായ അചേതനവസ്തുക്കളില്‍ ചേതനധര്‍മ്മാരോപണം ചെയ്യുന്ന കവിതയാകയാല്‍ അതിലെ ഉപദേശങ്ങള്‍ സരസങ്ങളായിരിക്കുന്നു. ഒരു സംസ്കൃതകവി ഇസ്സംഗതി വര്‍ണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നതു നോക്കുക:

“യദ്വേദാല്‍ പ്രഭുസമ്മിതാദധിഗതം ശബ്ദപ്രധാനാച്ചിരം
യച്ചാര്‍ത്ഥപ്രവണാല്‍ പുരാണവചനാദിഷ്ടം സുഹൃത്സമ്മിതാല്‍
കാന്താസമ്മിതയാ യയാ സരസതാമാപാദ്യ കാവ്യശ്രിയാ
കര്‍ത്തവ്യേ കുതുകീ ബുധോ വിരചിതസ്തസൈസ്പൃഹാം കര്‍മ്മഹേ”

വേദം ഇന്നതു ചെയ്യണം, ഇന്നതു ചെയ്യരുതെന്നു പ്രഭുവിനെപ്പോലെ നമ്മെ ശാസിക്കുന്നു; പുരാണം സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ മദ്ധ്യസ്ഥന്റെ നിലയില്‍ ഹിതമുപദേശിക്കുന്നു. കാവ്യമാകട്ടെ, കാന്തയെപ്പോലെ നമ്മെ സ്വാധീനപ്പെടുത്തി കൃത്യങ്ങളില്‍ പ്രവര്‍ത്തിപ്പിക്കുന്നു.

ഇനി ജാതിഭേദം എന്ന് മറ്റൊരു ഉപാധിയില്‍ കൃതികളെ തരം തിരിക്കാം. ഇത് ഏതുവക കൃതിയാണ്? ഇതിന്റെ പ്രകൃതമെന്ത്? കഥയോ? വര്‍ണ്ണനമോ? വിവരണമോ? സമര്‍ത്ഥനമോ? എന്നു നാം ചോദിക്കാറുണ്ടല്ലോ. അതിനാല്‍ രൂപം പ്രമാണിച്ച് ആഖ്യാനം, വര്‍ണ്ണനം, വിവരണം, ഉപപാദനം എന്നു സാഹിത്യത്തിനു നാലു വിഭാഗം കല്പിക്കാം. ഇതും ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ കലര്‍ന്നിട്ടേ കാണുകയുള്ളു. ഈ നാലു വകയില്‍ ഒന്നു മാത്രമായിട്ട് ഒരു കൃതി ഉണ്ടാക്കേണ്ടുന്ന ആവശ്യം അപൂര്‍വ്വമാണ്. മരവേല, കല്ലുവേല, ഇരുമ്പുവേല ഇതെല്ലാം ഗൃഹനിര്‍മ്മാണത്തിനു ആവശ്യപ്പെടുന്നതുപോലെ മേല്‍‌പ്പറഞ്ഞ നാലുതരവും ഗ്രന്ഥനിര്‍മ്മാണത്തിന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഓരോന്നിന്റെ ഏറ്റക്കുറവുകള്‍ ആവശ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം പോലെ എന്നേ ഉള്ളു. ഗൃഹം പണിയാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്‍ എല്ലാ പണികളുടേയും സ്വഭാവം അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടുന്നപോലെ ഗ്രന്ഥം ഉണ്ടാക്കുവാന്‍ അഭ്യസിക്കുന്നവര്‍ വാചകമെഴുതുന്നതിന്റെ വകഭേദങ്ങളെല്ലാം പ്രത്യേകിച്ചു ഗ്രഹിച്ചിരിക്കേണ്ടതാകുന്നു. ഓരോന്നിന്റെ സ്വഭാവമറിഞ്ഞവന് അതാതുകളെ യഥാസ്ഥാനം വിനിയോഗിക്കുന്നതു സുഖമായിരിക്കും.

അദ്ധ്യായം 2
ആഖ്യാനം

ഒരു സംഗതി നടന്നതായി പ്രസ്താവിക്കുന്നതിനു പൊതുവെ ചെയ്ത പേരാകുന്നു ‘ആഖ്യാനം’ എന്നത്. കഥാകഥനം ആണ് ആഖ്യാനത്തിന്റെ സ്വഭാവം. ചെറുപ്പകാലങ്ങളില്‍ നമ്മെ ഉറക്കുന്നതിനുവേണ്ടി അമ്മമാര്‍ പറയുന്ന കഥകള്‍ക്കും നാടകങ്ങളിലും ആഖ്യായികകളിലും മഹാകവികള്‍ കെട്ടിച്ചേര്‍ക്കുന്ന കഥകള്‍ക്കും മദ്ധ്യേ പലതരത്തിലും കഥകളുണ്ട്.

അതിബാല്യത്തില്‍ ശിശുക്കള്‍ക്കു കേട്ടു രസിക്കാനുള്ള ധാത്രീകഥകള്‍;

കൌമാരാവസ്ഥയില്‍ കുട്ടികള്‍ക്കു വായിച്ചു രസിക്കേണ്ടുന്ന യക്ഷിക്കഥകള്‍;

പ്രൌഢന്മാര്‍ക്ക് ആലോചിച്ചു രസിക്കത്തക്ക ആഖ്യായികകളും നാടകങ്ങളും, പക്ഷിമൃഗാദി തിര്യക്ജന്തുക്കളില്‍ മനുഷ്യധര്‍മ്മമാരോപിച്ച് അവയെ പാത്രങ്ങളാക്കി കെട്ടിച്ചമയ്ക്കുന്ന കഥകള്‍ക്ക് നീതികഥകള്‍ എന്നു പറയുന്നു.

കഥപറഞ്ഞുരസിപ്പിക്കുന്നതോടുകൂടികുട്ടികള്‍ക്കുസദാചാരോപദേശം ചെയ്യണമെന്നുള്ള ഉദ്ദേശത്തിന്‍പേരില്‍ രചിക്കുന്നതാകയാല്‍ നീതികഥകള്‍ക്കെല്ലാം ഒരു സാരം, അല്ലെങ്കില്‍ സദുപദേശം ഉണ്ടായിരിക്കണം. ചാണക്യസൂത്രം, ഹിതോപദേശം, ഈസോപ്പുകഥകള്‍ ഇത്യാദികള്‍ നീതികഥകളാകുന്നു. ഭാരതം, പാണ്ഡവന്മാരുടെ കഥ; അതില്‍ പ്രസംഗവശാല്‍ എഴുതിയിട്ടുള്ള നളന്‍ ശകുന്തള മുതലായവരുടെ കഥകള്‍ക്ക് ഉപാഖ്യാനം എന്നു പേര്‍ പറയാറുണ്ട്. ഒരു പ്രധാനകഥയില്‍ അംഗമായിട്ടു നില്‍ക്കുന്ന കഥ ഉപകഥ. ഉപാഖ്യാനങ്ങളില്‍ മിക്കതും പുരാണങ്ങളിലെ ഉപകഥകളാകുന്നു. റിപ്പോര്‍ട്ട് അല്ലെങ്കില്‍ അന്വാഖ്യാനം, പത്രങ്ങളിലെ സ്ഥലചെയ്തികള്‍, ദേശവൃത്താന്തങ്ങള്‍ ഇത്യാദികളും ആഖ്യാനത്തിന്റെ വകഭേദങ്ങള്‍ തന്നെ.

ഉദാഹരണങ്ങള്‍:

ധാത്രീകഥ

ഒരു മണ്ണാങ്കട്ടയും ഒരു കരിയിലയും കൂടി കാശിക്കു പുറപ്പെട്ടു. കുറച്ചുവഴി ചെന്നപ്പോള്‍ ഒരു കാറ്റു വന്നു. അപ്പോള്‍ മണ്ണാങ്കട്ട കരിയിലയുടെ മീതെ ഇരുന്നു കൂട്ടുകാരനെ രക്ഷിച്ചു. പിന്നെയും അവര്‍ യാത്ര തുടര്‍ന്നപ്പോള്‍ ഒരു മഴ വന്നു. ഇത്തവണ കരിയില മണ്ണാങ്കട്ടയെ മൂടിയിരുന്ന് അതിനെ രക്ഷിച്ചു. പിന്നെയും അവര്‍ കുറെക്കൂടി വഴിപോയപ്പോള്‍ ഒരു കാറ്റും മഴയും കൂടി വന്നു. മണ്ണാങ്കട്ട അലിഞ്ഞുപോയി. കരിയിലയങ്ങു പറന്നും‌പോയി. ഇങ്ങനെ ഒരു കഥ.

പോലീസുകാരന്‍ ജയിച്ചു

വാതുപിടിച്ചാല്‍ തോല്‍‌പ്പിക്കാന്‍ അസാദ്ധ്യമായ ഒരു പോലീസുകാരനുണ്ടായിരുന്നു. അവനെ കൊല്ലത്തുനിന്നും കോട്ടയത്തേക്കു മാറ്റിയപ്പോള്‍ കൊല്ലം ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ കോട്ടയത്തെ ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ക്ക് ആ പോലീസുകാരന്‍ ബഹുസമര്‍ത്ഥനാണെന്നും വാതുവെച്ചാല്‍ അവനെ ജയിക്കുവാന്‍ ആര്‍ക്കും തന്നെ പ്രയാസമാണെന്നും എഴുതി അയച്ചിരുന്നു. ഒരുദിവസം അവന്‍ കോട്ടയം ഇന്‍സ്പെക്ടരെ കാണാന്‍ ചെന്നപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം അയാളോട് ‘എന്താ ഇവിടെ വന്നതില്പിന്നെ വാതില്‍ ഒന്നും ജയിച്ചില്ലേ’ എന്നു ചോദിച്ചു. ‘ജയിപ്പാനൊന്നും പ്രയാസമില്ല. പക്ഷെ, വേണ്ടെന്നുവച്ചു മിണ്ടാതിരുന്നതാണ്’ എന്ന് അവന്‍ ഉത്തരം പറഞ്ഞു. ‘ആകട്ടെ എന്നോടു വല്ലതും വാതുവെച്ചു നേടാന്‍ കഴിയുമോ?’ എന്ന് ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ ചോദിച്ചു. ‘കഴിയും’ എന്നു പോലീസുകാരന്‍ മറുപടിയും പറഞ്ഞു. രണ്ടു റുപ്പിക വീതം വാതു നിശ്ചയിച്ച് ഇന്‍സ്പെക്ടരുടെ തോളില്‍നിന്നു രണ്ടംഗുലം താഴെ ‘ഒരു കറുത്ത കല ഉണ്ട്’ എന്നു പോലീസുകാരനും ‘ഇല്ലെ’ന്ന് ഇന്‍സ്പെക്ടരും വാദിച്ചു. ഉടന്‍ തന്നെ പോലീസുകാരനോടു ജയിക്കണം എന്ന വാശിയിന്മേല്‍ ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ ഉടുപ്പഴിച്ചു ശരീരം കാണിച്ചു. പറഞ്ഞതുപോലെ കല കാണാത്തതിനാല്‍ ആ വാതില്‍ പോലീസുകാരനു ജയം കിട്ടിയില്ലെങ്കിലും അതിനേക്കാള്‍ വലുതായ ഒരു വീരവാദത്തില്‍ അപ്പോള്‍ത്തന്നെ അയാള്‍ക്കു ജയം കിട്ടി. എന്തെന്നാല്‍ ‘താന്‍ ഇന്‍സ്പെക്ടരെ ഒന്നാമതായി കാണുന്ന ദിവസം എല്ലാവരുടേയും മുമ്പില്‍‌വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിനെക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉടുപ്പഴിപ്പിക്കാം’ എന്നു പന്ത്രണ്ടു രൂപ കരാറിന്മേല്‍ അയാളുടെ ചങ്ങാതിമാരോടു മുമ്പുതന്നെ അയാള്‍ ഒരു വാതു നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. അതില്‍ ജയിച്ചതുകൊണ്ട് ചങ്ങാതിമാരോടു പന്ത്രണ്ടു രൂപാ വാങ്ങിച്ച് അതില്‍ രണ്ടുരൂപാ ഇന്‍സ്പെക്ടര്‍ക്കു കൊടുത്തു. ബാക്കി പത്തുരൂപ ചേപ്പില്‍ ഇട്ടുകൊണ്ടു പോകുകയും ചെയ്തു. — വിനോദമാലിക

തേനനും കുഞ്ഞനും

മലബാര്‍ ജില്ലയില്‍ കടത്തനാട് എന്ന ദിക്കില്‍ ‘തച്ചോളി’ത്തറവാട്ടില്‍ 18 വയസ്സു പ്രായമുള്ള ‘തേനന്‍’ എന്നൊരാളുണ്ടായിരുന്നു. അയാളുടെ ബാല്യകാലത്തില്‍ത്തന്നെ ആ തറവാട്ടുവക അധികാരങ്ങള്‍ എല്ലാം അരിയാരിക്കോവിലകത്തെ തമ്പുരാന്‍ അടക്കിയിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഒരു മനുഷ്യന്റെ ശ്രേയസ്സ് അയാളുടെ യുദ്ധസാമര്‍ഥ്യത്തെ അവലംബിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് തേനന്‍‌നായര്‍ തുളുനാട്ടില്‍ച്ചെന്ന് ആയുധാഭ്യാസം പൂര്‍ത്തിവരുത്തണമെന്നു നിശ്ചയിച്ചു. താന്‍ നാട്ടിലില്ലാത്തപ്പോള്‍ തന്റെ അനുജനായ കുഞ്ഞനെ ശത്രുക്കള്‍ നിഗ്രഹിച്ചേക്കുമെന്നുള്ള ഭയംകൊണ്ട് അവനെ പുറത്തുവിടരുതെന്നു കാരണവരോടും ഉടപ്പിറന്നവളോടും പ്രത്യേകം പറഞ്ഞു; കുഞ്ഞനു, ക്ഷാമം കൊണ്ടുള്ള വിലക്കൂടുതലും മറ്റും നോക്കാതെ, ശരിയായി ഭക്ഷണാദികള്‍ കൊടുത്തു രക്ഷിക്കുന്നതിനു സഹോദരിയോട് ഏര്‍പ്പാടും ചെയ്തു.

തേനന്‍ നായര്‍ വാളും പരിചയും എടുത്തുകൊണ്ടു വീട്ടില്‍നിന്നു പുറപ്പെട്ടു. അടുത്തുള്ള തന്റെ ഭാര്യവീട്ടിലും ചെന്ന് കുഞ്ഞനെപ്പറ്റി പ്രത്യേകം അന്വേഷിക്കുന്നതിന്നു ചട്ടംകെട്ടി, അയാള്‍ തുളുനാട്ടിലെത്തി. തുളുനാടന്‍‌വിദ്യ പഠിച്ചുതുടങ്ങി. ഈ കാര്യങ്ങള്‍ എല്ലാം മുന്‍‌പറഞ്ഞ തമ്പുരാന്‍ അറിഞ്ഞു. തമ്പുരാനു കുഞ്ഞനെ കാണണമെന്നു തോന്നി. കുഞ്ഞനെ കോവിലകത്തേക്കു കൊണ്ടുചെല്ലുന്നതിനായി നാലു നായന്മാരെ അയച്ചു. തേനന്‍ ഇല്ലാത്തപ്പോള്‍ കുഞ്ഞനെ ശരിയായി രക്ഷിക്കുന്നതിന് ആരുമില്ലല്ലോ എന്നു വിചാരിച്ചിട്ടായിരിക്കാം തമ്പുരാനു പെട്ടെന്ന് ഇത്ര വാത്സല്യം തോന്നിയത്. ഈ കാലത്ത് തമ്പുരാന്‍ തച്ചൊള്ളിവീട്ടുകാരോടു പ്രത്യേകം സ്നേഹം ഭാവിച്ചുവന്നിരുന്നു. തേനന്റെ ഉടപ്പിറന്നവളെ സംബന്ധം ചെയ്താല്‍ കൊള്ളാമെന്നും തമ്പുരാന്‍ കുറച്ചുമുമ്പ് കാരണവരെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. പ്രധാന നായര്‍ തറവാടുകളിലൊന്നിലും തമ്പുരാക്കന്മാരെക്കൊണ്ടോ, നമ്പൂതിരിമാരെക്കൊണ്ടോ സംബന്ധം ചെയ്യിക്കുക അക്കാലത്തു പതിവുണ്ടായിരുന്നില്ല. തങ്ങളുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചുപോയതിനാലാണു തമ്പുരാന് ഇപ്രകാരം ഒരഭിപ്രായം പുറപ്പെടുവിക്കാന്‍ തന്നെ ധൈര്യമുണ്ടായതെന്നു മനസ്സിലായപ്പോള്‍ വയസ്സന്‍ വളരെ വ്യസനിച്ചു; എങ്കിലും തങ്ങളുടെ തല്‍ക്കാലസ്ഥിക്കു തമ്പുരാനെ ദേഷ്യപ്പെടുത്തരുതല്ലോ എന്നുവിചാരിച്ച്, ‘തേനന്‍ വന്നിട്ട് ആലോചിക്കാം’ എന്നു പറഞ്ഞയച്ചു. കാര്യം ഇങ്ങനെയൊക്കെ ഇരുന്നതുകൊണ്ട് കുഞ്ഞനെ കൊണ്ടുചെല്ലാനായി നായന്മാര്‍ വന്നപ്പോള്‍ കാരണവര്‍ യാതൊരു ചതിയുമുണ്ടാകുമെന്നു സംശയിച്ചില്ല. ബാലനായ കുഞ്ഞനെ വധിക്കത്തക്കവണ്ണം നീചത്വം തമ്പുരാനുണ്ടായിരിക്കയില്ലെന്നായിരുന്നു വയസ്സന്റെ വിശ്വാസം. കുഞ്ഞനോടു കോവിലകത്തു പോയി വരാന്‍ പറഞ്ഞു. കുഞ്ഞന്‍ വാളും പരിചയും എടുക്കാന്‍ ഭാവിച്ചപ്പോള്‍ ‘കോവിലകത്തു പോകുമ്പോള്‍ ആയുധം വേണ്ട’ എന്നു കാരണവര്‍ പറഞ്ഞു. ബാലന്‍ നായന്മാരുടെ കൂടെ കോവിലകത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു; കുഞ്ഞന്‍ എത്തിയ ഉടനെ തമ്പുരാന്‍ വളരെ സന്തോഷം ഭാവിച്ചു. വീട്ടുകാര്യങ്ങളെല്ലാം ചോദിച്ചിട്ടു താന്‍ പുതുതായി ഒരു കല്ലറ പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അതു ചെന്നു നോക്കണമെന്നും തമ്പുരാന്‍ പറഞ്ഞു. കുഞ്ഞന്‍ കല്ലറയ്ക്കകത്തു കടന്ന ഉടനെ വാതില്‍ അടച്ചു കളഞ്ഞു. തന്റെ സ്ഥിതി മനസ്സിലായ ഉടനെ ആ കുട്ടിക്ക് വലുതായ വ്യസനം ഉണ്ടായി. വളരെ നേരം കിടന്നിട്ടും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനുപോലും ആരെയും കണ്ടില്ല. ഇങ്ങനെ രണ്ടുദിവസം കഴിഞ്ഞു. മൂന്നാം ദിവസം അവശനായിക്കിടന്നു വ്യസനിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു കാലൊച്ച കേട്ടു. തന്റെ ജ്യേഷ്ഠത്തിയമ്മയാണെന്നു കുഞ്ഞനു എങ്ങനെയോ തോന്നി. “ആരാണത് എന്റെ ഏട്ടത്തിയമ്മയല്ലേ?” എന്നു ചോദിച്ചു. വാസ്തവത്തില്‍ അത് തേനന്റെ ഭാര്യയായ ചീരുക്കുട്ടിയമ്മതന്നെ ആയിരുന്നു. ആ സ്ത്രീ കോവിലകത്തെ കുളത്തില്‍ കുളിക്കാന്‍ പോകുമ്പോഴാണ് കുഞ്ഞന്റെ ശബ്ദം കേട്ടത്.

ചീരു: അതു കുഞ്ഞനല്ലേ? ഇത് ആരു ചതിച്ച ചതിയാണെന്റെ കുട്ടീ!

കുഞ്ഞന്‍: ‘തമ്പുരാന്‍ ചതിച്ചത്. വെള്ളം‌പോലും കുടിക്കാതെ രണ്ടുദിവസമായി ഞാനിവിടെ കിടക്കുന്നു. എന്റെ അവസാനം അടുത്തു. വരാനുള്ളതിനെ തടുക്കാന്‍ കഴിയില്ലല്ലോ. വീട്ടിലാരോടും ഇപ്പോള്‍ പറയേണ്ട. താമസിയാതെ എല്ലാവരും അറിയും. ഏട്ടന്‍ വന്നിട്ടു ചോദിച്ചുകൊള്ളും.

ചീരു: ഒരു നിവൃത്തിയുണ്ടെങ്കില്‍ ഇന്നു നിന്നെ ഇവിടുന്നു കൊണ്ടുപോകും. എന്റെ കുട്ടീ, നിനക്ക് ഇങ്ങനെ വന്നല്ലോ.

ജ്യേഷ്ഠത്തിയമ്മ ഒന്നു മുങ്ങീട്ടു തോര്‍ത്താതെതന്നെ കാവില്‍ഭഗവതിയായ പരദേവതയുടെ സന്നിധാനത്തിലെത്തി ഇങ്ങനെ പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചു: ‘തറവാടു രക്ഷിച്ചു പോരുന്ന പൊന്നമ്മേ! ഞാന്‍ കാവൂട്ടും പാട്ടും കഴിച്ച് അമ്പലത്തിന്റെ മണ്ണോടു നീക്കി പൊന്നോടും ഇടീക്കാം ഇന്നു പതിനെട്ടാം നാഴികയ്ക്കകം തച്ചൊള്ളിത്തേനന്‍ ഇവിടെ എത്തണമേ.’ തന്റെ ഭവനത്തില്‍ എത്തി ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാതെ അറ തുറന്ന് ഈറനോടെ തറയില്‍ കമഴ്ന്നുകിടന്നു. തേനന്‍ ദൂരത്തിലായതുകൊണ്ട് അയാളെ ആളയച്ചുവരുത്തുന്നതിനുമുമ്പ് കുഞ്ഞന്‍ മരിച്ചുപോകുമെന്നു വിചാരിച്ചിട്ടായിരിക്കാം ചീരുക്കുട്ടിയമ്മ ഭഗവതിയുടെ സഹായം മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. എങ്കിലും ദൈവസഹായത്തില്‍ പൂര്‍ണ്ണവിശ്വാസം ഇല്ലായിരുന്നെങ്കില്‍ ആളയയ്ക്കാതിരിയ്ക്കില്ലായിരുന്നു.

തേനന്‍ നായര്‍ ആ ദിവസം രാത്രി തുളുനാട്ടില്‍ അയാള്‍ താമസിക്കുന്ന വീട്ടില്‍ ഊണും കഴിഞ്ഞു കിടന്ന് ഒന്നു മയങ്ങിയപ്പോള്‍ ആരോ മുമ്പില്‍ വന്നു നില്‍ക്കുന്നതായി തോന്നി; ‘നീ വേഗത്തില്‍ പോകണം; ഇന്നു പോയില്ലെങ്കില്‍ തമ്പുരാന്‍ കുഞ്ഞനെ കൊല്ലും.’ ഇതു കേട്ടപ്പോള്‍ തേനന്‍ ഞെട്ടിയുണര്‍ന്ന് വെറും സ്വപ്നമാണെന്നു വിചാരിച്ച് വീണ്ടും കണ്ണടച്ചു. ഉറക്കം തുടങ്ങിയ ഉടനെ നല്ലതായി നാലട് കൊണ്ടു. ഉടനെ വാളും പരിചയുമെടുത്ത് ആരോടും യാത്രയും പറയാതെ പാഞ്ഞുതുടങ്ങി. കൊടുങ്കാറ്റത്തു പഞ്ഞി പറക്കുന്നതുപോലെ തേനന്‍ പതിനഞ്ചുനാഴികകൊണ്ട് തൊണ്ണൂറുനാഴിക വഴി കടന്ന് രാത്രി പതിനെട്ടാംനാഴികയ്ക്ക് കാവില്‍ പുളിക്കല്‍‌പ്പടിയിലെത്തി വിളിച്ചു. ചീരുക്കുട്ടിയമ്മ ശബ്ദം കേട്ടു എങ്കിലും സ്ഥാനത്തില്‍നിന്ന് എഴുന്നേറ്റില്ല. തേനന്‍ പടിവാതില്‍ കയറിച്ചാ‍ടി ഭാര്യ കിടക്കുന്ന മുറിയുടെ വാതുക്കല്‍ എത്തി വിളിച്ചു. കുഞ്ഞന്റെ വര്‍ത്തമാനം കേട്ടയുടനെ തേനന്‍ കോവിലകത്തേക്കു നടന്ന് കല്ലറവാതുക്കല്‍ എത്തി. കാലൊച്ച കേട്ട ഉടനെ കുഞ്ഞന്‍ ‘അതെന്റെ ഏട്ടനല്ലെ?’ എന്നു ചോദിച്ചു. ‘ഞാനാണ്, ഞാനാണ്, എന്റെ ഉണ്ണീ! വാതുക്കല്‍ നിന്നു മാറി ഒരു മൂല പറ്റി നിന്നോ’ എന്നു പറഞ്ഞിട്ട് തേനന്‍ ഏഴടി പിന്നോക്കംവച്ച് പിന്നെ മൂന്നടി മുമ്പോട്ടുപോയിട്ട് കല്ലറവാതുക്കല്‍ ഒരു ചവിട്ടുകൊടുത്തു. വാതില്‍ പൊളിഞ്ഞുവീണു. തേനന്‍ അകത്തുകടന്ന് കുഞ്ഞനെ എടുത്തു തന്റെ ദേഹത്തോടണച്ചു. തന്റെ കൂടെ ഓടി എത്തിയ ഒരു സഹോദരനോടുകൂടെ അനുജനെ ഉടനേ കാവില്‍ പുളിക്കലേക്ക് അയച്ചു. ‘എനിക്കു തമ്പുരാനെ ഒന്നു നോക്കണം’ എന്നുപറഞ്ഞുകൊണ്ട് തേനന്‍ അകത്തേക്കു കയറി. തടുത്ത കാവല്‍ക്കാരെയെല്ലാം തോല്‍‌പ്പിച്ചു. പള്ളിയറവാതില്‍ ചവിട്ടിപ്പൊളിച്ചു.

തമ്പുരാന്‍: അതാരാണു?

തേനന്‍: തച്ചൊള്ളിത്തേനന്‍.

‘എടാ കാലാ’ നീ ഇവിടെ എങ്ങനെ എത്തി?’ എന്നും പറഞ്ഞുകൊണ്ട് തമ്പുരാന്‍ അടുത്തിരുന്ന വാളും പരിചയും എടുത്തുകൊണ്ട് പുറത്തുചാടി. എന്നാല്‍ തമ്പുരാന്റെ സാമര്‍ഥ്യമൊന്നും തേനനോടു പറ്റിയില്ല. യുദ്ധത്തിനിടയ്ക്ക് തേനന്‍ അനായാസേന തമ്പുരാനെ തട്ടി താഴെ വീഴ്ത്തി. വീഴുന്ന വഴിക്ക് ഒരു വെട്ടും കൊടുത്തു. തമ്പുരാന്‍ കഴുത്തറ്റു ഭൂമിയില്‍ വീണു. അതില്‍‌പ്പിന്നെ തച്ചൊള്ളിത്തറവാട്ടിന്റെ ശക്തി വേഗത്തില്‍ വര്‍ദ്ധിച്ചു. — തച്ചൊള്ളിക്കഥ

ഉപാഖ്യാനം: നളോപാഖ്യാനം

പണ്ട്‌‌ നിഷധരാജ്യത്തു വീരസേനപുത്രനായിട്ട് നളന്‍ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായി. അദ്ദേഹം വീര്യത്തിലെന്നപോലെ രൂപസൌന്ദര്യത്തിലും അദ്വിതീയനായിത്തീര്‍ന്നു. അക്കാലത്ത് വിദര്‍ഭരാജ്യത്തിന്റെ അധിപതിയായ ഭീമരാജാവിന് ദമന്‍ എന്ന മഹര്‍ഷിയുടെ വരപ്രസാദത്താല്‍ ലഭിച്ച ദമന്‍, ദാന്തന്‍, ദമനന്‍, ദമയന്തി എന്ന പുത്രരില്‍ ദമയന്തി എന്ന പുത്രി, നളന്‍ പുരുഷരില്‍ എന്നപോലെ സ്ത്രീകളില്‍ രൂപലാവണ്യംകൊണ്ടു ലോകപ്രസിദ്ധയായി ചമഞ്ഞു. ദമയന്തീനളന്മാര്‍ക്ക് അന്യോന്യഗുണശ്രവണത്താല്‍ ബാല്യത്തില്‍ത്തന്നെ പാരോക്ഷാനുരാഗമുളവായി. അഭിലാഷവിപ്രലംഭദശയില്‍ നളന്‍ വിരഹാസഹനായിട്ട് ഒരു ദിവസം ഉദ്യാനത്തില്‍ വിജനവാസം ചെയ്യുമ്പോള്‍ ക്രീഡാതടാകത്തിന്റെ കരയില്‍ ക്രീഡിക്കുന്ന സുവര്‍ണ്ണഹംസങ്ങളെക്കണ്ട് കൌതുകം തോന്നിയിട്ട് അതില്‍ ഒന്നിനെ ഉറങ്ങുന്ന സമയം കടന്നുപിടിച്ചു; അരയന്നം ഉടന്‍ ഉണര്‍ന്നു വിലപിച്ചപ്പോള്‍ വിടുകയും ചെയ്തു. രാജാവിന്റെ ദയാശീലം കണ്ട് ഹംസം താന്‍ ഒരു പ്രത്യുപകാരമായി ദമയന്തിയോടു ദൂതു പറയാം എന്ന് ഏറ്റ് ഉടന്‍ കുണ്ഡിനപുരിയില്‍ ചെന്ന് ദമയന്തിയുടെ അടുക്കല്‍ നളനെ വര്‍ണ്ണിച്ച്, അവള്‍ മനസ്സുകൊണ്ടു നളനെ വരിക്കുന്ന വിവരം മടങ്ങിവന്നു പറയുകയും ചെയ്തു.

താമസിയാതെ കന്യകയുടെ യൌവനാരംഭം കണ്ട് ഭീമരാജാവ് ദമയന്തിക്കു സ്വയംവരം നിശ്ചയിച്ച്, രാജാക്കന്മാരെ ക്ഷണിക്കാന്‍ ദൂതമാരെ അയച്ചു. ഈ ഘട്ടത്തില്‍ പര്‍വ്വതമുനിയോടുകൂടി ശ്രീനാരദന്‍ സ്വര്‍ഗ്ഗത്തു ചെന്നപ്പോള്‍ പ്രസംഗവശാല്‍ പ്രസ്താവിച്ച ദമയന്തിയുടെ അസാധാരണഗുണഗണങ്ങളെ കേട്ടു കൌതുകം പൂണ്ട് ഇന്ദ്രാഗ്നിയമവരുണന്മാരാകുന്ന ദിക്പാലകരും സ്വയംവരത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു. അവര്‍ വഴിയില്‍‌വച്ചു നളനെ കണ്ടെത്തി, ദമയന്തീകാമുകനായ ആ രാജാവിനെത്തന്നെ ദമയന്തിയുടെ അടുക്കല്‍ ദൂതിനയച്ചു. അര്‍ത്ഥികളുടെ സ്വഭാവം അറിയും‌മുമ്പേ വാഗ്ദാനം ചെയ്തുപോകയാല്‍ ധര്‍മ്മപാശാബദ്ധനായ നളന്‍ ഇന്ദ്രാദികളുടെ പ്രതാപത്താല്‍ അദൃശ്യമൂര്‍ത്തിയായിട്ട് യാതൊരു പ്രതിബന്ധവും കൂടാതെ കന്യാന്തഃപുരത്തില്‍ പ്രവേശിച്ച് അവളോട് ഇന്ദ്രാദികളുടെ പ്രാര്‍ത്ഥനയെ അറിയിച്ചു. തന്റെ വരനായ നളന്‍ അന്യന്റെ ദൂതനായി വന്നതിനാല്‍ ദമയന്തി വ്യസനിക്കയും നളന്‍ അവളുടെ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കെല്ലാത്തിനും സമാധാനം പറയുകയും ചെയ്തു. ഒടുവില്‍ ദമയന്തി, എന്നാല്‍ “ഇന്ദ്രാദികളും സ്വയംവരസമയത്തില്‍ വരട്ടെ; അവരുടെ സമക്ഷം തന്നെ ഞാന്‍ അങ്ങയെ വരിച്ചുകൊള്ളാം” എന്ന് ഒരു തീരുമാനം പറഞ്ഞു. ഈ വിവരമെല്ലാം നളന്‍ മടങ്ങിവന്ന് ഇന്ദ്രാദികളെ ഗ്രഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

അനന്തരം നാനാദേശാധിപതികളായ രാജാക്കന്മാരാല്‍ അലംകൃതമായ സ്വയംവരമണ്ഡപത്തില്‍ പ്രവേശിച്ച ദമയന്തി, ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ട ഓരോരോ രാജാക്കന്മാരേയും ഉപേക്ഷിച്ച്, നളസമീപത്തില്‍ എത്തിയപ്പോള്‍ അവിടെ നളന്റെ ആകൃതിയില്‍ അഞ്ചുപേര്‍ ഇരിക്കുന്നതുകണ്ടു കുഴങ്ങിവശായി. ഇതികര്‍ത്തവ്യതാമൂഢയായ ദമയന്തി ദേവന്മാരെ മനസ്സുകൊണ്ടു ശരണം പ്രാപിച്ചു. താന്‍ ഹൃദയം കൊണ്ടു വരിച്ചുപോയ വരനെ കാണിച്ചുതരാന്‍ പ്രാര്‍ഥിച്ചതനുസരിച്ച് അവര്‍ തങ്ങളുടെ ദേഹചിഹ്നങ്ങളെ പ്രകാ‍ശിപ്പിച്ചു; ദമയന്തി നളനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു മാലയിട്ടു വരിക്കയും ചെയ്തു. ദേവന്മാര്‍ പ്രസാദിച്ചു നളന് ഓരോരുത്തരും ഈരണ്ടുവരം വീതം കൊടുത്ത് അന്തര്‍ദ്ധാനം ചെയ്തു. ഇതെല്ലാം കണ്ടു വിസ്മയിച്ച് രാജാക്കന്മാര്‍ കലഹിക്കാതെ പിരിയുകയും ചെയ്തു. നളന്‍ വിവാഹം കഴിഞ്ഞു സ്വരാജ്യത്തു ചെന്നു ദമയന്തിയുമൊരുമിച്ചു ചിരപ്രാര്‍ത്ഥിതങ്ങളായ സുഖങ്ങളെ യഥേഷ്ടം അനുഭവിച്ചു സുഖിച്ചുവാണു. അനേകം യാഗാദികര്‍മ്മങ്ങളും ചെയ്ത് ദമയന്തിയുമൊരുമിച്ചു വാഴുമ്പോള്‍ നളന് ഇന്ദ്രസേനന്‍ എന്നൊരു പുത്രനും ഇന്ദ്രസേനാ എന്നൊരു പുത്രിയും ഉളവായി.

ഇന്ദ്രാദികള്‍ സ്വയംവരം കഴിഞ്ഞു സ്വര്‍ഗ്ഗത്തേക്കു മടങ്ങുമ്പോള്‍ വഴിമദ്ധ്യേ ദ്വാപരനോടുകൂടി കലി വരുന്നതുകണ്ടു. എവിടേക്കായി പുറപ്പെട്ടുവെന്നു ദേവന്മാര്‍ ചോദിച്ചതിനു കലി, ‘സ്വയംവരത്തില്‍ ദമയന്തിയെ വരിക്കാന്‍’ എന്നുത്തരം പറഞ്ഞപ്പോള്‍, ദേവന്മാര്‍ നടന്ന വിവരമെല്ലാം പറഞ്ഞ് ധാര്‍മ്മികനായ നളനെ ദ്രോഹിപ്പാന്‍ വിചാരിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അധഃപതനം വരുമെന്നു കലിയെ വിലക്കീട്ടു പോകുകയും ചെയ്തു. കലി കോപം സഹിക്കാതെ ദ്വാപരനുമായി ആലോചിച്ച് നളനെ ദമയന്തിയുടെ അടുക്കല്‍നിന്നു പിരിക്കണമെന്നു സത്യവും ചെയ്തു. നിഷധരാജ്യത്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. പന്ത്രണ്ടുവര്‍ഷം അവിടെ കാത്തിരുന്നതിനുശേഷം അവസരം നോക്കി കലി നളനെ ആവേശിച്ചു. അനന്തരം നളന്റെ അനുജനായ പുഷ്കരന്‍ കലിപ്രേരിതനായിട്ട് നളനെ ചൂതുപൊരുതാന്‍ വന്നു വിളിച്ചു. ദ്യൂതത്തില്‍ വൃഷഭവേഷനായ കലിയായിരുന്നു പുഷ്കരനു പണയമായിട്ട്; ദ്വാപരന്‍ അക്ഷങ്ങളിലും അധിവാസം ചെയ്തു. നളന്‍ തന്റെ നാടും നഗരവുമെല്ലാം മുറയ്ക്കു പണയംവച്ചു തോറ്റുകൊണ്ടുവന്നു. ഈ വിധം അഞ്ചാറുമാസം അവര്‍ക്ക് ദ്യൂതം നടന്നു. വിവരമറിഞ്ഞു മന്ത്രിമാരും നഗരവാസികളും ബന്ധുക്കളുമെല്ലാവരും രണ്ടുപ്രാവശ്യം ഉപദേശം ചെയ്യാന്‍ വന്നിട്ടും നളന്‍ ഒന്നും കൂട്ടാക്കാതെ ചൂതുകളി തന്നെ തുടര്‍ന്ന് സര്‍വ്വസ്വവും നശിപ്പിച്ച് ഏകവസ്ത്രശേഷനായിട്ടു കലാശിച്ചു.

ഇതിനിടയില്‍ ദമയന്തി നളന്റെ പരാജയം കണ്ടു കരുതലോടുകൂടി പുത്രനേയും പുത്രിയേയും വാര്‍ഷ്ണേയനെന്ന നളസാരഥിയെ ഏല്‍‌പ്പിച്ച് കുണ്ഡിനപുരത്തിലേക്കയച്ചു. വാര്‍ഷ്ണേയന്‍ അവരെ അവിടെ കൊണ്ടുചെന്നുവിട്ടിട്ട് വ്യസനിച്ചു നടന്ന്, ഒടുവില്‍ അയോദ്ധ്യാപതിയായ ഋതുപര്‍ണ്ണരാജാവിന്റെ സൂതനായി വാഴുകയും ചെയ്തു.

സര്‍വ്വസ്വവും തട്ടിപ്പറിച്ചിട്ട്, ഇനി ഭൈമിയല്ലാതെ തനിക്കു പണയത്തിനെന്തുണ്ടെന്ന് പുഷ്കരന്‍ പരിഹാസമായി ചോദിച്ചപ്പോള്‍ നളന്‍ വ്യസനാക്രാന്തനായിട്ട് ദേഹത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ആഭരണങ്ങളും അഴിച്ചുകൊടുത്തിട്ട് ഏകവസ്ത്രനായി കാട്ടിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. പതിവ്രതയായ ദമയന്തിയും ഭര്‍ത്താവിനെ പിന്തുടര്‍ന്നു. വഴിയില്‍‌വെച്ച് ദുഷ്ടനായ കലി കപടം ചെയ്ത് നളന്റെ വസ്ത്രവും കൂടി അപഹരിച്ചു. ഒരേ വസ്ത്രംകൊണ്ടു രണ്ടുപേരും ദേഹം മറച്ച് രാത്രിയില്‍ ഒരു വനമണ്ഡപത്തില്‍ ചെന്നു കിടന്നു. ഭൈമി തളര്‍ച്ചകൊണ്ടുറങ്ങി. നളന്‍ വിചാരമഗ്നയായിട്ടാലോചന തുടങ്ങി: ‘കൂടെ കൊണ്ടുനടന്നാല്‍ ഇവള്‍ വലയും; പിരിഞ്ഞു പോയാല്‍ പിതൃഗൃഹത്തിലോ മറ്റോ പോയി രക്ഷപ്പെട്ടു എന്നുവരാം; ധര്‍മ്മരക്ഷിതയായ ഇവള്‍ക്കു വഴിയില്‍ അപായം ഒന്നും വരാനും ഇടയില്ല.’ ഇങ്ങനെ ഉറച്ച് ആദിത്യാദിദേവന്മാരോട് അവളെ രക്ഷിക്കാന്‍ പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചിട്ട് വസ്ത്രം മുറിച്ചുകൊണ്ടു വിട്ടുപോകുകയും ചെയ്തു.

ദമയന്തി ഉണര്‍ന്നുനോക്കുമ്പോള്‍ നളനെ കാണ്മാനില്ല. ആ വന്‍ കാട്ടില്‍ അവള്‍ വിലപിച്ചുകൊണ്ടും ഭര്‍ത്താവിനെ ആവേശിച്ച ഭൂതത്തെ ശപിച്ചുകൊണ്ടും തേടിനടന്നു. അപ്പോള്‍ ഒരു പെരുമ്പാമ്പ് കാലില്‍ പിടിയും കൂടി. എന്നിട്ടും അവള്‍ നളനെത്തന്നെ വിളിച്ചുകരഞ്ഞു. അതുകേട്ട് ഒരു കാട്ടാളന്‍ വന്നു കണ്ട് പാമ്പിനെക്കൊന്ന് അവളെ രക്ഷപ്പെടുത്തി. എന്നാല്‍ അവന്‍ അവളില്‍ ബലാല്‍ക്കാരമായി അധര്‍മ്മം പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍ അവനെ അവള്‍ക്കു ശപിക്കേണ്ടതായും വന്നുകൂടി. “നളനൊഴികെ ഒരു പുരുഷനെ ഞാന്‍ മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും സ്പര്‍ശിച്ചിട്ടില്ലെങ്കില്‍ ഇവന്‍ മരിച്ചുവീഴട്ടെ’ എന്ന് ആ പതിവ്രത പറകയും ആ ദുഷ്ടന്‍ ശവമായി വീഴുകയും ഒന്നിച്ചുകഴിഞ്ഞു. ഈവക പലേ അനര്‍ത്ഥങ്ങളും സംഭവിച്ചു; എങ്കിലും ചാരിത്രരക്ഷിതയായ അവള്‍ അപായം ഒന്നും കൂടാതെ ഒരു ധാര്‍മ്മികനായ സാര്‍ത്ഥവാഹന്റെ സഹായത്തോടുകൂടി ചേദിരാജ്യത്തു ചെന്നെത്തി. അവിടെ നഗരവീഥിയില്‍ കച്ചവടക്കാരുടെ ഇടയില്‍ക്കൂടി സഞ്ചരിച്ച ദമയന്തിയെ അങ്ങാടിപ്പിള്ളര്‍ ചുറ്റിക്കൂടി പരിഹസിക്കുകയും ശല്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്, ആ രാജ്യത്തെ രാജാവായ സുബാഹുവിന്റെ മാതാവ് മാളികയില്‍നിന്നു നോക്കിക്കണ്ടിട്ട് അവളെ ആളയച്ചുവരുത്തി സൈരന്ധ്രിയുടെ നിലയില്‍ സ്വപുത്രിയായ സുനന്ദയുടെ സഖിയാക്കി താമസിപ്പിച്ചു. രാജമാതാവിനോട് ഭൈമി സംഗതികളെല്ലാം സാമാന്യരീത്യാ അല്ലാതെ താന്‍ ഭീമപുത്രിയെന്നും, നളമഹിഷിയെന്നും കുറിപ്പെടുത്തിപ്പറയുകയുണ്ടായില്ല.

നളനാകട്ടെ, ഭൈമിയേയും ഉപേക്ഷിച്ചു കാട്ടില്‍ ചുറ്റിനടക്കുമ്പോള്‍ കാട്ടുതീയുടെ നടുക്കുനിന്നും ഒരാള്‍ തന്റെ പേരുവിളിച്ചു നിലവിളിക്കുന്നതു കേട്ട് അടുത്തുചെന്ന് വിളിച്ചതു കാര്‍ക്കോടകനായ നാഗരാജാവാണെന്നറിഞ്ഞ് അവനെ കാട്ടുതീയില്‍നിന്നും രക്ഷപ്പെടുത്തി. കൃതജ്ഞനായ കാര്‍ക്കോടകന്‍ നളനെ കടിക്കയാണു ചെയ്തത്. സര്‍പ്പദ്മ്ശത്താല്‍ നളന്‍ വിരൂപനായിത്തീര്‍ന്നു. നാഗരാജന്‍ പിന്നീടു തന്റെ ദംശം നളനെ ആവേശിച്ചിരിക്കുന്ന ദുഷ്ടഭൂതത്തെ ബാധിക്കാനാണെന്നും, വൈരൂപ്യം തല്‍ക്കാലം ജനങ്ങള്‍ കണ്ടറിയാതിരിപ്പാന്‍ ഉപകരിക്കുമെന്നും, തന്നെ സ്മരിച്ചുംകൊണ്ട് താന്‍ കൊടുത്ത വസ്ത്രയുഗ്മത്തില്‍ ഒന്നുടുത്താല്‍ സ്വന്തരൂപം വീണ്ടും പ്രാപിക്കാമെന്നും നളനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, വരങ്ങളും കൊടുത്ത്, ബാഹുകസംജ്ഞനായ സൂതനെന്നു പറഞ്ഞ് ഋതുപര്‍ണ്ണനെ പോയി സേവിച്ചാല്‍ അക്ഷഹൃദയവിദ്യ അറിയാനും അതുനിമിത്തം ഭൂതാവേശം നീങ്ങി ദമയന്തീസംഗമം ലഭിക്കാനും ഇടയാകുമെന്ന് ഉപദേശിക്കയും ചെയ്തിട്ട് അന്തര്‍ദ്ധാനം ചെയ്തു. അതും‌പ്രകാരം നളന്‍ കോസലത്തിലെത്തി ഋതുപര്‍ണ്ണസൂതനായി വാഴുകയും ചെയ്തു.

ഇങ്ങനെ ദമയന്തിയും നളനും വേഷം മാറി ചേദിപുരിയിലും കോസലത്തിലും വസിക്കുമ്പോള്‍ നളന്റെ രാജ്യഭ്രംശം കേട്ട് ഭീമരാജാവ് ഭൈമീനളന്മാരെ തിരയാനായി അയച്ച ബ്രാഹ്മണരില്‍ സുദേവനെന്നു പേരായ ഒരുവന്‍ ചേദിപുരിയില്‍ ഭൈമിയെ കണ്ടെത്തി. പിന്നീട് സൈരന്ധ്രി തന്റെ സ്വസൃപുത്രിയായ ഭൈമിയാണെന്നറിഞ്ഞ് അനുശോചിച്ചു രാജമാതാവിന്റെ അനുമതിയോടുകൂടി ദമയന്തി രഥമേറി കുണ്ഡിനത്തില്‍ പിതൃസമീപത്തില്‍ ചെന്നു താമസിച്ചു. അവിടെനിന്നു സകലദിക്കുകളിലും നളനെ അന്വേഷിക്കാന്‍ ബ്രാഹ്മണരെ നിയോഗിച്ചു. ഇങ്ങനെ അന്വേഷണം നടത്തിയതില്‍ പര്‍ണ്ണാദന്‍ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണന്‍ മുഖേന നളന്‍ ഋതുപര്‍ണ്ണസാരഥിയായി താമസിക്കുന്നതായി ഒരു തുമ്പുകിട്ടി.

ഈവിധം അങ്കുരിച്ച പ്രത്യാശയോടെ ഭൈമി അച്ഛനെ വിവരമറിയിക്കാതെ സുദേവന്‍ എന്ന ബ്രാഹ്മണനെ വരുത്തി മാതൃസന്നിധിയില്‍‌വെച്ച് ഇപ്രകാരം സന്ദേശിച്ചു: “അങ്ങ് ഒരു വഴിയാത്രക്കാരന്റെ നിലയില്‍ അയോദ്ധ്യയില്‍ ചെന്ന് നളന്‍ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നോ ഇല്ലയോ എന്ന് അറിഞ്ഞില്ല; ദമയന്തിക്കു പുനര്‍വ്വിവാഹം നടക്കുന്നു; നാളെയാണ് സ്വയംവരം; അതിലേക്കു രാജാക്കന്മാരെല്ലാം പോകുന്നു” എന്നു പറയണം. സുദേവന്‍ അതുപ്രകാരം ആചരിക്കുകയും ചെയ്തു.

പണ്ടുതന്നെ ഭൈമീകാമുകനായിരുന്ന ഋതുപര്‍ണ്ണന്‍ ഉടന്‍‌തന്നെ ബാഹുകനെക്കൊണ്ടു തേര്‍തെളിപ്പിച്ച് നിര്‍ദ്ദിഷ്ടസമയത്തിനു മുമ്പു കുണ്ഡിനത്തിലെത്തി. വഴിയില്‍‌വെച്ച് നളന്റെ അശ്വഹൃദയവിദ്യാപ്രയോഗം കണു സന്തോഷിച്ച് അയോദ്ധ്യാപതി സൂതന് അക്ഷഹൃദയം ഉപദേശിക്കയുണ്ടായി. ഇതോടുകൂടി കലിബാധ ഒഴിഞ്ഞു എങ്കിലും നളന്‍ വേഷഭേദം ചെയ്യാതെതന്നെ തേര്‍ തെളിച്ചുകൊണ്ടുപോയി.

അയോദ്ധ്യാധിപതി വന്നിരിക്കുന്ന വിവരം കേട്ട് ഭീമരാജാവു ചെന്നെതിരേറ്റ് അതിഥിയെ സല്‍ക്കരിച്ചു. എന്നാല്‍ സ്വയംവരത്തിന്റെ വട്ടം ഒന്നും കാണാഞ്ഞു ഭഗ്നാശനായ ഋതുപര്‍ണ്ണനോട് ഇത്ര ദൂരത്തുനിന്നും ഇത്ര ബദ്ധപ്പെട്ടു വന്നതിന്റെ കാരണം ഭീമരാജാവു ചോദിച്ചതിന്, സൌഹാര്‍ദ്ദം കൊണ്ടു സന്ദര്‍ശിപ്പാന്‍ വന്നതേയുള്ളു എന്നല്ലാതെ ഉത്തരമൊന്നുമില്ലായിരുന്നു. ഭൈമിയാകട്ടെ, പരിചിതമായ നളന്റെ രഥഘോഷം കേട്ട് ഭര്‍ത്താവിന്റെ ആഗമനം കാത്തുകൊണ്ടുനിന്നു. രഥം അടുത്തുവന്നപ്പോള്‍ അഭിജ്ഞാതന്മാരായ ഋതുപര്‍ണ്ണനും വാര്‍ഷ്ണേയനും കൂടാതെ വിരൂപനായ ബാഹുകന്‍ മാത്രമേ അതിലുള്ളു. ഭൈമി നിരാശപ്പെട്ട് ഒരുവേള സ്വസാരഥിയായിരുന്ന വാര്‍ഷ്ണേയനേയും നളന്‍ അശ്വഹൃദയം അഭ്യസിപ്പിച്ചിരിക്കുമോ എന്നും മറ്റും പല ആലോചനകളും തുടങ്ങി. ഏതായാലും ബാഹുകനെ ഒന്നു പരീക്ഷിക്കണമെന്നുറച്ച് കേശിനി എന്നൊരു ദൂതിയെ അവന്റെ അടുക്കല്‍ അയച്ച്, പര്‍ണ്ണാദന്‍ പറഞ്ഞത് വാസ്തവമാണെന്നും മനസ്സിലാക്കി; അതിനു പുറമേ അവന്‍ ചെയ്ത പാകവിദ്യ പരിശോധിച്ച്, പുത്രനേയും പുത്രിയേയും അടുക്കല്‍ അയച്ചുനോക്കി; അവന്‍ മര്‍ദ്ദിച്ചാല്‍ പുഷ്പങ്ങള്‍ വാടുന്നില്ലെന്നു കണ്ടറിഞ്ഞു; എന്നുവേണ്ട സകലപരീക്ഷകളും കഴിച്ചു; ഒടുവില്‍ ഭൈമി അമ്മയുടെ അനുമതികയോടുകൂടെ ബാഹുകനെ ആളയച്ചു വരുത്തി സ്വയമേവ ചോദ്യങ്ങള്‍ചെയ്തു നളന്റെ വാസ്തവം വെളിപ്പെടുത്തി. അനന്തരം ബാഷ്പാകുലയായ ഭൈമി തന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഉദ്ദേശ്യമെല്ലാം നളനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി, പാതിവ്രത്യനിഷ്ഠയെപ്പറ്റി ലോകസാക്ഷികളായ ദേവന്മാരെക്കൊണ്ട് ആണയിട്ടപ്പോള്‍ വായുഭഗവാന്‍,

“രാജന്‍! ശീലനിധി: സ്ഫിതോ ദമയന്ത്യാസ്സുരക്ഷിതഃ
സാക്ഷിണോ രക്ഷിണോശ്ചാസ്യ വയം ത്രീന്‍ പരിവത്സരാന്‍”

എന്ന അശരീരിവാക്കുകൊണ്ട് അവളുടെ വാക്കിനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി. ആകാശത്തില്‍ പുഷ്പവൃഷ്ടി മുതലായതുണ്ടായി. സന്തുഷ്ടനായ നളന്‍ കാര്‍ക്കോടകനെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് തദ്ദത്തമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചു സ്വന്തരൂപം പ്രാപിച്ചിട്ടു തപസ്വിനിയായ ഭൈമിയെ ആലിംഗനംചെയ്തു.

പിറ്റേന്നാള്‍ രാവിലെ ദമ്പതിമാര്‍ പുത്രന്മാരോടുകൂടി ഭീമരാജാവിനെ ചെന്നു കണ്ടു. വിവരമറിഞ്ഞ് പൌരന്മാര്‍ ഉത്സവം കൊണ്ടാടി. ഋതുപര്‍ണ്ണന്‍ അശ്വഹൃദയം കൈക്കൊണ്ടു സന്തുഷ്ടനായി സങ്കേതം പ്രാപിച്ചു. നളന്‍ ചൂതുകൊണ്ടുതന്നെ പുഷ്കരനെ ജയിച്ച് പൂര്‍വ്വാധികപ്രൌഢിയോടുകൂടി നാടുവാണു സുഖിച്ചു.

ഒരു സംഭവം നടന്നതായി വിവരിക്കയാണല്ലോ കഥയുടെ സ്വരൂപം. സംഭവങ്ങളില്‍ പ്രധാനമായ ഒരു സംഗതിയും, അതിനോടു ചേര്‍ന്ന പല സംഗതികളും ഉണ്ടായിരിക്കും. അതില്‍ പ്രധാന സംഗതിക്ക് കഥയുടെ മര്‍മ്മം എന്നു പേര്‍ ചെയ്യാം. കാളിദാസന്റെ ശാകുന്തളം നോക്കുക. അതില്‍ ശകുന്തള മോതിരം കളഞ്ഞുപോയ സംഗതിയാണ് മര്‍മ്മം. പ്രകൃതിശാസ്ത്രത്തില്‍ ‘ഗുരുത്വകേന്ദ്രം’ എന്നുപറയുന്ന ബിന്ദുവിന്റെ സ്ഥാനമാകുന്നു കഥയില്‍ മര്‍മ്മത്തിനുള്ളത്. മറ്റു സംഗതികളെല്ലാം ആ ഒരു സംഗതിയെ ആശ്രയിച്ചുനില്‍ക്കുന്നു. കഥയ്ക്കു നാമകരണം ചെയ്യുന്നതില്‍ പലപ്പോഴും മര്‍മ്മം ഉപകരിക്കും. കാളിദാസന്‍ താന്‍ നിര്‍മ്മിച്ച ശകുന്തളയുടെ കഥയ്ക്ക് ‘അഭിജ്ഞാനശാകുന്തളം’ എന്നു പേര്‍ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. അതു മോതിരം കളഞ്ഞ കഥയാണല്ലോ.

ഒരു കഥ പറകയോ എഴുതുകയോ ചെയ്യുമ്പോള്‍ കഥാപുരുഷന്മാര്‍ അല്ലെങ്കില്‍ പാത്രങ്ങള്‍ ചെയ്ത സകല പ്രവൃത്തികളും വിവരിക്കുന്നതു സാദ്ധ്യമല്ല; അങ്ങനെ ചെയ്തിട്ടാവശ്യമില്ല; ഏതെല്ലാം പ്രധാനസംഗതികളെയാണ് എടുത്തുകാണിക്കേണ്ടതെന്നുള്ളതിനെ ഒരു നിയമം ചെയ്യാന്‍ കഴിയുന്നതല്ല. ചിത്രകാരന്‍ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ചിത്രമെഴുതുമ്പോള്‍ അവന്റെ സര്‍വ്വാംഗവും അതില്‍ കുറിക്കാറില്ലല്ലോ; അതുപോലെയാണ് കഥയിലും. ഏതു ഭാഗം കാണിച്ചാല്‍ മറ്റു ഭാഗങ്ങള്‍ കാഴ്ചക്കാര്‍ക്ക് ഊഹിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്നു ചിത്രകാരന്‍ നിശ്ചയിക്കും‌പോലെ ഗ്രന്ഥകാരനും കഥയുടെ ഇന്ന അംശങ്ങള്‍ വിവരിച്ചാല്‍ ശേഷമുള്ളവ വായനക്കാര്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കിക്കൊള്ളുമെന്നു നിര്‍ണ്ണയിക്കേണ്ടതാകുന്നു. സാധാരണക്കാരുടെ നോട്ടത്തില്‍ തുച്ഛമെന്നു തോന്നുന്ന ചില്ലറസംഗതികള്‍ ചിലപ്പോള്‍ കഥകളില്‍ പ്രധാനങ്ങളായിത്തീര്‍ന്നേക്കും. ഉത്തരരാമചരിതത്തില്‍ ചിത്രദര്‍ശനഘട്ടത്തില്‍ രാമന്‍ ജൃംഭകാസ്ത്രങ്ങളെ ആജ്ഞാപിക്കുന്നതും, ഗംഗയോടും ഭൂമിയോടും പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നതും മറ്റും തല്‍ക്കാലം വായനക്കാര്‍ക്കു സാരമില്ലാത്തതായി തോന്നുന്നു; പിന്നീട് ഉപസംഹാരത്തിലാണ് അതുകളുടെ പ്രാധാന്യം വെളിപ്പെടുന്നത്. ഈ വിധം തുച്ഛസംഗതികളെ വലുതാക്കി ഫലിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് കഥാകര്‍ത്താക്കളുടെ ചാതുര്യവും.

കഥകളില്‍ ആവശ്യമ്പോലെ അവതാരിക ചേര്‍ക്കാം. ഏതുകാലത്തും ഏതു സ്ഥലത്തും ഏത് ആളുകളെപ്പറ്റിയുമാണ് കഥയെന്നു വായനക്കാരെ ഗ്രഹിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഉപയോഗം. ചരിത്രകഥകളിലും പുരാണകഥകളിലും മറ്റും അവതാരികയ്ക്കാവശ്യം കാണും. ആഖ്യായികകളും നാടകങ്ങളും അവതാരിക കൂടാതെ ഇടയ്ക്കുവച്ചു തുടങ്ങുന്നതു നന്നായിരിക്കും. അങ്ങനെ ചെയ്താല്‍ അനുഭവര്‍സത്തിനു ബലം കൂടും; ‘മധുരാപുരി എന്നൊരു പട്ടണം’ മധുരേശന്‍ എന്നൊരു രാജാവ്’ ഇത്യാദി പഴയ രീതിയില്‍ ആരംഭിക്കുന്നതു പറഞ്ഞുകേള്‍പ്പിക്കേണ്ടുന്ന കഥകള്‍ക്കേ ആവശ്യമുള്ളു. കഥയിലെ സംഗതികള്‍ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനെത്തന്നെ വായനക്കാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുചെന്നു കാണിക്കുക എന്ന ഭാവത്തിലാണ് ആഖ്യായികാകാരന്മാരും നാടകകര്‍ത്താക്കളും കഥയുടെ മദ്ധ്യത്തിലാരംഭിക്കുന്നത്. ഈവക ഗ്രന്ഥങ്ങളിലടങ്ങിയ കഥയ്ക്ക് ഇതിവൃത്തം എന്നു പേര്‍ പറയുന്നു. പുരാണങ്ങളിലെ ഉപകഥകളും നീതികഥകളും മറ്റും പോലെ നാടകാദികളിലെ ഇതിവൃത്തം ലഘുവായിരിക്കയില്ല. സാധാരണ കഥകള്‍ കഥിക്കുന്നതിന്റെ ക്രമം അതാതു സംഗതികള്‍ നടന്ന കാലമനുസരിച്ചാണു. കാലത്തിന്റെ ക്രമം പിടിച്ചു കഥ കഥിക്കുന്നതായാല്‍ വളരെ സൌകര്യവും കാണും. എന്നാല്‍ അനുഭവരസത്തെ പ്രധാനമായി വിചാരിക്കുന്ന ആഖ്യായികാകാരന്മാര്‍ കാലക്രമം പലപ്പോഴും തെറ്റിക്കും. ആദ്യം മുതല്‍ അവസാനം വരെ വായനക്കാര്‍ക്കു കൌതുകം ക്ഷയിച്ചുപോകാതെ ഒന്നുപോലെ നിലനില്പാന്വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഉപായമാണിത്. കഥയുടെ മര്‍മ്മം അവസാനത്തിലേ വെളിപ്പെടാവൂ; അല്ലെങ്കില്‍ ജിജ്ഞാസ നശിച്ചുപോകും. പല പാത്രങ്ങളേയും പല സംഗതികളേയും കെട്ടിച്ചമച്ച് അതുകളോടു നമ്മെ പരിചയപ്പെടുത്തി അതുകളില്‍ നമുക്കു രാഗദ്വേഷങ്ങള്‍ ജനിപ്പിച്ച് അതുകളെ നാം പ്രത്യക്ഷത്തില്‍ കാണുന്നതുപോലെ ഒരനുഭവം വരുത്തിക്കഴിയുമ്പോള്‍ നമുക്കു പ്രിയപ്പെട്ട പാത്രങ്ങള്‍ക്കു ശ്രേയസ്സു വരണമെന്നും, ദുഷ്ടപാത്രങ്ങളുടെ ദുഷ്പ്രവൃത്തികള്‍ ഫലിക്കാതെ പോകണമെന്നും, നമുക്കു തന്നെത്താന്‍ അറിയാതെ ഒരു പ്രാര്‍ത്ഥന ജനിക്കുന്നതിനാല്‍ കഥയുടെ പരിണാമം എന്തെന്നറിയാനുള്ള പരിഭ്രമം അസഹ്യമായിത്തീരുന്നു. ഗ്രന്ഥകാരന്‍ ആ പരിണാമത്തെ കൌശലത്തില്‍ നീക്കിനീക്കി കൊണ്ടുപോകുന്തോറും കൌതുകം നമുക്കു വര്‍ദ്ധിക്കയാണു ചെയ്യുന്നത്. പരിണാമം വെളിപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞാല്‍ പിന്നീടുള്ള ഭാഗമൊന്നും വിസ്തരിക്കരുത്.; അതെല്ലാം വായനക്കാര്‍ സ്വയം ഊഹിച്ചുകൊള്ളും. ഇങ്ങനെ അവസാനംവരെ ജിജ്ഞാസ ശമിപ്പിക്കാതെ സൂക്ഷിക്കുന്ന കഥാഗുണത്തിനു പരിണാമഗുപ്തി എന്നു പേര്‍ ചെയ്യാം.

കഥകളില്‍ സംഭാഷണം പലേടത്തും ആവശ്യപ്പെടും. ആഖ്യായികകളില്‍ ചില അദ്ധ്യായങ്ങള്‍ സംഭാഷണരൂപങ്ങളായി കാണും; നാടകങ്ങള്‍ മുഴുവന്‍ തന്നെ സംഭാഷണങ്ങളാകുന്നു. നാടകകവി തിരയ്ക്കുള്ളിലിരുന്നുകൊണ്ട് തന്റെ പാത്രങ്ങളെ സംഭാഷണം ചെയ്യിച്ച് രംഗസ്ഥന്മാരെ കാര്യം ഗ്രഹിപ്പിക്കയല്ലാതെ ഒരിക്കലും താന്‍ നേരിട്ടു സംസാരിക്കയില്ല. സംഭാഷണങ്ങള്‍കൊണ്ടുമാത്രം ഒരു കഥ പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമമാണ് നാടകങ്ങളുടെ ദുഷ്കരത്വത്തിനു കാരണം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ‘നാടകാന്തം കവിത്വം’ എന്ന ചൊല്ലിനും ഇടയായി. ആട്ടക്കഥകളുടെ നില കവിപ്രോക്തകഥകഥകളുടെയും നാടകങ്ങളുടെയും മദ്ധ്യേയാണ്. കഥകളിയുണ്ടാക്കുന്നവര്‍ കാവ്യത്തില്‍ എന്നപോലെ കവിവാക്യത്തില്‍ത്തന്നെ ശ്ലോകങ്ങളാല്‍ കഥ കഥിച്ചുകൊണ്ടു മദ്ധ്യേമദ്ധ്യേ ഗാനരൂപങ്ങളായ സംഭാഷണങ്ങളെ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതേയുള്ളു. കഥ ‘ശ്ലോകത്തില്‍ കഴിക്കുന്നതുകൊണ്ട്’ കഥകളി ഉണ്ടാക്കുന്നത് ഏറ്റവും എളുതായിത്തീര്‍ന്നു. നാടകത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തത്തിനുള്ള ബീജബിന്ദുപതാകാദിസന്ധിപഞ്ചകവും കഥകളിക്കാര്‍ വകവച്ചിട്ടില്ല. വല്ല പുരാണകഥാഭാഗവും എടുത്ത് ഒരു സ്വയംവരം എന്നോ, ഒരു വധം എന്നോ, ഒരു വിജയം എന്നോ പേരിട്ട് കത്തി, താടി, കരി മുതലായ വേഷങ്ങള്‍ക്കും ഏര്‍പ്പാടു ചെയ്താല്‍ ഒരു ആട്ടക്കഥ തീര്‍ന്നു. നളചരിതം, ദക്ഷയാഗം മുതലായ ഏതാനും പ്രബന്ധങ്ങളൊഴികെ മിക്ക കൃതികളിലും കാവ്യരസം ചുരുങ്ങും.

സംഭാഷണം രണ്ടുവിധത്തിലാകാം: ‘എന്‍’ ‘നിന്‍’ എന്ന ഉത്തമമദ്ധ്യസര്‍വ്വനാമങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് നേരെ സംസാരിക്കുന്നതു സാക്ഷാല്‍ സംഭാഷണം; മറ്റൊരുവന്‍ റിപ്പോര്‍ട്ടു ചെയ്യുന്ന മട്ടില്‍ വക്താവിന്റെ വാക്യത്തെ ഉദ്ധരിക്കാതെ വിവരിക്കുന്നത് അന്വാഖ്യാനസംഭാഷണം.

ഉദാഹരണം, സാക്ഷാല്‍ സംഭാഷണത്തിന്:

ശൂര്‍പ്പണഖ: (രാമനോട്) ഞാന്‍ രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണന്റെ അനുജത്തിയാകുന്നു; എന്നെ അങ്ങു ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കണം.

രാമന്‍: എനിക്കു ഭാര്യ ഒരുമിച്ചുതന്നെയുണ്ടല്ലോ; എന്റെ അനുജനായ ലക്ഷ്മണനോട് അപേക്ഷിക്കതന്നെ.

ശൂര്‍പ്പണഖ: (ലക്ഷ്മണന്റെ അടുക്കല്‍ ചെന്ന്) അല്ലയോ ലക്ഷ്മണാ, അങ്ങേ ഞാന്‍ വരിക്കുന്നു.

ലക്ഷ്മണന്‍: എന്റെ ജ്യേഷ്ഠനെ ആദ്യം നീ വരിക്കയാല്‍ എനിക്കു നിന്നെ സ്വീകരിപ്പതിന്നു ന്യായമില്ല.

ഇതുതന്നെ അന്വാഖ്യാനസംഭാഷണമായിട്ട്:

താന്‍ രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണന്റെ അനുജത്തിയാണെന്നും തന്നെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കണമെന്നും ശൂര്‍പ്പണഖ രാമനോടു പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചതില്‍ തനിക്കു ഭാര്യയുള്ളതിനാല്‍ അവളെ സ്വീകരിപ്പാന്‍ സാധിക്കാത്തതുകൊണ്ടു തന്റെ അനുജന്‍ ലക്ഷ്മണനോട് അപേക്ഷിക്കാന്‍ ആജ്ഞാപിച്ച പ്രകാരം അവള്‍ ലക്ഷ്മണനെ വരിക്കവേ അവനും തന്റെ ജ്യേഷ്ഠനെ ആദ്യമായി വരിക്കയാല്‍ തനിക്ക് അവളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിനു ന്യായമില്ലെന്ന് ഉപേക്ഷിച്ചു.

ഇതില്‍ ‘താന്‍’ എന്ന സര്‍വ്വനാമത്തിന്റെ ഉപയോഗം സൂക്ഷിച്ചു മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാകുന്നു. ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളെ മാത്രമേ അന്വാഖ്യാനം ചെയ്യാന്‍ സാധിക്കയുള്ളു. ദീര്‍ഘസംഭാഷണങ്ങളെല്ലാം സാക്ഷാല്‍ സംഭാഷണങ്ങളായിത്തന്നെ ഇരിക്കണം. അന്വാഖ്യാനം വളച്ചുകെട്ടാകയാല്‍ അപൂര്‍വ്വമായിട്ടേ ഉപയോഗിക്കാവൂ; അതിനു സ്പഷ്ടതയും ബലവും കുറയും. കവിവാക്യമായി കഥിക്കുന്ന കഥകളില്‍ത്തന്നെയും ചില അംശങ്ങള്‍ പാത്രങ്ങളുടെ സാക്ഷാല്‍ സംഭാഷണരൂപേണ ബന്ധിക്കുന്നതു പുഷ്ടികരമായിരിക്കും. നാടകങ്ങളില്‍ രംഗപ്രയോഗാനര്‍ഹങ്ങളായ പല സംഗതികളും കഥാബാഹ്യങ്ങളായ പാത്രങ്ങളെ പ്രവേശിപ്പിച്ച് അവരെക്കൊണ്ടു സംസാരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഉത്തരരാമചരിതത്തില്‍ ലവനും ചന്ദ്രകേതുവും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തെ വിദ്യാധരമിഥുനത്തിന്റെ സംഭാഷണംകൊണ്ടു വിവരിക്കുന്നതു നോക്കുക.

ഇതിവൃത്തം വാസ്തവവും കല്പിതവുമാവാം. ചരിത്രം, ജീവചരിത്രം, പുരാണം മുതലായതില്‍നിന്ന് എടുക്കുന്ന കഥകള്‍ വാസ്തവത്തില്‍ നടന്ന കഥകളാണല്ലോ. ഇന്ദുലേഖ, കൃഷ്ണാര്‍ജ്ജുനവിജയം, മാലതീമാധവം മുതലായതിലെ ഇതിവൃത്തം അതാതു കവികള്‍ കെട്ടിച്ചമച്ചതാകുന്നു. നീതികഥകള്‍ എല്ലാം കല്പിതങ്ങള്‍ തന്നെ. നാടകം, ആട്ടക്കഥ, ആഖ്യായിക ഇതുകളില്‍ കഥാപുരുഷന്മാരും സംഗതികളും പുരാണചരിത്രാദികളില്‍നിന്ന് ഉദ്‌ധൃതങ്ങളായിരുന്നാലും അവയില്‍ കല്പിതാംശം ഏറിയിരിക്കും. ഭാരതത്തിലെ ശകുന്തളോപാഖ്യാനവും കാളിദാസരുടെ അഭിജ്ഞാനശാകുന്തളവും നോക്കുക. മോതിരത്തിന്റെ സംഗതിതന്നെ പുരാണത്തിലില്ല; എന്നാല്‍ നാടകത്തിന്റെ സ്വാരസ്യമെല്ലാം മോതിരം കളഞ്ഞതിലാണ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതിന്മണ്ണം മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ്മയിലെ പല പാത്രങ്ങളും സ്ഥലകാലങ്ങളും സംഭവങ്ങളും തിരുവിതാംകൂര്‍ചരിത്രത്തിലുള്ളവയാണെങ്കിലും കഥാമര്‍മ്മമായ സംഗതി കൃത്രിമമാകുന്നു. നാടകത്തിലും ആഖ്യായികയിലും (കാവ്യത്തിലും) ഉചിതങ്ങളായ പാത്രങ്ങളെ ബന്ധിച്ച് തന്‍‌മുഖേന ലോകസ്വഭാവം വര്‍ണ്ണിക്കുന്നതിലാണ് കവിക്കു സംരംഭം. വാസ്തവത്തില്‍ നടന്ന സംഗതി ഗ്രഹിക്കുന്നതിന് പുരാണങ്ങളും ചരിത്രങ്ങളുമുണ്ടല്ലോ.

അഭ്യാസം

ഏതെങ്കിലും ഒരു നാടകവും ആഖ്യായികയും വായിച്ച് അതുകളിലെ കഥാവസ്തു സംഗ്രഹിച്ചെഴുതി മര്‍മ്മഭൂതമായ കഥാഭാഗമിന്നതെന്നു നിര്‍ദ്ദേശിക്ക.

മറുദേശത്തു താമസിക്കുന്ന ഒരു ബന്ധുവിന്റെ ഗൃഹത്തില്‍ കല്യാണത്തിനുപോയ സംഗതി അന്വാഖ്യാനത്തിന്റെ മട്ടില്‍ എഴുതുക.

നിങ്ങള്‍ കേട്ടിട്ടുള്ള ഒരു വിക്രമാദിത്യന്റെ കഥ ചുരുക്കിപ്പറക.

ചെകുത്താന്റെയോ യക്ഷിയുടേയോ കഥ കഥിക്ക.

ഒരേഷണിക്കാരനു പറ്റിയ അബദ്ധം.

ദുസ്സംസര്‍ഗ്ഗത്താല്‍ ഒരു ബാലനു നേരിട്ട ആപത്ത്.

മുള്ളില്‍ പിടിച്ചാലും മുറുകെ പിടിക്കണം.

താഴത്തിറങ്ങിയേ സമ്മാനമുള്ളു.

മേല്‍ച്ചൊന്ന സംഗതികളെ ഓരോ കഥകൊണ്ടുദാഹരിക്ക.

വഞ്ചനയ്ക്കു പോകുന്നവന്‍ ഒടുവില്‍ അകപ്പെടുമെന്നു സാരം വരുന്ന ഒരു നീതികഥ നിര്‍മ്മിക്കുക.

ഒരു ദേവാലയത്തില്‍ അടുത്തുകഴിഞ്ഞ ഒരു ഉത്സവാഘോഷത്തെപ്പറ്റി വിപരീതാഭിപ്രായക്കാരായ രണ്ടു വിദ്യാര്‍ത്ഥികളുടെ സംഭാഷണം എഴുതുക.

അദ്ധ്യായം 3
വര്‍ണ്ണനം

ലൌകികം എന്നും, ശാസ്ത്രീയമെന്നും വര്‍ണ്ണനം രണ്ടുവിധമുണ്ട്. വര്‍ണ്ണനത്തിന്റെ ഉദ്ദേശമനുസരിച്ചുള്ള വിഭാഗമാണിത്. ഹിമാലയപര്‍വ്വതത്തെ കുമാരസംഭവത്തിലും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിലും വര്‍ണ്ണിച്ചിട്ടുണ്ട്. രണ്ടിനും തമ്മിലുള്ള അന്തരമാണ് ഈ വിഭാഗത്തിനു കാരണം. ശാസ്ത്രീയവര്‍ണ്ണനം, അറിവിനുവേണ്ടി ചെയ്യുന്നതും ലൌകികവര്‍ണ്ണനം, വിനോദത്തിനുവേണ്ടി ചെയ്യുന്നതും ആകുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രകാരന്‍ പ്രതിപാദിക്കുന്നതു ഹിമാലയത്തിന്റെ കിടപ്പ്, അതിര്‍ത്തികള്‍, നീളം, വീതി, ഉയര്‍ച്ച ഇത്യാദികളാകുന്നു; കവിയുടെ ദൃഷ്ടിയാകട്ടെ, അതിലുള്ള നാനാവിധ രമണീയവസ്തുക്കളിലാണ് പതിക്കുന്നത്. വിഷയവിവേചനത്തിനുവേണ്ടി ലൌകികവര്‍ണ്ണനത്തിന് വര്‍ണ്ണന എന്നും, ശാസ്ത്രീയവര്‍ണ്ണനത്തിന് നിരൂപണം എന്നും രണ്ടിനും പൊതുവെ വര്‍ണ്ണനം എന്നും ഇവിടെ നാമവ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. നിരൂപണത്തില്‍ സൂക്ഷ്മതയും സ്ഫുടതയും മാത്രമേ ആലോചിപ്പാനുള്ളു. വര്‍ണ്ണനയെപ്പറ്റിയാണ് ഇവിടെ സ്വല്പം പ്രസ്താവിക്കാനുള്ളത്.

ചിത്രകാരന്‍ ചായങ്ങളെക്കൊണ്ടു ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തിതന്നെയാണ് വര്‍ണ്ണനയില്‍ ഗ്രന്ഥകാരന്‍ വാക്കുകളെക്കൊണ്ടു ചെയ്യുന്നത്. അപ്രത്യക്ഷമായ ഒരു വസ്തുവിനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുന്നതിനാണ് രണ്ടുപേരുടെയും പരിശ്രമം. ചിത്രമെഴുത്തില്‍ ചില സൌകര്യങ്ങള്‍ക്കു കൂടുതലുണ്ടെങ്കില്‍ മറ്റു ചില സൌകര്യങ്ങള്‍ക്കു കുറവുമുണ്ട്. രൂപമുള്ള മൂര്‍ത്തപദാര്‍ത്ഥങ്ങളെ ചിത്രകാരന് അധികം സ്ഫുടതയോടെ കുറിച്ചുകാണിക്കാന്‍ കഴിയും; ഗ്രന്ഥകാരന് മൂര്‍ത്തവസ്തുക്കളെപ്പോലെത്തന്നെ അമൂര്‍ത്തവസ്തുക്കളേയും വര്‍ണ്ണിക്കാം. ചിത്രത്തില്‍ ചലനസ്തോഭങ്ങളെക്കൊണ്ട് ഊഹിപ്പാനേ നിവൃത്തിയുള്ളു; വര്‍ണ്ണനയില്‍ ചലനവസ്തുവെന്നും സ്ഥിരവസ്തുവെന്നുമുള്ള ഭേദമേ ഇല്ല. ചിത്രത്തിന്റെ വിഷയം പരിമിതമായിരിക്കെ വര്‍ണ്ണനയുടെ വിഷയം വ്യാപകമാകുന്നു.

സ്ഥലം, കാലം, പുരുഷന്‍, അവസ്ഥ, പ്രവൃത്തി ഇത്യാദികളെല്ലാം വര്‍ണ്ണനയ്ക്കു വിഷയമാകുന്നു.

“നഗരാര്‍ണ്ണവശൈലത്തു ചന്ദ്രാര്‍ക്കോദയവര്‍ണ്ണനൈഃ
ഉദ്യാനസലിലക്രീഡാ മധുപാനരതോത്സവൈഃ
വിപ്രലംഭൈര്‍വിവാഹൈശ്ച കുമാരോദയവര്‍ണ്ണനൈഃ
മന്ത്രദ്യുതപ്രയാണാജി നായകാഭ്യുദയൈരപി”

എന്ന് കാവ്യത്തില്‍ വര്‍ണ്ണനീയങ്ങളായ വസ്തുക്കളെ ദണ്ഡി പരിഗണിച്ചിരിക്കുന്നു. കാവ്യത്തില്‍ ഇതുകളേയും ഇതുപോലെയുള്ള എണ്ണങ്ങളേയും വര്‍ണ്ണിക്കണമെന്നാണ് ദണ്ഡി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഇപ്പറഞ്ഞതെല്ലാം വര്‍ണ്ണിക്കണമെന്നോ ഇതിനു പുറമെ ഒന്നും വര്‍ണ്ണിക്കേണ്ടാ എന്നോ ആ ഗ്രന്ഥകാരനു വിവക്ഷയില്ല. കാളിദാസാദി പ്രാചീനമഹാകവികളുടെ സമ്പ്രദായം നോക്കി അദ്ദേഹം കാവ്യകര്‍ത്താക്കള്‍ക്ക് ഒരു മാര്‍ഗ്ഗപ്രദര്‍ശനം ചെയ്തതേ ഉള്ളു. ദണ്ഡി ചെയ്ത ഉപദേശത്തിന്റെ തത്വം ഗ്രഹിക്കാഞ്ഞിട്ടോ, ലക്ഷണങ്ങള്‍ക്കു പൂര്‍ത്തിവരുത്തി മൂര്‍ദ്ധാഭിഷിക്തദൃഷ്ടാന്തഭൂതമായ ഒരു കാവ്യം ചമയ്ക്കാമെന്നുള്ള കൌതുകം കൊണ്ടോ ഭാരവിപ്രഭൃതികളായ അര്‍വാചീനകവികള്‍ നഗരാദിവര്‍ണ്ണനകള്‍ക്കു വേണ്ടതിലധികം പ്രാധാന്യം കൊടുത്തു. ഭാരവി ഉണ്ടാക്കിയ കാവ്യത്തിന്റെ പേര്‍ കിരാതാര്‍ജ്ജുനീയമെന്നാണ്. ഇതിലെ ഇതിവൃത്തം കിരാതവേഷത്തില്‍ വന്ന ശ്രീപരമേശ്വരനെ യുദ്ധം ചെയ്തു പ്രസാദിപ്പിച്ച് അര്‍ജ്ജുനന്‍ പാശുപതാസ്ത്രം വാങ്ങിയ ഭാരതകഥയാകുന്നു. ഇതില്‍ ‘ഉദ്യാനസലിലക്രീഡാ മധുപാനരതോത്സവാദികളെ വര്‍ണ്ണിക്കുന്നതിനു യാതൊരു പ്രസക്തിയുമില്ല. ഒരു പ്രസക്തിയുമില്ലാത്തതിനെ ഉണ്ടാക്കി വര്‍ണ്ണിക്കുന്നതല്ലയോ കവിക്കു മെച്ചം. അതിനാല്‍ ഭാരവി, അര്‍ജ്ജുനനെ മോഹിപ്പിക്കാന്‍ വന്ന ദേവസ്ത്രീകളെ പിടിച്ചു സലിലക്രീഡാദിവര്‍ണ്ണനകളെല്ലാം നിര്‍വ്വഹിച്ചു. ഇതിന്റെ അനൌചിത്യം എടുത്തുകാണിക്കേണ്ടതുണ്ടോ? കഥാശരീരത്തില്‍ ദേവസ്ത്രീകളുടെ വരവ് എത്രയോ തുച്ഛമായ ഒരംഗമാകുന്നു. ഇന്ദ്രന്‍ സ്ഥാനഭ്രംശം ശങ്കിച്ച് ഒരു രാജകാര്യം സാധിക്കാന്‍ പറഞ്ഞയച്ചവര്‍ ജലക്രീഡയും മറ്റും ചെയ്തു കളിച്ചുനടക്കുകയാണോ വേണ്ടത്? ഒരു താമരപ്പൂവിനെ വര്‍ണ്ണിക്കാന്‍ വേണ്ടി ആരെങ്കിലും കുളം കുഴിച്ചതും താമര നട്ടതും മറ്റും വര്‍ണ്ണിക്കുമോ? എന്നാല്‍ ഭാരവി സര്‍ഗ്ഗങ്ങളൊക്കെ ചെറുതാക്കി അനാവശ്യവര്‍ണ്ണനകളെ ‘മരുന്നിനുവേണ്ടി’ എല്ലാം ‘എണ്ണം കേള്‍പ്പിച്ചതേ ഉള്ളു. ഭാരവിയെ കണ്ടു ഭ്രമിച്ചു പ്രവര്‍ത്തിച്ചവരായ മാഘമംഖാദികളാകട്ടെ സ്വകാവ്യങ്ങളെ അനാവശ്യവര്‍ണ്ണനകളെക്കൊണ്ടു നിറച്ചു. രൈവതകം എന്ന കുന്ന് മാഘന്റെ വര്‍ണ്ണനയില്‍ മഹാമേരുവിനും ഉപരിയായി. ശിശുപാലനെ കൃഷ്ണന്‍ വധിച്ചത് ആ കുന്നിന്റെമേല്‍‌വെച്ചായിരുന്നെങ്കിലും സമാധാനമുണ്ടായിരുന്നു. ‘തലയിരിക്കുമ്പോള്‍ വാലാടുകയില്ല’ എന്ന പഴഞ്ചൊല്ല് ഇവര്‍ കേട്ടിട്ടേ ഇല്ലെന്നു തോന്നിപ്പോകും. കല്യാണം ഘോഷിച്ച് താലി കെട്ടാന്‍ മറന്നുപോയി എന്നുള്ള പരിഹാസം പോലെ ഇവര്‍ വര്‍ണ്ണനകളുടെ ലഹളയില്‍ കഥാവസ്തു വിട്ടുകളയുന്നു. ഇങ്ങനെ സംസ്കൃതത്തിലെ അര്‍വ്വാചീനകവികളെല്ലാം കഥയില്ലാത്തവരായിത്തീര്‍ന്നു എന്നു പറയേണ്ടിവന്നിരിക്കുന്നു. ഗദ്യകാരന്മാരുടെ യോഗ്യത ഇതിലും കഷ്ടം. കാദംബരിയിലെ കഥാവസ്തു ഇന്നതെന്നു മാസ്സിലാക്കുന്നതിനു സാമാന്യത്തിലധികം ക്ഷമയുള്ളവര്‍ക്കേ സാധിക്കയുള്ളു. ആ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലുള്ള ശുഷ്കശാല്‍മലീവൃക്ഷത്തിന്റെ (ഉണങ്ങിയ ഇലവിന്റെ) വര്‍ണ്ണനയുടെ നീളവും കോലാഹലവും ഒരു കല്പവൃക്ഷത്തെപ്പറ്റി ആയിരുന്നാല്‍‌പ്പോലും വായനക്കാരെ മുഷിപ്പിക്കും. ഉണങ്ങിക്കരിഞ്ഞ ഇലവുമരത്തില്‍ വല്ലതുമുണ്ടോ? ഇല്ലെങ്കിലുണ്ടാക്കുക തന്നെ. ഉപമ എന്നും വിരോധാഭാസം എന്നും രണ്ടലങ്കാരമുണ്ടല്ലോ? ഇല്ലാത്ത ഔപംയവും വിരോധവും ഉണ്ടാക്കിത്തീര്‍ക്കാന്‍ ശ്ലേഷമുണ്ട്; പിന്നെന്തിനാണു പഞ്ഞം? ശാല്‍മലീവൃക്ഷം പാണ്ഡവസേനപോലിരിക്കുന്നു, കാന്താമുഖം പോലിരിക്കുന്നു; ആനയെപ്പോലെ, പൂനയെപ്പോലെ എന്നെല്ലാം കെട്ടിച്ചമയ്ക്കുക തന്നെ. ശുഷ്കമായി ഇല മിക്കതും കൊഴിഞ്ഞു ശാഖകളില്ലാതെ ഇരിക്കയാല്‍ ‘വൃദ്ധവാനരാലുംഗലം‌പോലെ ശോഭിക്കുന്ന ഇലവുമരം’ എന്നോ മറ്റോ വര്‍ണ്ണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും മതിയായിരുന്നു. ഏകശബ്ദവാച്യത്വംകൊണ്ടു മാത്രം രണ്ടു വസ്തുക്കള്‍ക്കു തമ്മില്‍ സാദൃശ്യമോ വിരോധമോ ഉണ്ടെന്നു നടിക്കുന്നത് കേവലം ബാലിശത്വമല്ലയോ? ‘കാന്താമുഖം കാനനം പോലെ ശോഭിക്കുന്നു’, എന്തുകൊണ്ടെന്നാല്‍ രണ്ടും പത്രാവലീവിലസിതമത്രേ. ‘പത്രാവലി’ എന്ന പദത്തിന് ഇലക്കൂട്ടമെന്നും, പത്തിക്കീറ്റ് എന്നു പറയുന്ന കറി എന്നും രണ്ടര്‍ത്ഥമുള്ളതില്‍ ഓരോന്ന് ഓരോ ദിക്കില്‍ ഉപയോഗിച്ച് ഏകത്വം സമ്പാദിച്ചുകൊള്ളുന്നു. ഇതാണ് ശ്ലേഷോപമയുടെ പോക്ക്. ഈ വഴി പോയാല്‍ ലോകത്തില്‍ സാമ്യമില്ലാത്ത രണ്ടു വസ്തുക്കളില്ലെന്നുതന്നെ പറയരുതോ?

ഇപ്രകാരം ശ്ലേഷം പൂശി പ്രഥമദൃഷ്ടിയില്‍ ചെമ്പു തെളിയാതെ മിനുക്കീട്ടുള്ള അര്‍ത്ഥാലങ്കാരങ്ങള്‍ ധരിച്ചു പ്രാസയമകാദി ശബ്ദാലങ്കാരങ്ങള്‍ കിലുക്കിക്കൊണ്ടാണ് അര്‍വാചീനസംസ്കൃതകവികളുടെ രസനാരംഗത്തില്‍ കവിതാകാമിനി കളിയാടുന്നത്. പണ്ടത്തെ അകൃത്രിമമായ സൌന്ദര്യവും ഗാംഭീര്യവും എല്ലാം പോയി, കൃത്രിമമായ പല്ലും തലമുടിയും വെച്ച് പൊടിയിട്ട് മുഖം മിനുക്കി വരുന്ന വൃദ്ധവേശ്യയുടെ അവസ്ഥയാണു കാണുന്നത്. ഈ കൃത്രിമത ¹ യും വേഷാഡംബരവും കണ്ടാണ് പാശ്ചാത്യന്മാര്‍ നാട്ടുകാരുടെ ‘കവിതാപ്രസ്ഥാനം ദുഷിച്ചുപോയി’ എന്നു പറയുന്നത്. എന്നാല്‍ ഈ ദോഷാരോപണവും സര്‍വ്വാത്മനാ വാസ്തവമാണെന്ന് ഒരിക്കലും സമ്മതിക്കാവുന്നതല്ല. ഭാരതീയര്‍ പാശ്ചാത്യരേക്കാള്‍ തുലോം അധികം സാഹിത്യരഹസ്യങ്ങളെ ചര്‍ച്ച ചെയ്തിട്ടുള്ളവരാണ്. ധ്വനിലോചനാദിഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ ² സാഹിത്യശാസ്ത്രമര്‍മ്മങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍ മറ്റേതു നാട്ടുകാരുടെ ഗ്രന്ഥസമുച്ചയത്തില്‍നിന്നുമാണ് അങ്ങനെ ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പേര്‍ എടുത്തു ദൃഷ്ടാന്തപ്പെടുത്താവുന്നത്? ആലങ്കാരികന്മാര്‍ ഗാഢമായി വിമര്‍ശം ചെയ്ത് കവികളുടെ ഈവക ദോഷങ്ങളെ എല്ലാം വേണ്ടും വണ്ണം വെളിപ്പെടുത്തീട്ടുണ്ട്. അവരുടെ ദൃഷ്ട്യാ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീങ്ങീട്ട് ഒരു ശ്ലോകം പോലുമുണ്ടോ എന്നു സംശയം തന്നെ. ‘പാണിപീഡനവിധേരനന്തരം’ പാര്‍വ്വതീ പരമേശ്വരന്മാര്‍ നടത്തിയ പ്രവൃത്തികളെ വര്‍ണ്ണിച്ചവകയ്ക്ക് കുമാരസംഭവത്തിന്റെ എട്ടാം സര്‍ഗ്ഗം മുഴുവനും ദുഷ്ടമെന്ന് അവര്‍ കാളിദാസരെക്കൂടി ഖണ്ഡിക്കാതെ വിട്ടിട്ടില്ല. അതിനാല്‍ മാഘാദികവികള്‍ അറിയാതെ ദോഷം ചെയ്തു എന്ന് ഒരിക്കലും വരുന്നതല്ല.

വാസ്തവം നോക്കുമ്പോള്‍ കവികളും അവരുടെ കൃതികളെ വിമര്‍ശം ചെയ്ത ആലങ്കാരികന്മാരും ഒന്നുപോലെ അതിര്‍കവിഞ്ഞു പ്രവര്‍ത്തിച്ചു എന്നുവേണം വിചാരിപ്പാന്‍. കാവ്യകര്‍ത്താക്കള്‍ കൃത്രിമാഡംബരം ഭ്രമിച്ച് നിസ്സാരങ്ങളെ സാരമാക്കിത്തുടങ്ങി; അലങ്കാരശാസ്ത്രകാരന്മാര്‍ അവരുടെ പങ്കിനു ‘തൊട്ടതും വെച്ചതുമെല്ലാം കുറ്റം’ എന്നു സര്‍വ്വത്ര ദോഷകല്പനചെയ്യാനുമാരഭിച്ചു. ഒരു തെറ്റും കൂടാതെ ഒരു ശ്ലോകം തീരുകയില്ലെങ്കില്‍ എന്തിനു കഷ്ടപ്പെടുന്നു? പ്രാസവും ശ്ലേഷവും ചേര്‍ത്തു മിനുക്കിയാല്‍ പോരേ എന്നായി കവികള്‍ക്ക് ആശാഭംഗത്താലുള്ള നില. എന്നാല്‍ പ്രാസവും ശ്ലേഷവും കേവലം വിലയില്ലാത്തതെന്നു ശപഥം ചെയ്യാന്‍ ഈ ഗ്രന്ഥകാരനും ഒരുക്കമില്ല. താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ശ്ലോകം നോക്കുക:

മഹീപതേ! ഭാഗവതോപമാനം
മഹാപുരാണം ഭവനം മദീയം
നോക്കുന്നവര്‍ക്കൊക്കെ വിരക്തിയുണ്ടാ-
മര്‍ത്ഥങ്ങളില്ലെന്നൊരു ഭേദമുണ്ട്. ¹

ഇതിലെ ഉപമയും വ്യതിരേകവും എത്ര രമണീയമായിരിക്കുന്നു! ഇതിലെ ഉപമയ്ക്കും ‘പത്രാവതീവിലസിത’ മാകയാല്‍ കാമിനീമുഖം കാനനതുല്യമാണെന്നുള്ള ഉപമയ്ക്കും ഉള്ള ഭേദം സൂക്ഷിച്ചറിയേണ്ടതാണ്. രണ്ടിലും ശ്ലേഷംകൊണ്ടുള്ള ബലാല്‍ക്കാരം തുല്യമാണെങ്കിലും ഒന്ന് ഹൃദയംഗമവും മറ്റത് ഉദ്വേഗജനകവും ആയിരിക്കുന്നു. അതിലേക്ക് കാരണം എന്ത്? ദരിദ്രനായ കവി ഗതിയില്ലാഞ്ഞിട്ട്, തന്റെ ഗൃഹത്തിനു ജീര്‍ണ്ണോദ്ധാരണം ചെയ്തുകൊടുപ്പാന്‍ പ്രഭുവിനോടു പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നതില്‍ ഗൃഹത്തിനു ഭാഗവതസാദൃശ്യം, പ്രകരണാദികളുടെ ബലത്താല്‍ ഗൃഹം കാണികള്‍ക്കു വിരക്തിപ്രദമാണെങ്കിലും തനിക്ക് അതില്‍ പ്രതിപത്തിക്കും ഗൌരവബുദ്ധിക്കും കുറവില്ലെന്നു ധ്വനിപ്പിക്കുന്നതില്‍ പര്യവസാനിക്കുന്നു. ഇവിടെ അലങ്കാരം സര്‍വ്വപ്രധാനമായ വ്യംഗ്യത്തിന്റെ സാധകമെന്നേയുള്ളു. അതിന്റെ സാധമാണ് ശ്ലേഷം; ഇങ്ങനെ ശ്ലേഷം അത്യന്തം തിരോഹിതമാണ്. വ്യംഗ്യരസത്തില്‍ മുങ്ങിപ്പോയ മനസ്സ് അതിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നതിനു സോപാനമായിരുന്ന ശ്ലേഷത്തെ പിന്നീട് ഓര്‍മ്മിക്കുന്നതേ ഇല്ല. മറ്റേ ഉദാഹരണത്തിലോ “കാന്താമുഖം കാനനവദ്വിഭാതി” എന്ന് ഒരു സമസ്യയെ പൂരിപ്പിച്ചു എന്നൊരു മെച്ചമേ കവിക്കുള്ളു. അതില്‍ വല്ല ചമല്‍ക്കാരവും ഉണ്ടെന്നു കല്‍‌പ്പിക്കേണമെങ്കില്‍ അതു ശ്ലേഷം ഒന്നുതന്നെ. ഇങ്ങനെ ബാലിശമായ ശ്ലേഷം പ്രധാനമായി പ്രതിഭാസിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് അതിലുള്ള വൈരസ്യം. സ്വര്‍ണ്ണമാലയുടെ കണ്ണികള്‍ കൂട്ടി വിളക്കുന്നതിനായി പിച്ചള ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും, പിച്ചളകൊണ്ടുതന്നെ മാല തീര്‍പ്പിക്കുന്നതിനും തമ്മിലുള്ള ഭേദം ഇവിടെയുണ്ട്.

മനോധര്‍മ്മം, കല്പനാശക്തി, ഉല്ലേഖനം, സ്വഭാവസമീക്ഷണം ഇത്യാദ്യംശങ്ങളിലും മാഘാദികള്‍ ഇന്ന് അദ്വിതീയന്മാര്‍ തന്നെയാണ്. ശിശുപാലവധാദികാവ്യങ്ങളിലെ ശ്ലോകങ്ങള്‍ ഓരോന്നും മുക്തകങ്ങള്‍ (ഒറ്റശ്ലോകങ്ങള്‍) ആയി എടുത്തുനോക്കുന്നതായാല്‍ നൂറ്റിനു തൊണ്ണൂറും നാനാപ്രകാരങ്ങളായ സ്വാരസ്യങ്ങളെക്കൊണ്ടു പ്രകാശിക്കുന്നവ ആയിരിക്കും. വശ്യവാക്ത്വവും (പദങ്ങളുടെ ധാരാളത) വ്യാകരണനൈപുണ്യവും ശാസ്ത്രപരിചയവും മറ്റും പ്രകാശിപ്പിക്കാന്‍വേണ്ടി ചിലേടത്തു പ്രകൃതിയെ ലംഘിച്ചു വര്‍ണ്ണനകള്‍ ചെയ്യാനും, അതിശയോക്തിയും അത്യുക്തിയും കടത്തി പ്രയോഗിച്ചു സത്യാസത്യഭേദം ഇല്ലായ്മചെയ്യാനും പുറപ്പെട്ടിരുന്നില്ലെങ്കില്‍ ‘ഉത്തമകവികള്‍’ എന്ന മാഘാദികളുടെ കീര്‍ത്തിയില്‍ ഒരുവനും വിസംവദിക്കയില്ലായിരുന്നു. പ്രകൃതിയേയും പരമാര്‍ത്ഥത്തേയും ഉല്ലംഘിക്കുന്നിടത്തോളം അംശത്തില്‍ ഇവരുടെ വാസന ദുഷിച്ചുപോയി എന്നു സമ്മതിക്കാതെ നിര്‍വ്വാഹമില്ല. ശേഷം അംശങ്ങളില്‍ ഇവര്‍ ഉത്തമന്മാര്‍തന്നെ. ആകയാല്‍ ഏഴാം ശതവര്‍ഷത്തിനിപ്പുറം സംസ്കൃതകവികളുടെ ഇടയില്‍ ഒരു ദുര്‍വ്വാസന വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നുള്ള സംഗതി ഇവിടെ ഇത്രയും വിസ്തരിക്കേണ്ടിവന്നു.

ഔചിത്യം എന്നത് സാഹിത്യത്തില്‍ സര്‍വ്വത്ര സര്‍വ്വാത്മനാ ദീക്ഷിക്കേണ്ടതാണെങ്കിലും വര്‍ണ്ണകളില്‍ വിശേഷിച്ചും അതിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു സംഗതി വര്‍ണ്ണിക്കുമ്പോള്‍ ഏതു ദേശത്ത്, ഏതുകാലത്ത്, ഏതുവിധം ആചാരമുള്ള ഏതു നാട്ടുകാരുടെ ഇടയിലാണ് അതുനടന്നത് എന്നുള്ളത് ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിന് സര്‍വ്വദാ ഓര്‍മ്മ വേണം. ഇല്ലാത്തപക്ഷം അവര്‍ താന്താങ്ങളുടെ ദേശകാലസമുദായാചാരങ്ങളെത്തന്നെ കഥാപുരുഷന്മാരില്‍ ആരോപിച്ചുപോകും. ഇങ്ങനെ ദേശാദികളെ തെറ്റി പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് കാലലംഘനം, ദേശലംഘനം, സമുദായാചാരലംഘനം ഇത്യാദി സംജ്ഞകള്‍ ചെയ്യാം. കാലലംഘനവും സമുദായാചാരലംഘനവും കവികള്‍ അറിഞ്ഞും അറിയാതേയും ധാരാളം ചെയ്യാറുണ്ട്. ഭാഷാകവികളില്‍ കുഞ്ചന്‍ നമ്പ്യാര്‍ ഒരുവിധം ലംഘനവും ഗണിക്കാത്ത ആളാകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപുരുഷന്മാരെല്ലാം മലയാളികളാണ്; അവരുടെ നടപടികളും അവര്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളും എല്ലാം മലയാളത്തിലുള്ളവ തന്നെ. നളചരിതത്തില്‍ ഹംസം കുണ്ഡിനപുരത്തേക്കു പോകുന്ന വഴിയില്‍ കാണുന്ന ഗ്രാമങ്ങളുടെ വര്‍ണ്ണനയും ഘോഷയാത്രയില്‍ ദുര്യോധനന്റെ പടയാളികള്‍ സന്നാഹം ചെയ്യുന്നതിനെ വര്‍ണിക്കുന്നതും മറ്റും നോക്കുക. കാലാദിലംഘനം ദോഷമാണെങ്കിലും നമ്പ്യാരെപ്പോലെയുള്ള മഹാകവികളുടെ വാക്കില്‍ അത് മറ്റൊരുപ്രകാരേണഗുണമായിട്ടും തീരാറുണ്ട്. വായനക്കാര്‍ നിത്യം സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളേയും അവരുടെ ഇടയിലുള്ള സാമുദായികവ്യവഹാരങ്ങളേയും അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി ചെയ്യുന്ന വര്‍ണ്ണനപോലെ കണ്ടിട്ടും കേട്ടിട്ടുമില്ലാത്ത എണ്ണങ്ങളുടെ വര്‍ണ്ണന അനുഭവരസത്തെ ഉളവാക്കുകയില്ലല്ലോ. ഈവക വര്‍ണ്ണനകള്‍ ചരിത്രകാരന്മാര്‍ക്ക് കവിയുടെ കാലത്തുള്ള ആചാരാദികളെ നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നതിനും ഉപകരിക്കുന്നു.

സംസ്കൃതകവികളെ ആശ്രയിച്ച് ഭാഷാകവികള്‍ വേറെയും ഔചിത്യഭംഗങ്ങള്‍ ചെയ്യാറുണ്ട്. ചന്ദ്രകാന്തക്കല്ലും സൂര്യകാന്തക്കല്ലുംകൊണ്ട് ഗീര്‍വ്വാണകവികള്‍ ധാരാളം പെരുമാറാറുണ്ടെങ്കിലും ആവക രത്നങ്ങള്‍ ആധുനികന്മാര്‍ക്കു ലഭിച്ചിട്ടില്ല. യക്ഷകിന്നരഗന്ധര്‍വ്വാദികള്‍ ഇക്കാലത്തുള്ള പൂങ്കാവനങ്ങളില്‍ വന്നു പാടിക്കളിച്ചു രമിക്കാറില്ല. ചക്രവാകികള്‍ അന്തിനേരം ഭര്‍ത്താക്കന്മാരോടു പിരിയുന്നത് ആരും കാണുമാറില്ല. ഇക്കാലത്തു സുന്ദരിമാര്‍ കപോലങ്ങളില്‍ പത്രാവലി എഴുതുകയും, അളകങ്ങള്‍ ശരിപ്പെടുത്തിവയ്ക്കുകയും, അധരത്തിലും ചരണങ്ങളിലും ചെഞ്ചാറു തേച്ചു മിനുക്കുകയും, കര്‍ണ്ണങ്ങളില്‍ അവതംസപുഷ്പം വെയ്ക്കുകയും മറ്റും ചെയ്യാറില്ല. വേഷഭൂഷാദികള്‍ക്കെല്ലാം നിത്യമെന്നപോലെ മാറ്റംവന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. രാജാക്കന്മാരെ വന്ദികള്‍ സ്തുതിക്കയും, ശത്രുരാജാക്കന്മാര്‍ കാട്ടില്‍‌പ്പോയി ഒളിച്ചുതാമസിക്കയും മറ്റും പഴയകാലത്തെ നടപടികളാകുന്നു. രാത്രിവര്‍ണ്ണനത്തില്‍ അഭിസാരികമാരുടെ സഞ്ചാരം വര്‍ണ്ണിക്കുക, ഒരംഗവും വിടാതെ നായികമാരുടെ കേശാദിപാദം വര്‍ണ്ണനചെയ്ക ഇത്യാദികളൊന്നും ഇക്കാലത്തെ വായനക്കാര്‍ക്കു രുചിക്കയില്ലെന്നും ഓര്‍ക്കേണ്ടതാകുന്നു.

ഉദാഹരണങ്ങള്‍

ഒരു കടുവായുടെ കിടപ്പ്

ഉന്നതമായ ശരവണത്തിന്റെ അന്തരാളത്തില്‍ കുറഞ്ഞോന്നു മറഞ്ഞ് മേചകരേഖാകിര്‍മ്മീരിതമായ ചര്‍മ്മകഞ്ചുകത്തോടുകൂടി സമാധിയില്‍ സ്വപ്നദര്‍ശി എന്നപോലെ ചിലപ്പോള്‍ ഊര്‍ദ്ധ്വതുഷാരശേഖരിതങ്ങളായ* ശിഖരിശൃംഗങ്ങളിലേക്കു ദൃഷ്ടികളെ ഉന്മീലിപ്പിക്കുകയും അനന്തരം അപ്പോഴും ദീപ്തമായിരുന്ന ദിനകരപ്രകാശത്താല്‍ അവയെ അര്‍ദ്ധമുകുളിതകളാക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഒരു ശാര്‍ദ്ദൂലം സ്വൈര്യമായി ശയിച്ചു. അത് അന്തരാന്തരാ പര്‍വ്വതദന്തുരിതങ്ങളായി വ്യോമകടാഹത്തിന്റെ ജാജ്ജ്വല്യമാനങ്ങളായ വര്‍ണ്ണങ്ങളോടുകൂടി ലയിച്ചു സമ്മിളിതങ്ങളാറ്യി അകലെ അധോഭാഗത്തിലുള്ള സ്പൃഹണീയശാദ്വലങ്ങളായ കടകതടങ്ങളിലേക്കു നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അതിന്റെ വിചാരം എന്തായിരുന്നെന്നോ? ചിലപ്പോള്‍ മേല്പോട്ടുനോക്കിയും, ചിലപ്പോള്‍ കീഴ്പോട്ടു ദൃഷ്ടി പതിച്ചും രൂപാന്തരത്തില്‍ താന്‍ സമൃദ്ധമായ കാശ്മീരദേശത്തിന്റെ രാജാവായി തന്റെ ആജ്ഞാവശംവദന്മാരായ സാമന്തന്മാരോടും തന്റെ കടാക്ഷാനുഗ്രഹ പ്രതീക്ഷിണികളായി പരസ്പരസ്പര്‍ദ്ധിനിമാരായ സീമന്തിനിമാരോടും കൂടി സാമ്രാജ്യശ്രീയെ വഹിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ സ്മരിക്കയായിരുന്നോ? അഥവാ വാസ്തവത്തില്‍ ആ വ്യാഘ്രരാജന്‍ കേവലം ഒരു വന്യമൃഗമേ ആയിരുന്നുള്ളോ? മുമ്പില്‍ ഉദ്ധതനായിരുന്ന പ്രഭുവിന്റെ നഷ്ടമായ ജീവന്‍ അല്ലായിരിക്കുമോ? ഇപ്പോള്‍ യഥാര്‍ത്ഥമായി അത് തന്റെ അധികാരത്തെ വിവദിക്കുന്നതിനു യാതൊരു പ്രതിപത്തിയുമില്ലാതെ ആ വനഭൂമിയുടെ നായകനായിരുന്നു. അതു സ്വശക്തിയെ പൂര്‍ണ്ണമായി അറിഞ്ഞു എന്നുള്ളത് പരിതോവിക്ഷിപ്തയായി ദൃപ്തയായുള്ള ദൃഷ്ടിയാല്‍ സ്പഷ്ടീഭവിച്ചു. — അക്ബര്‍

വസ്തുവര്‍ണ്ണന (ധ്രുവദീപ്തി)

ഭൂഗോളത്തിന്റെ ഉത്തരദക്ഷിണധ്രുവങ്ങളിലും അയല്‍രാജ്യങ്ങളിലും ഉള്ള വായുമണ്ഡലത്തില്‍ സാധാരണകണ്ടുവരുന്ന ഒരുമാതിരി പ്രഭാപൂരത്തിനാകുന്നു സാധാരണ ധ്രുവദീപ്തി എന്നു പറയുന്നത്. അവസ്ഥാന്തരം പോലെ ഈ പ്രകാശത്തിനു പലപേരുകളും പറയാറുണ്ട്. ദക്ഷിണഗോളാര്‍ദ്ധത്തിലെ ദക്ഷിണദേശങ്ങളിലെക്കാള്‍ ഉത്തരാര്‍ദ്ധഗോളത്തിലെ ഉത്തരദേശങ്ങളില്‍ ഈ പ്രഭയ്ക്കു ദൃഢതയും തീക്ഷ്ണതയും കൂടുന്നതുകൊണ്ട് ‘ഉത്തരദീപ്തി’ എന്നും ചില സമയം അതു കൊടിക്കൂറയുടെ ആകൃതിയില്‍ കാണപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് ‘ദീപ്തിപതാക’ എന്നും അതിനെ വിളിച്ചുവരാറുണ്ട്. ഈ ദീപ്തിവിശേഷത്തിന്റെ ആകൃതി പലവിധത്തിലുണ്ട്; ചില സമയങ്ങളില്‍ അന്തിപ്രകാശത്തോടുകൂടിയ അനേകായിരം ഉല്‍ക്കകള്‍ ഏകോപിച്ച് അര്‍ദ്ധചന്ദ്രാകാരേണ ചക്രവാളത്തില്‍ വന്നുവീഴുന്നതുപോലെയും, ചിലപ്പോള്‍ അച്ചുതണ്ടില്‍നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന അരങ്ങളുടെ മാതിരിയില്‍ ഭൂവലയത്തില്‍നിന്നു ലക്ഷോപലക്ഷം ബാണങ്ങള്‍ കൊളുത്തിവിട്ടാലത്തെപ്പോലെയും, ചില കാലത്ത് ഉല്‍ക്കകളും ബാണങ്ങളും ഇടതൂര്‍ന്നു കലര്‍ന്നപോലെയും, അപൂര്‍വ്വം ചിലപ്പോള്‍ ദേഹത്തില്‍നിന്നു ചിന്നിച്ചിതറുന്ന രശ്മികളോടുകൂടിയ സര്‍പ്പത്തിന്റെ ആകൃതിയില്‍ വളഞ്ഞും പുളഞ്ഞും മറ്റു പല പ്രകാരത്തിലും ഭംഗ്യന്തരേണ കാണാവുന്നതാണ്. അതിന്റെ നിറം സാധാരണ അരുണോദയവര്‍ണ്ണത്തോടു തുല്യമാകുന്നു. എന്നാല്‍ അതിനും സമയഭേദം പോലെ അല്പാല്പം വ്യത്യാസം കാണുന്നുണ്ട്. ധ്രുവദീപ്തി പ്രകാശിച്ചുതുടങ്ങുമ്പോള്‍ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഒരു നേരിയ മേഘമൂടലില്‍നിന്നു പുറപ്പെടുന്നതുപോലെയാണു തോന്നുക. മേഘത്തിന്റെ മേലതിരു അല്പം വെളുത്തും കീഴതിരു കനത്തും കറുത്തും ഇരിക്കും. ഉപരിഭാഗത്തില്‍ക്കൂടിയാണ് രശ്മിക്കൂട്ടങ്ങള്‍ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നത്. രശ്മികള്‍ക്ക് ഒരു വിറയലും ചിലപ്പോള്‍ അടുത്തുള്ള വായുമണ്ഡലത്തില്‍ പട്ടുശീലകള്‍ തമ്മില്‍ ഉരസ്സുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ശബ്ദമ്പോലൊരു ശബ്ദവുമുണ്ടായിരിക്കും. സാധാരണ ആറേഴു നാഴിക രാച്ചെല്ലുമ്പോള്‍ പ്രകാശിക്കുവാന്‍ തുടങ്ങി ഒന്നുരണ്ടു യാമങ്ങളോ ചിലപ്പോള്‍ രാവു മുഴുവനുമോ ഈ ദീപ്തി നിലനില്‍ക്കാറുണ്ട്. — ആര്‍. വി.; ഗദ്യമാലിക

യൌവനാരംഭം

പലവടിവും വന്നു ചമഞ്ഞു തലമുടിയും വന്നു തികഞ്ഞു
മുലയിണയും മാറു കവിഞ്ഞു മലര്‍ശരനും മെല്ലെയണഞ്ഞു
ശിശുത കഴിഞ്ഞു വശത വഴിഞ്ഞു മറവുമൊഴിഞ്ഞു മനമതഴിഞ്ഞു
കിളിമൊഴി താനൊന്നു പകര്‍ന്നൂ കളി പുതുമയ്ക്കാശ വളര്‍ന്നൂ
കളിവചനപ്രൌഢി മുതിര്‍ന്നൂ നളനൃപതേ കാമമുയര്‍ന്നൂ
മിഴികള്‍ വിടര്‍ന്നൂ വഴിയിലമര്‍ന്നൂ അഴകുകലര്‍ന്നൂ കഴലിണ ചേര്‍ന്നൂ
പ്രിയസഖിമാരോടുമിണങ്ങീ പ്രിയതമനെച്ചിന്തതുടങ്ങീ
പ്രിയമധുരം വാക്കിലിണങ്ങീ പ്രിയമിദമെന്നോര്‍ത്തു വണങ്ങീ
കഥകള്‍ തുടങ്ങീ കപടമടങ്ങീ കളികള്‍ തുടങ്ങീ കമനി വിളങ്ങീ
പല ചരിതം കേട്ടു രസിച്ചും പല കുതുകം വന്നു ഭവിച്ചും
പല പദവും കേട്ടു രസിച്ചും പല ഗുണവും ചേര്‍ന്നു വസിച്ചും
മദനനുദിച്ചൂ മദമതിളച്ചൂ മനസി രസിച്ചു അവിടെ മറച്ചു.

ഗൃഹിണീകലഹം

നായര്‍ വിശന്നു വലഞ്ഞു വരുമ്പോള്‍
കായക്കഞ്ഞിക്കരിയിട്ടില്ല;
ആയതു കേട്ടു കലമ്പിച്ചെന്ന-
ങ്ങായുധമുടനെ കാട്ടിലെറിഞ്ഞു.
ചുട്ടുതിളയ്ക്കും വെള്ളമശേഷം
കുട്ടികള്‍ തന്നുടെ തലയിലൊഴിച്ചു;
കെട്ടിയ പെണ്ണിനെ മടികൂടാതെ
കിട്ടിയവടികൊണ്ടൊന്നു പിടച്ചു;
ഉരുളികള്‍ കിണ്ടികളൊക്കെയുടച്ചു;
ഉരലു വലിച്ചു കിണറ്റില്‍ മറിച്ചു;
ചിരവയെടുത്തഥ തീയിലെരിച്ചു;
അരകല്ലങ്ങു കുളത്തിലെറിഞ്ഞു;
അതുകൊണ്ടരിശം തീരാഞ്ഞിട്ടവ-
നപ്പുര ചുറ്റും പാഞ്ഞുനടന്നു.

— നളചരിതം തുള്ളല്‍

നായാട്ട്

വാതവേഗങ്ങളാം മാനും കലകളും
മാത്മ്ഗയൂഥവും സിംഹഗണങ്ങളും
വള്ളിപ്പുലികള്‍ വരിയന്‍ പുലികളും
പുള്ളിപ്പുലികള്‍ കരിമ്പുലിക്കൂട്ടവും
വള്ളിക്കുടിലകത്തുള്ളില്‍ കടന്നങ്ങു
തുള്ളിക്കളിക്കുന്ന പുള്ളിമാന്‍പേടയ്ക്കു
കൊള്ളിക്കുമാറുള്ള ബാണം പ്രയോഗിച്ചു
കൊല്ലുന്ന കാട്ടാളജാതിയെക്കാണ്‍കയാല്‍
ഉള്ളില്‍ ഭയം പൂണ്ടു മണ്ടും മൃഗങ്ങളെ-
ത്തായത്തിലെത്തിപ്പിടിച്ചു കടുക്കെന്നു
വായിലാക്കിക്കൊണ്ടു പാഞ്ഞുപോകും കടു-
വായും പുലികളും ചെന്നു വലകളില്‍
ചാടിക്കടന്നുഴന്നീടുന്ന നേരത്തു
പാടെ മുറിപ്പാനൊരുമ്പെട്ടുറച്ചുടന്‍
ഓടിവന്നീടുന്ന വേടന്‍ കണകൊണ്ടു
പാടനം ചെയ്തു വധിക്കും പ്രകാരവും
പേടിച്ചൊളിക്കുന്ന ചെമ്പുലിക്കൂട്ടങ്ങ-
ളോടെ കലമ്പുവാനായ് വന്നടുത്തിടും
എട്ടടിമാനിനെപ്പെട്ടെന്നു കുന്തത്തി-
ലിട്ടു കളിപ്പിച്ച കാട്ടാളവീരന്റെ
ചട്ടറ്റ വിക്രമം കണ്ടു പുകഴ്ത്തുന്ന
കാട്ടാളരാജനും കൂട്ടരുമൊക്കവേ
വേട്ടയ്ക്കു കോപ്പുകള്‍ കൂട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു
കാട്ടില്‍ പരന്നതും കണ്ടു വൃകോദരന്‍.

— കല്യാണസൌഗന്ധികം

ഒരു വായനശാല

വക്കീലന്മാര്‍ ഇരുന്നു വായിക്കാറുള്ള ക്ലബ്ബ് തേടിപ്പുറപ്പെട്ട താശ്ശന്‍‌മേനവന്‍ ചെന്നുകയറിയ മഠം മുമ്പത്തേതിലും വളരെ ജീര്‍ണ്ണിച്ചിരുന്നു. കിഴക്കുവശം മുമ്പ് ഒരു ചുവരുണ്ടായിരുന്നത് ഇടിഞ്ഞുവീണ സ്ഥിതിയില്‍ കിടക്കുന്നു. കാറ്റിന്റേയും മഴയുടേയും അസഹ്യത തടുക്കാന്‍ ആ ചുവരുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു ഓലപ്പായ് കെട്ടിത്തൂക്കിയിരുന്നു. ആ തൂക്കിയ പായ് പൊന്തിച്ചുവേണം അകത്തുകടപ്പാന്‍. താശ്ശന്‍ മേനവന്‍ പായ് പൊന്തിച്ച് അകത്തേക്കു തലയിട്ടു നോക്കിയപ്പോള്‍ മുമ്പു താനും പല വഴിപോക്കരും ഉണ്ണാനിരുന്നിരുന്ന മുറിയില്‍ എട്ടുപത്തു വക്കീലന്മാര്‍ ഘനത്തോടെ വര്‍ത്തമാനക്കടലാസുകളേയും പുസ്തകങ്ങളേയും വായിക്കുന്നതു കണ്ടു. മുമ്പ് താശ്ശന്‍‌മേനവന്‍ താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ഈ മുറിയില്‍ ഇപ്പോള്‍ കാണും‌പോലെയുള്ള വെളിച്ചമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇത് ഈ മുറിക്കു വലിയ ജാലകങ്ങള്‍ പിന്നീടുണ്ടാക്കിച്ചതുകൊണ്ടാണെന്നു ശങ്കിക്കരുത്. മേല്‍‌പ്പുര കെട്ടാന്‍ സമയപ്രകാരം വരിപ്പണം കിട്ടാത്തതുകൊണ്ട് പുരയുടെ ഓല അവിടവിടെ ദ്രവിച്ചു നശിച്ചുണ്ടായ ദ്വാരങ്ങളില്‍ക്കൂടി സൂര്യരശ്മി ധാരാളമായി അകത്തുപ്രവേശിച്ചുണ്ടായ വെളിച്ചമാണു കാണപ്പെട്ടത്. വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഈ രശ്മികളില്‍ ചിലത് അവിടെയിരിക്കുന്ന ചില യോഗ്യന്മാരുടെ കഷണ്ടിമണ്ടയില്‍ തട്ടുന്നതിനെ അവര്‍ വേഷ്ടിയാലും തുവര്‍ത്തുമുണ്ടിനാലും തല്‍ക്കാലം ആച്ഛാദനംചെയ്തുകൊണ്ട് ഗാംഭീര്യത്തിന് ഒട്ടും കുറവില്ലാതെ വായിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ അറയുടെ നടുവില്‍ ഒരു മേശ ഇട്ടിട്ടുള്ളതിന് മൂന്നു കാലുകളേ ഉള്ളു. ബാക്കിയുള്ള ഭാഗം കല്ലുകളും മരക്കഷണങ്ങളും മേല്‍ക്കുമേല്‍ നിരത്തിവെച്ചാണ് ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മേനവന്‍ അന്വേഷിച്ചുപോയ വക്കീല്‍ ശാമുമേനവന്‍ അവര്‍കള്‍ ഇരിക്കുന്നത് ഒരു പഴയ കതകുപലകമേല്‍ ആയിരുന്നു. ആ പലക ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് പണ്ടത്തെ ക്ലബ്‌ഹൌസുകാരന്‍ പട്ടര്‍ കെട്ടിച്ചിരുന്ന അടുപ്പുകല്ലുകള്‍ പൊളിച്ച് അതിന്മേലായിരുന്നു. പ്രസിദ്ധനായ വക്കീല്‍ കര്‍പ്പൂരയ്യനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇരിപ്പ് ശാമുമേനവനെക്കാളും ഭേദമായിരുന്നു. ‘ഈസിച്ചെയര്‍’ എന്നു പറയുന്ന ഒരു ചാരുകസാലയുടെ ഒരംശം എന്നുവച്ചാല്‍ വളരെ കുറച്ചേ ബാക്കിയുള്ളു; കൈകളും കാലുകളും വയ്ക്കുന്ന രണ്ടു തണ്ടുകളും അതിന്റെ കുറ്റികളും ചാരുന്ന ഭാഗം പകുതിയും പൊളിഞ്ഞുപോയിരുന്നു. ചാരിക്കിടക്കുന്ന ഭാഗത്ത് ബാക്കിയുള്ള ഇരുപ്പില്‍ ചൂരല്‍ മുഴുവനും പോയ്പ്പോയിരുന്നു. കഷ്ടിച്ച് ഇരിക്കാനുള്ള സ്ഥലത്തുമാത്രമേ ചൂരല്‍ ഉള്ളു; കാല്‍ നാലും ഉണ്ട്. എന്നാല്‍ അതില്‍ ഒന്നിന് ഇളക്കമോ കേടോ ഉണ്ടെന്നു കര്‍പ്പൂരയ്യര്‍ വായിക്കുന്നതിനിടയില്‍ ബദ്ധപ്പെട്ടു കൂടെക്കൂടെ നോക്കുന്നതു കണ്ടു നിശ്ചയിക്കാം. വായിക്കുന്നതില്‍ ഒന്നു രണ്ടാള്‍ മുറിയുടെ നടുവിലിട്ടിരിക്കുന്ന മേശയുടെ വക്കില്‍ സന്ധിച്ചിരുന്നു. ഒരാള്‍ മൂന്നു കാലുകള്‍ മാത്രമുള്ള ഒരു ചെറിയ കസാലമേലിരുന്നു വീഴാതിരിപ്പാന്‍ ഇടത്തേ കൈകൊണ്ട് ഒരു ചെറിയ ജനലിന്റെ അഴി മുറുകെ പിടിച്ചിരുന്നു. മറ്റൊരു യോഗ്യന്‍; ക്ലബ്ബുകാരന്‍ പട്ടരു പോട്ടെയെന്ന് ഇട്ടുപോയിരുന്ന അരിപ്പെട്ടിയിന്മേലും, വേറൊരാള്‍ അടുക്കളയുടെ മുറിമണ്ണിന്മേലും ഇരുന്നു ബദ്ധപ്പെട്ടു വായിക്കുന്നുണ്ട്. ഇപ്രകാരമുള്ള ക്ലബ്ബില്‍ താശ്ശന്‍ മേനവന്‍ പ്രവേശിച്ച് തന്റെ വക്കീലിനോട് ഒരു നക്കല്‍ കുറിക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടതില്‍ കടലാസില്ലാതെ മദ്രാസ് ലാ ജര്‍ണലില്‍ ആദ്യത്തെ ഒഴിവുള്ള കടലാസും അയല്‍മഠത്തില്‍ ചോറ്റുകച്ചവടക്കാരന്റെ കുറ്റിപ്പേനയും ഒരു ചിരട്ടക്കഷണത്തില്‍ മഷിയും താശ്ശന്മേനവന്‍ തന്നെ തയ്യാറാക്കിക്കൊടുക്കേണ്ടിവന്നു. — ശാരദ

വൈത്തിപ്പട്ടര്‍

പൂഞ്ചോലക്കര ഇടത്തിലെ ആശ്രിതനും തെക്കഞ്ചരക്കുവ്യാപാരക്കാരനുമായിരുന്ന വൈത്തിപ്പട്ടര്‍ കാഴ്ചയില്‍ വളരെ വിരൂപനായിരുന്നു. ദേഹം കറുത്ത മഷിയുടെ വര്‍ണ്ണം; പിന്‍‌കുടുമ നരച്ച് എലിവാല്‍‌പോലെ അല്പം തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. മുഖം അതിവിരൂപം തന്നെ. വസൂരിക്കല നിറഞ്ഞിരുന്ന മുഖത്തില്‍ വാര്‍ദ്ധക്യത്താല്‍ പല്ലുകൊഴിഞ്ഞുപോയതു നീക്കി രണ്ടുനാലെണ്ണം മാത്രം വായില്‍ ഒതുങ്ങാത്തവിധം നീണ്ടു വൈത്തിപ്പട്ടര്‍ക്കും കാണുന്നവര്‍ക്കും ഒരുപോലെ സങ്കടം ജനിപ്പിച്ചു മ്ലേച്ഛമായ സ്ഥിതിയില്‍ നില്‍ക്കുന്നുണ്ട്. കണ്ണുകള്‍ സ്വഭാവേന അകത്തോട്ടു വലിഞ്ഞ് അശേഷം പ്രകാശമില്ലാതെ ഇരുന്നുവെങ്കിലും ഇടയ്ക്കിടെ മിഴികള്‍ക്കു സര്‍പ്പദൃഷ്ടിപോലെ ഒരു വിഷമചേഷ്ടയുണ്ടായിരുന്നു. വല്ല സാധനത്തേയും സൂക്ഷ്മമായി നോക്കുമ്പോഴും ശുഷ്കാന്തിയോടെ വല്ലതും സംസാരിക്കുമ്പോഴും മനസ്സുകൊണ്ടു വല്ലതും ആലോചിക്കുമ്പോഴും വ്യസനമോ സന്തോഷമോ ആശ്ചര്യമോ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ഉള്ളില്‍ വലിഞ്ഞു കുണ്ടില്‍ക്കിടക്കുന്ന ഈ കണ്ണുകള്‍ മുന്നോട്ടു തുറിച്ചുവന്നു വലുതായി മിഴികള്‍ രണ്ടും നാസികയുടെ രണ്ടു ഭാഗത്തും തൊട്ടുംകൊണ്ടു നിശ്ചലമായും അധോമുഖമായും നില്‍ക്കും. പ്രകൃതിയില്‍ ലേശം ജീവനില്ലാത്ത വൈത്തിപ്പട്ടരുടെ ഈ കണ്ണുകള്‍ക്ക് ഇങ്ങനെ ഒരു വികൃതി ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ സര്‍പ്പദൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്ന സമയങ്ങളില്‍ അയാളുടെ മുഖം അത്യന്തം രൂക്ഷമായും ഇരിക്കും. മുഖം നോക്കിയാല്‍ ആര്‍ക്കും ഭയം തോന്നും; ഒരു സര്‍പ്പം ഫണമുയര്‍ത്തി ക്രോധത്തോടെ കടിക്കാന്‍ ഭാവിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നും. എന്നാല്‍ ഈ കണ്ണുകളുടെ വികൃതചേഷ്ട ക്രോധത്തില്‍ മാത്രമല്ല ഉണ്ടാകുന്നത്. സന്തോഷത്തിലും സന്താപത്തിലും എന്നുവേണ്ട, മനസ്സിന്റെ സാധാരണഗതിക്കു ലേശമെങ്കിലും ഭേദം വന്നാല്‍ സര്‍പ്പദൃഷ്ടിയും ഉണ്ടായി. അതുകൊണ്ട് അധികസമയവും ഇയ്യാളുടെ ദൃഷ്ടികള്‍ സര്‍പ്പദൃഷ്ടിയില്‍ത്തന്നെയാണു നില്‍ക്കുന്നത്. ശരീരം കൃശമായി ഉള്‍വലിഞ്ഞ് കത്തിക്കരിഞ്ഞ ഒരു വിറകിന്‍‌കൊള്ളിപോലെ ഇരുന്നു. ആകപ്പാടെ പട്ടരുടെ ആകൃതി ഒരു പിശാചിന്റെ ആകൃതിതന്നെ എന്നുപറയാം. — ശാരദ

സ്വഭാവവര്‍ണ്ണനയ്ക്ക് ഇന്ദുലേഖയിലെ സൂരിനമ്പൂരി, കേശവന്‍‌നമ്പൂരി മുതലായവരെ നോക്കുക.

ഒരു നക്രനിഗ്രഹം

നേരം പ്രകാശമായി. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വെളിച്ചം കൊണ്ടുമാത്രം കുറേശ്ശെ കണ്ടിരുന്ന കെട്ടിടങ്ങളും മറ്റും അധികമധികമായ കാഴ്ചയില്‍ വന്നു തുടങ്ങി. ഒരുനാഴിക വഴി ദൂരം കായല്‍-വക്കുവരെ തോക്കും താങ്ങി മുറുകി നടന്നതുനിമിത്തം ചൂടുപിടിച്ചു വിയര്‍ത്ത ശരീരത്തിന്മേല്‍ കുപ്പായത്തിനുള്ളില്‍ക്കൂടി കടന്നു തടവുന്ന കുളിര്‍കാറ്റും, നാലുപുറവും നേത്രാനന്ദകരങ്ങളായ കാഴ്ചകളും, തിരമാലകളുടെ മുകളില്‍ക്കൂടി പൊങ്ങിയും താണുംകൊണ്ടു പായുന്ന വഞ്ചിയില്‍ ഊഞ്ഞാലാടിക്കൊണ്ടുള്ള ഇരുപ്പും, കണ്ടന്‍‌കോരന്‍ കൂട്ടരുടെ വഞ്ചിപ്പാട്ടും, അരുണോദയസമയവും എല്ലാംകൂടി ചേര്‍ന്നപ്പോള്‍ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിലുദിച്ച ഒരു പ്രത്യേക ആനന്ദവും ആഹ്ലാദവും ഇന്നപ്രകാരമായിരുന്നു എന്നു പറവാന്‍ പ്രയാസം. വെണ്ടുരുത്തിയുടേയും എറണാകുളത്തിന്റേയും മദ്ധ്യത്തില്‍ക്കൂടി തെക്കോട്ടേക്കു പോയിക്കൊണ്ടിരുന്ന വഞ്ചി പുഴയില്‍നിന്നു കിഴക്കോട്ടു തിരിയുന്ന ഒരു ചെറിയ തോട്ടിലേക്കു കടന്നു. അപ്പോള്‍ ആകാശത്തിന്റെ പൂര്‍വദ്വാരം തുറന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കഭിമുഖനായി പ്രവേശിച്ച സൂര്യന്‍ തന്റെ കനകരശ്മിപ്രവാഹത്താല്‍ ലോകം മുഴുവനും പെട്ടെന്നൊന്നു കുളിര്‍പ്പിച്ചു. മേലേക്കുമേലേ കട്ടകട്ടയായി മുറിഞ്ഞുപിടിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന അഞ്ചോ ആറോ കാലുകളിന്മേല്‍ കിടക്കുന്ന ഒരു പഴയ മരപ്പാലത്തിന്റെ കണ്ണില്‍ക്കൂടി കടന്ന് ആ തോട്ടിന്റെ കിഴക്കേ അറ്റത്ത്, കാച്ചുതുടങ്ങിയതും തുടങ്ങാറായതുമായി മദിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന അനവധി തെങ്ങിന്‍‌തൈകളാല്‍ സാമാന്യം നാലുപുറവും ഇടതിങ്ങി ചുറ്റപ്പെട്ടതും, സ്വര്‍ണ്ണപച്ചവര്‍ണ്ണമായ ഇലകള്‍ ഇടതൂര്‍ന്നു വളര്‍ന്നുകൂടിയ കണ്ടല്‍ച്ചെടികളാല്‍ മൂടപ്പെട്ടതുമായ വെള്ളത്തില്‍ അവിടവിടെ വലിയ പച്ചക്കല്ലുകള്‍ പതിച്ചപോലെ കിടക്കുന്ന ചിലതുരുത്തുകളാല്‍ മദ്ധ്യഭാഗങ്ങള്‍ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും ആയ ഒരു തുറന്ന കായലിലേക്കു ഞങ്ങള്‍ പ്രവേശിച്ചിട്ട്, ആ തുരുത്തുകളിലെ കണ്ടല്‍ച്ചെടികളുടെ ഇടയില്‍നിന്ന് തപോവിഘ്നം വന്ന അനവധി വൃദ്ധക്കൊക്കുകള്‍ കൂട്ടംകൂട്ടമായി ‘ക്രോ ക്രോ’ എന്ന് ഞങ്ങളെ ശപിച്ചുകൊണ്ട് മേല്പോട്ടുയര്‍ന്നു തലയ്ക്കുമീതെ കശപിശയായി പറക്കത്തക്കവണ്ണം അവയുടെ സമീപത്തുകൂടി വഞ്ചിവലിച്ചുകയറി. ആ കായലിന്റെ മറുകരയിലുള്ള മറ്റൊരു തോട്ടുമ്മുഖത്തു ഞങ്ങള്‍ എത്തി. ആ തോട്ടിന്റെ രണ്ടരുകിലും കൈകൊണ്ട് എത്തിപ്പറിക്കാവുന്നതും കൊതി തോന്നിക്കുന്നതും ആയി സ്വര്‍ണ്ണകുംഭങ്ങളെപ്പോലുള്ള അനവധി ഫലഭാരങ്ങളെ കുലകുലയായി വഹിച്ചുംകൊണ്ട് ആകാശദേശത്തില്‍ പരസ്പരം കരഗ്രഹണം ചെയ്ത് സൂര്യരശ്മിയെ തടഞ്ഞുനില്‍ക്കുകനിമിത്തം തോട്ടിന്ന് ഒരു നടപ്പുരകെട്ടി അലങ്കരിച്ചപോലെയും നില്‍ക്കുന്ന തെങ്ങിന്‍‌തൈകളുടെ ഇടയില്‍ക്കൂടി ആ തോട്ടിന്റെ മറുതല പിടിച്ചു. അവിടെ തോട്ടിലേക്കു മുഖമായി കെട്ടിയിട്ടുള്ള ഒരു ചെറിയ ഓലമേഞ്ഞപുരയില്‍ ഭസ്മംനനച്ചു കെട്ടുകെട്ടായി കുറിയിട്ട് സ്വാമിയാന്മാരെപ്പോലെയിരിക്കുന്ന അഞ്ചാറുകുപ്പികളെ കണ്ടപ്പോള്‍ കണ്ടന്‍‌കോരന്‍ കൂട്ടര്‍ക്കു തല തരിച്ചു. അവര്‍ പോയി അല്പം ‘വെള്ളം’ കുടിച്ചുവന്നു. ഉത്സാഹം ഒന്നുകൂടി വര്‍ദ്ധിച്ചു. മേല്പ്രകാരം ചില കായലും പുഴയും തോടും കടന്ന് ഏകദേശം പത്തുമണിയായപ്പോഴേക്ക് ഞങ്ങള്‍ ഒരു ദിക്കിലെത്തി. അവിടെ അതിവിശാലമായ വേറൊരു കായല്‍. നടുക്ക് കണ്ടല്‍ച്ചെടികളാല്‍ വേലി കെട്ടപ്പെട്ട വൃത്താകാരമായ ഒരു തുരുത്ത്. കരയ്ക്കു നാലുപുറവും സ്വര്‍ണ്ണക്കതിരുകളോടുകൂടിയ നെല്ലു വിളഞ്ഞുനിന്നുകൊണ്ട്, പരവതാനിവിരിച്ചതുപോലെ കിടക്കുന്ന പാടങ്ങള്‍. ഞങ്ങള്‍ ഉദ്ദേശിച്ചു പുറപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സ്ഥലം ഇതാണ്. ഈ കായലില്‍ മുതലകള്‍ ഉപ്പിലിട്ടതുപോലെയാണ് കിടപ്പ്. വിശേഷിച്ച്, അതിന്നടുത്ത കരകളില്‍ പാര്‍ക്കുന്ന ചോവന്മാരുടേയും മാപ്പിളമാരുടേയും വക അസംഖ്യം താറാവ്, കോഴി, പന്നി, ആട്, മാട് ഇവകള്‍ക്കു പുറമേ അവരില്‍ അനേകം‌പേരുടെ കുട്ടികളേയും പ്രത്യേകിച്ച് നമ്മുടെ കണ്ടന്‍‌കോരന്റെ എഴുപതുവയസ്സായ തള്ളയേയും പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോയി തിന്നതുനിമിത്തം ആ പ്രദേശക്കാര്‍ക്കു മുഴുവനും വലിയ ഭയം ജനിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് ആ മുതലകള്‍ക്കെല്ലാം തലവനായി വാഴുന്ന ‘ഭീമച്ചന്‍’ എന്നു പേരായ ഒരു വലിയ മുതലയും ആ കായലില്‍ത്തന്നെയാണു കിടപ്പ്. അവന്റെ അക്രമത്തെപ്പറ്റിയുള്ള കഥകള്‍ അറിയാത്തവര്‍ അവന്റെ അധികാരത്തിനകത്തു പാര്‍ക്കുന്നവരില്‍ ആരും തന്നെയില്ല. ഞങ്ങളുടെ അന്നത്തെ അവസ്ഥ നക്രസംഹാരത്തിനു പുറപ്പെട്ട ചക്രപാണിയുടെ അവസ്ഥ തന്നെ. കാലേകൂട്ടി കണ്ടന്‍‌കോരന്‍ മുഖാന്തിരം അവിടെ ഏതാനും വാലന്മാരേയും മാപ്പിളമാരേയും വഞ്ചി, വല, ചാട്ടുളി, കുന്തം മുതലായ സാമഗ്രികളോടുകൂടി ശട്ടം‌കെട്ടീട്ടുണ്ടായിരുന്നു. കായലിന്റെ തെക്കുവശത്തുള്ള കരവിട്ട് ഏകദേശം പത്തുപതിനഞ്ചു വാര വെള്ളത്തിലേക്കു തള്ളിനിന്നിരുന്നതും വെള്ളംവിട്ടു മേല്‍‌പ്പോട്ടേക്കു വളഞ്ഞുപിരിഞ്ഞു ‘കൊക്രിക്കോയി’ എന്നു നില്‍ക്കുന്ന വേരുകളോടുകൂടിയതുമായ കണ്ടലിന്റെ സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ‘കയ’ മാണ്, ഭീമച്ചന്റെ സാധാരണവാസസ്ഥലം.

‘അവളെപ്പേടിച്ചാരും നേര്‍വഴിനടപ്പീല
ഭുവനവാസീജനം ഭുവനേശ്വരാ! പോറ്റീ!’

എന്നു താടകയെ ഉദ്ദേശിച്ച് പണ്ടു വിശ്വാമിത്രന്‍ പറഞ്ഞതുപോലെ ആ കയത്തിന്റെ സമീപത്തുകൂടെ എന്നുവേണ്ട, കായലിന്റെ തെക്കുവശത്തു കൂടിത്തന്നെ ഭീമച്ചനെ പേടിച്ചു വഞ്ചിക്കാര്‍ സഞ്ചരിക്കാറില്ല. ഭീമച്ചന്‍ പകല്‍ മുഴുവന്‍ സാമാന്യം തന്റെ കയത്തില്‍ത്തന്നെയാണ് ഇരിപ്പ്. പക്ഷേ, ഇടയ്ക്കിടയ്ക്കു കാറ്റുകൊള്ളുവാനോ പുറത്തുനടക്കുന്ന വര്‍ത്തമാനങ്ങള്‍ അറിവാനോ എന്നറിഞ്ഞുകൂടാ, മൂപ്പര്‍ വെള്ളത്തിനുമീതെ കുറേശ്ശെ തല പൊക്കാറുണ്ടത്രെ. രാത്രിയായാലാണ് കരയ്ക്കുകയറി രാജഭോഗം പിരിപ്പാനുള്ള എഴുത്ത്. ഭീമച്ചനെ കുടുക്കുവാന്‍ ഞങ്ങള്‍ കാലേകൂട്ടി തീര്‍ച്ചയാക്കിയിരുന്ന പ്ലാന്‍പ്രകാരം കയത്തിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഓരോ കാലവലയിട്ട് വലയുടെ തലക്കയറുകള്‍ ജാഗ്രതയായി പിടിച്ചു വേണ്ടാപ്പോലെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുവാന്‍ നാലുതലയ്ക്കലും കൂടി നാലു വലിയ വഞ്ചികളില്‍ വഞ്ചിയൊന്നിനു മുമ്മൂന്നാളുകള്‍ വീതം ഇങ്ങനെ ഈരണ്ടുപേര്‍ കയറുപിടിപ്പാനും ഓരോരുത്തന്‍ വഞ്ചിതുഴഞ്ഞു വേണ്ടപോലെ നടത്തുവാനുമായി പന്ത്രണ്ടുപേരും, ആ നാലു വഞ്ചികളിലും വേറെയും അഞ്ചാറു വഞ്ചികളിലുംകൂടി ചാട്ടുളി മുതലായ ആയുധങ്ങളോടുകൂടി പത്തുമുപ്പതുപേരും എല്ലാം കൂടി ആ കയം വളഞ്ഞു. തെക്കേ കരയോടു ചേര്‍ന്ന ഭാഗം മാത്രം ഒഴിച്ചുവിട്ടു. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും രണ്ടുവലകളും വടക്കുഭാഗത്തു നിരത്തിപ്പിടിച്ചു വഞ്ചികളും അതില്‍ കിഴക്കേത്തലയ്ക്ക് ഒരു വഞ്ചിയില്‍ ഞാനും പടിഞ്ഞാറേത്തലയ്ക്കല്‍ ഒരു വഞ്ചിയില്‍ മിസ്റ്റര്‍ മേനോനും വേണ്ട ഒരുക്കത്തോടുകൂടി നിന്നിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറെ വല പതുക്കെപ്പതുക്കെ വലിച്ചു കിഴക്കേതിനോടടുപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമം തുടങ്ങി. വരട്ടെ; അതാ കറുത്ത പാറക്കല്ലുപോലൊരു വസ്തു മുമ്പില്‍ ഏകദേശം മുപ്പതുവാര അകലെ വെള്ളത്തിന്മീതെ പൊങ്ങി. ഠെ, ഠൊ! ഞങ്ങള്‍ രണ്ടാളുകളുടേയും തോക്കിന്റെ വലത്തേക്കുഴലുകള്‍ ഒപ്പമൊഴിഞ്ഞു. മൂക്കില്‍‌പ്പല്ലന്റെ മൂക്കില്‍നിന്ന് ഒരു കഷണം മേല്പോട്ടു തെറിച്ചു വെള്ളത്തില്‍ വീണു. സംശയമില്ല, ഒരു മിന്നിട്ടു കഴിയുമ്പോഴേക്കു കിഴക്കേ വല പിടിച്ചിട്ടുള്ളവരുടെ കൈയില്‍ നിന്നും വലയക്കയറുകള്‍ വലിഞ്ഞുതുടങ്ങി. അവര്‍ കയറുകളെ വെട്ടിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് പടിഞ്ഞാട്ടേക്കു വലിച്ചുതുടങ്ങി. വലയും വഞ്ചിയും വഞ്ചിക്കാരുമെല്ലാം ഒന്നായി കിഴക്കോട്ടേക്കുതന്നെ. പടിഞ്ഞാറേവല കിഴക്കേതിനോടു ക്രമേണാ ആടുപ്പിച്ചു. രണ്ടു വലകളും നല്ലവണ്ണം അടുത്തതിന്റെ ശേഷം അതിന്നുള്ളില്‍ കള്ളനെ കുടുക്കി ഭേദ്യം ചെയ്യാമെന്നായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ വിചാരം. വലകള്‍ ഏകദേശം പത്തുവാര അടുത്തു. വലിയ പല്ലുകളോടുകൂടിയ ഒരു ഊക്കന്‍ അറക്കവാള്‍ മേല്പോട്ടു പൊങ്ങി ആഞ്ഞുവളഞ്ഞു വെള്ളത്തില്‍ ഒരുപിടപിടച്ചു. ‘വലി’, ‘വലി’, ‘പിടിച്ചോ’, ‘പിടിച്ചോ’ എന്നും ‘അയ്യോ’, ‘അയ്യോ’ എന്നും ഉറക്കെ അഞ്ചാറു ശബ്ദങ്ങള്‍ ഒന്നിച്ചുകേട്ടതും, കിഴക്കേ വലക്കയറുകളുടെ പിടി വിട്ടുപോയതും അവരുടെ വഞ്ചി നടത്തുന്ന രണ്ടുപേരുടേയും പങ്കായം തെറിച്ചതും, രണ്ടു വഞ്ചികളും വെള്ളത്തില്‍ മറിഞ്ഞതും ഒപ്പം കഴിഞ്ഞു. മറ്റുള്ളവര്‍ വേഗം ചെന്ന് വഞ്ചികള്‍ പിടിച്ചു മലര്‍ത്തി വെള്ളത്തില്‍ വീണവരെ എടുത്തു കേറ്റി; വലകള്‍ അടുപ്പിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയതോടുകൂടി മുന്‍ഭാഗത്തേക്കു കടന്നുചെന്ന് മൂന്നുനാലു വഞ്ചിയിലുണ്ടായിരുന്നവര്‍ അതാ ‘അതാ കൊടുക്കു’ എന്ന് കള്ളന്‍ വാലിട്ടു പിടച്ചു വലയുടെ പുറത്തു ചാടിയപ്പോള്‍ നിലവിളി കൂട്ടുന്നതിനിടയ്ക്ക് ‘ഇതും കൊണ്ടുപോ സമ്മാനം’ എന്നു വഞ്ചിയില്‍ നിന്നേടത്തു നിന്നുകൊണ്ട് ഒരു ചാട്ടം ചാടിയ കണ്ടന്‍‌കോരന്റെ കൈയിലുണ്ടായിരുന്ന ചാട്ടുളി വെള്ളത്തിനുള്ളിലേക്ക് ഊക്കോടുകൂടി പ്രവേശിച്ചു; ഉളിയേറു കൊണ്ടയുടനെ വെള്ളത്തിന്റെ മേല്‍‌പ്പോട്ടേയ്ക്കൊന്നു പൊങ്ങി. രണ്ടാമതും ഉള്ളിലേക്കുതന്നെ ആ വലിയ ജന്തു താണപ്പോള്‍ ഉണ്ടായിരുന്ന ചുഴിയില്‍‌പ്പെട്ട് കണ്ടന്‍‌കോരന്റെ വഞ്ചി മറിയാഞ്ഞതു ഭാഗ്യം. രണ്ടുണ്ടയും ഒരുളിയും ഭീമച്ചന് സമ്പാദ്യം. ഉളിയില്‍ കെട്ടിയ ചരടിന്റെ മറുതല കണ്ടന്‍‌കോരന്റെ കൈയ്ക്കല്‍. കണ്ടന്‍‌കോരനേയും വഞ്ചിയേയും വലിച്ചുകൊണ്ട് ഭീമച്ചന്‍ നേറെ കിഴക്കോട്ടേക്കുതന്നെ. കടിഞ്ഞാണ്‍ വെട്ടിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു കുതിരവണ്ടിയിലിരുന്നു പോകും‌പോലെ ചരടുപിടിച്ചു വെട്ടിക്കൊണ്ട്, കണ്ടന്‍‌കോരന്‍ വഞ്ചിയിലിരുന്നു സവാരി. ‘പിടിച്ചോ’, ‘വിടണ്ട, വിടണ്ട’ എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് രണ്ടുമൂന്നു വഞ്ചികള്‍ കണ്ടന്‍‌കോരന്റെ സഹായത്തിനടുത്തു. അഞ്ചെട്ടുപേര്‍ ചരടില്‍ പിടികൂടി വലിച്ചുതുടങ്ങി. അവരെയെല്ലാം ഇഴുത്തുകൊണ്ട് മുതല പിന്നേയും കിഴക്കോട്ടുതന്നെ. ഞങ്ങളെല്ലാവരും പിന്നാലെ. മുതല വാലുകൊണ്ടു വെള്ളത്തില്‍ ‘ഭ്‌ളീം’. ഉളിയുടെ ചരട് ‘റൂം’. കണ്ടന്‍‌കോരനും വേറെ രണ്ടുമൂന്നുപേരും വഞ്ചിയില്‍ ‘ബ്ലീം’. സാധാരണയായിട്ട് പകല്‍ തന്റെ കയത്തിനു സമീപസ്ഥലങ്ങള്‍ വിട്ട് ഭീമച്ചന്‍ സഞ്ചരിക്കാറില്ലാത്തതുകൊണ്ടും രണ്ടുമൂന്നു മുറിവുകള്‍ ഏറ്റിട്ടുള്ളതിനാല്‍ അധികനേരം ഉപ്പുവെള്ളത്തിനുള്ളില്‍ കിടന്നുപൊറുക്കുവാന്‍ നിവൃത്തിയില്ലാത്തതുകൊണ്ടും ഞങ്ങള്‍ നിന്നിരുന്ന ദിക്കിനടുത്ത് എവിടെയെങ്കിലും അവന്‍ ഇനിയും പുറത്തേക്കു തല കാണിക്കാതിരിക്കയില്ലെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കു നല്ല നിശ്ചയമുണ്ടായിരുന്നു. മുതല കിഴക്കോട്ടു പോയ വഴിയില്‍ ഞങ്ങള്‍ നിന്ന ദിക്കില്‍നിന്ന് ഏകദേശം ആറുവാര അകലെയായി ഒരു കറുത്ത തല പിന്നെയും പൊങ്ങി. മൂന്നുനാലു വഞ്ചിക്കാര്‍ ഒരു വലയുംകൊണ്ട് അതിന്റെ മുമ്പില്‍ കടന്നുനിന്നു വല വീശി. കണ്ടന്‍‌കോരനും മറ്റുള്ളവരും വഞ്ചികളില്‍ ആയുധപാണികളായി മുതല പൊങ്ങിയ ദിക്കില്‍നിന്നു കരയിലേക്കുള്ള വഴിയില്‍ അവിടവിടെ നിരന്നുനിന്നു. ആ പൊങ്ങിയ തലയ്ക്ക് ഒരുണ്ട കൊടുപ്പാന്‍ തരമുണ്ടോ എന്നു നോക്കുവന്‍ വേണ്ടി മിസ്റ്റര്‍ മേനോന്‍ മുമ്പിലേക്കു കടന്നുചെന്നു. ഞാന്‍ മുന്‍പ്രസ്താവിച്ച കണ്ടലിന്റെ മുകളില്‍ കയറിനിന്നു. ഞാന്‍ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ കരയ്ക്കു വിളഞ്ഞുനില്‍ക്കുന്ന നെല്ലിന്റെ ഉള്ളിലിരുന്നുംകൊണ്ട് മിസ്റ്റര്‍ മേനോന്‍ തോക്കുനീട്ടി. പൊങ്ങിയ തല മുങ്ങി. മുമ്പില്‍ കൊണ്ടുപോയിട്ടു വല പടിഞ്ഞാട്ടേക്കു വലിച്ചുവലിച്ച് അടുപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. എല്ലാവരും തകൃതിയായി തിരഞ്ഞുതുടങ്ങി. ഞാന്‍ കണ്ടലിന്റെ മുകളില്‍ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നാലുപുറവും നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. സൂര്യന്‍ ആകാശത്തിന്റെ മദ്ധ്യപ്രദേശത്തിലേക്കു കേറിത്തുടങ്ങി. കായലിലെ വെള്ളം വെള്ളിത്തകിടുപരത്തിയതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു. വെയിലിന്റെ ചൂട് അസഹ്യമായിരുന്നുവെങ്കിലും ഭീമച്ചനെ പിടിപ്പാനുള്ള രസം കൊണ്ട് അത് ഒരു അസഹ്യതയായി തോന്നിയില്ല. നാലുപുറവും മദ്ധ്യാഹ്നസൂര്യപ്രഭയില്‍ തിളങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന കായലും കണ്ടലും വയലുകളും തെങ്ങുകളും എല്ലാം കൂടി കലര്‍ന്ന ആ മനോഹരക്കാഴ്ച നോക്കിക്കൊണ്ടു കുറച്ചുനേരം ആ കണ്ടലിന്റെ മുകളില്‍ ഞാന്‍ നിന്നുപോയി. അപ്പോഴേക്കും അതാ ‘അതാ കണ്ടലിന്റെ ചോട്ടില്‍’ എന്ന് ആരോ പറയുന്നതുകേട്ട് കീഴ്പോട്ടേക്കു നോക്കിയപ്പോള്‍ മൂക്കു മുറിഞ്ഞു ചോരയൊലിക്കുന്ന ഭീമച്ചന്റെ തല. ഒരുണ്ട കൊടുപ്പാന്‍ ഒന്നാന്തരം ലാക്ക്. ശരി; ഒന്നുകൊടുത്തു. നെറുകയില്‍ത്തന്നെ. കഥ കഴിഞ്ഞിരിക്കണം. രണ്ടുമൂന്നു വഞ്ചിക്കാര്‍ കണ്ടലിന്റെ ചോട്ടിലെത്തി കഴുക്കോലുകള്‍കൊണ്ട് അടി വരണ്ടിനോക്കി. വാലിട്ടു പിടച്ചുകൊണ്ട് അതിശീഘ്രമായി ഒരു ജന്തു പടിഞ്ഞാട്ടേക്കു നീന്തിപ്പോകുന്നു.

ഭീമച്ചന് പ്രാണവേദന കൊണ്ടു. ഞാന്‍ കണ്ടലില്‍നിന്നു വഞ്ചിയിലിറങ്ങി. അപ്പോഴേക്ക് മിസ്റ്റര്‍ മേനോനും എത്തി. ഞങ്ങള്‍ എല്ലാവരും കൂടി ഭീമച്ചന്റെ പിന്നാലെ മുറുകെപ്പിടിച്ചു. ഭീമച്ചന്റെ പ്രാണപരാക്രമത്തോടുകൂടിയുള്ള പോക്കും അവനെ പിന്തുടര്‍ന്നുകൊണ്ട് കണ്ടന്‍‌കോരന്‍ കൂട്ടരുടെ കൂക്കുവിളിയും ഇടയ്ക്കിടെ കള്ളന്‍ പുറത്തു തല പൊക്കുമ്പോഴേക്കും തോക്കുകളില്‍നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന ഠെ! ഠെ! ശബ്ദവും എല്ലാം കൂടി ഒരു വലിയ കോലാഹലം. മേല്പ്രകാരം തുരുത്തിനെ ഒരു പ്രദക്ഷിണം. ആ പ്രദക്ഷിണത്തില്‍ രണ്ടാമതും തെക്കുഭാഗത്ത് എത്തിയപ്പോള്‍ കയത്തിന്റെ കിഴക്കേപ്പുറത്തു വെച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്ന വല കണ്ടിട്ടാണെന്നുതോന്നും ഭീമച്ചന്‍ വടക്കോട്ടു തുരുത്തിലേക്കു തിരിഞ്ഞു. തുരുത്തിന്റെ അരുകിലുള്ള രണ്ടു കണ്ടലിന്റെ ഇടുക്കില്‍ തലയുംവെച്ചു കിടപ്പായി. നേരെ തെക്കുഭാഗത്തുനിന്ന് തലയ്ക്കു ഉന്നം‌നോക്കി ഞാന്‍ രണ്ടു കുഴലും ഒപ്പം ഒഴിച്ചു വെള്ളത്തില്‍ വാലിട്ടൊരു പിട. ധിമൃതൈ! എന്നൊരു കുട്ടിക്കരണം കണ്ടലിന്റെ ഇടയില്‍ക്കൂടി മറിഞ്ഞു തുരുത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് ‘ധീം’ എന്നൊരു ചാട്ടം. ഞങ്ങളെല്ലാവരും ആയുധപാണികളായി തുരുത്തിനുള്ളില്‍ കടന്നു. അവിടെ മുട്ടുവരെ ചേറുള്ള ഒരുസ്ഥലത്തുകൂടെ ഭീമച്ചന്‍ ഇഴഞ്ഞുപിടഞ്ഞുകൊണ്ട് ഓട്ടം. പിന്നാലെ കൂക്കുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ഓടുന്ന സൈന്യങ്ങളില്‍ കണ്ടന്‍‌കോരന്‍ ഉളികൊണ്ടൊരേറ്. നീലാണ്ടന്‍ കുന്തംവെച്ചൊരു കുത്ത്. ശങ്കു കോടാലികൊണ്ടൊരു കൊത്ത്. ഭീമച്ചന്റെ ഊക്കു ശമിച്ചു; ചേറ്റില്‍ പതിഞ്ഞു കിടപ്പായി. മുക്കാലും കഴിഞ്ഞു. കാല്‍ പ്രാണന്‍ ബാക്കി. മുഴുവനാക്കുവാന്‍ ചെകിട്ടാണിക്ക് എന്റെ ഒരുണ്ട - അസ്തു. അളന്നുനോക്കിയപ്പോള്‍ മൂക്കുമുതല്‍ വാലിന്റെ അറ്റംവരെ നീളം പതിനാറടി നാലര ഇഞ്ച്. മദ്ധ്യത്തിലെ വണ്ണം എട്ടടി മൂന്നര ഇഞ്ച്. — കഥാരത്നമാല ഒന്നാം ഭാഗം

ശംകുമാരാരുടെ നായാട്ട്

ഞങ്ങള്‍ അഞ്ചുപേര്‍കൂടി മച്ചാട്ടുമലയില്‍ ഒരു നായാട്ടിനുപോയി. പുറപ്പെട്ടപ്പോള്‍ ഞങ്ങളുടെകൂടെ ശംകുമാരാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഇതിനുമുമ്പില്‍ നായാട്ടിനുപോയിട്ടില്ലെന്നുതന്നെയല്ല, വെടി ശീലിച്ചിട്ടുമില്ല. എങ്കിലും നായാട്ടിന്റെ രസത്തെക്കുറിച്ചു ഞങ്ങള്‍ കൂടെക്കൂടെ പറയുന്നതുകേട്ട് അദ്ദേഹം അതിന്റെ സമ്പ്രദായം അറിവാന്‍ പുറപ്പെട്ടതാണ്. ഞാന്‍ തോക്കെടുത്തു പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം കൂടി ചാടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ഞങ്ങള്‍ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും ഒരു വിളിപ്പാടുപോയാല്‍ കാടായി. അതിന്റെ ചള്ളയില്‍ രണ്ടുമൂന്നുനാഴിക അകലെ മുയലിനെ ധാരാളമായി കാണാമെന്നു വഴിക്കൊരാള്‍ പറകയാല്‍ അതിനെ അന്വേഷിച്ചുതുടങ്ങി. കുറച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ രണ്ടു മുയലിനെ ഒന്നിച്ചുകണ്ടു. അങ്ങോട്ടു കാണുന്നതിനുമുമ്പ് അവ ഞങ്ങളെ കാണുകയാല്‍ കുതിച്ചുചാടി പായുമ്പോളാണ് ഞാന്‍ അവയെ കണ്ടത്. അതുകൊണ്ടു വെടിവെപ്പാന്‍ തരമായില്ല. എങ്കിലും ആ മുയലുകള്‍ പോയവഴിയേ ഞങ്ങള്‍ പുറപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ കുറച്ചുപോയപ്പോള്‍ ഇടതൂര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന ഒരു കുറുങ്കാട്ടിന്റെ ഉള്ളില്‍ ഒരു അനക്കം കേട്ടു. ഉള്‍ക്കാട്ടില്‍ പോകണമെന്ന് ആദ്യം വിചാരിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാല്‍ തോക്കിന്റെ രണ്ടു കുഴലിലും അരുമ്പുതോട്ടയാണ് നിറച്ചിരുന്നത്. മുയലിന്റെ പിന്നാലെ പുറപ്പെട്ടു കാട്ടിനുള്ളില്‍ പോയപ്പോഴും തല്‍ക്കാലമുണ്ടായ ഉത്സാഹത്താല്‍ ഈ കഥ മറന്നുപോയി. കുറുങ്കാട്ടില്‍ അനക്കം കേട്ടപ്പോള്‍ മുമ്പില്‍ ഓടിപ്പോകുന്ന മുയലുകളാണെന്നു തീര്‍ച്ചയാക്കി. അകന്നുനിന്നു സൂക്ഷിച്ചു നോക്കിയപ്പോള്‍ ഇടയില്‍ക്കൂടി ഒരു ജന്തുവിന്റെ ഒരു ഭാഗം അല്പം കണ്ടു. ഉടനെ വെടിവെച്ചു. വെടിയുടെ പ്രതിധ്വനി ശമിച്ചപ്പോള്‍ കാട്ടിനുള്ളില്‍നിന്നും തോലോരം കലശലായിക്കേട്ടു. ഉടനെ ആ ചെറുവൃക്ഷങ്ങളെ വളഞ്ഞ് അതുകളുടെ ഇടയില്‍ക്കൂടി കറുത്തുകൂര്‍ത്ത രോമമായ ഒരു മുഖവും അതിന്റെ പിന്നാലെ കരിമ്പടക്കെട്ടുപോലെ ഒരു ശരീരവും പുറത്തുചാടി. “കരടി, കരടി, മാരാരേ, ഓടിക്കോളൂ!” എന്നു ഞാന്‍ നിലവിളിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോഴേക്കും ശംകുമാരാര് “അയ്യോ!” എന്നു മുറയിട്ട് ഒരു പുലയന്‍ തീണ്ടാപ്പാടു ദൂരത്തായി.

ഞങ്ങള്‍ നിന്നിരുന്നതിന്റെ പിന്‍ഭാഗം കുറെ ദൂരത്തോളം വെളിഭൂമിയായിരുന്നതിനാല്‍ ഓടുന്നതിനു സൌകര്യമുണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും ഓട്ടത്തില്‍ ജാംബവാന്റെ കൂട്ടരെ തോല്‍‌പ്പിക്കാമെന്നുള്ള വിഡ്ഢിത്തം എനിക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. അപ്പോള്‍ എനിക്കു കണംകാലല്ലാതെ മറ്റൊരവലംബനവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. പല്ലിളിച്ചുകൊണ്ടു കരടി പുറത്തു ചാടിയപ്പോള്‍ ഒഴിയാത്ത കുഴലിലും അരുമ്പുതോട്ടതന്നെയാണ് എന്നുള്ള ജ്ഞാനമുണ്ടായി. ഉടനെ തോക്കു ചുവട്ടിലിട്ട് ഞാനും മാരാരുടെ പിന്നാലെ പാച്ചില്‍ തുടങ്ങി; കുറച്ചു ചെന്നപ്പോള്‍ കാലുതെറ്റി ഉരുണ്ടടിച്ചു വീണു. ‘ഇപ്പോളെന്റെ കഥ കഴിഞ്ഞു; കരടി തലമണ്ട കടിച്ചുടയ്ക്കുന്നതിന്റെ സുഖവും ഇപ്പോളറിയാറാകും’ എന്നുവിചാരിച്ചു പരിഭ്രമിച്ച് എഴുന്നേല്‍ക്കുമ്പോഴേക്കും പിന്നില്‍ നിന്ന് ഒരു വെടി കേട്ടു. ‘ഏ! കരടി ഇങ്ങോട്ടു വെടിവെയ്ക്കുകയായോ കഥ’ എന്ന് ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോള്‍ കണ്ട കാഴ്ച മറ്റൊരവസരത്തിലായിരുന്നാല്‍ ഏവനും ചിരിച്ചുപോകും.

ഞാന്‍ പാച്ചില്‍ തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പില്‍ തോക്കു ചുവട്ടിലിട്ടു എന്നു പറഞ്ഞുവല്ലോ. കരടി തോക്കിന്റെ സമീപത്തെത്തിയപ്പോള്‍ അതിനെ സൂക്ഷിച്ചുനോക്കിക്കൊണ്ട് അവന്‍ കുറച്ചുനേരം അവിടെ നിന്നു; വെള്ളക്കാരന്റെ വിദ്യ ഒന്നു മനസ്സിലാക്കണമെന്നു വിചാരിച്ചിട്ടോ എന്നറിഞ്ഞില്ല; എങ്കിലും അപകടമായ ഒരു സ്ഥിതിയില്‍നിന്നാണ് നോക്കിയത്. പിന്‍‌കാലില്‍ ഒന്നു തോക്കിന്റെ വില്ലിന്മേല്‍ തൊടുത്തിവെച്ചിരുന്ന കാഞ്ചി വീണതിനാല്‍ വെടി പൊട്ടിപ്പോയി. കരടി ഒന്നു ഞെട്ടി എന്നു തന്നെയല്ല, ഒരു ചില്ല് മൂക്കത്തുകൊള്ളുകയും ചെയ്തു. അവന്റെ അപ്പോഴത്തെ നാട്യം കാണേണ്ടതാണ്. പല്ലിളിച്ചു താന്‍ തന്നെ വിഡ്ഡിയായി എന്നു ഭാവിച്ച് ഒരു പച്ചച്ചിരി ചിരിച്ചു. ഇങ്ങനെയാണ് അനാവശ്യമായ കാര്യങ്ങളില്‍ കൊണ്ടു തല കാട്ടിയാല്‍. തോക്കിന്റെ ഗുണദോഷം നോക്കി അറിഞ്ഞിട്ടു തനിക്കെന്താണു കാര്യം? അതു ഞങ്ങളുടെ അവകാശമല്ലേ? തനിക്കു വെടികൊണ്ടു ചാവാനല്ലേയുള്ളു അവകാശം? “തങ്ങള്‍ക്കു ഫലമില്ലാതുള്ളതു പ്രവര്‍ത്തിച്ചാല്‍ ഭംഗമേ വരൂ എന്നു സര്‍വ്വരും ബോധിക്കണം” എന്നു കുറുക്കന്‍ പണ്ടു സിംഹത്തിനോടു പറഞ്ഞതു താന്‍ കേട്ടിട്ടില്ലേ?

അവന്റെ വിഡ്ഢിയായ ഭാവം നോക്കിക്കൊണ്ട് ഞാന്‍ ഒരു നിമിഷം നിന്നുപോയി. എന്റെ വിചാരം അവനു മനസ്സിലായി എന്നു തോന്നുന്നു. അവന്‍ മുഖത്തെ ചോര ഒന്നു തുടച്ച് ദംഷ്ട്രങ്ങള്‍ പുറത്തുകാണിച്ച് പിന്നെയും എന്റെ നേരെ ഓടി. ദൈവാനുകൂല്യം കൊണ്ടു ഞാന്‍ അപ്പോള്‍ നിന്നിരുന്നതിന്റെ സമീപത്തില്‍ വണ്ണം കുറഞ്ഞു പൊക്കമുള്ള ഒരു മരം ഉണ്ടായിരുന്നു. ധൃതിപ്പെട്ടു ഞാന്‍ പൊത്തിപ്പിടിച്ച് അതിന്മേല്‍ കയറി. വണ്ണം കുറഞ്ഞ മരത്തിന്മേല്‍ കരടിക്കു കയറാന്‍ വയ്യാ എന്നു ഞാന്‍ കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും തല്‍ക്കാലം എനിക്കു സമാധാനം നന്നേ കുറവായിരുന്നു. ആദ്യത്തെ കവളിയില്‍ ഇരുന്നു കൈകൊണ്ടു കൊമ്പിന്മേല്‍ മുറുക്കിപ്പിടിച്ചു മറ്റേ കൈയില്‍ നായാട്ടുകത്തിയുമായി വശമായി. അപ്പോഴേക്കു കരടി ചുവട്ടിലെത്തി മരത്തിന്മേല്‍ കയറാനുള്ള ശ്രമമായി. മരത്തിന് ഒരു കവുങ്ങിനോളമേ വണ്ണമുണ്ടായിരുന്നൊള്ളു. പഠിച്ച പണിയൊക്കെ നോക്കീട്ടും അല്പമെങ്കിലും കയറുവാന്‍ അവനു സാധിച്ചില്ല. തന്റെ ശ്രമം വ്യര്‍ത്ഥമാണെന്നു കണ്ടപ്പോള്‍ അവന്‍ പതുക്കെപ്പോയി സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പാറമേല്‍ ചെന്നു കിടപ്പായി.

എന്റെ അപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി വളരെ അസൂയപ്പെടത്തക്കതായിരുന്നില്ല. കാലും തൊണ്ടയും ഒരുപോലെ വിറച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ആ മരത്തിന്റെ കവളിയില്‍ ഇടുങ്ങി ഇരുന്നിട്ട് പൃഷ്ഠം മരം പോലെ ആയി. ശൌര്യത്തോടുകൂടി കത്തി കൈയില്‍ പിടിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും പ്രാണന്‍ വായിലായിരുന്നു. ആദിത്യന്‍ അസ്തമിക്കാന്‍ ഒന്നരനാഴികയിലധികം ഉണ്ടായിരുന്നില്ലതാനും. ആര്‍ക്കെങ്കിലും അപ്പോള്‍ ഞാനുമായി സ്ഥലമാറ്റംചെയ്യാന്‍ സമ്മതമുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ എന്റെ സ്ഥാനം ഒഴിച്ചുകൊടുപ്പാന്‍ ഞാന്‍ തയ്യാറായിരുന്നു. ശംകുമാരാരു ചെന്നു വര്‍ത്തമാനം പറയുമ്പോള്‍ വെടിക്കാരില്‍ ചിലര്‍ പുറപ്പെട്ടുവരും എന്നൊരു സമാധാനം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. കരടി പാറയിന്മേല്‍ കിടന്നുറക്കവുമായി. ഞാന്‍ ഒന്നും അറിഞ്ഞില്ലേ, വേണമെങ്കില്‍ ഇറങ്ങിപ്പൊയ്ക്കൊള്ളു എന്നായിരുന്നു അവന്റെ നാട്യം. പെരുങ്കള്ളന്‍. അവന്റെ കള്ളം എനിക്കു മനസ്സിലായില്ലെന്നാണ് അവന്‍ വിചാരിച്ചത്. ഞാന്‍ അല്പം ഒന്നനങ്ങിയാല്‍ ആ ഉറങ്ങുന്ന കരടി കണ്ണു കുറേ മിഴിച്ച് ഓട്ടക്കണ്ണിട്ട് ഒന്നു നോക്കും. ഞാന്‍ ഇവിടെ ഇരുന്നു ചത്താലും വേണ്ടില്ലെടോ, നിനക്കെന്നെ തൊടാന്‍ കഴികയില്ല.

ഇങ്ങനെ ഏകദേശം അരമുക്കാല്‍ നാഴിക കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അല്പം ദൂരത്തായിട്ട് ഒരനക്കം കേട്ടു. നോക്കിയപ്പോള്‍ കൂട്ടര്‍ നാലഞ്ചുപേര്‍ തോക്കെല്ലാം വലിയ വില്ലിന്മേല്‍ കയറ്റി അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി പതുക്കെപ്പതുക്കെ വരുന്നതുകണ്ടു. അവരുടെ മുഖഭാവം കൊണ്ട് എന്റെ കഥ കഴിഞ്ഞു എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ബോദ്ധ്യമെന്ന് എനിക്കു നല്ലവണ്ണം മനസ്സിലായി. കരടി എവിടെയാണെന്നറിയാതെ അവര്‍ പെട്ടെന്നു വന്നു കയറിയാല്‍ വല്ല അപകടവും പിണഞ്ഞെങ്കിലോ എന്നു വിചാരിച്ചു ഞാന്‍ അവരുടെ നേരെ നോക്കി ഒരു മുണ്ടു വീശിത്തുടങ്ങി. കുറച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അവര്‍ എന്നെ കണ്ടു. ‘ഇതാ മേനോന്‍’ എന്ന് എല്ലാവരും നിലവിളിച്ചു. ഉടനെ ഒച്ച പുറപ്പെടുവിക്കരുതെന്ന് അവരെ ആംഗ്യംകൊണ്ടു മനസ്സിലാക്കി കരടി കിടക്കുന്നിടത്തേക്കു ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു. ഇതൊക്കെ കണ്ടപ്പോള്‍ നല്ല പന്തിയല്ലെന്നു കരടിക്കും മനസ്സിലായി. അവന്‍ പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റു നാലുപുറവും നോക്കിത്തുടങ്ങി. അപ്പോഴേക്കു നമ്മുടെ ചങ്ങാതിമാര്‍ അടുത്തെത്തി. എനിക്കു പരിഭ്രമവും കലശലായി. ഇതാ അവര്‍ കരടിയെ കണ്ടു. “ഠെ, ഠെ, ഠെ, ഠെ!” നാലു വെടി ഒരുമിച്ചുതന്നെ പൊട്ടി. കരടി രണ്ടു ചാട്ടവും പ്രാണവേദനയോടുകൂടി ഒരു നിലവിളിയും കഴിച്ച് തടി മുറിച്ചിട്ടപോലെ ഭൂമിയില്‍ വീണു. ഞാന്‍ ഒരു വിധത്തില്‍ മരത്തിന്മേല്‍നിന്നിറങ്ങി. കുറേനേരം അന്യോന്യം വിവരങ്ങളെല്ലാം പറഞ്ഞു. ശംകുമാരാരുടെ പരിഭ്രമവും കരച്ചിലും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ വിവരങ്ങളുമെല്ലാം അവര്‍ പറഞ്ഞുകേട്ട് ഞാനും അവരും നന്നേ ചിരിച്ചു. ഇനിമേല്‍ താന്‍ കാട്ടില്‍ കയറുകയില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം സത്യവും ചെയ്തു. ചത്തുകിടക്കുന്ന കരടിയെ നോക്കിയതില്‍ അവനു രണ്ട് വെടി കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഒന്നു മുതുകിലും മറ്റത് എടക്കഴുത്തിലുമായിരുന്നു. ശേഷം നാളെയാവാം എന്നുവെച്ച് ഞങ്ങള്‍ സന്ധ്യയോടുകൂടി മടങ്ങി. — കഥാരത്നമാല രണ്ടാം ഭാഗം

അഭ്യാസം

പുനലൂരില്‍ നിന്നു ചെങ്കോട്ടയ്ക്കു തീവണ്ടിയില്‍ പോകുമ്പോള്‍ ഇരുപുറവും കാണുന്ന കാഴ്ചകളെ വര്‍ണ്ണിക്കുക.

വേമ്പനാട്ടു കായലില്‍ക്കൂടി യാത്രചെയ്യുമ്പോള്‍ ഒരു ഇടിയും മഴയും ഉണ്ടായതായി വിചാരിച്ചു വര്‍ണ്ണിക്കുക.

‘അല്പന് അര്‍ദ്ധരാജ്യം കിട്ടിയാല്‍ അര്‍ദ്ധരാത്രി കുടപിടിക്കും.’ ഈ പഴഞ്ചൊല്ലിനു വര്‍ണ്ണനാരൂപമായ ഒരു വ്യാഖ്യാനമെഴുതുക.

ഒരു വെള്ളപ്പൊക്കം.

ഒരരുവിയില്‍ കുളിക്കാ‍ന്‍ പോയത്.

നൃഗമോക്ഷം പുരാണകഥ.

ഒരു ദീപക്കാഴ്ച.

ഒരു പട്ടണത്തില്‍ സാംക്രമികരോഗം വ്യാപിച്ചത്.

ഒരു സവാരിയില്‍ വഴിപിഴച്ചത്.

ഒരാന പിണങ്ങിയ കോലാഹലം – ഇതുകളെ വര്‍ണിക്കുക.

¹ കൃത്രിമം എന്നുപയോഗിക്കയാണ് ഭാഷയില്‍ നല്ലതു. സംസ്കൃതവൈയാകരണന്മാരെ ഭയന്നാണ് ‘കൃത്രിമത’ എന്നു മുറയ്ക്കു പ്രയോഗിച്ചത്.

² ആനന്ദവര്‍ദ്ധനന്റെ ധ്വന്യാലോകവും അഭിനവഗുപ്തന്റെ ലോചനമെന്ന വ്യാഖ്യാനവും.

¹ രാജാവേ! എന്റെ ഗൃഹത്തെ ഭാഗവതത്തോട് ഉപമിക്കാം. കാരണം, ഭാഗവതം മഹാപുരാണമാണ്. – സര്‍ഗ്ഗപ്രതിസര്‍ഗ്ഗാദിലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ മഹാപുരാണം. എന്റെ വീടും മഹാപുരാണമാണ് – വളരെ പഴക്കമുള്ളതാണ് – അതുപോലെ ഭാഗവതം വായിക്കുന്നവര്‍ക്ക് പ്രാപഞ്ചികജീവിതത്തില്‍ വിരക്തി – വൈരാഗ്യം ഉണ്ടാകും. എന്റെ വീടു കാണുന്നവര്‍ക്കും വിരക്തി – വെറുപ്പ് ഉണ്ടാകും. ഇങ്ങനെ സാദൃശ്യമുണ്ടെങ്കിലും ഒരു കാര്യത്തില്‍ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഭാഗവതത്തില്‍ അര്‍ത്ഥം ധാരാളമുണ്ട് – എന്റെ ഗൃഹത്തിലാകട്ടെ, അര്‍ത്ഥം – ധനം ഒട്ടും ഇല്ല.

അദ്ധ്യായം 4
വിവരണം

ഒരു വസ്തുവിന്റേയോ, സംഭവത്തിന്റേയോ, ഏര്‍പ്പാടിന്റേയോ മറ്റോ സ്വരൂപം, സ്വഭാവം, പ്രയോജനം മുതലായതു വിശദപ്പെടുത്തിക്കാണിക്കയാകുന്നു വിവരണം. മുറുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഉരുക്കുവെശ അഴിയുന്ന വേഗത്തെ, പല്ലുകള്‍കൊണ്ടു തമ്മില്‍ ചേരുന്ന ചക്രങ്ങളുടെ ചലനത്താല്‍ ക്രമപ്പെടുത്തി നേരം കാണിക്കുന്നതിനു് ഒരു കൂട്ടില്‍ അടച്ചിട്ടുള്ള യന്ത്രമാണു് നാഴികമണി. എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ അതു് ഒരു വസ്തുവിന്റെ വിവരമാണു്. സൂര്യചന്ദ്രന്മാര്‍ തങ്ങളുടെ സഞ്ചാരവൃത്തങ്ങള്‍ക്കുള്ള സമ്പാതത്തില്‍ വരുമ്പോള്‍ ഭൂസ്ഥന്മാരുടെ ദൃഷ്ട്യാ മൂന്നു ഗോളങ്ങളില്‍ ഒന്നു മറ്റൊന്നുകൊണ്ടു മറഞ്ഞുപോകുന്ന സംഭവത്തിനു് ഗ്രഹണമെന്നു പേര്‍ എന്നു് സംഭവത്തിനുദാഹരണം. ചതുരംഗക്കളി എന്നാല്‍ 64 ചതുരശ്രഖണ്ഡങ്ങളുള്ള ഒരു കളത്തില്‍ ചതുരംഗസൈന്യങ്ങള്‍ നിരത്തി രഥാദിയായ ഓരോ അംഗത്തിനും കല്‍‌പ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഗതിക്രമമനുസരിച്ചു് ഇരുകക്ഷികള്‍ ചെയ്യുന്ന യുദ്ധഭാവനയാകുന്നു എന്നൊരു ഏര്‍പ്പാടിനെ വിവരിക്കാം. ലാഘവത്തിനുവേണ്ടി ഉദാഹരണം മൂന്നും ഇവിടെ ഒറ്റവാക്യംകൊണ്ടു ചെയ്തു എന്നേയുള്ളു. ഇതു് ഒരു വകുപ്പുകൊണ്ടോ അദ്ധ്യായംകൊണ്ടോ ഗ്രന്ഥംകൊണ്ടോ ചെയ്യാവുന്നതാകുന്നു. ഒരു വസ്തുവിനെ (പ്രായേണ) ഒറ്റവാക്യംകൊണ്ടു വിവരിക്കുന്നതിനു് ‘ലക്ഷണം’ എന്നു പേര്‍. ക്ഷേത്രഗണിതത്തില്‍ ബിന്ദു, രേഖ, ത്രികോണം മുതലായതിന്റെ വിവരണവാക്യങ്ങള്‍ ലക്ഷണങ്ങളാകുന്നു. നിഷ്കര്‍ഷിച്ചും വിസ്തരിച്ചും ചെയ്യുന്ന ലക്ഷണത്തെ ‘നിര്‍വ്വചനം’ എന്നു വ്യവഹരിക്കാറുണ്ടു്. മുന്‍ പ്രസ്താവിച്ച ചതുരംഗക്കളിക്കു് ഒരു നിഘണ്ടുവില്‍ കൊടുക്കുന്ന വിവരണം അതിന്റെ നിര്‍വ്വചനമാണെന്നു പറയാം. ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രത്തില്‍ ഗ്രഹണത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അദ്ധ്യായത്തിനു് ‘ഗ്രഹണനിരൂപണം’ എന്നു നാമകരണം ചെയ്യുന്നതു് ഉചിതമായിരിക്കും. ഭൂമിയെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥത്തിനു ഭൂവിവരണം എന്നു പേര്‍ ധാരാളം കാണും.

മുമ്പു് രണ്ടാമിനത്തില്‍ ശാസ്ത്രീയവര്‍ണ്ണനം അല്ലെങ്കില്‍ നിരൂപണം എന്നുപറഞ്ഞ വിഭാഗത്തിനും വിവരണത്തിനും തമ്മില്‍ വാസ്തവത്തില്‍ വലിയ ഭേദമൊന്നുമില്ല. അതിനാലാണു് ‘ഗ്രഹണനിരൂപണം’ എന്നു നിരൂപണത്തെ ഈ മൂന്നാമിനത്തിലും എടുത്തതു്. ഗൌരവമേറിയ വിഷയത്തെപ്പറ്റിയേ നിരൂപണപദം പ്രയോഗിക്കാറുള്ളൊ. ‘ചതുരംഗനിരൂപണം’ എന്നു് ആരും പറയാറില്ല. വിവരണം എന സാമാന്യപദം ഏതു വിഷയത്തിലും ഉപയോഗിക്കാം. ചതുരംഗവിവരണം, ഭൂവിവരണം എന്നു രണ്ടും ചേരും. എന്നുമാത്രമല്ല, നിരൂപണത്തില്‍ മേലില്‍ നാലാം ഇനമായി പ്രസ്താവിക്കാന്‍ പോകുന്ന ഉപപാദനത്തിന്റെ അംശവും കലര്‍ന്നിരിക്കണം. ഇവിടെ കൃതികള്‍ക്കു് ആഖ്യാനം, വര്‍ണ്ണനം, വിവരണം, ഉപപാദനം എന്നു നാലു പ്രധാനങ്ങളായ ഇനങ്ങള്‍ കല്പിച്ചതു് സൌകര്യത്തിനുവേണ്ടി ചെയ്തതല്ലാതെ തര്‍ക്കശാസ്ത്രസമ്മതമായ ഒരു വിഭാഗമല്ലെന്നു് ആദ്യമേ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുള്ളതു് ഒരിക്കല്‍ക്കൂടി ശിഷ്യന്മാരെ ഓര്‍മ്മിപ്പിച്ചുകൊള്ളുന്നു.

ഒരു സംഗതിക്കു സമാധാനം പറയുന്നതും വിവരണം തന്നെ. ആറുമാസം പകലേറുന്നതിനും ആറു മാസം രാവേറുന്നതിനും കാരണം എന്തു്? ഈ ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരം ഒരു വിവരണമായിരിക്കും. ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഗുണദോഷങ്ങളെ നിരൂപിക്കുന്ന വിവരണത്തിനു് വിമര്‍ശമെന്നുപേര്‍. ഗ്രന്ഥകാരനെ പിന്‍‌താങ്ങി അനുകൂലമായി ചെയ്യുന്ന വിമര്‍ശനം മണ്ഡനം; ഗ്രന്ഥത്തെ ആക്ഷേപിച്ചു പ്രതികൂലമായി ചെയ്യുന്നതു ഖണ്ഡനം എന്നു വിമര്‍ശത്തിനു് രണ്ടു് ഉള്‍പ്പിരിവുകള്‍. സംഗ്രഹരൂപമായ അര്‍ത്ഥത്തെ വിസ്തരിച്ചു വിശദപ്പെടുത്തുന്നതു് വ്യാഖ്യാനം; മറിച്ചു് വിസ്തൃതമായ അര്‍ത്ഥത്തെ ചുരുക്കുന്നതു് സംഗ്രഹം. വ്യാഖ്യാനം പലവിധമുണ്ടു്; മൂലത്തെ പദം‌പ്രതി വിവരിച്ചു് ഉപപത്തി കാണിക്കുന്നതു് അനുഗതവ്യാഖ്യാനം; സമഷ്ടിയായിട്ടു് അര്‍ത്ഥം വിവരിക്കുന്നതു് ടികാ; അങ്ങുമിങ്ങും ദുര്‍ഘടപദങ്ങളെ മാത്രം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതു് ടിപ്പണം; ഖണ്ഡനവും മണ്ഡനവും ചേര്‍ത്തു സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന വ്യാഖ്യാനം ഭാഷ്യം. പദ്യത്തിന്റെ അര്‍ത്ഥം ഏറ്റക്കുറവുകള്‍ കൂടാതെ ഗദ്യത്തിലാക്കുന്ന സമ്പ്രദായത്തിനു് പരാവര്‍ത്തനം എന്നു പേര്‍ ചെയ്യാം. ഇംഗ്ലീഷില്‍ ഈ സമ്പ്രദായത്തിനു വളരെ പ്രചാരമുണ്ടു്. സാഹിത്യാഭ്യാസത്തിനു് ഇതു വളരെ ഉപകരിക്കുന്നതുമാണു്. ഭാഷയില്‍ കുഞ്ചന്‍‌നമ്പ്യാര്‍ ഈ സമ്പ്രദായം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടു്. അദ്ദേഹം പല തുള്ളക്കഥകളിലും മൂലശ്ലോകമെഴുതി ഈരടികളെക്കൊണ്ടു പരാവര്‍ത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടു്.

ഉദാഹരണം:

മൂലം:

“ചീയതേ ബാലിശസ്യാപി സല്‍ക്ഷേത്രപതിതാ കൃഷിഃ
ന ശാലേ സ്തംബകരിതാവപ്തൃര്‍ഗുണമപേക്ഷതേ”

പരാവര്‍ത്തനം:

“വളമേറിന കണ്ടത്തില്‍ വിതച്ചാല്‍
വിളവൊരു പത്തിനു സംശയമില്ല,
വളമില്ലാത്ത പറമ്പില്‍ വിതച്ചാല്‍
അളവേ വിത്തും കിട്ടുകയില്ല,
കണ്ടത്തിന്റെ ഗുണംകൊണ്ടേ വിള-
വുണ്ടാവുള്ളു വിതച്ചതിലധികം.
കൊണ്ടിഹ ചെന്നു വിതയ്ക്കുന്നവനെ-
ക്കൊണ്ടൊരു കാര്യം വരുവാനില്ല!
നല്ല കൃഷിക്കാരന്‍ താന്‍ വിത്തൊരു
കല്ലില്‍ വിതച്ചാല്‍ കരികേയുള്ളു,
നല്ലൊരു വയലിലതുഴുതുവിതച്ചാല്‍
നെല്ലൊരു നാഴിക്കൊരുപറ വിളയും.”

— സ്യമന്തകം

വിവരണം എന്ന ഇനത്തില്‍ എന്തെല്ലാം ഉള്‍പ്പെടുത്തണമെന്നു് ഇത്രയും ‘വിവരണം’ കൊണ്ടു സ്പഷ്ടമാകുമല്ലോ. ഇനി പൊതുവെ ഇതില്‍ എന്തെല്ലാം ഭാഗങ്ങളാണു് സൂക്ഷിക്കാനുള്ളതെന്നു പര്യാലോചിക്കാം. ഒരു വിഷയത്തെ വായനക്കാര്‍ക്കോ ശ്രോതാക്കള്‍ക്കോ വിശദപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുകയാണല്ലോ വിവരണംകൊണ്ടു ചെയ്യേണ്ടതു്. വിഷയത്തിന്റെ അങ്ങുമിങ്ങുമുള്ള ഓരോ അംശം തോന്നിയതുപോലെ എടുത്തു് വാലുംതലയുമില്ലാതെ പ്രസ്താവിച്ചാല്‍ ഉദ്ദേശ്യം ഫലിക്കയില്ല; പ്രസ്താവിക്കേണ്ട സംഗതി എല്ലാം പ്രസ്താവിച്ചില്ലെന്നും വരും; അതിനാല്‍ വിവരണത്തിനു് ആദ്യമായി ചെയ്യേണ്ടുന്നതു് ഒരു പ്ലാന്‍ അല്ലെങ്കില്‍ ‘ആസൂത്രണം’ തയ്യാറാക്കുകയാകുന്നു. വിഷയത്തില്‍ വിവരിക്കേണ്ട അംശങ്ങള്‍ ഏതെല്ലാമെന്നു് ആളൊചിച്ചു നിശ്ചയിച്ചു കുറിച്ചുവയ്ക്കുക. ഈ ക്രിയയ്ക്കു ‘വിഷയവിശകലനം’ എന്നു പേര്‍ ചെയ്യാം. വിശകലനം ചെയ്തു സംഗ്രഹിച്ച കുറിപ്പു (നോട്ടു)കളെ തരം തിരിച്ചു് ക്രമപ്പെടുത്തി എഴുതിയാല്‍ അതു് ആസൂത്രണം (പ്ലാന്‍) ആയി, കുറിപ്പുകളില്‍ ഓരോന്നിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന സംഗതി ഓരോ വാക്യംകൊണ്ടു സംഗ്രഹിച്ചാല്‍ അതിനു് “സൂത്രവാക്യം” എന്നു പേരിടാം. പിന്നീടു് ഓരോ സൂത്രവാക്യത്തേയും ഓരോ വകുപ്പാക്കി നീട്ടേണ്ടതേ ഉള്ളു.

മുന്‍ കാണിച്ച ചതുരംഗക്കളിയെത്തന്നെ ഒരു ദൃഷ്ടാന്തത്തിനു് ഇവിടെ എടുത്തുവിവരിക്കാം: ആദ്യമായി വിഷയവിശകലനം – കളിക്കാരുടെ എണ്ണം, കളം, കരുക്കള്‍, ഓരോന്നിറ്റേയും കാലുകള്‍, നിരത്തുന്ന സമ്പ്രദായം, നിയമങ്ങള്‍, വെട്ടുന്ന മട്ടു്, അവസാനം ഈ വ്യാഖ്യേയാംശങ്ങളെ ഇനി തരംതിരിക്കണം. വിഷയസ്വഭാവത്താല്‍ ഇതിനു് ഇവിടെ ഏറെ വകയില്ല. പിന്നെ ക്രമപ്പെടുത്തുകയാണു വേണ്ടതു്. ഏതു ക്രമം വായനക്കാര്‍ക്കു ഗ്രഹിപ്പാന്‍ എളുപ്പമെന്നു തോന്നുന്നുവോ ആ ക്രമം എടുക്കണം. എല്ലാ വിഷയങ്ങള്‍ക്കും ആധാരഭൂതങ്ങളായ പ്രധാനാംശങ്ങള്‍ ഇന്നതിന്നതെന്നു നോക്കിയാലുടനെ തോന്നും. അതുകളെ ആദ്യം എടുക്കണം. മിക്ക വിഷയങ്ങളിലും വ്യാഖ്യേയാംശങ്ങള്‍ക്കു് പ്രസ്പരാപേക്ഷ കാണും; ഒന്നിനെ വിവരിക്കുമ്പോള്‍ മറ്റൊന്നുകൂടി അറിഞ്ഞിരുന്നാലേ കാര്യം മനസ്സിലാകയുള്ളു എന്നുവരും. അതിനാല്‍ ഏതംശത്തിനു വേറെയുള്ള അംശങ്ങളുടെ അറിവു വേണമെന്നുള്ള നിര്‍ബ്ബന്ധം കുറഞ്ഞുകാണുന്നുവോ അതു മുമ്പില്‍ എടുക്കണം. പരാപേക്ഷ കൂടുന്ന മുറയ്ക്കു് വ്യാഖ്യേയാംശങ്ങളെ അടുക്കുക; ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോള്‍, പ്രകൃതവിഷയത്തില്‍:

കളിക്കാരുടെ എണ്ണം

കളം

കരുക്കള്‍

നിരത്തുക

കാലുകള്‍

വെട്ടുന്ന മട്ടു്

നിയമങ്ങള്‍

അവസാനം

എന്നുക്രമപ്പെടുത്തിയപട്ടികആസൂത്രണമായി. ഇനി സൂത്രവാക്യങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുക തന്നെ.

ചതുരംഗം രണ്ടുപേര്‍ തങ്ങളില്‍ ചെയ്യുന്ന കളിയാകുന്നു.

ചതുരംഗക്കളത്തിനു് ഒരു വലിയ സമചതുരശ്രം വരച്ചു് അതിനെ സമാന്തരരേഖകള്‍കൊണ്ടു് 64 ഖണ്ഡങ്ങളാക്കി മുറിക്കണം.

ആന, കുതിര, തേരു്, കാലാള്‍ എന്ന നാലു സേനാംഗങ്ങള്‍; ദേവന്‍, മന്ത്രി എന്നിവകളാണു് ചതുരംഗത്തിലെ കരുക്കള്‍.

മദ്ധ്യത്തില്‍ നില്‍ക്കുന്ന ദേവന്റേയും മന്ത്രിയുടേയും വശങ്ങളിലായി മുറയ്ക്കു് ആന, കുതിര, തേരുകള്‍; ഈ എട്ടിന്റേയും മുമ്പില്‍ ഓരോ കലാള്‍; ഇങ്ങനെ മുതല്‍ക്കള്ളിയില്‍ കുരുക്കളെ വിലങ്ങത്തില്‍ (കുറുക്കെ) നിരത്തണം.

നെടുകെയും കുറുകെയും രണ്ടും കലര്‍ന്നും പലവിധം കുരുക്കളെ നീക്കുന്നതിനു ചെയ്തിട്ടുള്ള വ്യവസ്ഥയെ ആണു് കുരുക്കളുടെ കാലുകള്‍ എന്നു പറയുന്നതു്.

ഒരു പക്ഷത്തിലുള്ള കുരുവിനെ മറ്റു പക്ഷത്തിലെ കുരു കാലും‌പ്രകാരം അതിന്റെ സ്ഥാനം ആക്രമിച്ചു കളത്തിനു പുറത്തു തള്ളുമ്പോള്‍ തള്ളപ്പെട്ട കുരുവിനെ മറ്റെ കുരു വെട്ടി എന്നു പറയുന്നു.

ദേവനെ വെട്ടിയാല്‍ കളി അവസാനിച്ചു എന്നുള്ള ഒരു തത്വമാണു് ചതുരംഗത്തിലെ നിയമങ്ങള്‍ക്കെല്ലാം ആസ്പദം.

ചതുരംഗത്തില്‍ ഒരു കക്ഷിക്കു ജയവും മറ്റൊരു കക്ഷിക്കു പരാജയവും വേണമെന്നു നിര്‍ബ്ബന്ധമില്ല.

ഇനി ഈ എട്ടു സൂത്രവാക്യങ്ങളെയും വിസ്തരിച്ചു് എട്ടു വകുപ്പുകളാക്കാം. അതാതുകളിലുള്ള വ്യാഖ്യേയാംശത്തിന്റെ സ്വഭാവവും പ്രാധാന്യവും അനുസരിച്ചു കീഴ്വകുപ്പുകളും ചേര്‍ക്കാം. ഉദാഹരണത്തിനു് കാലുകള്‍ എന്ന അഞ്ചാം വകുപ്പില്‍ ഇംഗ്ലീഷ്സമ്പ്രദായത്തിനു നാട്ടുസമ്പ്രദായത്തില്‍നിന്നുള്ള ഭേദത്തെപ്പറ്റി ഒരു കീഴ്വകുപ്പും, അവസാനം എന്ന ഒടുവിലത്തെ വകുപ്പില്‍ 1) അടിയറവു്, 2) ഈടറവു്, 3) സമം എന്നു മൂന്നു കീഴ്വകുപ്പുകളും കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കാം.

പ്രസംഗമെഴുതുമ്പോള്‍ ചില്ലറവിവരങ്ങളെ വകവയ്ക്കാതെ വിടുകയാണു നല്ലതു്. അതുകളെക്കൂടെ എഴുതുന്നപക്ഷം അതുകള്‍ക്കു പ്രാധാന്യം കൊടുപ്പാതിരിപ്പാ‍ന്‍ സൂക്ഷിക്കേണ്ടിവരും. പ്രകൃതത്തില്‍ കുരുക്കളെപ്പറ്റിയോ കാലുകളെപ്പറ്റിയോ ഉള്ള വകുപ്പില്‍ കുരുക്കളുടെ ബലക്ഷയങ്ങളേയും മന്ത്രിക്കോപ്പു മുതലായ വ്യൂഹങ്ങളേയും വിവരിക്കാം.

മേല്പറഞ്ഞ ഉപദേശങ്ങളനുസരിച്ചു ചതുരംഗത്തിന്റെ വിവരണമായി ഒരു പ്രസംഗം താഴെ ചേര്‍ക്കുന്നു:

ചതുരംഗക്കളി

ചതുരംഗം രണ്ടുപേര്‍ തങ്ങളില്‍ ചെയ്യുന്ന ഒരു കളിയാകുന്നു. സമബലന്മാരായ രണ്ടു രാജാക്കന്മാര്‍ തങ്ങളില്‍ ധര്‍മ്മയുദ്ധം ചെയ്യുന്നു എന്നാണു് ഈ കളിയുടെ ഭാവന. അതിനാല്‍ കക്ഷികള്‍ രണ്ടേ വരാനിടയുള്ളു. എങ്കിലും ഇരുകക്ഷികള്‍ക്കും പോരു പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നതിലേക്കു് എത്രപേരും ചേരുന്നതിനു വിരോധമില്ല. ചതുരംഗംമൊരു ശാസ്ത്രീയവിനോദമാകയാല്‍ അതില്‍ സാമര്‍ത്ഥ്യമുള്ള രണ്ടുപേര്‍ക്കു് ദൂരദേശത്തിലിരുന്നുകൊണ്ടും കളി നടത്താന്‍ കഴിയും. യൂറോപ്പിലും അമേരിക്കയിലും എന്നപോലെ അത്ര ദൂരദേശങ്ങളില്‍ താമസിക്കുന്നവരും, തമ്മില്‍ കാണുകപോലും ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തവരുമായ ചതുരംഗവീരന്മാര്‍ എഴുത്തുമുഖേന കളി നടത്തിയതായി കേട്ടിട്ടുണ്ടു്.

ചതുരംഗത്തിനു് ഒരു വലിയ സമചതുരശ്രം വരച്ചു് അതിനെ സമാന്തരരേഖകള്‍കൊണ്ടു് 64 സമഖണ്ഡങ്ങളായി മുറിക്കണം. ഇതിലേക്കു് പലകയിലോ കടലാസിലോ തറയിലോ സൌകര്യം‌പോലെ 9 നെടിയ നേര്‍വരകള്‍ ഇടുന്നതിനു വലത്തോട്ടു വരയ്ക്കുക. വരകള്‍ക്കു തമ്മില്‍ അകലം ഒന്നുപോലെ ഇരിക്കണം. പിന്നീടു് ഈ 9 വരകളുടേയും ഇടത്തെ അഗ്രങ്ങളെക്കൂട്ടി സമകോണം വരത്തക്കവണ്ണം കീഴുമേലായി ഒരു രേഖ വരയ്ക്കുക. അതിന്റെ വലതുഭാഗത്തായി മുമ്പില്‍ ഇടം‌വലമായി വരച്ച വരകളുടെ അകലത്തില്‍ത്തന്നെ വേറെ ഒരു വര. ഇങ്ങനെ കീഴ്മേലായി 9 രേഖകള്‍ ഉണ്ടാക്കുക. ഇടംവലമുള്ള രേഖകള്‍ക്കു നീളം അധികമെങ്കില്‍ തുടച്ചുകളയുക. പോരെങ്കില്‍ കൂട്ടുക. ഇങ്ങനെ ആകുമ്പോള്‍ 64 സമഖണ്ഡങ്ങള്‍ കിട്ടും. ആദ്യമേ ഒരു വലിയ ചതുരശ്രം വരച്ചു് അതിനെ അര്‍ദ്ധിച്ചു കൊണ്ടുവന്നും കളം വരയ്ക്കാം.

ആന, കുതിര, തേരു്, കാലാള്‍ എന്നു നാലു സേനാംഗങ്ങള്‍; ദേവന്‍, മന്ത്രി എന്നിവകളാണു് ചതുരംഗത്തിലെ കരുക്കള്‍. രാജാവിനെയാണു ദേവന്‍ എന്നു പറയുന്നതു്. രാജാവിനു് ഒരു മന്ത്രിയും ആന, കുതിര, ഇവ രണ്ടും കാലാള്‍ 8-ഉം ഉണ്ടു്. ഇതു രണ്ടു കക്ഷിക്കും ഒരുപോലെതന്നെ. തിരിച്ചറിയാന്‍‌വേണ്ടി നിറമോ ആകൃതിയോ ഭേദിച്ചിരിക്കും. ഒരു കക്ഷി ചെറുകരു എന്നും മറ്റതു് വന്‍‌കരു എന്നുമാണു് സാധാരണയില്‍ വ്യവഹാരം.

മദ്ധ്യത്തില്‍ നില്‍ക്കുന്ന ദേവന്റേയും മന്ത്രിയുടേയും വശങ്ങളിലായി മുറയ്ക്കു് ഓരോ ആന, കുതിര, തേരുകള്‍ ഈ ഏഴിന്റേയും മുമ്പില്‍ ഓരോ കാലാള്‍; ഇങ്ങനെ മുതല്‍ക്കള്ളിയില്‍ കരുക്കളെ കുറുക്കെ നിരത്തണം. അപ്പോള്‍ ആദ്യത്തെ കളിയുടെ 4-ആം ഖണ്ഡത്തില്‍ ദേവന്‍, 5-ആം ഖണ്ഡത്തില്‍ മന്ത്രി, 1-ലും 8-ലും തേരുകള്‍, 2-ലും 7-ലും കുതിരകള്‍, 3-ലും 6-ലും ആനകള്‍ എന്നു് ഒന്നാംകള്ളി മുഴുവനും നിറയും. രണ്ടാം കള്ളിയില്‍ നിരപ്പെ കാലാളുകള്‍. ഇതുപോലെ മറുവശത്തും. ഇവിടെ ഒന്നു് രണ്ടു് മുതലായ ലക്കങ്ങള്‍ ഇടത്തുനിന്നു് വലത്തോട്ടു് ആരംഭിക്കണം. ഭൂപടത്തില്‍ എന്നപോലെ മുന്‍‌വശം വടക്കു് എന്നുള്ള സങ്കേതത്തോടുകൂടിയാണു് സംഖ്യകള്‍ പറഞ്ഞതു്. കിഴക്കോട്ടോ തെക്കോട്ടോ നോക്കി ഇരുന്നു കളിക്കയാണെങ്കില്‍ ദേവനും മന്ത്രിക്കും സ്ഥാനഭേദം വേണമെന്നൊരു പക്ഷമുണ്ടു്. ‘വടകിഴ അരശില്ല’ എന്നൊരു നിയമം ധരിച്ചിരുന്നാല്‍ ദേവനേയും മന്ത്രിയേയും നിറുത്തുന്നതില്‍ സംശയത്തിനിടയാവുകയില്ല.

നെടുകേയും കുറുകേയും രണ്ടും കലര്‍ന്നും പലവിധം കരുക്കളെ നീക്കുന്നതിനു ചെയ്തിട്ടുള്ള വ്യവസ്ഥയെ ആണു് കരുക്കളുടെ കാലുകള്‍ എന്നു പറയുന്നതു്. ദേവന്‍, മന്ത്രി, ആന, കുതിര, തേരു്, കാലാള്‍ ഈ ആറെണ്ണത്തിനും നീങ്ങുന്ന കാല്‍ വെവ്വേറെ ആകുന്നു. ദേവന്‍ ഏണിച്ചോ കോണിച്ചോ അടുത്ത ഖണ്ഡത്തില്‍ നീ‍ങ്ങും; മന്ത്രി കോണിച്ചു് അടുത്ത ഖണ്ഡത്തില്‍ മാത്രം; ആന കോണിച്ചു 3-ആം ഖണ്ഡത്തില്‍; കുതിരയും നീങ്ങുന്നതു 3-ആം ഖണ്ഡത്തില്‍ത്തന്നെ. എന്നാല്‍ അതില്‍ ഒന്നു് ഏണിച്ചും രണ്ടു് കോണിച്ചും അല്ലെങ്കില്‍ രണ്ടു് കോണിച്ചും ഒന്നു് ഏണിച്ചും ആയിരിക്കണം. തേരിനു നെടുനീളെ (ഏണിച്ചു്) ഏതു ഖണ്ഡത്തിലും സഞ്ചരിക്കാം. മദ്ധ്യേ വേറെ കരുക്കള്‍ ഇരുന്നാല്‍ അതിനെ കവച്ചു ചാടുക മാത്രം പാടില്ല. ആന, കുതിരകള്‍ക്കു കവച്ചുചാടാനും വിരോധമില്ല. കാലാള്‍ അടുത്ത മുന്‍‌ഖണ്ഡത്തിലേക്കു നീങ്ങും. ഇതിനുമാത്രം പുറകോട്ടു ഗതിയില്ല.

ഒരു പക്ഷത്തിലുള്ള കരുവിനെ മറുപക്ഷത്തിലെ കരു തനിക്കുള്ള കാലും‌പ്രകാരം അതിന്റെ സ്ഥാനം ആക്രമിച്ചു കളത്തിനു പുറത്തു തള്ളുമ്പോള്‍ തള്ളപ്പെട്ട കരുവിനെ മറ്റേ കരു വെട്ടി എന്നു പറയുന്നു. കരുക്കള്‍ അതാതിനുള്ള കാലും‌പ്രകാരം നീങ്ങുന്നു. അപ്പോള്‍ ശത്രുപക്ഷത്തിലെ കരു ഇരിക്കുന്ന ഖണ്ഡത്തില്‍ തനിക്കു കാലു വന്നാല്‍ അതിനെ വെട്ടി ആ ഖണ്ഡത്തില്‍ തനിക്കു കയറി ഇരിക്കാം. ഒരു ഖണ്ഡത്തില്‍ രണ്ടു കരുക്കള്‍ ഇരുന്നുകൂടാ. ഏതു കരുവിനും ശത്രുവിന്റെ കരുക്കളെ വെട്ടി അതിന്റെ സ്ഥാനം ആക്രമിക്കാം. സ്വപക്ഷത്തിലെ കരു ഇരിക്കുന്ന ഖണ്ഡത്തില്‍ കാലു വന്നാലും കയറിക്കൂടാ.

എല്ലാ കരുക്കളും തന്റെ കാലും‌പ്രകാരമാണു് വെട്ടുന്നതു്. എന്നാല്‍ ആള്‍ക്കു മാത്രം ഭേദം ഉണ്ടു്. ഇതിനു് വെട്ടുന്നതില്‍ മാത്രം മന്ത്രിക്കു പറഞ്ഞ കാലാണു്. ഇതിനു മുന്‍പോട്ടല്ലാതെ പുറകോട്ടു ഗതിയില്ലെന്നും ഒരു വിശേഷം പറഞ്ഞുവല്ലോ. കാലാള്‍ മുമ്പോട്ടു നീങ്ങി 8‌-ആം കള്ളിയില്‍ ചെന്നാല്‍ അതു മന്തിരിയായി ചമയും. മന്ത്രിസ്ഥാനം കിട്ടിയാല്‍ പിന്നെ പുറകോട്ടു നീങ്ങാം. ശത്രുവിനെ കൂട്ടാക്കാതെ ശത്രുവിന്റെ സ്ഥാനം ആക്രമിച്ചു രക്ഷപ്പെട്ടു വരുന്ന വീരനു് മന്ത്രിസ്ഥാനം കൊടുക്കേണ്ടാത്തൂ ണ്‍യ്യാആയ്യാമ്മാആണാള്ളോ. ഇങ്ങനെ ഏതു കാലാള്‍ക്കും മന്ത്രിയാവാം.

‘ദേവനെ വെട്ടിയാല്‍ കളി അവസാനിച്ചു’ എന്നുള്ള ഒരു തത്വമാണു് ചതുരംഗത്തിലെ നിയമങ്ങള്‍ക്കെല്ലാം ആസ്പദം. യുദ്ധം രാജാവിനു വേണ്ടീ ആആക്കായ്യാആള്‍ ഡേവനെ വെട്ടാന്‍ ഇടകൊടുക്കാതെ സൂക്ഷിക്കണം. ദേവന്‍ ഒരു ശത്രുവിന്റെ കാലില്‍ അകപ്പെട്ടാല്‍ അതിനെ അവിടെനിന്നു മാറ്റിയതിനു മേലേ മറ്റൊരു കളി പാടുള്ളു. ഇരുകക്ഷികളും തവണ ഇട്ടാണു കളിക്കുന്നതു്. ഒരു കക്ഷി തന്റെ ഒരു കരു നീക്കിയാല്‍ അവന്നു പിന്നീടു് എതിര്‍കക്ഷി കളിച്ചതിന്നുശേഷമേ കളിക്കു് അവകാശമുള്ളു. അപ്പോള്‍ വന്‍‌കരുവില്‍ ഒന്നിന്റെ കാല്‍ ദേവനില്‍ തട്ടിയാല്‍ ചെറുകരുക്കാരനു് ദേവനെ നീക്കുക മാത്രമാണു് അടുത്ത കളി. ധര്‍മ്മയുദ്ധമാകയാല്‍ ദേവനെ വെട്ടാന്‍ ഭാവിക്കുന്നു എന്നുള്ള വിവരം വിളിച്ചു പറകയും പതിവുണ്ടു്. ഇതിനു പൊതുവെ ‘അരശു പറക’ എന്നു പേര്‍. ഓരോ കരു ചെയ്യുന്ന അരശിനും പ്രത്യേകിച്ചു പേരുകള്‍ ഉണ്ടു്. തേരുകൊണ്ടുള്ളതു് വെച്ചരശു്; കുതിരയെക്കൊണ്ടുള്ളതു് ഇഷ്ടരശു്; ആനയെക്കൊണ്ടുള്ളതു് പോട്ടരശു്; മന്ത്രിയെക്കൊണ്ടുള്ളതു് കുത്തിയരശു്; ആളെക്കൊണ്ടു് ഉന്തിയരശു്; അപ്പോള്‍ വെച്ചരശു പറക എന്നുവെച്ചാല്‍ ‘നിങ്ങളുടെ ദേവന്‍ എന്റെ തേര്‍ക്കാലില്‍ വന്നിരിക്കുന്നു, മാറിക്കൊള്ളണം’ എന്നു് അറിവുകൊടുക്കുക ആകുന്നു. ഇതുപോലെ മറ്റരശുകള്‍ക്കും ഇങ്ങനെ ദേവനെ രക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുവരുമ്പോള്‍ ഒരു കക്ഷിയിലെ ദേവനു് ശത്രുവിന്റെ കാലുകള്‍ ഇല്ലാത്ത ഒരു ഖണ്ഡത്തില്‍ നീങ്ങാന്‍ സാധിക്കാതെവന്നാല്‍ ആ കക്ഷി തോറ്റു. ദേവനു നീങ്ങാന്‍ അടിയില്ലാതെ വരികയാല്‍ ഇതിനു് ‘അടിയറവു്’ എന്നു പേര്‍.

എന്നാല്‍ ചതുരംഗത്തില്‍ ഒരു കക്ഷിക്കു ജയവും, മറുകക്ഷിക്കു പരാജയവും വേണമെന്നു നിര്‍ബ്ബന്ധമില്ല. രണ്ടു ഭാഗത്തിലുള്ള കരുക്കള്‍ യുദ്ധം ചെയ്തു് ഓരോന്നായി ഒടുങ്ങി ദേവന്‍ മാത്രം ശേഷിച്ചു എന്നുവരാം; അല്ലെങ്കില്‍ ഒരു കക്ഷിക്കു് ഏതാനും കരുക്കള്‍ കൂടി ശേഷിച്ചാലും അതുകളെക്കൊണ്ടു് ശത്രുദെവനെ അടിയറുക്കാന്‍ സാധിക്കയില്ല എന്നു വരാം. ഇങ്ങനെ അവസാനിക്കുന്ന കളി സമം. ഏതരശു പറയുമ്പോള്‍ ദേവനു നീങ്ങാന്‍ അടിയില്ലെന്നു വരുന്നുവോ ആ അരശില്‍ അടിയറവു് എന്നു വ്യവഹാരം. ഒരു കക്ഷിയിലെ ദേവനു് തല്‍ക്കാലം നേരെ അരശൊന്നും തട്ടീട്ടില്ല; എന്നാല്‍ ചുറ്റും ശത്രുക്കളുടെ കാലാകയാല്‍ നീങ്ങാന്‍ അടിയില്ല; മറ്റു കരുക്കളെല്ലാം വെട്ടിപ്പോകുകയും ചെയ്തു. കളി തുടരാന്‍ നിര്‍വ്വാഹമില്ല. ഇങ്ങനേയും കളി അവസാനിക്കാറുണ്ടു്. ഇതിനു് ‘ഈടറവു്’ എന്നു പേര്‍. മറുകക്ഷിക്കു്, ഈടറവു വരുത്തുന്നതു് കളിക്കാരനു പിടിപ്പുകേടായി വിചാരിക്കപ്പെടുന്നു.കീഴ്വകുപ്പുകള്‍ അനേകം വേണ്ടിവരുന്ന പക്ഷം ഒരു വ്യാഖ്യേയാംശം കഴിഞ്ഞു് അടുത്തതില്‍ പ്രവേശിക്കുമ്പോള്‍ വകുപ്പു മാറി എന്നു് ആ ഭാഗം വിളിച്ചുപറയുന്നതു കൊള്ളാം. അങ്ങനെ ചെയ്താല്‍ വായിക്കുന്നവര്‍ക്കു ഗ്രഹിപ്പാന്‍ സൌകര്യം അധികം കാണും. എന്നാല്‍ ഇതു ഗൌരവമേറിയതും കുഴപ്പങ്ങള്‍ക്കു വകയുള്ളതുമായ വിഷയങ്ങളെ വിവരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥങ്ങളിലേ ആവശ്യപ്പെടുകയുള്ളു. ക്ഷുദ്രവിഷയങ്ങളെപ്പറ്റി എഴുതുന്ന പ്രസംഗങ്ങളില്‍ ഈവക എല്ലാം വൃഥാഡംബരമായി തോന്നിപ്പോകും. ആര്‍ഭാടത്തോടുകൂടിയുള്ള ഉപക്രമോപസംഹാരങ്ങളും ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ക്കു മതി. ഗഹനങ്ങളായ വിഷയങ്ങളെ വിവരിക്കുമ്പോള്‍ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളെ നിബന്ധിക്കുന്നതു നന്നായിരിക്കും; എന്നാല്‍ ദൃഷ്ടാന്തപരാമര്‍ശത്തിന്റെ പ്രയോജനം അനുഭവദാര്‍ഢ്യസമ്പാദനമാകയാല്‍ വായനക്കാര്‍ക്കു നിത്യപരിചിതമായ സംഗതി ആയിരിക്കണം ദൃഷ്ടാന്തം. ദാര്‍ഷ്ടാന്തികത്തെക്കാള്‍ ദൃഷ്ടാന്തം ദുരൂഹമായിരുന്നാല്‍ “ടീകാടൂകാമപേക്ഷതേ” ഏന്ന് പറഞ്ഞ മട്ടില്‍ പരിഹാസകാരണമായിരിക്കും. വിവരിക്കുന്ന വസ്തുവിന്റെ സ്വരൂപം കുറിച്ചുകാണിച്ചുകൊണ്ടു വിവരണം ചെയ്യുന്നതു് പലപ്പോഴും വലിയ ഉപകാരമായിരിക്കും. ഈ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി കുറിക്കുന്ന സ്വരൂപങ്ങള്‍ക്കു് ചിത്രം എന്നു പറയത്തക്ക യോഗ്യത ഇല്ലാത്തതിനാല്‍ പരിലേഖം എന്നു പേര്‍ ചെയ്യാം. പത്തു വാക്യങ്ങള്‍ കൊണ്ടു വിവരിച്ചാലും വിശദമാകാത്ത സംഗതി ഒരു പരിലേഖംകൊണ്ടു പലപ്പോഴും സ്പഷ്ടമാകും. മുന്‍‌ചെയ്ത ചതുരംഗവിവരണത്തില്‍ത്തന്നെ കരു നിരത്തുന്ന മട്ടു് അതിനെപ്പറ്റിയുള്ള വകുപ്പു് വായിച്ചു ഗ്രഹിക്കുന്നതില്‍ എളുപ്പമായി താഴെ കാണിക്കുന്ന പരിലേഖം നോക്കിയാല്‍ മനസ്സിലാക്കാം:

ഉദാഹരണങ്ങള്‍:

മാമാങ്കം

മലയാളത്തില്‍ ടിപ്പുസുല്‍ത്താന്റെ ആക്രമണത്തിനു മുമ്പുവരെ തിരുനാവാ മണല്‍‌പ്പുറത്തുവെച്ചു് ചിങ്ങവ്യാഴകാലങ്ങളില്‍ ആഘോഷിച്ചുവന്നിരുന്ന ഒരു മഹോത്സവമാണു് ‘മാമാങ്കം’ അല്ലെങ്കില്‍ ‘മാമകം. മാഘമാസത്തിലെ മകം‌നക്ഷത്രം ഇതിലെ പ്രധാനദിവസമാകയാല്‍ ‘മാഘമകം’ എന്നതു ചുരുങ്ങി ‘മാമകം’ എന്നു പേര്‍ സിദ്ധിച്ചു. മാഘമാസത്തിലെ മകം സാധാരണ വെളുത്തവാവു സംബന്ധിച്ചു മാത്രമേ വരികയുള്ളു.

വര്‍ഷകാലം കഴിഞ്ഞു് ഭാരതപ്പുഴയിലെ കലക്കമൊഴിഞ്ഞു് മണല്‍ത്തിട്ടകള്‍ തെളിഞ്ഞു് മകരത്തിലെ മരംകോച്ചുന്ന മഞ്ഞിന്റെ ശക്തിക്ഷയിച്ചു് കൊയ്ത്തുകഴിഞ്ഞിട്ടു് അറകളും നിറഞ്ഞു് സ്വതേ തന്നെ പ്രകൃതിദേവി തെളിഞ്ഞിട്ടുള്ള മലയാളത്തിലെങ്ങും ചക്ക, മാങ്ങ മുതലായ ഫലസസ്യാദികള്‍ നിറഞ്ഞു് പകല്‍ അനതിതീവ്രങ്ങളായ സൂര്യകിരണങ്ങളാല്‍ പ്രകാശമാനങ്ങളായ ദിഗ്ഭാഗങ്ങളെക്കൂടിയും, ഭാരതപ്പുഴയിലെ സ്ഫടികനിര്‍മ്മലങ്ങളായ തിരമാലകളില്‍ തട്ടി സ്വച്ഛന്ദമായി വീശുന്ന മന്ദമാരുതനാല്‍ പരമാനന്ദപ്രദമായും, പ്രദോഷം മുതല്‍ പ്രഭാതം വരെ ക്രമേണ പ്രശോഭിതനായ ചന്ദ്രന്റെ ‘കൌമുദീ’ വിലാസങ്ങളാല്‍ പകലെന്നപോലെ തന്നെ ചുറ്റുമുള്ള പദാര്‍ത്ഥങ്ങളുടെ ‘തത്വബോധിനികളായി സകലജന ‘മനോരമ’ കളായ രാത്രികളോടുകൂടിയും ഇരിക്കുന്ന ഒരു കാലത്തിലാകയാല്‍ മലയാളത്തില്‍ ഈവിധമുള്ള ഒരു മഹോത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നതിനു് ഇതിലധികം നന്നായിട്ടൊരു കാലം തിരഞ്ഞെടുപ്പാനസാദ്ധ്യമാണെന്നു് ഇന്നുള്ളവര്‍ക്കു സമ്മതമായിരിക്കകൊണ്ടു് ഏതല്പ്രവര്‍ത്തകന്മാരായ പൂര്‍വ്വന്മാര്‍ ഈവക വിഷയങ്ങളില്‍ ചെയ്തിരുന്ന ദീര്‍ഘാലോചനകളുടേയും, അവരുടെ ഔചിത്യത്തോടും രസികത്വത്തോടും കൂടിയുള്ള മനോധര്‍മ്മത്തിന്റേയും വൈചിത്ര്യവും മഹത്വവും എത്രമാത്രമുണ്ടായിരുന്നു എന്നു നന്നായി അനുമാനിക്കാവുന്നതാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു മഹോത്സവാഘോഷത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ചടങ്ങുകളും എന്തെല്ലാമായിരുന്നു എന്നു പ്രസ്താവിക്കാം.

പണ്ടു് നമ്പൂരിമാര്‍ ഗ്രാമാധിപത്യം മുഖേന ശിക്ഷരക്ഷാധികാരം വഹിച്ചുവന്നിരുന്ന കാലത്തു് ഭരണക്ലേശമൊഴിക്കാന്‍‌വേണ്ടി എല്ലാവരും കൂടി ആലോചിച്ചു് പരദേശത്തുനിന്നു് രാജവംശ്യരില്‍ ഒരാളെ ഇഷ്ടപ്രകാരം തിരഞ്ഞെടുത്തു കൊണ്ടുവന്നു് തങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും അധികാരത്തിനും ഭംഗം കൂടാത്തവിധം ഏര്‍പ്പെടുത്തപ്പെട്ട നിശ്ചയങ്ങള്‍ക്കു കീഴടക്കി രാജ്യഭാരം ചെയ്യത്തക്കവണ്ണം അവരോധിക്കുക പതിവായിരുന്നു. അങ്ങനെ അവരോധിക്കപ്പെട്ട ഒരാളെ പന്തീരാണ്ടുചെല്ലുമ്പോള്‍ സ്ഥാനത്തുനിന്നും മാറ്റി വേറെ ഒരാളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു വാഴിക്കും. ഇങ്ങനെ അവരോധിക്കുന്നതിനു് നമ്പൂരിമാരും ഇതരജാതിക്കാരും ഒന്നിച്ചുചേരേണ്ടതിനു് പലപ്രകാരേണ സൌകര്യമുള്ള ഒരു സ്ഥലം തിരുനാവാ ആണെന്നു തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തി. മാമാങ്കത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഈവിധമാകുന്നു.

ഇതു് ഇരുപത്തെട്ടു ദിവസംകൊണ്ടു് അവസാനിക്കുന്ന ഒരു മഹോത്സവമാണു്. അതിനിടയ്ക്കു് വളരെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ദേവന്മാരെ അവരുടെ അവസ്ഥപോലെയുള്ള ആഘോഷങ്ങളോടുകൂടി അവിടെ എഴുന്നെള്ളിച്ചു കൊണ്ടുവരും. മാമാങ്കം തുടങ്ങിയാല്‍ അവസാനിക്കുന്നതിനുമുമ്പില്‍ മലയാളത്തില്‍ ഓരോ വിഷയത്തില്‍ യോഗ്യന്മാരായിട്ടുള്ളവരെല്ലാം യഥാസൌകര്യം അവിടെ ചെന്നുചേരേണ്ടതാണെന്നും അന്നുള്ള മഹാന്മാര്‍ക്കു പ്രത്യേകനിര്‍ബ്ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. അവരില്‍ ചിലരുടെ ആഗമനം അവശ്യം ഒഴിച്ചുകൂടാത്തതായിരിക്കത്തക്കവണ്ണം ചിലര്‍ക്കു ചില പ്രത്യേകാധികാരങ്ങളും ചുമത്തിയിരുന്നു. ഈ കൂട്ടത്തില്‍ കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ തമ്പുരാക്കന്മാരുടേയും പൂഞ്ഞാറ്റില്‍ തമ്പുരാക്കന്മാരുടെയും മറ്റും വംശമൂലമായ ‘ഐരൂര്‍ ചാക്കര’ സ്വരൂപത്തില്‍നിന്നു ‘മാടം കേറിയ’തിനു ശേഷമേ മാമാങ്കത്തിന്നായി മണല്‍‌പ്പുറത്തു കെട്ടിയുണ്ടാക്കുന്ന ഭോജനശാലയില്‍ ബ്രാഹ്മണര്‍ക്കു ഭക്ഷിക്കാന്‍ പാടുള്ളു. (മാടം എന്നാല്‍ രാജാക്കന്മാര്‍ക്കു് എഴുന്നള്ളിയിരിക്കാനുള്ള മഞ്ചം) എന്നൊരേര്‍പ്പാടുണ്ടത്രെ. ഇതുകൊണ്ടു് അവര്‍ക്കു പണ്ടേ തന്നെ വംശശുദ്ധിയും സദാചാരനിഷ്ഠയും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നൂഹിക്കാം. എങ്കിലും കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ രാജാക്കന്മാരെ തങ്ങളുടെ പിതൃസ്ഥാനം നിമിത്തം സവിശേഷം ആദരിച്ചുവരുന്ന കോഴിക്കോട്ടുരാജാക്കന്മാര്‍ക്കു മാമാങ്കത്തില്‍ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചതിനുശേഷമല്ലയോ ഈ ഏര്‍പ്പാടുണ്ടായതെന്നു ശങ്കിപ്പാനവകാശമില്ലെന്നില്ല.

മാമാങ്കത്തില്‍ പെരുമാക്കന്മാര്‍ സ്ഥാനാരോഹണംചെയ്തു നില്‍ക്കുന്നതിനു് ‘നിലപാടു നില്‍ക്കുക’ എന്നും ആ സ്ഥലത്തിനു് ‘നിലപാട്ടുതറ’ എന്നും ഇന്നും പറഞ്ഞുവരുന്നതും, അവിടം വളരെ വിശേഷമായ ഒരു സ്ഥലമാണെന്നു കാഴ്ചയില്‍ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുമാണു്. നിലപാടു നില്‍ക്കുന്നതിനു മുമ്പായി ആരെങ്കിലും വല്ല സങ്കടവുമുണ്ടെങ്കില്‍ ആയതു് അപ്പോള്‍ത്തന്നെ തീര്‍ക്കുകയോ അല്ലാത്തപക്ഷം ഇന്നസമയത്തിനകം തീര്‍ത്തുകൊള്ളാം എന്നു പ്രതിജ്ഞചെയ്കയോ ചെയ്തതിനുശേഷമേ നിലപാടേല്‍ക്കാന്‍ പാടുള്ളു എന്നൊരു ദുഷ്കരമായ വീരവ്രതം കൂടിയുണ്ടു്. ഇതിന്നു് അഭീഷ്ടദാനം എന്നു പേരാകുന്നു. — ഗദ്യമാലികയില്‍നിന്നും സംഗ്രഹിച്ചതു്

ശബ്ദം

മനുഷ്യശരീരത്തിലുള്ള പലമാതിരി സ്നായുക്കളുടേയും മൂലസ്ഥാനം ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടമായ തലച്ചോറാകുന്നു. ഒരു വിരലിനോ മറ്റോ മുറിവേല്‍ക്കുമ്പോള്‍ ജ്ഞാനപ്രവര്‍ത്തകങ്ങളായ ഞരമ്പുകള്‍ ഈ വിവരം തലച്ചോറിലെത്തിക്കുന്നു.

ഞരമ്പുകള്‍ ജ്ഞാനപ്രവര്‍ത്തകങ്ങളെന്നും കൃത്യനിര്‍വ്വാഹങ്ങളെന്നും രണ്ടുവിധത്തിലുണ്ടു്. ഇവയില്‍ ജ്ഞാനപ്രവര്‍ത്തകങ്ങളുടെ അധികാരം ഇന്ദ്രിയമുഖേന ഉള്ള വികാരത്തെ തലച്ചോറില്‍ ബോധിപ്പിച്ചു് ജ്ഞാനത്തെ പ്രവര്‍ത്തിപ്പിക്കയാകുന്നു. കൃത്യനിര്‍വ്വാഹങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തി വികാരബോധാനന്തരം വേണ്ട കൃത്യം നിര്‍വ്വഹിക്കുകയാകുന്നു.

ജ്ഞാനപ്രവര്‍ത്തകങ്ങളായ ഞരമ്പുകള്‍ അറുത്തുകളഞ്ഞാല്‍ വ്രണം എത്രതന്നെ സാരമുള്ളതായിരുന്നാലും ഒട്ടുംതന്നെ വേദന തോന്നുന്നതല്ല. ഞരമ്പുകള്‍ തലച്ചോറിനു് അറിവുകൊടുക്കുന്നതു് ചലനരൂപേണ ആണെന്നു വിശ്വസിക്കാന്‍ തക്ക തെളിവുണ്ടു്. എന്നാല്‍ ഈ ചലനം ഞരമ്പുകളുടെ ഒന്നയിട്ടുള്ള ഇളക്കമല്ല. അവയിലുള്ള അണുക്കളുടെ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകമുള്ള ഒരു സ്പന്ദനം മാത്രമാകുന്നു.

ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടു സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സ്നായുക്കളുടെ സംബന്ധമുള്ള തലച്ചോറിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ഈ സ്പന്ദനം നിമിത്തം ഇന്ദിര്യഭേദേന വിവിധങ്ങളായ വികാരങ്ങളുണ്ടാകുന്നു. രസനേദ്രിയത്തില്‍നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന ചലനം രസസ്വാദജ്ഞാനമുണ്ടാക്കുന്നു. ചക്ഷുരിന്ദ്രിയത്തില്‍ നിന്നു പുറപ്പെടുന്നതു് രൂപജ്ഞാനത്തെ ഉണര്‍ത്തുന്നു.

നമ്മുടെ പ്രകൃതത്തിനു് പ്രത്യേകവിഷയമായ കര്‍ണ്ണേന്ദ്രിയസ്നായു ചലനം ശബ്ദബോധത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. ഇടിവെട്ടുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം നമ്മുടെ ശ്രവണേന്ദ്രിയത്തിനു വിഷയമായി തീരുന്നതെങ്ങനെ? വെടിവെച്ചാല്‍ ഉണ്ട ലക്ഷ്യത്തിന്മേല്‍ ചെന്നു തറയ്ക്കും‌പോലെ മേഘത്തിന്റെ സമീപമുള്ള വായുവിന്റെ അംശങ്ങള്‍ നമ്മുടെ ചെവിയില്‍ വന്നു തറയ്ക്കുന്നുണ്ടോ?

മേഘത്തിനടുത്തുള്ള വായുവിനിളക്കം തട്ടുന്നുണ്ടു് എന്നുള്ളതു തീര്‍ച്ച തന്നെ. പക്ഷേ, ആ വായു നമ്മുടെ ചെവിയിലെത്തുന്നില്ല. എന്നാല്‍ ശബ്ദത്തിന്റെ ഗതി ഇപ്രകാരമാകുന്നു.

ഭൂമണ്ഡലത്തിന്റേയും മേഘത്തിന്റേയും ഇടയിലുള്ള വായുവിനെ ഒരു പുസ്തകത്തിലുള്ള ഏടുകള്‍ എന്നപോലെ പല പടലങ്ങളായിട്ടു് സങ്കല്‍‌പ്പിക്കുക. ഇടിവെട്ടുമ്പോള്‍ മേഘത്തിലുള്ള ചലനം അടുത്ത വായുപടലത്തെ ബോധിപ്പിക്കുന്നു. അതിന്റെ ചലനം അടുത്ത പടലത്തിനു കൊടുത്തു് അതു നിശ്ചലമായി നില്‍ക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ആ ചലനം പടലം പടലം തോറും സഞ്ചരിച്ചു് തിരമാലപോലെ കര്‍ണ്ണരന്ധ്രത്തില്‍ വന്നടിക്കുന്നു. ആയതല്ലാതെ വായുവിനു് ആകപ്പാടെയുള്ള ക്ഷോഭമാണെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചുപോകരുതു്. തിരകള്‍ മാലാകാരേണ തീരത്തില്‍ വന്നടിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതാതു തിരകളിലുള്ള വെള്ളം അതാതു ദിക്കുകളില്‍ത്തന്നെ ഇളകി അമരുന്നതുപോലെ അതാതു പടലങ്ങളിലുള്ള വായു അതാതു സ്ഥാനങ്ങളില്‍ത്തന്നെ ഒതുങ്ങുന്നതേയുള്ളു. ഈ പടലങ്ങള്‍ക്കെന്നപോലെ അവയിലുള്ള അണുക്കള്‍ക്കും ഒരു ആട്ടമുണ്ടു്.

വായവ്യങ്ങളായ അണുക്കളുടെ ഈ വിധമുള്ള ചലനം കര്‍ണ്ണരന്ധ്രത്തില്‍ ആദ്യത്തെ ആവരണചര്‍മ്മത്തിന്മേല്‍ തട്ടി അതില്‍നിന്നു് അസ്ഥിമാലയില്‍ക്കൂടി രണ്ടാമത്തെ ആവരണചര്‍മ്മത്തില്‍ വ്യാപിക്കയും അതിനപ്പുറമുള്ള ജലസഞ്ചയത്തില്‍ക്കൂടി കര്‍ണ്ണേന്ദ്രിയസ്നായുവില്‍ ചെല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നെ ഈ സ്നായുമാര്‍ഗ്ഗേണ അണുസ്പന്ദനം തലച്ചോറിലെത്തുമ്പോള്‍ ഇന്ദ്രിയഗോചരമായ ചലനം ജ്ഞാനഗോചരമായിത്തീര്‍ന്നിട്ടു് ശബ്ദത്തിന്റെ ബോധമുണ്ടാകുന്നു. — ഗദ്യമാലിക

മഴ

ഒരു കണ്ണാടിപ്പാത്രത്തില്‍ കുറെ വെള്ളം തിളയ്ക്കുന്നു എന്നിരിക്കട്ടെ. ആ പാത്രത്തിന്റെ വായ് മറ്റൊരു പാത്രംകൊണ്ടു മൂടിയിരിക്കുന്നു എന്നും വിചാരിക്കുക. കണ്ണാടികൊണ്ടുള്ള ജലപാത്രത്തിന്റെ പാര്‍ശ്വങ്ങളില്‍ക്കൂടെ ഉള്ളിലേക്കു നോക്കിയാല്‍ മൂടിയിരിക്കുന്ന പാത്രത്തിന്റെ അകവശം കാണാമെന്നുള്ളതു നിര്‍വിവാദമാണല്ലൊ. ഈ ഭാഗം സൂക്ഷിച്ചുനോക്കുക. അതിന്മേല്‍ ജലാംശം കാണ്മാന്‍ ഉണ്ടായിരിക്കുകയില്ല. എന്നാല്‍ ആ മൂടിപ്പാത്രം എടുത്തു കുറച്ചു ദൂരെ മാറ്റിക്കൊണ്ടുപോയി നോക്കിയാല്‍ അനേകം ജലബിന്ദുക്കള്‍ അതിന്മേല്‍ പൊടിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. തപ്തമായ കണ്ണാടിപ്പാത്രത്തിന്മേല്‍ ഇരുന്നപ്പോള്‍ മൂടിപ്പാത്രത്തില്‍ ജലബിന്ദുക്കള്‍ കാണ്മാനില്ലായിരുന്നു എന്നും, അതിനെ ദൂരത്തു കൊണ്ടുവന്നപ്പോള്‍ കാണത്തക്കവണ്ണം ജലാണുക്കള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും രണ്ടു സംഗതി ഇവിടെ പ്രത്യേകം ഓര്‍മ്മിക്കണം.

ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നതിനുള്ള കാരണമാകുന്നു ഇനി ചിന്തിക്കുന്നതു്. പാത്രം ഉഷ്ണമായിരിക്കുന്നതിനാല്‍ നീരാവി മേല്പോട്ടേക്കു് ഉയരുന്നുണ്ടു്. നീരാവി അദൃശ്യവസ്തുവാകയാല്‍ മേല്പോട്ടുയരുന്നതായി യാതൊരു വസ്തുവിനേയും നാം പാത്രത്തില്‍ കാണുന്നില്ലെന്നേയുള്ളു. ഇങ്ങനെ ഉയരുന്ന നീരാവി മൂടിപ്പാത്രത്തിന്റെ അകവശത്തു ധാരാളം പറ്റിയിരിക്കണം. തപ്തമായ വസ്തുവിന്റെ സമീപത്തുനിന്നു ദൂരെ മാറ്റുന്ന സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ മൂടിപ്പാത്രവും അതിനുള്ളില്‍ പറ്റിയിരിക്കുന്ന നീരാവിയും തണുത്തുതുടങ്ങുകയായി. അപ്പോള്‍ നീരാവിക്കു സംഭവിക്കേണ്ട രൂപാന്തരം പ്രത്യക്ഷമാണു്. ദൃശ്യമായ ജലം അദൃശ്യമായ നീരാവിയായി ഭവിച്ചതു് ഉഷ്ണതയുടെ പ്രവൃത്തിയിലായിരിക്കുകയാല്‍ ഉഷ്ണത നശിച്ചു മൂടിപ്പാത്രം തണുത്തുതുടങ്ങുമ്പോള്‍ അതിന്മേല്‍ പറ്റിയിരിക്കുന്ന നീരാവി ദൃശ്യമായ ജലമായി രൂപാന്തരം സംഭവിക്കണമെന്നു സങ്കല്‍‌പ്പിക്കുന്നതില്‍ യുക്തിഭംഗം ഒന്നും ഇല്ല. മൂടിപ്പാത്രം തപ്തപാത്രത്തില്‍നിന്നു ദൂരെ എടുത്തപ്പോള്‍ ജലാണുക്കളെ പൊടിപ്പിച്ചതിന്റെ കാരണം ഇതുമാത്രമാണു്.

ഇത്രയും മനസ്സിലായവരോടു് മഴയുണ്ടാകുന്നതു് എങ്ങനെയാണെന്നു പറഞ്ഞുകേള്‍പ്പിക്കാന്‍ പ്രയാസമില്ല. ഭൂമിയുടെ നാനാംശങ്ങളിലുള്ള എല്ലാ ജലാശയങ്ങളില്‍നിന്നും (പ്രത്യേകം സമുദ്രങ്ങളില്‍നിന്നു്) ആഡൃശ്യമായ നീരാവി വാനത്തിലേക്കു് ഉയരണമെന്നുള്ളതു തീര്‍ച്ച തന്നെ. കണ്ണാടിപ്പാത്രത്തില്‍നിന്നും നീരാവി ഉയരുന്നതുപോലെ എന്നു സങ്കല്‍‌പ്പിച്ചുകൊള്ളാം. ഇങ്ങനെ ഉയരുന്ന നീരാവിക്കൂട്ടത്തെ കാറ്റടിച്ചു നാനാഭാഗങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുപോവുകയായി. ഈ ആവിക്കൂട്ടം കാറ്റിനാല്‍ നയിക്കപ്പെടുന്ന ചില മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളില്‍ വലിയ പര്‍വ്വതങ്ങളോ ഉന്നതവൃക്ഷങ്ങളുള്ള വനാന്തരങ്ങളോ ഉള്ള പ്രദേശങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്നുവരാവുന്നതാണു്. കടല്‍നിരപ്പില്‍നിന്നു മേല്പോട്ടു ചെല്ലുന്തോറും ശൈത്യം അധികമായി കാണുക സാധാരണയാകയാല്‍ പര്‍വ്വതശൃംഗങ്ങളും മറ്റും വളരെ ശീതവസ്തുക്കളായിരിക്കുമെന്നു വിശേഷിച്ചു പറയാനില്ല. മൂടിപ്പാത്രത്തിന്റെ ചുവടു് ശീതമായ അവസരത്തില്‍ അദൃശ്യമായ നീരാവി ദൃശ്യമായ ജലമായി ഭവിച്ചു എന്നുള്ള സംഗതി ഇപ്പോള്‍ ഓര്‍ക്കണം. പര്‍വ്വതശൃംഗങ്ങളിന്മേലോ മറ്റു ശീതസ്ഥാനങ്ങളിലോ വന്നു സ്പര്‍ശിക്കുമ്പോള്‍ ആവിക്കൂട്ടം പിന്നെയും ജലമായി ഭവിക്കുന്നു. പിന്നെ ഭൂമിയുടെ ആകര്‍ഷണശതിയാല്‍ ഈ ജലം കീഴ്പോട്ടേക്കു വരികയായി. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്ന ജലപാതത്തെയാകുന്നു മഴ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നതു്. — ഭൂവിവരണസിദ്ധാന്തസംഗ്രഹം

വ്യാഖ്യാനം

“ആളയച്ചിട്ടുണ്ടെമ്മാനില്ല; ഇല്ലെമ്മാനില്ല,
നീളെ നിന്നു വന്നു, -കളിയല്ല”

എമ്മാന്‍ = എന്നു പറവാന്‍. ‘എന്‍’ എന്ന ഖിലധാതുവിന്റെ പിന്‍‌വിനയെച്ചമാണു് ‘എമ്മാന്‍’. എന്നയാള്‍ = എന്നു പറഞ്ഞാള്‍ ഇത്യാദി രൂപങ്ങള്‍ നോക്കുക. ‘ഉണ്മാന്‍’ എന്നതിനെ ‘ഉമ്മാന്‍’ എന്നെഴുതാറുള്ളതുപോലെ ‘എന്മാന്‍’ എന്നതും എഴുത്തില്‍ ‘എമ്മാന്‍’ എന്നായി. (ആളയച്ചിട്ടു) നളനെ അന്വേഷിപ്പാന്‍ ദൂതനെ അയച്ചതില്‍ (ഉണ്ടെമ്മാനില്ല) അവന്‍ ഇന്നെടത്തുണ്ടെന്നു പറവാനില്ല. ‘ഇല്ലെമ്മാനില്ല’ മരിച്ചുപോയി എന്നും പറവാന്‍ പാടില്ല. നളനെപ്പറ്റി യാതൊരറിവും കിട്ടീട്ടില്ലെന്നര്‍ത്ഥം. ‘ന ച സ ജ്ഞായതേ വീരോ നളോ ജീവതി വാ ന വാ’ എന്ന മൂലത്തിന്റെ ശരിതര്‍ജ്ജമയാകുന്നു ഇതു്. — നളചരിതം

ഭാഷ്യം

“കലയും കമലയുമെപ്പോലെ നിന്റെ
കലയ മാമപി നീയെപ്പോലെ”

കല എന്നും കമല എന്നും ദമയന്തിയുടെ രണ്ടു സഖിമാരാകുന്നു. കല എന്നൊരു സഖിയെ നൈഷധകാവ്യത്തില്‍ ശ്രീഹര്‍ഷനും പറയുന്നുണ്ടു്. കമല വാര്യരുടെ സൃഷ്ടി തന്നെ ആയിരിക്കണം. കലയ = വിചാരിച്ചാലും. നിന്റെ സഖികളായ കലാകമലകളെ നീ എങ്ങനെ വിചാരിക്കുമോ അതുപോലെ എന്നെയും വിചാരിച്ചാലും. ലജ്ജയും സങ്കോചവും വിട്ടു് എന്നോടുകൂടി രമിക്കൂ എന്നു താല്പര്യം. ഇവിടെ കലയേയും കമലയേയും എന്നായിത്തീര്‍ന്നു എന്നു സമാധാനപ്പെടണം. അല്ലെങ്കില്‍ നിന്റെ കലയും കമലയും ഏതുപോലെ (നിന്റെ ദൃഷ്ടിയില്‍) ഭവിക്കുന്നുവോ അതുപോലെ (ഇരിക്കുന്നവനായിട്ടു്) നീയെന്നെയും വിചാരിച്ചാലും എന്നദ്ധ്യാഹാരം ചെയ്തു് അന്വയം ശരിപ്പെടുത്തണം. — നളചരിതം

പരാവര്‍ത്തനത്തിനു് :

“സാമ്യമകന്നോരുദ്യാനം, എത്രയുമാഭിരാമ്യമിതിന്നുണ്ടതു നൂനം,
ഗ്രാമ്യം നന്ദനവനരംയം ചൈത്രരഥവും
കാമ്യം നിനയ്ക്കെന്നാകില്‍ സാമ്യമല്ലിതു രണ്ടും”

ഇതു നിസ്തുലമായ ഉദ്യാനം ആകുന്നു. ഇതിനു നിശ്ചയമായിട്ടു് എത്രയും അഴകുണ്ടു്. ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ സൌന്ദര്യം നോക്കുമ്പോള്‍ ഇന്ദ്രന്റെ നന്ദനോദ്യാനം, നാഗരികമല്ലാത്തതെന്നു തോന്നിപ്പോകും. അതുപോലെ കുബേരന്റെ ചൈത്രരഥോദ്യാനവും ഭംഗിയില്ലാത്തതെന്നു വരും. ഏതാണു് ഇവയില്‍ ആഗ്രഹിക്കത്തക്കതു് എന്നു വിചാരിക്കുന്നതായാല്‍ ഈ നന്ദന ചൈത്രരഥങ്ങള്‍ രണ്ടും ഇതിനോടു സമപ്പെടുത്താവുന്നതല്ല.

സംഗ്രഹത്തിന്

നിഷ്ഫലൈശ്വര്യം

“താന്‍ ഭുജിക്കാതെ വിത്തൌഘം വയ്പോന്‍, വ്യര്‍ത്ഥന്‍ മൃതോപമന്‍
ഫലം കണ്ടര്‍ത്ഥമാര്‍ജ്ജിച്ചുമേകാശ്ശൂന്യന്‍ പിശാചനാം
കൊതിച്ചതാര്‍ജ്ജിച്ചും, കീര്‍ത്തിനേടാത്തോന്‍ ഭൂമിഭാരമാം
ചത്താല്‍ ശേഷിക്കുവാന്‍, എന്തു കരുതുന്നു ജനാപ്രിയന്‍
ദാനഭോഗങ്ങളില്ലാഞ്ഞാല്‍ വ്യര്‍ത്ഥമാമര്‍ത്ഥകോടിയും
അഭോക്താവായ് ഗുണിക്കേകാദ്ധനി നോവാം ധനത്തിനു്
നിസ്സ്വര്‍ക്കേകാദ്ധനം, സുസ്ത്രീ വേള്‍ക്കാതെ ജരപൂണ്ടപോല്‍
ഊരില്‍ ഫലാഢ്യ കിം‌പാകം‌ പോലെയാം ശ്രീ, ജനാപ്രിയേ
അധര്‍മ്മാകരുണന്‍, ക്ലേശിച്ചേറ്റം ദ്രവ്യം പരര്‍ക്കു പോം
കീര്‍ത്തിശ്രീമാനൊട്ടു നിസ്സ്വനായാല്‍ മേഘം മറഞ്ഞപോല്‍”

— തിരുക്കുറള്‍

മൂഢവിശ്വാസം

ഈശ്വരനു ചേരാത്തവയായ ലക്ഷണങ്ങള്‍ ഈശ്വരനുണ്ടെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നതിനേക്കാള്‍ നല്ലതു് ഈശ്വരനെക്കുറിച്ചു് ഒരു വിശ്വാസവും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതാണു്. എന്തെന്നാല്‍ ഈശ്വരനു ചേരാത്ത ലക്ഷണങ്ങളുണ്ടെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നതു് ഈശ്വരനിന്ദയായി വരുന്നതുകൊണ്ടു് അതില്‍ ഭേദം ഈശ്വരനെ ഒരു വിധത്തിലും വിശ്വസിക്കാതെതന്നെ ഇരിക്കുന്നതാണല്ലോ. പ്രാചീനകാലത്തിലെ ദിവ്യന്മാരായ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താക്കന്മാരില്‍ ഒരാളായ പ്ലൂട്ടാര്‍ക്കു് വേറൊരു സംഗതിയെക്കുറിച്ചു പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുള്ള അഭിപ്രായത്തിന്റെ സാരതത്വവും ഇതുതന്നെയാണു്. “തനിക്കു കുട്ടികള്‍ ജനിച്ച ഉടനെ അവരെ പിടിച്ചു വിഴുങ്ങുക പതിവായിരുന്ന പ്ലൂട്ടാര്‍ക്കു് എന്നൊരാള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നു് എല്ലാവരും പറയുന്നതിനേക്കാള്‍ പ്ലൂട്ടാര്‍ക്കു് എന്നൊരാള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നേ ഇല്ലാ എന്നു പറയുന്നതാണു് എനിക്കു സമ്മതമായിട്ടുള്ളതു്.” എന്നാണു് അയാള്‍ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതു്. അതുകൊണ്ടു് ഈശ്വരനെക്കുറിച്ചുള്ള മൂഢവിശ്വാസത്തേക്കാള്‍ ഉത്തമമായിട്ടുള്ളതു് കേവലം നാസ്തികത്വം തന്നെയാണു്. എന്നുമാത്രവുമല്ല, മൂഢവിശ്വാസം നിരീശ്വരമതത്തേക്കാള്‍ ആപല്‍ക്കരവുമാണു്. കേവലം നാസ്തികനായ ഒരാളെ ഈശ്വരവിശ്വാസമില്ലാതതന്നെ സദാചാരമാര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ക്കൂടി നടത്തുന്നതിനു് ഏറെക്കുറെ കഴിയുന്നവയായി വിവേകബുദ്ധി, ശാസ്ത്രീയജ്നാനം, സ്വകീയജ്ഞാനം, പൊതുജനാഭിപ്രായം എന്നിങ്ങനെ ഉള്ളവയ്ക്കു ശക്തിയുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണു്. എന്നാല്‍ മൂഢവിശ്വാസിയായ ഒരുവന്റെ മേല്‍ ഈവക യാതൊന്നിന്റെയും ശക്തി ഫലിക്കുന്നതല്ല. അയാളുടെ മനസ്സില്‍ കടന്നുകൂടി ദൃധമായി ഉറച്ചിരിക്കുന്ന മൂഢവിശ്വാസങ്ങള്‍ക്കനുസരണമായി മാത്രമായിരിക്കും അയാളുടെ പ്രവൃത്തികള്‍. അതുകൊണ്ടു് നിരീശ്വരമതത്തിന്റെ പ്രചാരം നിമിത്തം രാജ്യഭരണസംബന്ധമായ കാര്യങ്ങളില്‍ വലിയ കുഴപ്പമൊന്നും ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി അറിയുന്നില്ല. എന്തെന്നാല്‍ ഈശ്വരനിലോ, നിത്യജീവനിലോ വിശ്വസിച്ചു ഭക്തിഭരിതഹൃദയന്മാരായി ഇരുന്നുപോയതുകൊണ്ടു് മനുഷ്യായുസ്സില്‍ വേണ്ടുന്ന ഐഹികങ്ങളായ സ്വകീയകാര്യങ്ങളില്‍ വേണ്ടുവണ്ണം മനസ്സുവെച്ചു് അന്വേഷിക്കാന്‍ സാധിച്ചില്ലെന്നുള്ളതു് നാസ്തികന്മാര്‍ക്കു വരുന്നതല്ലല്ലോ. അതുകൊണ്ടു് അവരെക്കുറിച്ചു് അവര്‍തന്നെ വേണ്ടതു പോലെ കരുതിക്കൊള്ളുന്നതാണു്. നിരീശ്വരമതത്തിനു് ഒരുവിധം പ്രചാരമുണ്ടായിരുന്ന കാലങ്ങളില്‍ നാഗരികത്വവും പഠിപ്പും വര്‍ദ്ധിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ ഇരുന്നതായി കാണുന്നു. റോമാചക്രവര്‍ത്തിയായിരുന്ന അഗസ്റ്റസ് കെയിസറിന്റെ ഭരണകാലം തന്നെ ഇതിനൊരു ദൃഷ്ടാന്തമാകുന്നു. എന്നാല്‍ മൂഢവിശ്വാസങ്ങളുടെ പ്രാബല്യംകൊണ്ടു് അനേകം രാജ്യങ്ങള്‍ വലിയ കുഴപ്പത്തിലകപ്പെട്ട്‌ ക്ഷയിച്ചുപോയിട്ടുണ്ടു്. ലോകത്തിലുള്ള നാനാവിധങ്ങളായ മറ്റെല്ലാ ശക്തികളേയും ബലാല്‍ കീഴമര്‍ത്തി ഒരു സ്വതന്ത്രനായ രാജാവിനെപ്പോലെ യഥേഷ്ടം നടത്താനുള്ള ശക്തി മൂഢവിശ്വാസത്തിനുണ്ടു്. മൂഢവിശ്വാസങ്ങള്‍ ഉത്ഭവിക്കുന്നതു് മൂഢന്മാരില്‍ നിന്നാണെങ്കിലും കാലക്രമേണ വിവേകബുദ്ധിയുള്ളവരും ഇതിലേക്കു ചാഞ്ഞുപോകുന്നു. സാധാരണയായി ഓരോ കാര്യങ്ങള്‍ നടപ്പില്‍ വരുന്നതു് അവയുടെ ഗുണദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ചു ധാരാളമായി വാദപ്രതിവാദങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞതിനുശേഷം മാത്രമാണല്ലോ. എന്നാല്‍ പ്രത്യുത മൂഢവിശ്വാസങ്ങള്‍ ആദ്യം നടപ്പില്‍ വരികയും അവയെ സാധൂകരിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങളേയും യുക്തികളേയും രണ്ടാമതായി ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കയുമാണു പതിവു്. മൂഢവിശ്വാസങ്ങളുടെ കാരണങ്ങള്‍ പലതുണ്ടു്. കാണാനും കേള്‍ക്കാനും മറ്റും വളരെ കൌതുകമുള്ളവയായ കര്‍മ്മാചാരങ്ങള്‍ പുറമേയുള്ള നാട്യത്തില്‍ മാത്രം പ്രധാനമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈശ്വരഭക്തി, പാരമ്പര്യവിശ്വാസങ്ങളെക്കുറിച്ചു് സീമാതീതമായ വിശ്വാസം, പുരോഹിതന്മാരുടെ ലാഭത്തിനും മാനത്തിനുമായി അവരുടെ ഇടയില്‍ത്തന്നെയുള്ള കപടോപായങ്ങള്‍ക്കും പരസ്പരസ്പര്‍ദ്ധകള്‍ക്കും താന്തോന്നിത്തങ്ങള്‍ക്കും അനാവശ്യനവീകരണങ്ങള്‍ക്കും സംഗതിയാകുന്ന സ്വഭാവം, ദൈവികസംഗതികളെ മാനുഷസംഗതികള്‍ക്കനുസരണമായി വിധിച്ചു് അവാസ്തവങ്ങളായ അഭിപ്രായങ്ങള്‍ക്കു മനസ്സില്‍ അവകാശം കൊടുക്കുന്ന സ്വഭാവം, വിദ്യാഭ്യാസം അധോഗതിയെ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നതോ രാജ്യത്തിനു പൊതുവെ ആപത്തു നേരിട്ടിരിക്കുന്നതോ ആയ കാലം എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയെല്ലാം മൂഢവിശ്വാസം ഉണ്ടാവുകയോ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കാരണങ്ങളാണു്. എന്നാല്‍ മൂഢവിശ്വാസങ്ങളുടെ മറ മാറ്റിയാല്‍ അവയ്ക്കു വാസ്തവത്തിലുള്ള വൈരൂപ്യം മുഴുവനും എല്ലാവര്‍ക്കും സ്പഷ്ടമായി കാണാവുന്നതാണു്. മുഖച്ഛായയാലും മറ്റും കുരങ്ങിനു് മനുഷ്യരോടും ചില സാമ്യമുള്ളതുകൊണ്ടു് അതിന്റെ വൈരൂപ്യം കുറച്ചുകൂടി അധികമാവുകയാണല്ലോ. അതുപോലെ മൂഢവിശ്വാസത്തിനു് വാസ്തവമായ ഈശ്വരവിശ്വാസത്തോടു ചില സംഗതികളില്‍ സ്വല്പമായിട്ടുള്ള ഐകരൂപ്യമുള്ളതുകൊണ്ടാണു് മൂഢവിശ്വാസം ഇത്രമാത്രം വെറുക്കത്തക്കതായിത്തീര്‍ന്നിരിക്കുന്നതു്. നല്ല മാംസം ചീഞ്ഞു് അതില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്ന കൃമികള്‍ എന്നപോലെ മൂഢവിശ്വാസങ്ങള്‍ ഏറ്റവും ശ്ലാഖ്യങ്ങളായ കര്‍മ്മാചാരങ്ങള്‍ ദുഷിച്ചുണ്ടായവയായതുകൊണ്ടു് അവ കുറച്ചുകൂടി നിന്ദ്യങ്ങളായിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ മൂഢവിശ്വാസങ്ങളെ പരിത്യജിക്കുന്നതില്‍ത്തന്നെ ചിലര്‍ മറ്റു മൂഢവിശ്വാസങ്ങളെ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുന്നു. ഇവര്‍ മൂഢവിശ്വാസങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നതു്. അവയ്ക്കു നേറെ വിപരീതമായും അവയില്‍നിന്നു കഴിയുന്നതും അകലേയും മേലാല്‍ നില്‍ക്കണമെന്നു വിചാരിക്കുക കൂടി ചെയ്യുന്നു. മരുന്നു സേവിച്ചു വയറിളക്കുമ്പോള്‍ ചില സമയങ്ങളില്‍ ശരീരത്തിലെ ദുഷ്ടുകള്‍ മാത്രമല്ല; ശരീരപോഷണത്തിനു് അത്യാവശ്യകങ്ങളായ ചില സാധനങ്ങള്‍കൂടി ഇളകിപ്പോകുന്നതുപോലെ മൂഢവിശ്വാസങ്ങളെ പരിത്യജിക്കുന്നതിനോടുകൂടി ആവശ്യങ്ങളായ സദ്വിശ്വാസങ്ങളും പൊയ്പ്പോകാതെയിരിക്കാനായി പ്രത്യേകം കരുതലുണ്ടായിരിക്കേണ്ടതാണു് ; ഓരോ സഭകളിലോ സമുദായങ്ങളിലോ ഉള്ള സാധാരണന്മാരായ അംഗങ്ങള്‍ തന്നെ നവീകരണം ആരംഭിക്കുമ്പോള്‍ മേല്പറഞ്ഞ ദോഷം സംഭവിക്കാന്‍ വളരെ എളുപ്പമുള്ളതാകുന്നു. —ബേക്കന്റെ പ്രസംഗം

പാത്രനിരൂപണത്തിന് (ശാകുന്തളത്തിലെ വിദൂഷകന്‍)

ഈ മാഢവ്യന്‍ ഒരു തീറ്റിപ്പണ്ടം തന്നെ. എങ്കിലും ‘ഇനി അധ്വാനമില്ലാതെ ഒരു കാര്യത്തില്‍ സഹായിക്കണം’ എന്ന സ്വാമിയുടെ കല്പനയ്ക്കു് ‘മോദകം തിന്നാനോ?’ എന്നുത്തരം ചോദിക്കുന്നതു് വാസ്തവത്തില്‍ മുള്ളുപറയുക ആയിരിക്കും. രാജ്യകാര്യങ്ങളില്‍ അയാള്‍ക്കു പ്രവേശനമേയില്ല. അതുകൊണ്ടാണു് പറഞ്ഞൊത്തതിന്റെ ശേഷമെങ്കിലും സേനാപതി ധൈര്യമായിട്ടു് ‘ഈ വിഢ്യാന്‍’ എന്നും, ‘അസംബന്ധം പുലമ്പുന്നു’ എന്നും മറ്റും മുഖത്തിനു നേരെ അധിക്ഷേപിക്കുന്നതു്. (സേനാപതിയുടെ ഗൌരവത്തിനു് ഈ തിരുമുമ്പില്‍‌സേവ സംസാരിച്ചതു് അത്ര ശരിയായുമില്ല) ഈ രസികന്‍, രാജാവിന്റെ അന്തഃപുരമന്ത്രിയാണു്. ഈ വിടുവായനു് നേത്യാരോടു സാധാരണമായി എന്തും പറഞ്ഞു കേള്‍പ്പിക്കാം. അമ്മ തമ്പുരാനു് ഈ ബ്രാഹ്മണന്റെ പേരില്‍ പുത്രനോടു തുല്യം വാത്സല്യമുണ്ടു്. എന്തിനു വളരെപ്പറയുന്നു? ഈ വിദ്വാന്റെ ഫലിതങ്ങള്‍ക്കു് രണ്ടു് അരങ്ങുകളിലേ കവി ഇടം കൊടുത്തുള്ളുവല്ലോ എന്നു് സഭ്യന്മാര്‍ക്കു് ഇച്ഛാഭംഗമാണു് ഉളവാകുന്നതു്. ശകുന്തളയെ നിരാകരിക്കുന്ന അവസരത്തില്‍ ഹംസപതികാഗൃഹത്തിലേക്കു് ഈ രസികനെ ശാസനയായി പറഞ്ഞയച്ചു കളഞ്ഞതു് കുറെ കഠിനമായോ എന്നു തോന്നിപ്പോകും. ഇയ്യാള്‍ ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കില്‍ രാജ്യകാര്യവൈയഗ്ര്യത്താല്‍ ഉളവാകുന്ന മുഷിച്ചില്‍ തീര്‍ത്തു് ആത്മാവിനെ നവീകരിക്കുന്നതു് ദുഷ്‌ഷന്തമഹാരാജാവിനു് ഇത്രയും സുഖകരമാകയില്ലായിരുന്നു. — ശാകുന്തളം അവതാരിക

അഭ്യാസം

താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളെ അതാതിന്റെ വിശകലനപ്രകാരം വിവരിച്ചു് ഓരോ പ്രസംഗം എഴുതുക.

ക്ഷമ

ലക്ഷണം.

ക്ഷമയാലുണ്ടാകുന്ന ഗുണങ്ങള്‍.

അതില്ലാഞ്ഞാലുള്ള ദോഷങ്ങള്‍.

അതിനെ വകവെയ്ക്കാതിരിപ്പാനുള്ള കാരണങ്ങള്‍.

അതിനും സഹനശീലത്തിനുമുള്ള ഭേദം.

ക്ഷമ മൂലം ശ്രേയസ്സു ലഭിച്ചതിനുദാഹരണമായിട്ടു് ചെറിയ ഒരു കഥ.

അടക്കം

അടക്കമെന്നാലെന്തു്.

അതിന്റെ ആവശ്യകത.

അതിന്റെ ഉപയോഗങ്ങള്‍.

അതിനു് നമ്മുടെ വികാരങ്ങളോടും വിനോദങ്ങളോടുമുള്ള ബന്ധം.

അതിനു് വിരുദ്ധമായ ചിത്തവൃത്തി.

അതിനെ പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ള ചില കവിവാക്യങ്ങളെ ഉദ്ധരിക്ക.

ആത്മപരിശോധന

വ്യാഖ്യാനം.

അതു ചെയ്യാനുള്ള മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍.

ചെയ്താലുള്ള ശ്രേയസ്സുകള്‍.

ചെയ്യാഞ്ഞാലുള്ള ആപത്തുകള്‍.

ശീലിച്ചാലതു് എളുപ്പത്തില്‍ സ്വാധീനപ്പെടുമെന്നു്.

യോഗബലം

അവതാരിക – യോഗമെങ്ങനെ ബലമാകുമെന്നു് – യോഗബലം സര്‍വകാര്യങ്ങളിലും ആവശ്യമാണെന്നു് – വ്യവസ്ഥയാണു് യോഗബലത്തിന്റെ ജീവനെന്നു്.

ഉദാഹരണങ്ങള്‍ – സംഖ്യാബലം സാരമില്ലെന്നു്.

ഉപയോഗം – രാജ്യകാര്യങ്ങളില്‍ – വ്യവസായത്തില്‍ – സമുദായോല്‍ക്കര്‍ഷത്തില്‍.

യോഗബലം ജന്തുക്കളിലും കാണുന്നു എന്നു് – തേനീച്ച, ഉറുമ്പു്, ചെന്നായ് ഇതുകളെ ഉദാഹരണത്തിനു് എടുക്കുക.

ദുര്‍വിനിയോഗങ്ങള്‍ – പ്രബലനായ രാജാവു് ദുര്‍ബലനായ രാജാവിനെ അടക്കുന്നു – കച്ചവടക്കാര്‍ ചേര്‍ന്നു വില കൂട്ടുന്നു – വേലക്കാര്‍ ചേര്‍ന്നു വേല മുടക്കം ചെയ്യുന്നു – കൂട്ടായ്മക്കവര്‍ച്ചകള്‍.

ഉപസംഹാരം.

ചിട്ടി

ഒരു കരാര്‍,

മുന്നാളിന്റെ കടമകള്‍,

ചിറ്റാളരുടെ കടമകള്‍,

കാലസംഖ്യ,

നിയമങ്ങള്‍,

വകഭേദങ്ങള്‍,

ഗുണദോഷങ്ങള്‍.

താരത‌മ്യപ്പെടുത്തി വിചാരണ ചെയ്ക.

മക്കത്തായവും മരുമക്കത്തായവും

വിദ്യാഭ്യാസത്തില്‍ നവീനസമ്പ്രദായവും പ്രാചീനസമ്പ്രദായവും

പുഞ്ചകൃഷിയും നഞ്ചക്കൃഷിയും

ഗ്രാമവാസവും നഗരവാസവും

സംഗ്രഹത്തിനുദാഹരിച്ചിട്ടുള്ള (1) നിഷ്ഫലൈശ്വര്യം, മൂഢവിശ്വാസം എന്നീ വിഷയങ്ങളെ വിസ്തരിച്ചു പ്രസംഗങ്ങളെഴുതുക.

താഴെക്കാണുന്ന വിഷയങ്ങള്‍ ഓരോന്നിനും ആസൂത്രണം തയ്യാര്‍ ചെയ്ക:

ദീപാളിപണ്ടിക

തീവണ്ടി

മഹാമനസ്കത

മടിയന്‍ മല ചുമക്കും

അദ്ധ്യായം 5
ഉപപാദനം

യുക്തി കാണിച്ചു് ഒരു അഭിപ്രായം സ്ഥാപിക്കയാകുന്നു ഉപപാദനം. സര്‍വ്വസമ്മതമായ ഒരു സംഗതി വിശദപ്പെടുത്തുന്നതു വിവരണം; അഭിപ്രായഭേദങ്ങള്‍ക്കു വകയുള്ള ഒരു സംഗതിയില്‍ സ്വാഭിപ്രായം സ്ഥാപിക്കുന്നതു് ഉപപാദനം എന്നു രണ്ടിനും തമ്മില്‍ ഭേദം. യുക്തിപ്രദര്‍ശനം ഉപപാദനത്തില്‍ പ്രധാനമായിരിക്കെ വിവരണത്തില്‍ അതു് അപ്രധാനമാകുന്നു. വിവരണം കൂടാതെ ഉപപാദനം സുകരമല്ല. രണ്ടുപക്ഷമുള്ള സംഗതിയുടെ വിവരണംതന്നെ സ്വമതസ്ഥാപനത്തിനുള്ള യുക്തികളോടുകൂടി ചെയ്താല്‍ അതു് ഉപപാദനമായി. ഒരു ഉദാഹരണമെടുത്തുനോക്കാം: സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യം’ എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ചു് ഒരു പ്രസംഗം എഴുതുന്നതായാല്‍ അതിന്റെ ഗുണങ്ങളേയും ദോഷങ്ങലേയും നിഷ്പക്ഷപാതമായി എടുത്തുകാണിക്കുക മാത്രമേ ചെയ്യുന്നുള്ളുവെങ്കില്‍ അതു് ഒരു വിവരണമായിരിക്കും; സാധകബാധകയുക്തികള്‍കൊണ്ടു് സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യം വേണ്ടാത്തോ വേണ്ടാത്തതോ എന്നു സ്ഥാപിക്കുകകൂടി ചെയ്യുന്നപക്ഷം അതിനെ ഉപപാദനം എന്നു പറയണം. ഗുണദോഷങ്ങളെ വിവരിക്കാതെ ഒരുവിധം നിര്‍ണ്ണയം ചെയ്യുന്നതു് അസാദ്ധ്യമാകയാല്‍ ഉപപാദനത്തില്‍ വിവരണം അത്യാവശ്യമാണെന്നു സ്പഷ്ടമാകുന്നു. മുന്‍കാണിച്ച ചതുരംഗവിവരണം മുതലായ വിഷയങ്ങളില്‍ വിവരണത്തിനും ഉപപാദനത്തിനും മഹത്തായ അന്തരമുണ്ടെന്നു കാണ്‍ക.

വിവരണം വിഷയത്തിലെ വ്യാഖേയാംശങ്ങളെ എല്ലാം ഒന്നുപോലെ വ്യാപിക്കുന്നു; ഉപപാദനത്തില്‍ തര്‍ക്കമുള്ള അംശം മാത്രം വിസ്തരിച്ചാല്‍ മതിയാകും എന്നും ഒരു ഭേദം പറയാം.

വിമര്‍ശങ്ങള്‍ വിവരണം എന്ന ഇനത്തില്‍ ചേരുന്നു എന്നും, അതിനു് ഖണ്ഡനം, മണ്ഡനം എന്നു രണ്ടു വകഭേദമുണ്ടെന്നും മുന്‍പ്രസ്താവിച്ചുവല്ലോ. എന്നാല്‍ ഖണ്ഡനവും മണ്ഡനവും പ്രായേണ സ്വപക്ഷസ്ഥാപനസംരംഭത്തോടുകൂടി ചെയ്യുന്നതാകയാല്‍ അതുകളെ ഉപപാദനത്തില്‍ ചേര്‍ക്കുന്നതു കുറേക്കൂടി ഉചിതമായിരിക്കും. വിമര്‍ശനം നിഷ്പക്ഷപാതമായിരിക്കേണ്ടതതാണു്; അപ്പോള്‍ അനുകൂലമെന്നും പ്രതികൂലമെന്നും പറവാനില്ലാത്തതിനാല്‍ ഉദാസീനമായിട്ടും വിമര്‍ശം ചെയ്യാം; അങ്ങനെയുള്ള വിമര്‍ശത്തില്‍ പക്ഷഭേദമില്ലാത്തതിനാല്‍ അതിനെ വിവരണത്തിലുള്‍പ്പെടുത്തുന്നതിനു ന്യായമുണ്ടെന്നു കരുതിയാണു് ഖണ്ഡനമണ്ഡനങ്ങളെ മുമ്പു പ്രസ്താവിച്ചതു്.

ഉപപാദ്യമായ വിഷയത്തിന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ചു് ഉപപാദനത്തെ മൂന്നു വകയായി പിരിക്കാം: (1) ഒരു വസ്തുസ്ഥിതി (സംഗതി) ഉപപാദിക്കുന്നതു് വസ്തുവിവരണം, (2) ഒരു സിദ്ധാന്തത്തെപ്പറ്റിയുള്ളതു് സ്ഥാപനം; (3) ലോകവ്യവഹാരങ്ങളുടെ ഉപപാദനം വ്യവഹാരചര്‍ച്ച. പ്രായേണ വസ്തുവിചാരത്തിനു് ചരിത്രങ്ങളിലെ സംഗതികളായിരിക്കും വിഷയം.

യുക്തിശാസ്ത്രം സംബന്ധിച്ചിരിക്കും സിദ്ധാന്തസ്ഥാപനം. സാമുദായികം വ്യവഹാരം, നീതിശാസ്ത്രം, രാജ്യതന്ത്രം ഇതുകള്‍ ഇടപെട്ട സംഗതികളാണു് വ്യവഹാരചര്‍ച്ചയ്ക്കു്,

വസ്തുവിചാരം: ഒരു വസ്തു അല്ലെങ്കില്‍ സംഗതി ഒരു വിധമാണെന്നോ അല്ലെന്നോ സാധകബാധകങ്ങള്‍ കാണിച്ചു സ്ഥാപിക്കയാണു് വസ്തുപപാദനത്തില്‍ ചെയ്യേണ്ടുന്നതു്.അനുകൂലമായും പ്രതികൂലമായും ഉള്ള തെളിവുകളുടെ ബലാബലം പോലെയാണു് ഇതില്‍ തീരുമാനം. ആ തീരുമാനം ഏതുവിധമായാലും വായനക്കാര്‍ക്കു് ഒരു ഹാനിയും വരാനില്ല; അതിനാല്‍ അവര്‍ അതില്‍ ഉദാസീനയായിരിക്കും. താഴെ ചേര്‍ക്കുന്ന ഉദാഹരണങ്ങള്‍ വസ്തുപപാദനത്തിന്റെ സ്വഭാവം സ്പഷ്ടമാക്കും.

ബുദ്ധമതത്തേക്കള്‍ ജൈനമതം പ്രാചീനമാകുന്നു.

കാളിദാസരുടെ കാലം ഏഴാം ശതാബ്ദത്തിനു മുമ്പാകുന്നു.

കോയമ്പത്തൂര്‍വഴിയാണു് കേരളത്തില്‍ ആര്യന്മാര്‍ പ്രവേശിച്ചതു്.

ലിപിവിദ്യ പാണിനിയുടെ കാലത്തു നടപ്പായിരുന്നില്ല.

ഒരു സംഗതി ഒരുവിധമാണെന്നോ അല്ലെന്നോ നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നതു് അതിലേക്കുള്ള തെളിവുകളുടെ ബലവും പ്രാമാണ്യവുമനുസരിച്ചാകുന്നു. അതിനാല്‍ വസ്തുവിചാരത്തില്‍ തെളിവു ശേഖരിച്ചു ശരിപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ ശ്രദ്ധവെയ്ക്കണം.

സ്ഥാപനം: സ്ഥാപനം രണ്ടുവിധത്തിലാവാം (എ) ഒരു സിദ്ധാന്തം സ്ഥാപിക്കുക. (ബി) സ്ഥാപിതമായ സിദ്ധാന്തത്തില്‍ അടങ്ങിയതാണു് ഒരു സംഗതിയെന്നു സമര്‍ത്ഥിക്കുക.

ആദ്യത്തേതിനു സിദ്ധാന്തകരണമെന്നും രണ്ടാമത്തേതിനു യുക്തിപ്രദര്‍ശനമെന്നും പേര്‍ ചെയ്യാം.

സിദ്ധാന്തകരണം: പല സംഗതികള്‍കൊണ്ടു് ഒരു സംഗതി തെളിയുന്നതാണു വസ്തുവിചാരം. പല സംഗതികള്‍ക്കു് ഉപപത്തി കാണിക്കാന്‍ വേണ്ടി ഒരു സംഗതി കല്പിക്കുന്നതാണു സിദ്ധാന്തകരണം. ഏഴാം വര്‍ഷശതകത്തില്‍ നാടുവാണൊരു രാജാവിന്റെ സദസ്യനായിരുന്നു ഭവഭൂതി; ഭവഭൂതി കാളിദാസന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ കണ്ടിട്ടുണ്ടെന്നു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകളില്‍നിന്നു സ്പഷ്ടമാകുന്നു; ഇത്യാദികളായ സംഗതികള്‍ കാളിദാസന്‍ ഏഴാം വര്‍ഷശതകത്തിനു മുമ്പാണു് ജീവിച്ചിരുന്നതെന്ന സംഗതിയെ തെളിയിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ അതു് ഒരു വസ്തുവിചാരത്തിനു് ഉദാഹരണം. ആകാശത്തിലുള്ള ജ്യോതിസ്സുകളെല്ലാം ഒന്നുപോലെ ഉദിച്ചസ്തമിക്കുന്നു, ഗ്രഹങ്ങള്‍ക്കുമാത്രം ഒരു പൂര്‍വ്വഗതി കൂടിയുണ്ടു്. ഇത്യാദി സംഗതികള്‍ക്കു് ഉപപത്തി സമ്പാദിപ്പാനായി ഭൂമി കിഴക്കോട്ടുരുളുന്ന മട്ടില്‍ ചലിക്കുന്നു എന്നു നാം ഒരു കല്പന ചെയ്യുന്നു. ഈമാതിരി കല്പനകള്‍ക്കാണു് സിദ്ധാന്തം എന്നുപേര്‍. ഇതു സ്ഥാപിക്കുന്നതില്‍ പല സംഗതികളുടെ ഉപപത്തിക്കുവേണ്ടി ഒരു സംഗതി കല്‍‌പ്പിക്കുന്നതിനാല്‍ ഇതു സിദ്ധാന്തകരണത്തിനു് ഉദാഹരണം. പല സംഗതികളെ യോജിപ്പിക്കാന്‍വേണ്ടി കല്പിക്കുന്ന ഒറ്റ സംഗതി മാത്രമേ പ്രകൃതത്തിലെ പല സംഗതികള്‍ക്കു് ഉപപത്തി സമ്പാദിപ്പാന്‍ മതിയാവുകയുള്ളുവെന്നുണ്ടോ? വേറെ വല്ലതും ഒരു സംഗതി കല്പിച്ചാല്‍ ആ ഫലം ഉണ്ടാവുകയില്ലേ എന്നുകൂടി ആലോചിപ്പാനുണ്ടു്. പ്രകൃതോദാഹരണത്തില്‍ത്തന്നെ ഭൂമി കിഴക്കോട്ടു തിരിയുന്നു എന്നു കല്പിക്കുന്നതിനു പകരം ആകാശമണ്ഡലം പടിഞ്ഞാട്ടു തിരിയുന്നു എന്നു കല്പിച്ചാലും ഫലം തുല്യമാകുമല്ലോ. ഇങ്ങനെ സിദ്ധാന്തത്തില്‍ത്തന്നെ തര്‍ക്കം വരുമ്പോള്‍ ഗൌരവദോഷം കുറയുന്നതും യുക്തിബലം ഏറുന്നതുമായ കല്പനയെ സിദ്ധാന്തമായി സ്വീകരിക്കണം. മറ്റു കല്പനകളെ പൂര്‍വ്വപക്ഷമായി ഉപേക്ഷിക്കണം. പ്രകൃതോദാഹരണത്തില്‍ ആകാശമണ്ഡലം മുഴുവനും അതില്‍ കാണുന്ന ജ്യോതിസ്സുകളെ ഒന്നിനേയും അനക്കാതെ ഒരേ വേഗത്തില്‍ പടിഞ്ഞാട്ടു തിരിക്കുന്നതില്‍ അധികം എളുപ്പം ഒറ്റയായ ഭൂമിയെ കിഴക്കോട്ടു ചലിപ്പിക്കുകയാകുന്നു എന്നു ഗൌരവതാരതംയം നോക്കി ഭൂചലനം സിദ്ധാന്തമായി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഭാരതീയരില്‍ പല ജൌതിഷികളും ഭൂചലനവാദം പൂര്‍വ്വപക്ഷമാണെന്നു പറഞ്ഞുതള്ളീട്ടു് ആകാശചലനം തന്നെ സിദ്ധാന്തം(ഉത്തരപക്ഷം) എന്നു വാദിച്ചിട്ടുള്ളവരുണ്ടു്.

പൂര്‍വ്വപക്ഷങ്ങളെയെല്ലാം കാരണസഹിതം നിരസിച്ചു് ഉത്തരപക്ഷമായി ഒരു സംഗതിയെ സ്ഥാപിക്കുകയാകുന്നു സിദ്ധാന്തസ്ഥാപനത്തില്‍ ചെയ്യേണ്ടുന്നതു്. അതിലേക്കു് പൂര്‍വ്വപക്ഷികളുടെ മതം ആദ്യമായി വിവരിച്ചു് ഓരോന്നും മുറയ്ക്കു പ്രബലയുക്തികൊണ്ടു് ഖണ്ഡിക്കണം. ഇങ്ങനെ വിവരണം തന്നെ സിദ്ധാന്തസ്ഥാപനത്തിലും പ്രധാനമായി നില്‍ക്കയാല്‍ വിവരണത്തിനു പറഞ്ഞ പദ്ധതിതന്നെ ഇവിടെയും പദ്ധതി. മിക്ക ദിക്കിലും ഉപപാദനത്തിനു വിവരണത്തെക്കാള്‍ വിശേഷം സ്വമതസ്ഥാപനം എന്നുള്ള ഭാഗമൊന്നേ ഉള്ളു എന്നു മുമ്പുതന്നെ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ.

യുക്തിപ്രദര്‍ശനം: ഭൂമി സൂര്യനെ ചുറ്റുന്നു എന്നും, ചന്ദ്രന്‍ ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്ന ഉപഗ്രഹമാണെന്നുമുള്ള സിദ്ധാന്തത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഗ്രഹണങ്ങള്‍ക്കു് ഉപപത്തി കാണിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള സ്ഥാപനം യുക്തിപ്രദര്‍ശനം. ഇതിനെ വാസന എന്നൊരു സാങ്കേതികശബ്ദംകൊണ്ടു ശാസ്ത്രകാരന്മാര്‍ വ്യവഹരിക്കുന്നു; ഗ്രഹണവാസന, വക്രഗതിവാസന, സ്ഫുടവാസന, ഇത്യാദി. ഇതുപോലെ സിദ്ധാന്തകരണത്തിനു് വാദം എന്ന പേര്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഭൂചലനവാദം, ശരീരാത്മവാദം, അന്വിതാഭിധാനവാദം ഇത്യാദി.

വ്യവഹാരചര്‍ച്ച: വ്യവഹാരചര്‍ച്ച അല്ലെങ്കില്‍ (വെറും) ചര്‍ച്ച എന്നതിന്റെ പോക്കു രണ്ടുവിധത്തിലായിരിക്കും. (എ) ഒരു കാര്യം ശരിയോ എന്നുള്ള ധര്‍മ്മചിന്ത; (ബി) ഏതുകൊള്ളാം എന്നുള്ള കര്‍ത്തവ്യചിന്ത. വിധവാവിവാഹം, ജാതിവിഭാഗം, മാംസഭക്ഷണം, സ്ത്രീകള്‍ക്കു വധദണ്ഡം - ഇത്യാദിവിഷയങ്ങള്‍ ധര്‍മ്മചിന്തയ്ക്കും; ഏകാധിപത്യമോ അനേകാധിപത്യമോ നല്ലതു്, മലയാളികള്‍ മരുമക്കത്തായം വിട്ടു് മക്കത്തായം സ്വീകരിക്കണമോ, സ്ത്രീകള്‍ക്കു പൌരാധികാരം കൊടുക്കാമോ; പള്ളിക്കൂടങ്ങള്‍ക്കു് ഒരു വെക്കേഷനോ രണ്ടു വെക്കേഷനോ ഹിതം – ഇത്യാദികള്‍ കര്‍ത്തവ്യചിന്തയ്ക്കും ഉദാഹരണമാകുന്നു.

വിവരണത്തിനു കൊടുത്ത രചനാമാര്‍ഗ്ഗം തന്നെ പൊതുവെ ചര്‍ച്ചയ്ക്കും മതിയാകും. വിശേഷിച്ചു് ചര്‍ച്ചയില്‍ ദൃഷ്ടിവെക്കേണ്ടുന്ന ഭാഗങ്ങള്‍; (1) വിവാദപദം ഇന്നതെന്നു വിവരണംകൊണ്ടു വിശദപ്പെടുത്തണം. (2) പ്രസക്താനുപ്രസക്ത്യാ വന്നുചേരുന്ന ആനുഷംഗികവിഷയങ്ങളില്‍ പ്രവേശിച്ചു് ശാഖാചംക്രമണം ചെയ്യരുതു്. (3) സാധകബാധകയുക്തികളെ വേര്‍തിരിച്ചു ക്രമപ്പെടുത്തി ബലാബലവിചാരം ചെയ്യണം. (4) ഉപസംഹാരത്തില്‍ സിംഹാവലോകിതം കൊണ്ടു് പ്രതിപാദിതവിഷയത്തെ സമഷ്ട്യാ ആവര്‍ത്തിച്ചു നിഗമനം ചെയ്യണം.

ഖണ്ഡനമണ്ഡനങ്ങള്‍ എന്നു രണ്ടായി പിരിച്ചതും വിവരണം എന്ന ഇനത്തില്‍ ചേര്‍ത്തതുമായ വിമര്‍ശം സ്വാഭിപ്രായസ്ഥാപനത്തോടുകൂടി ചെയ്യുന്നതായാല്‍ ഉപപാദനത്തിന്റെ വകഭേദമായും ഗണിക്കാമെന്നു പ്രസ്താവിച്ചല്ലോ. ഖണ്ഡനമണ്ഡനങ്ങള്‍ രചിക്കുന്നതില്‍ ചില ഉപദേശങ്ങള്‍ പ്രത്യേകിച്ചു ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടു്. അതാവിതു്:

സ്വപ്രത്യയസ്ഥൈര്യം: തന്റെ അഭിപ്രായം വിട്ടുപറയുന്നതിനു വിമര്‍ശകാരന്‍ മടിക്കരുതു്. “മൂഢഃ പരപ്രത്യയനേയബുദ്ധിഃ” എന്നല്ലേ അഭിയുക്തവചനം. തനിക്കു സ്വന്തമായി ഒരഭിപ്രായമില്ലാത്ത പുരുഷന്‍ തന്റേടമില്ലാത്തവനാകുന്നു. തനിക്കുള്ള അഭിപ്രായം വെളിപ്പെടുത്തുവാന്‍ മടിച്ചാല്‍ അതു ധൈര്യക്കുറവായി. സന്ദിഗ്ദ്ധപദപ്രയോഗംകൊണ്ടോ വക്രോക്തികൊണ്ടോ പൊതിഞ്ഞുപറയുന്നതില്‍ ആത്മവഞ്ചനം സ്പഷ്ടമാണു്. അതുകൊണ്ടു് സ്വാഭിപ്രായം പറയുന്നപക്ഷം അതു സ്പഷ്ടവും നിഷ്കളങ്കവുമായിരിക്കണം. സ്വാഭിപ്രായപ്രകടനം എവിടെ ആപല്‍ക്കരമെന്നു തോന്നുന്നുവോ അങ്ങനെയുള്ള വിഷയത്തെപ്പറ്റി വിമര്‍ശമേ ആരംഭിക്കരുതു്.

ഔദ്ധത്യപരിഹാരം: താന്‍ സ്വമതം ഇളക്കാന്‍ പാടില്ലാത്തവിധം സ്ഥാപിച്ചുകളഞ്ഞു. അതില്‍ എല്ലാവരും യോജിച്ചുകൊള്ളണം എന്നും മറ്റുമുള്ള ഒരു ഭാവന വന്നുപോകാതെ സൂക്ഷിക്കണം. സ്വപ്രത്യയസ്ഥൈര്യം കൊണ്ടുണ്ടാകാവുന്ന ദോഷങ്ങളെ പരിഹരിക്കാനാണിതു്. സ്വാഭിപ്രായം ഉള്ളതുപോലെ പറയണം. എന്നാല്‍ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതില്‍ വിനയപ്രദശനം മറന്നുപോകരുതു്. ‘പ്രതിപക്ഷികളുടെ ആക്ഷേപം തെറിച്ചുപോയി’, ‘ഇതു മറുപക്ഷത്തിനു കണ്ഠേ കുഠാരം ആണു്’ എന്നും മറ്റും വീരവാദം കൂടാതെതന്നെ ‘ പ്രതിപക്ഷികളുടെ ആക്ഷേപത്തിനു് ഇതു സമാധാനമാകുമെന്നു വിശസിക്കുന്നു,‘ ‘ഇതു പ്രതിപക്ഷവാദത്തെ ദുര്‍ബ്ബലപ്പെടുത്തുന്നു’ എന്നോ മറ്റോ പറഞ്ഞാലും ധാരാളം കാര്യം വരും. സംസ്കൃതഗ്രന്ഥകാരന്മാരില്‍ പ്രാചീനര്‍ “ഇദം ചിന്ത്യം” (ഇതു കുറെ ആലോചിപ്പാനുള്ളതാണു്) എന്നും മറ്റും വണക്കത്തോടുകൂടിയ കൂടിയ വാക്കുകളേ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളു. നവീനന്മാരാണു് ‘കണ്ഠേ കുഠാര‘വും മറ്റും ഉപയോഗിച്ചു് ലഹള കൂട്ടുന്നതു്.

പ്രതിപക്ഷബഹുമാ‍നം: ഔദ്ധത്യമില്ലാതിരുന്നാല്‍ മാത്രം പോരാ. പ്രതിപക്ഷിയുടെ അഭിപ്രായത്തെ ബഹുമാനപുരസ്സരം ‘അനുവദിക്ക’യും വേണം. പ്രതിപക്ഷി നിസ്സാരനാണെങ്കില്‍ അവനോടു് എതിര്‍ക്കുന്നതു് തനിക്കു ഗൌരവക്കുറവല്ലയോ? സമന്മാരോടു വേണം സംഘര്‍ഷം. സിംഹത്തിനു പ്രതിദ്വന്ദി ആനയാണു്; മാനല്ല.

“ജേതാരം ലോകപാലാനാം സ്വമുഖൈരര്‍ച്ചിതേശ്വരം
രാമസ്തുലിതകൈലാസമരാതിം ബഹ്വമന്യത”

(ദിക്പാലന്മാരെ ജയിച്ചവനും സ്വന്തം തലകളറുത്തിട്ടു് ശിവനെ ആരാധിച്ചവനും കൈലാസം കൈയിലെടുത്തു് തൂക്കിനോക്കിയവനുമായ ശത്രുവിനെ (രാവണനെ) രാമന്‍ ബഹുമാനിച്ചു, — രഘുവംശം.) എന്നു് മഹാകവി ശ്രീരാമനെപ്പറ്റി പറഞ്ഞതു നോക്കുക. ശത്രുവിനെ ബഹുമാനിക്കുന്നിടത്തോളം ജയപക്ഷത്തില്‍ തനിക്കാണു് ബഹുമാനം ഫലിക്കുന്നതു്.

സംരംഭത്യാഗം: സ്വപക്ഷസ്ഥാപനവ്യസനംകൊണ്ടു മതിമറന്നുപോകരുതു്. സ്വപക്ഷം ജയിച്ചാലും ശരി, കാര്യം കാര്യം പോലെയിരിക്കും; തത്ക്കാലത്തെ ആവേശംകൊണ്ടു് സ്വപക്ഷവും താനും ഒന്നുതന്നെ എന്നു വിചാരിച്ചുപോകരുതു്. തക്ക യുക്തികള്‍ കാണിക്കുന്നിടത്തോളമേ തനിക്കു ഭാരമുള്ളു; അതുകളെ സ്വീകരിക്കുകയോ നിരസിക്കയോ ചെയ്യുന്നതു് വായനക്കാരുടെ ചുമതലയാണു്.

പുരുഷദ്വേഷവര്‍ജ്ജനം: പ്രതിപക്ഷിയുടെ പക്ഷത്തോടല്ലതെ പ്രതിപക്ഷിയായ പുരുഷനോടു് (ആളോടു്) ദ്വേഷം വന്നുപോകരുതു്. സംരംഭം വരുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ദോഷമാണിതു്; സംരംഭം വജ്ജിച്ചാല്‍ ഇതും വര്‍ജ്ജിതമാകും.

വിതണ്ഡാവൈമുഖ്യം: അതുമിതും പിടിച്ചു് അറുതിവരാത്ത വിധത്തില്‍ വാദം നീട്ടുന്നതിനു് വിതണ്ഡാവാദം എന്നുപേര്‍. അതില്‍ പ്രവേശിക്കാതെ സൂക്ഷിക്കണം. കക്ഷിപ്പിണക്കം മൂര്‍ച്ഛിക്കുമ്പോഴാണു് ഇതിനു പ്രസക്തി. വിതണ്ഡയ്ക്കു് പുറപ്പെടുന്നവന്‍ ആത്മാഭിമാനമില്ലാത്തവനാണെന്നു ജനങ്ങള്‍ വിചാരിക്കാനിടയുണ്ടു്. ‘ഇങ്ങോട്ടൊന്നു ചെകിട്ടത്തടിച്ചെങ്കില്‍ അങ്ങോട്ടൊന്നു ചവുട്ടിയല്ലൊ” എന്നുള്ള സമാധാനം വീരോചിതമല്ല. “തര്‍ക്കോ പ്രതിഷ്ഠഃ” യുക്തി ഒരു നിലയില്ലാത്തതാണു്. താന്‍ ഒരു വഴിയേ ആക്രമിച്ചാല്‍ മറുകക്ഷി മറ്റൊരു വഴിയേ നമ്മെ ആക്രമിക്കും. യുദ്ധം അവസാനിക്കയുമില്ല. നേരിട്ടു പോര്‍ക്കളത്തിലിറങ്ങി ശത്രുവിന്റെ ആയുധം കൊണ്ടു മരിച്ചാലും മാനം തന്നെ. വല്ല മൂലയിലും കിടക്കുന്ന പ്രമാണവചനത്തേയും മറ്റും ശരണം പ്രാപിച്ചു രക്ഷപ്പെടാന്‍ തുനിഞ്ഞിട്ടും ആവശ്യമില്ല. നീലകണ്ഠദീക്ഷിതര്‍ കലിവിഡംബനത്തില്‍ പരിഹസിച്ചിട്ടുള്ള വാദദോഷങ്ങള്‍ നോക്കുക:

“പേടിക്കൊല്ലാ ഗണിക്കൊല്ലാ വാദിവാക്യം ശ്രവിക്കൊലാ
സഭയില്‍ ജയമിച്ഛിപ്പോര്‍ പെട്ടെന്നുത്തരമേകണം!
അലക്ഷ്യം ലൌജ്ജയില്ലായ്മയവജ്ഞയെതിരാളിയില്‍
അട്ടഹാസം പ്രഭുസ്ത്രോത്രം ജയോപായങ്ങളഞ്ചിവ!
മധ്യസ്ഥന്‍ മൂര്‍ഖനെന്നാകിലുച്ചം ഘോഷിച്ചു തേറുക
സിദ്ധാന്തിയെന്നു ചൊല്ലേണം വിദ്വാനെങ്കിലവന്‍ പുനഃ”

— കലിവിഡംബനം

സാഹിത്യത്തിനു പലവിധം പ്രസ്ഥാനങ്ങളുള്ളതില്‍ പ്രധാനമായുള്ളതെല്ലാം നാലിനങ്ങളില്‍ ഒരുവിധം ഉള്‍പ്പെടുത്തിക്കാണിച്ചു. നാലാമതുള്ള വിഭാഗത്തില്‍ ചിലേടത്തു വ്യാമിശ്രതയും വന്നിട്ടുണ്ടു്. ഈ വിഭാഗം സൌകര്യത്തിനുവേണ്ടി മാത്രം ചെയ്തതേയുള്ളു. ഇതിലൊന്നുമാത്രമായിട്ടു് ഒരു ഗ്രന്ഥവും കാണുകയില്ല. ആധിക്യം നോക്കിയാണു് ഇവിടെ കൃതികളെ തരംതിരിച്ചതു്. ആഖ്യായികാദികളില്‍ മറ്റിനങ്ങളേക്കാള്‍ ആഖ്യാനഭാഗം അധികപ്പെടുകയാല്‍ അതുകളെ ആ ഇനത്തില്‍ ചേര്‍ത്തു എന്നേ ഉള്ളു. ഇതുപോലെ ശേഷമുള്ളതിലും.

ഗ്രന്ഥവും പ്രസംഗവും: ഈ ഭേദം കേവലം ‘മാത്ര’യിലുള്ളതാകുന്നു. ‘കൃതി’ എന്ന പദം രണ്ടിനും തുല്യമായി പ്രയോഗിക്കാം. ഇനം ഏതായാലും ചെറിയ തോതില്‍ ചെയ്യുന്ന കൃതി പ്രസംഗം; വലിയ തോതില്‍ ചെയ്യുന്നതു ഗ്രന്ഥം. അരമനയ്ക്കും കുടിലിനും തമ്മിലുള്ള ഭേദം തന്നെ ഇവയ്ക്കും. രണ്ടിലും എണ്ണങ്ങളെല്ലാം വേണം, വലുപ്പം മാത്രം അവസ്ഥയ്ക്കു ചേര്‍ന്നിരിക്കും.

ഉദാഹരണങ്ങള്‍:

അറം

കവികള്‍ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വാക്കായിട്ടു് ഉത്തമപുരുഷസര്‍വ്വനാമം ചേര്‍ത്തു ശാപരൂപമായി സംഗതി പറയുന്നതു മേലാല്‍ തനിക്കുതന്നെ ഫലിക്കുന്നതാണു് ‘അറം’ എന്നു പറയുന്നതു്. താന്‍ വിവരിക്കുന്ന സംഗതികളില്‍ തന്മയത്വം വരുത്തുകയാണല്ലോ കവിയുടെ വാക്ചാതുര്യത്തിനുള്ള പരമകാഷ്ഠ. അപ്പോള്‍ അത്രയ്ക്കു ശേഷിയുള്ള മഹാകവിയുടെ (വാക്കിനു) ശാപരൂപമായ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ വരുന്ന തന്മയത്വം തന്നെ അറം. ക്ഷുദ്രകവികള്‍ക്കു് അറം വരുന്നതായി പറയാറുമില്ല. അറം വരിക എന്നുള്ള വിശ്വാസം കേവലം അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തതെന്നു പറയാന്‍ പാടില്ല. വേദാന്തസിദ്ധാന്തപ്രകാരം ഈശ്വരനു് ജ്ഞാനശക്തി, ഇച്ഛാശക്തി, ക്രിയാശക്തി എന്നു് പ്രധാനമായി മൂന്നു ശക്തികള്‍ ഉണ്ടു്. അതില്‍ ഇച്ഛാശക്തികൊണ്ടാണു് ഈശ്വരന്‍ പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കുന്നതു്, അല്ലാതെ കുശവന്‍ കളിമണ്ണുകൊണ്ടു് കടം തീര്‍ക്കുന്നതുപോലെ പഞ്ചഭൂതങ്ങളെക്കൊണ്ടു സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളെ ചമയ്ക്കുന്നില്ല. ‘ഇച്ഛാമാത്രം പ്രഭോഃ സൃഷ്ടിഃ’ എന്നാണു പ്രമാണം. ഇച്ഛാശക്തിവിശിഷ്ടനായി പരമാത്മരൂപനായിരിക്കുന്ന ഈശ്വരന്റെ പ്രതിബിംബങ്ങള്‍ ആണു് മനുഷ്യരുടെ ജീവാത്മാക്കള്‍. അതിനാല്‍ ജീവാത്മാക്കള്‍ക്കും ഇച്ഛാദിശക്തിത്രയം ഉണ്ടു്. എന്നാല്‍ സാധാരണസ്ഥിതിയില്‍ മങ്ങിയ കണ്ണാടിയില്‍ സൂര്യകിരണങ്ങളുടെ പ്രതിബിംബം തെളിയാത്തതുപോലെ തമോഗുണമലിനമായ ജീവാത്മാവില്‍ ഇച്ഛാദിശക്തികള്‍ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല. തപോനിഷ്ഠ, സമാധി മുതലായതിനാല്‍ തമോഗുണാവരണം നീങ്ങിയാല്‍ അതുകള്‍ പ്രകാശിക്കയും ചെയ്യും. ഈവിധമാണു് മഹാത്മാക്കളായ മഹര്‍ഷിമാര്‍ ശാപവും വരവും കൊടുക്കുന്നതു്. രസാസ്വാദനത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരിക്കുന്ന സഹൃദയനായ മഹാകവിയുടെ ഹൃദയത്തിനു് സമാധിയിലിരിക്കുന്ന ഒരു യോഗിയുടെ ചിത്തത്തിനുള്ള അവസ്ഥയുണ്ടെന്നാണു് ആലങ്കാരികസിദ്ധാന്തം. അതിനാല്‍ രസനിബന്ധനൈകതാനനായ കവിയുടെ വാക്കും ഋഷിവാക്യം പോലെ ഫലിക്കും. അതില്‍ ശോകരസത്തിനു് ശൃംഗാരാദികളെക്കാള്‍ പ്രാബല്യമുള്ളതിനാല്‍ ശാപരൂപമായ വാക്കിനാണു് ഫലിക്കുന്നതിനു് അധികം എളുപ്പമെന്നേ ഉള്ളു. — നളചരിതവ്യാഖ്യാനം – കാന്താരതാരകം

ഭാഷയില്‍ കര്‍മ്മണിപ്രയോഗം കൃത്രിമമാകുന്നു

ഭാഷയ്ക്കു് സ്വന്തമായി കര്‍മ്മണിപ്രയോഗമില്ല. ഇപ്പോള്‍ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നതു് സംസ്കൃതത്തിന്റെ ശരിതര്‍ജ്ജമയ്ക്കുവേണ്ടി ഇടക്കാലത്തില്‍ കൃത്രിമമായി ഏര്‍പ്പെടുത്തിയ ഒരു സമ്പ്രദായമാകുന്നു. ഇതിലേക്കു ലക്ഷ്യം ഒന്നാമതു് സംസ്കൃതാനഭിജ്ഞന്മാര്‍ കര്‍മ്മണിപ്രയോഗത്തെ ഒരിക്കലും ആദരിക്കുന്നില്ല. സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയില്‍ കര്‍ത്തരിപ്രയോഗമേ കേള്‍ക്കാറുള്ളു. പ്രാചീനഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ എന്നുമാത്രമല്ല, എഴുത്തച്ഛന്‍ മുതല്‍ പേരുടെ കൃതികളിലും സംസ്കൃതസംബന്ധമില്ലാത്തിടത്തു് കര്‍മ്മണിപ്രയോഗം ഇല്ലെന്നുതന്നെ എന്റെ അനുഭവം.

‘രഘുവംശം കാളിദാസനാല്‍ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടതാണു്’ എന്നതിനു പകരം ‘രഘുവംശം കാളിദാസനുണ്ടാക്കിയതാണെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ ഒട്ടും പോരായ്കയില്ലെന്നു മാത്രമല്ല, ഈ രീതിയാണു് ഭാഷയ്ക്കു സ്വതഃസിദ്ധമായിട്ടുള്ളതെന്നുകൂടി തോന്നുന്നു. രണ്ടാമത് സംസ്കൃതാദികളിലെപ്പോലെ ഭാഷയില്‍ ഒരു ധാതുവിനു് കര്‍മ്മണി പ്രയോഗിക്കുന്നതിനു് ചില പ്രത്യേകഭേദങ്ങളോ രൂപനിയമങ്ങളോ ഇല്ല. ‘പെടുക’ യെച്ചേര്‍ക്കുക, എന്നുള്ളതു് ഭാഷയില്‍ നാമങ്ങളില്‍ നിന്നും ക്രിയകളെ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപായം എന്നേയുള്ളു. അകപ്പെടുക, വെളിപ്പെടുക, ഉള്‍പ്പെടുക, പണിപ്പെടുക, തീര്‍ച്ചപ്പെടുക മുതലായ ധാതുക്കള്‍ ഇതിലേക്കു ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാകുന്നു. അതിനാല്‍ ‘കിരാതേന മൃഗോ ഹന്യതേ’ എന്നതിനു ശരിയായി ‘കിരാതനാല്‍ മൃഗം കൊല്ലപ്പെടുന്നു’ എന്നു ഭാഷാപ്രയോഗത്തില്‍നിന്നും വാസ്തവത്തില്‍ ജനിക്കുന്ന ബോധം ഇപ്രകാരമാകുന്നു. ‘കിരാതനാല്‍ = കിരാതന്‍ ഹേതുവായിട്ടു് മൃഗം (കര്‍ത്താവു്) കൊല്ലപ്പെട്ടു (= കൊല്ലലിനേ പെട്ടു = സഹിച്ചു)‘. ‘അകപ്പെടുക’ എന്നതിനു് ‘അകത്തുപെടുക’ എന്നും ‘പിടിപെടുക’ എന്നതിനു് ‘പിടിയില്‍ പെടുക’ എന്നും അര്‍ത്ഥം വരുന്നതുപോലെ ‘പറയപ്പെടുക’ എന്നതിനു് ‘പറകയില്‍ (= പറച്ചിലില്‍) പെടുക’ എന്നേ അര്‍ത്ഥമുള്ളു. ഈ വിധം ശാസ്ത്രീയമായ നിഷ്കര്‍ഷത്തോടുകൂടി ആലോചിച്ചാല്‍ ഭാഷയ്ക്കു കര്‍മ്മണിപ്രയോഗം അകൃത്രിമമായ വിധത്തിലല്ലെന്നു് എളുപ്പത്തില്‍ ബോധപ്പെടുന്നതാകുന്നു. വാസ്തവത്തില്‍ അതുകൊണ്ടു്, എന്റെ വാക്കാല്‍ അവര്‍ ഭയപ്പെട്ടു എന്ന അകര്‍മ്മകവാക്യത്തില്‍, ‘വാക്കാല്‍’ എന്നു (ഹേത്വര്‍ത്ഥത്തില്‍) പ്രയോജിക വരുന്നപോലെതന്നെ. ‘എന്നാല്‍ ഈ വാക്കു ചൊല്ലപ്പെട്ടു’ (= ഞാന്‍ നിമിത്തം ഈ വാക്കു ചൊല്ലലില്‍ പെട്ടു = പതിച്ചു) എന്നു സകര്‍മ്മകവാക്യത്തിലും വരുന്നു എന്നു സ്പഷ്ടമായിരിക്കുന്നു. — കേരളപാണിനീയം

ഗ്രഹണം

പണ്ടു് രാഹു എന്നു് ഒരു അസുരനുണ്ടായിരുന്നു എന്നും, പാലാഴിമഥനകാലത്തില്‍ അവന്‍ ദേവന്മാരുടെ പംക്തിയില്‍ കടന്നിരുന്നു വ്യാജമായി അമൃതു പാനം ചെയ്തപ്പോള്‍ ഇരുപുറവുമിരുന്ന സൂര്യചന്ദ്രന്മാരുടെ പ്രേരണയാല്‍ മഹാവിഷ്ണു അവന്റെ ശിരച്ഛേദം ചെയ്തു എന്നും അമൃതമഹിമാവിനാല്‍ അവന്റെ രണ്ടു ദേഹഖണ്ഡങ്ങളും അജരാനരതയെ പ്രാപിച്ചു എന്നും അവന്‍ വൈരിനിര്യാതനത്തിനായി സൂര്യചന്ദ്രന്മാരെ അപ്പൊഴപ്പോള്‍ ആക്രമിക്കുന്നതാണെന്നും പുരാണകഥകളില്‍ നാം കേട്ടിട്ടുണ്ടു്. ഇതിനെ അവലംബിച്ചു് അതിശയോക്തിപ്രിയന്മാരായ കവികള്‍ രാഹു ചന്ദ്രനെ വിഴുങ്ങുന്നു എന്നും, ഛിന്നമായ കണ്ഠനാളത്തിന്റെ ദ്വാരത്തില്‍ക്കൂടി ചന്ദ്രന്‍ നിര്‍ഗ്ഗമിച്ചുകളയുന്നു എന്നും മറ്റും ചമല്‍ക്കാരമായി വര്‍ണ്ണിക്കുന്നു. ചില പാമരന്മാര്‍ ഈ കല്പനകളെ യഥാര്‍ത്ഥമെന്നു വിശ്വസിച്ചുവരുന്നുണ്ടു്. ഗ്രാമങ്ങളില്‍ എന്നുവേണ്ട പട്ടണങ്ങളില്‍‌പ്പോലും ഗ്രഹണസമയങ്ങളില്‍ മടലടിശബ്ദം നാം കേള്‍ക്കാറുണ്ടല്ലോ. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതു് സൂര്യഭഗവാനേയോ ചന്ദ്രഭഗവാനേയോ രാഹുമഹാസുരന്റെ പിടിയില്‍ നിന്നും വിടുവിക്കുന്നതിനാണത്രേ.

എന്നാല്‍ ഇതെല്ലാം കേവലം അന്ധവിശ്വാസത്തിന്റെ വിലാസമാകുന്നു എന്നുള്ളതു് ഹിന്ദുക്കളുടെ ഗോളശാസ്ത്രത്തില്‍ സ്വല്പമെങ്കിലും പ്രവേശം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളവര്‍ക്കു ലേശം സംശയമില്ലാത്ത ഒരു സംഗതിയാകുന്നു. ഗ്രഹണത്തിനു രാഹുകേതുക്കളുടെ സംബന്ധം അത്യാവശ്യകം തന്നെ. എന്നാല്‍ ഇവരെ അസുരന്മാരാക്കിയിട്ടു് ജൌതിഷിക്കു് ഒരു കാര്യവുമില്ല. തമോഗ്രഹങ്ങളെന്നാണു് ഇവയ്ക്കു ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രത്തിലെ വ്യപദേശം. സൂര്യാദികളായ മറ്റു ഗ്രഹങ്ങള്‍ക്കെന്നപോലെ ഇവര്‍ക്കു വാസ്തവമായ ഒരു ബിംബമില്ല. സൂര്യചന്ദ്രന്മാര്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന വൃത്തങ്ങള്‍ തങ്ങളില്‍ യോജിക്കുന്ന സമ്പാതസ്ഥലങ്ങള്‍ക്കാണു് ഈ പേരുകള്‍. സമ്പാതരൂപങ്ങളാകയാല്‍ രാഹുകേതുക്കളെ പാതഗ്രഹങ്ങളെന്നും പറയാറുണ്ടു്. കക്ഷ്യാവൃത്തങ്ങള്‍ ആകാശഗോളത്തിന്റെ പൃഷ്ഠഭാഗത്തില്‍ അന്യോന്യം അഞ്ചുഭാഗങ്ങള്‍ പരമാന്ത്രം വരുന്നമട്ടില്‍ പിണഞ്ഞുകിടക്കുന്നതുകൊണ്ടു് അവയുടെ സമ്പാതങ്ങള്‍ നേരേ അഭിമുഖമായിട്ടേ വരാന്‍പാടുള്ളു. അതിനാലാണു് രാഹു നില്‍ക്കുന്നതിന്റെ ഏഴാമെടം കേതുവായിരിക്കണമെന്നു നിയമമുള്ളതു്.

സൂര്യചന്ദ്രന്മാര്‍ ഈ രാഹുകേതുക്കളില്‍ ഒന്നിനോടു് അടുത്തുനിന്നാലേ ഗ്രഹണം വരൂ എന്നു് എളുപ്പത്തില്‍ ബോധപ്പെടും. സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതു ചന്ദ്രനും ചന്ദ്രനെ മറയ്ക്കുന്നതു ഭൂച്ഛായയും ആകുന്നു. രണ്ടു ഗ്രഹങ്ങളും അവരവരുടെ മാര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ക്കൂടി ആകാശത്തില്‍ സഞ്ചരിക്കുമ്പോള്‍ ഒന്നുകൊണ്ടു മറ്റേതു മറയണമെങ്കില്‍ അവ രണ്ടും ഭൂമിയില്‍നിന്നും ഒരേ രേഖയില്‍ ആയിരിക്കേണ്ടാത്തൂ് ആവശ്യമാണല്ലോ. അതിലേക്കു കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറും തെക്കുവടക്കുമുള്ള അന്തരങ്ങള്‍ ഇല്ലാതെ വരണം. ഇതില്‍ കറുത്തവാവുതോറും പൂര്‍വ്വാപരാന്തം നശിക്കാറുമുണ്ടു്. അമാവാസ്യാവസാനത്തില്‍ സൂര്യന്‍ പത്തുനാഴികയുദിച്ചു പുലര്‍ന്നു നില്‍ക്കുകയാണെങ്കില്‍ ചന്ദ്രനും അത്രതന്നെ ഉയര്‍ന്നു നില്‍ക്കും. എന്നാല്‍ കക്ഷ്യകള്‍ക്കു തമ്മില്‍ അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളോളം (പ്രാവണ്യം) ചരിവുള്ളതിനാല്‍ ഗ്രഹങ്ങള്‍ക്കു് ആ തുകയില്‍ കവിയാത്തതായ ഒരു ദക്ഷിണോത്തരാന്തരം ഇരിക്കതന്നെ ചെയ്യും. വൃത്തസമ്പാതങ്ങളില്‍ രണ്ടിലൊന്നില്‍ ഗ്രഹണം നിന്നാല്‍ മാത്രമേ ഈ അന്തരം നിശ്ശേഷം നശിക്കയുള്ളു. അതിനാല്‍ രാഹുകേതുക്കളോടടുത്തു് സൂര്യന്‍ നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ വരുന്ന കറുത്തവാവുനാള്‍ സൂര്യഗ്രഹണമുണ്ടാകാനിടയുണ്ടെന്നു സ്പഷ്ടമാകുന്നു.

ഇങ്ങനെ സൂര്യചന്ദ്രന്മാര്‍ ഭൂമിയില്‍നിന്നു മുകളിലേക്കു് ഒരേ രേഖയിലായി നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ താഴെ നില്‍ക്കുന്ന ചന്ദ്രന്റെ നിഷ്പ്രകാശമായ ബിംബത്താല്‍ ഉപരിസ്ഥിതമായ സൂര്യബിംബം മറച്ചുപോകുന്നു. ചന്ദ്രബിംബം സൂര്യന്റേതിനെക്കാള്‍ തുലോം ചെറുതും താഴ്ന്നതുമാകയാല്‍ ചന്ദ്രകൃതമായ സൂര്യാച്ഛാദനം ദേശഭേദം കൊണ്ടും ഭൂസ്ഥന്മാരില്‍ ചിലര്‍ക്കു ദൃശ്യവും ചിലര്‍ക്കു് അദൃശ്യവുമായിത്തീരുന്നു. മേഘാവരണത്താല്‍ ഒരു സ്ഥലത്തു സൂര്യന്‍ അദൃശ്യനായിരിക്കുമ്പോള്‍ത്തന്നെ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തു ദൃശ്യനായിരിക്കുന്നതുപോലെയാണു് ഒരു ദിക്കില്‍ ചന്ദ്രനാല്‍ തിരോഹിതനായ സൂര്യന്‍ മറ്റൊരു ദിക്കില്‍ ഗ്രഹണം കൂടാതെ പൂര്‍ണ്ണമണ്ഡലനായി പ്രകാശിക്കുന്നതു്.

വെളുത്തവാവുന്നാള്‍ സൂര്യന്‍ അസ്തമിക്കുമ്പോള്‍ ചന്ദ്രന്‍ ഉദിക്കുന്നതിനാല്‍ അന്നു് ആ രണ്ടു ഗ്രഹങ്ങളും നേര്‍ക്കുനേര്‍ എതിരായി നില്‍ക്കുന്നു എന്നും ഭൂമിയുടെ സ്ഥിതി അവരുടെ മദ്ധ്യേ ആണെന്നും സ്പഷ്ടമാണല്ലോ. അതുകൊണ്ടു സൂര്യകൃതമായ ഭൂച്ഛായ ചന്ദ്രന്‍ രാഹുകേതുക്കളോടു് അടുത്തിരിക്കുന്ന പക്ഷം പൌര്‍ണ്ണമാസിയുടെ അവസാനത്തില്‍ ഉഭയവിധമായ അന്തരത്തിന്റെ നാശത്താല്‍ ആ ചന്ദ്രന്റെ ബിംബത്തില്‍ പതിക്കുന്നു.

ഗ്രഹണങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം ഈവിധമാണെന്നുള്ളതിലേക്കു നമുക്കു പല ലക്ഷ്യങ്ങളുമുണ്ടു്. സൂര്യഗ്രഹണത്തില്‍ ചന്ദ്രബിംബത്താല്‍ മറയ്ക്കപ്പെട്ട സൂര്യബിംബം തീരെ നിഷ്പ്രഭമായിരിക്കുന്നതുപോലെതന്നെ ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തില്‍ ഭൂച്ഛായയാല്‍ മറയ്ക്കപ്പെടുന്ന ചന്ദ്രബിംബം നിഷ്പ്രകാശമായിട്ടു് ഒരു ചെമ്പുതകിടു പതിച്ചതുപോലെ ആകാശത്തില്‍ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടു്. ഛാദകനായ ചന്ദ്രന്റെ അതിദൂരമുള്ള അധഃസ്ഥിതിയാലും ബിംബകാര്‍ശ്യത്താലും സൂര്യഗ്രഹണം അപൂര്‍വ്വമേ ഒരു ദേശത്തില്‍ സംഭവിക്കുന്നുള്ളു. രാഹുകേതുയോഗവും പൂര്‍വ്വാന്തവും ഗ്രഹണങ്ങള്‍ക്കു് അപരിഹാര്യമായിരിക്കുന്നു. — മലയാളം നാലാം‌പാഠം

വാമനപണ്ഡിതന്റെ കാലം

ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഒടുവില്‍ കന്യാകുബ്ജരാജ്യം വാണിരുന്ന യശോവര്‍മ്മരാജാവിന്റെ സദസ്യന്‍ എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടുവരുന്ന ഭവഭൂതിയുടെ ഉത്തരരാമചരിതം മുതലായ കൃതികളില്‍നിന്നും ചില ശ്ലോകങ്ങളെ വാമനപണ്ഡിതന്‍ സ്വകൃതമായ കാവ്യാലങ്കാരസൂത്രത്തില്‍ ഉദാഹരിച്ചതായി കാണുന്നുണ്ടു്. ഒന്‍പതാംനൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം കാശ്മീരരാജ്യം പരിപാലിച്ചിരുന്ന അവന്തിവര്‍മ്മരാജാവിന്റെ സമകാലീനനെന്നു് രാജത്രംഗിണിമൂലം വിചാരിക്കപ്പെട്ടുവരുന്ന ആനന്ദവര്‍ദ്ധനാചാര്യരുടെ ധ്വന്യാലോകം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തില്‍ തല്‍ക്കര്‍ത്താവായ അഭിനവഗുപ്താചാര്യന്‍ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: “വാമനാഭിപ്ര്യേണായമാക്ഷേപഃ ഭാമഹാഭിപ്രായേണ തു സമാസോക്തി ഇത്യമുമാശയം...”എന്ന വാചകത്തിലെ ആദ്യഭാഗംകൊണ്ടു് ആനന്ദവര്‍ദ്ധനാചാര്യരേക്കാള്‍ മുമ്പാണു് വാമനപണ്ഡിതന്‍ ജീവിച്ചിരുന്നതെന്നു സൂചിക്കുന്നുണ്ടു്. അതുകൊണ്ടു് ഏഴാംനൂറ്റാണ്ടിന്റെ ശേഷമായിട്ടും ഒന്‍പതാംനൂറ്റാണ്ടിന്റെ മുമ്പായിട്ടും എന്നുവെച്ചാല്‍ ഏകദേശം എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നതായി വിചാരിക്കണം.

“മനോരഥഃ ശംഖദത്തഃ
വാമനാദ്യശ്ച മന്ത്രിണഃ”

എന്നു രാജതരംഗിണിയില്‍ പറഞ്ഞ പദ്യംകൊണ്ടു് എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ കാശ്മീരരാജാവായിരുന്ന ജയാപീഡന്റെ മന്ത്രിയായിട്ടു് വാമനന്‍ എന്നൊരാളുണ്ടായിരുന്നു എന്നു തെളിയുന്നുണ്ടു്. കാലസ്ഥിതി നോക്കുമ്പോള്‍ നമ്മുടെ വാമനപണ്ഡിതന്‍തന്നെ ആയിരിക്കാം അദ്ദേഹം എന്നു് ഊഹിക്കുന്നതില്‍ വളരെ അബദ്ധമുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നില്ല. — കവികലാപം

അഭ്യാസം

ഉപപാദിക്ക:

നായര്‍സമുദായത്തിനു കെട്ടുകല്യാണമാവശ്യമില്ല.

മക്കത്തായികള്‍ക്കു വിധവാവിവാഹമാവശ്യമാകുന്നു.

ബാലന്മാരെപ്പോലെ ബാലികമാരും വിദ്യാഭാസം ചെയ്യണം.

ഇന്ത്യയുടെ അധോഗതിക്കു കാരണം ജാതിവിഭാഗമാകുന്നു.

വിചാരണ ചെയ്തു സ്വമതം സ്ഥാപിക്ക:

കൈത്തൊഴിലോ കലാവിദ്യയോ നല്ലതു്?

സര്‍ക്കാരുദ്യോഗമോ കച്ചവടമോ സ്വീകാര്യതരം?

ഗദ്യം കൊണ്ടോ പദ്യം കൊണ്ടോ അധികം ഉപയോഗം?

സംസ്കൃതവിദ്യാഭ്യാസമോ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസമോ വേണ്ടതു്?

യുക്തികൊണ്ടു സമര്‍ത്ഥിക്ക:

പൂര്‍വ്വകാലത്തെക്കാള്‍ ജ്ഞാനാഭിവൃദ്ധി ഇക്കാലത്താകുന്നു.

ബാല്യവിവാഹം സമുദായത്തിനു് ദോഷകരമാകുന്നു.

സ്ത്രീകള്‍ക്കു രാജ്യകാര്യങ്ങളില്‍ പ്രവേശം ആവശ്യകമല്ല.

വിരുന്നുണ്ടിടത്തു് ഇരന്നുണ്ണരുതു്.

സാധകബാധകങ്ങള്‍ കാണിച്ചു തീര്‍ച്ച ചെയ്ക:

ഭാഷാശ്ലോകത്തിനു് ദ്വിതീയാക്ഷരപ്രാസം അപരിഹാര്യമാണോ?

മരുമക്കത്തായവിവാഹം രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യണമോ?

നാട്ടുകാര്‍ യൂറോപ്യരുടെ വേഷം അനുകരിക്കണമോ?

നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിലെ സര്‍ക്കാരെഴുത്തുകള്‍ നാട്ടുഭാഷകളില്‍ത്തന്നെ വേണമോ?

അദ്ധ്യായം 6
ശബ്ദശുദ്ധി

കൃതിപ്രണയനം

ഏതെല്ലാം വിധത്തില്‍ കൃതികളുണ്ടാകാം എന്നാണിതുവരെ നിരൂപണം ചെയ്തതു്; ഇനി വിധമേതായാലും കൃതികളുണ്ടാക്കേണ്ടതെങ്ങനെ എന്നു വിചാരണ ചെയ്യാം. 1. പദങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നു വാക്യവും, 2. വാക്യങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നു വകുപ്പു് ¹ അല്ലെങ്കില്‍ ഖണ്ഡികയും, 3. വകുപ്പുകചേര്‍ന്നു് അദ്ധ്യായ (സര്‍ഗ്ഗ – അങ്ക)വും, 4. അദ്ധ്യായങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നു കാണ്ഡവും (ഭാഗം), 5.‌ കാണ്ഡങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്നു ഗ്രന്ഥവും ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതുകളില്‍ ഒറ്റപ്പദം ഒരു സംഗതിയേയും ബോധിപ്പിക്കാന്‍ മതിയാകാത്തതിനാല്‍ ഒരു കൃതിയാവുകയില്ല; ശേഷമെല്ലാം കൃതികളാകാം. ഒരു കുറിമാനത്തിനു് ഒറ്റ വാക്യം മതിയാകും. ഒറ്റ വകുപ്പില്‍ ഒരു വര്‍ത്തമാനക്കത്തെഴുതാം. ഏതാനും ഖണ്ഡികകള്‍ മാത്രം ചേര്‍ന്നാലും ഒരു പ്രസംഗമാകും. കാവ്യനാടകാഖ്യായികാദികള്‍ക്കു് അദ്ധ്യായ (സര്‍ഗ്ഗ – അങ്ക) വിഭാഗം കൂടി വേണം. രാമായണാദി മഹാഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ അതിനുപരിയുള്ള കാണ്ഡ (പര്‍വം – ഭാഗം) വിഭാഗവുമുണ്ടു്; ഇങ്ങനെ വാക്യം മുതല്‍ കാണ്ഡംവരെയുള്ള ഓരോ വിഭാഗംകൊണ്ടും കൃതികള്‍ ചമയ്ക്കാം; ചെറുതരം കൃതികളില്‍ വിഭാഗങ്ങള്‍ കുറയും; വലിയതരം കൃതികളില്‍ ഏറുമെന്നേയുള്ളു. എന്നാല്‍ സാധാരണ വ്യവഹാരങ്ങളില്‍ ഒറ്റവാക്യമായ കുറിമാനവും ഒറ്റ ഖണ്ഡികയിലുള്ള കത്തുകള്‍ മുതലായതും കൃതികളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ ഗണിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. കൃതി എന്ന പദം അതിന്റെ വ്യാപകമായ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ എല്ലാത്തിനും ഉപയോഗിക്കാം എന്നേയുള്ളു.

പദങ്ങള്‍ ചേര്‍ത്തു വാക്യം ഉണ്ടാക്കുന്ന ക്രമങ്ങള്‍ വ്യാകരണത്തിന്റെ വിഷയമാകുന്നു. സാഹിത്യശാസ്ത്രകാരനു് അതില്‍ പ്രവേശിക്കാന്‍ അവകാശമില്ല. എങ്കിലും രണ്ടു ശാസ്ത്രങ്ങളുടേയും ഉദ്ദേശ്യം വേറെ ആകയാല്‍ പദങ്ങളെപ്പറ്റി ചില സംഗതികള്‍ പ്രകൃതഗ്രന്ഥത്തിലും പ്രസ്താവിക്കേണ്ടതുണ്ടു്. മേല്‍ക്കാണിച്ച യുക്തിപ്രകാരം ഖണ്ഡികമുതലുള്ള കൃതികളെല്ലാം ഇവിടെ പ്രസ്താവയോഗ്യങ്ങളാകുന്നു. എന്നാല്‍ ജാതിവിഭാഗത്തില്‍ ചെയ്തതുപോലെ വര്‍ത്തമാനക്കത്തു്, പ്രസംഗം മുതലായ വിഭാഗങ്ങളെ പ്രത്യേകമെടുത്തു വിവരിക്കേണ്ടിയ ആവശ്യമില്ല. ഇവയ്ക്കുള്ള ഭേദം വലുപ്പഭേദം മാത്രമാണെന്നു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടല്ലോ. പ്രസംഗം എഴുതുന്നതിനുള്ള വിധികള്‍ തന്നെയാണു് ഗ്രന്ഥമെഴുതാനും. അതിനാല്‍ ഏതെങ്കിലും ഒരുവിധം കൃതി ചമയ്ക്കാനുള്ള മാര്‍ഗ്ഗം ഉപദേശിച്ചാല്‍ ശേഷം ഉള്ളതിനും മാര്‍ഗ്ഗം ഉപദിഷ്ടമായി. ഇനി അങ്ങനെയൊരു നിദര്‍ശനമായിരിക്കത്തക്ക കൃതിവിഭാഗം ഏതെന്നാണു നോക്കേണ്ടതു്. അതിലേക്കു പ്രസംഗം എന്നതു് ഉചിതമായിരിക്കും. അതിന്റെ നില മുന്‍‌കാണിച്ച വിഭാഗപരമ്പരയില്‍ മദ്ധ്യസ്ഥാനത്തിലാണല്ലൊ. ഒരു വര്‍ത്തമാനക്കത്താണു് ചമയ്ക്കേണ്ടതെങ്കില്‍ പ്രസംഗത്തിന്റെ തോതു ചുരുക്കിക്കൊള്ളുല. ഒരു ഗ്രന്ഥമാണെങ്കില്‍ കൂട്ടിക്കൊള്ളുക. അതിനാല്‍ പ്രസംഗം എഴുതാനുള്ള മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളെയാണിവിടെ പ്രധാനമായി വിവരിക്കുന്നതു്.

വിവരണത്തില്‍ ചൊന്ന പദ്ധതിതന്നെ പൊതുവെ എല്ലാവക കൃതികള്‍ ചമയ്ക്കുന്നതിനും മതിയാകും. വിഷയവിശകലനം ചെയ്തു്, ആസൂത്രണം തയ്യാറാക്കി, സൂത്രവാക്യങ്ങളേര്‍പ്പെടുത്തി, അവയില്‍ ഓരോന്നും യഥായോഗ്യം വിസ്തരിക്കുക. ഇനി പ്രസ്താവിക്കാനുള്ളതു് പദം, വാക്യം, ഖണ്ഡികയെന്നു കൃതി കെട്ടിച്ചമയ്ക്കാനുള്ള മൂന്നു സാധനങ്ങളില്‍ ഓരോന്നിനേയും സംബന്ധിച്ച ചില നിബന്ധനകളാകുന്നു.

പദം – ശബ്ദശുദ്ധി

മിതവും പരിവാഹിയും:

“മിതം ച സാരം ച വചോ ഹി വാഗ്മിതാ” എന്നു് ഒരു മഹാകവി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കാര്യമായി കുറച്ചു പറകയാണു് വാഗ്മിയുടെ ലക്ഷണം. അല്പയത്നംകൊണ്ടു സാധിക്കാവുന്നതില്‍ മഹാപ്രയത്നം എന്തിനു്? ആവശ്യത്തിലധികം പദം പ്രയോഗിക്കുന്നതു് വക്താവിനു് ഘനക്ഷയവും ശ്രോതാവിനു് (വാചായിതാവിനു്) ഒരവജ്ഞയുമാകുന്നു. അതിനാല്‍ വാക്യങ്ങളില്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടതിലധികം പദങ്ങളുപയോഗിക്കരുതു്. നിഷ്പ്രയോജനമായി പദസംഖ്യ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാത്ത വാക്യം മിതം; ഇതിനു വിപരീതം പരിവാഹി – മിതത്വം പ്രായേണ വാക്യത്തിനു് ഗുണവും, പരിവാഹിത്വം അല്ലെങ്കില്‍ പരിവാഹം ദോഷവുമാകുന്നു.

() പൗനരുക്ത്യം, () വക്രത എന്നു പരിവാഹം രണ്ടുവിധത്തിലുണ്ടു്. ചര്‍വിതചര്‍വണം പോലെ പറഞ്ഞതുതന്നെ പറക പൌനരുക്ത്യം; അതില്‍ പര്യായപദങ്ങളെ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നതു ശബ്ദപൌനരുക്ത്യം.

പ്രസിദ്ധനും കീര്‍ത്തിപ്പെട്ടവനുമായ സ്വാമിസമക്ഷം മുമ്പാകെ വിനയത്തോടും വണക്കത്തോടും കൂടി ബോധിപ്പിക്കുന്ന അപേക്ഷ ഹര്‍ജി.

ഇതില്‍ മിക്ക പദങ്ങളും പുനരുക്തങ്ങളാകുന്നു. പ്രസിദ്ധന്‍, കീര്‍ത്തികേട്ടവന്‍ എന്ന നാമവിശേഷണങ്ങള്‍ രണ്ടിനും അര്‍ത്ഥം ഒന്നുതന്നെ. അതുപോലെ വിനയത്തോടും, വണക്കത്തോടും; (2) സമക്ഷം, മുമ്പാകെ എന്ന രണ്ടുതരം ക്രിയാവിശേഷണങ്ങള്‍ക്കും; അപേക്ഷ, ഹര്‍ജി എന്ന നാമങ്ങള്‍ക്കും.

വേറെ ഉദാഹരണങ്ങള്‍: (1) പഞ്ചപാണ്ഡവന്മാരച്ചുപേരും, (2) സപ്തര്‍ഷികള്‍ ഏഴുപേരും, (3) തിരിച്ചുമടങ്ങി, (4) പുനശ്ച വീണ്ടും അപേക്ഷിക്കുന്നു. (5) നാസികാചൂര്‍ണ്ണപ്പൊടി, (6) കറുത്ത കാര്‍മേഘം.

() പറയാതെതന്നെ സിദ്ധിക്കുന്ന അര്‍ത്ഥത്തെ എടുത്തു പറയുന്നതു് അര്‍ത്ഥപൌനരുക്ത്യം; അവന്‍ മനസ്സുകൊണ്ടു വിചാരിച്ചു് ഒരു വാക്കു പറഞ്ഞു. മനസ്സുകൊണ്ടല്ലാതെ വിചാരിപ്പാനും വാക്കുകൊണ്ടല്ലാതെ പറയാനും കഴിയാത്തതിനാല്‍ ഈ പദം രണ്ടും പുനരുക്തം.

1. കണ്ണുകൊണ്ടു കണ്ടു. 2. വെള്ളം ദാഹിക്കുന്നു. 3. വയറു വിശക്കുന്നു.

ഇത്യാദികളെല്ലാം അര്‍ത്ഥപുനരുക്തത്തിനുദാഹരണം. ‘വാചം ബഭാഷേ’, ‘വാണീമഭാണീല്‍’, ‘വാചമുവാച’ ഇത്യാദി പുനരുക്തപ്രയോഗങ്ങള്‍ ആട്ടക്കഥകളില്‍ മിക്ക ശ്ലോകങ്ങളിലും കാണും. പറയിപ്പിക്ക, കാണിപ്പിക്ക, നേത്രദ്വയങ്ങള്‍ ഇത്യാദി അതാതു രൂപപ്രകാരമുള്ള അര്‍ത്തത്തിന്റെ വിവക്ഷകൂടാതെ പറയിക്ക, കാണിക്ക, നേത്രദ്വയം ഇത്യാദ്യര്‍ത്ഥത്തില്‍ പ്രയോഗിക്കുന്നതു രൂപപൌനരുക്ത്യം എന്നു മൂന്നാമതു് ഒരുവിധം പൌനരുക്ത്യംകൂടി പരിഗണിക്കാം; എന്നാല്‍ ഇതു വ്യാകരണപ്രകാരം തെറ്റാകയാല്‍ ‘ച്യുതസംസ്കാരം’* മറ്റൊരു ദോഷത്തില്‍ അകപ്പെടും.

(ബി) വക്രത: ശിരോവേഷ്ടനപ്രാണായാമം പോലെ വളച്ചുകെട്ടിപ്പറയുന്നതു വക്രത.

ഉദാഹരണം:

വക്രം

സൌന്ദര്യമുള്ളവന്‍.

ഞാന്‍ പറഞ്ഞതായ കാര്യം

ചെയ്യാവുന്നതാകുന്നു.

ആഹാരം ഒരാണ്ടു 365 ദിവസവും ആവശ്യമുള്ളതാകുന്നു.

“യോഗിമാര്‍ സതതം പൊത്തും
തുഞ്ചത്തെത്തള്ളയാരഹോ
നാഴിയില്‍ പാതിയാടീല
പലാകാശേന വാ ന വാ.”

അവക്രം

സുന്ദരന്‍.

ഞാന്‍ പറഞ്ഞ കാര്യം.

ചെയ്യാം.

ആഹാരം നിത്യം ആവശ്യമുള്ളതാകുന്നു.

മൂക്കത്തെ അമ്മമാര്‍ ഉരിയാടീല്ല,

ബഹുമാനം കൊണ്ടോ അല്ലയോ.

മിതത്വം ഗുണം, പരിവാഹം ദോഷം എന്നു പറഞ്ഞതു് സാര്‍വ്വത്രികമായ ഒരു നിയമമല്ല; ചില സ്ഥലങ്ങളില്‍ നേരേ മറിച്ചു തന്നെയും വരാം. ‘അതി സര്‍വ്വത്ര വര്‍ജ്ജയേല്‍’ എന്ന ഉപദേശപ്രകാരം മിതത്വം അധികപ്പെട്ടാല്‍ അതു വലിയ ദോഷമാകും. പാണിനീസൂത്രം, കുറല്‍, ബേക്കണ്‍ന്റെ പ്രസംഗങ്ങള്‍ ഇത്യാദികളില്‍ അക്ഷരച്ചുരുക്കം ദോഷത്തിന്റെ നിലയില്‍ ആയിപ്പോയിട്ടുണ്ടു്. പദങ്ങളെ ചുരുക്കുന്നതില്‍ ഏറെ ദൃഷ്ടിവെച്ചാല്‍ സ്ഫുടതയ്ക്കു കുറവുവരും എന്നൊരു ദോഷമുണ്ട്‌; അതിനാല്‍ അര്‍ത്ഥവ്യക്തിക്കു ഹാനിവരാതിരിക്കുന്നിടത്തോളമേ മിതത്വം ഗുണമാകയുള്ളു.

*ച്യുതസംസ്കാരം എന്ന ദോഷം ഭാഷാഭൂഷണത്തില്‍ എടുത്തിട്ടുണ്ടു്. ഇവിടെ എടുത്തിട്ടുള്ള ദോഷങ്ങളെല്ലാം ആ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളവയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നതുതന്നെ. ഭാഷാഭൂഷണത്തില്‍ പരിഗണിച്ചിട്ടുള്ള ദോഷങ്ങളില്‍ ഗദ്യത്തെ അധികമായി ബാധിക്കുന്നവ മാത്രം ഇവിടെ എടുക്കുകയാണു ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.

പരിവാഹം ദോഷമാകാത്ത സ്ഥലങ്ങള്‍:

ഒട്ടുമേ അര്‍ത്ഥഭേദമില്ലാതെ രണ്ടു പര്യായപദം കാണുന്നതു് അപൂര്‍വ്വമാകുന്നു. മുന്‍ കാണിച്ച ഉദാഹരണത്തില്‍ത്തന്നെ ‘വിനയത്തോടും വണക്കത്തോടും’ എന്ന പുനരുക്തം വലിയ ദോഷമാകുന്നതല്ല. വിനയത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടാത്ത ചില അംശങ്ങള്‍ വണക്കത്തില്‍ ഉണ്ടെന്നുവരാം. ഇതുപോലെ ഒരുവനെപ്പറ്റി ‘ഇവന്‍ അടക്കവും ഒതുക്കവും ഉള്ള ആളാണു്’ എന്നു പറയാറുണ്ടു്. പ്രേമം, പ്രണയം, രാഗം എന്നു മൂന്നും സാധാരണയില്‍ പര്യായങ്ങളായി ഗണിക്കപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും ‘പ്രേമം പരം പ്രണയമീടുറ്റ രാഗം …’ (മാലതീമാധവം) ഇത്യാദി പ്രയോഗങ്ങളില്‍ ഓരോന്നിനും അര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഈഷദീഷദ്വ്യത്യാസമുണ്ടു്.

‘ഞാന്‍ എന്റെ കണ്ണുകൊണ്ടു കണ്ടതാണു്’ എന്നും മറ്റും പ്രയോഗിക്കുന്നതു് ഒരു സംഗതിയെ ബലപ്പെടുത്താന്‍ വേണ്ടിയാകയാല്‍ ദോഷമല്ലെന്നു മാത്രമല്ല, മറിച്ചു് ഗുണവുമുണ്ടായിരിക്കും. ‘മധുരമായ വാക്കു പറഞ്ഞു’ എന്നോ മറ്റോ വിശേഷണം ചേര്‍ക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്നിടത്തും അര്‍ത്ഥപൌനരുക്തമില്ല; കഠിനമായ വിഷയത്തെ വിശദീകരിപ്പാന്‍ വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന വിവരണങ്ങളിലും ഭംഗി മാറ്റിപ്പറയുന്നിടത്തും പൌനരുക്ത്യം ഗണിക്കേണ്ടതില്ല.

ഉപചാരം, ഔദ്ധത്യപരിഹാരം, ആത്മരക്ഷയ്ക്കുള്ള കരുതല്‍, അലങ്കാരം മുതലായതിനുവേണ്ടി ചെയ്യുന്ന വളച്ചുകെട്ടു് അലങ്കാരമായിരിക്കും. “ഏതൊരു രാജര്‍ഷിവംശമാണു് ഭവാനാല്‍ അലങ്കരിക്കപ്പെടുന്നതു്? ഏതു ദേശമാണു് ഭവാന്റെ അസന്നിധാനത്തില്‍ ഉല്‍ക്കണ്ഠിതജനകമാക്കിച്ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു്? എന്തു സംഗതിവശാലാണു് സുകുമാരനായിരിക്കുന്ന ഭവാന്‍ ആത്മാവിനെ തപോവനസഞ്ചാരപരിശ്രമത്തിനു പാത്രമാക്കിച്ചെയ്യുന്നതു്?”

ശാകുന്തളത്തില്‍ അനസൂയ രാജാവിനോടു ചോദിക്കുന്നതാണിതു്. “അങ്ങേടെ കുലമേതു്? എവിടെനിന്നു വരുന്നു?എന്തിനായിട്ടു് ഇവിടങ്ങളില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്നു? “ എന്നു നേരെ ചോദിക്കാതെ ഇത്രയും വളച്ചുകെട്ടിയതു് രാജാവിന്റെ പേരിലുള്ള ഗൌരവാതിശയത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കാനായാല്‍ ഇതു് ഉപചാരം പ്രമാണിച്ചുള്ള വക്രതയ്ക്കുദാഹരണം. ഖണ്ഡനങ്ങളില്‍ ‘ഈ സംഗതി തെറ്റാകുന്നു’ എന്നു പറയേണ്ടിടത്തു് ‘ഈ സംഗതിയില്‍ കുറെ ആലോചിക്കേണ്ടതുണ്ടു്’ എന്നും മറ്റും സ്വരം താഴ്ത്തിപ്പറയുന്നതു് ഔദ്ധത്യപരിഹാരത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള വക്രതയാകുന്നു. പ്രാചീനചരിത്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍കൊണ്ടു് ഊഹിക്കുക, ഭാവികാര്യങ്ങളെ ഉല്ലേഖിക്കുക മുതലായതില്‍ യുക്തികള്‍ക്കു് എത്രതന്നെ പ്രാബല്യമിരുന്നാലും സ്വാഭിപ്രായങ്ങളെ ഖണ്ഡിതമായി പറയാതെ ചാഞ്ഞും ചരിഞ്ഞും നില്‍ക്കേണ്ടതായി വരും; ഇവിടെയും വക്രത ദോഷമാകുന്നതല്ല. ചമല്‍ക്കാരത്തിനുവേണ്ടി ചെയ്യുന്ന വളച്ചുകെട്ടു് പര്യായോക്തം എന്ന അലങ്കാരമാകുന്നു.

പ്രചാരലുപ്തം:

വളര്‍ന്നുവരുന്ന ഒരു വൃക്ഷത്തില്‍ വെള്ളില കൊഴിഞ്ഞു തളിരുകള്‍ വരും പോലെ ജീവല്‍ഭാഷകളില്‍ ചില പദങ്ങള്‍ ആരുമുപയോഗിക്കാതെ ക്ഷയിക്കയും അതുകളുടെ സ്ഥാനത്തില്‍ പുതിയ പദങ്ങളേര്‍പ്പെടുകയും ഉണ്ടാകാറുണ്ടു്. എന്നാല്‍ വൃക്ഷത്തിലെ വെള്ളിലകള്‍ കൊഴിഞ്ഞുകഴിഞ്ഞാല്‍ അവയെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനു് ആരും ശ്രദ്ധിക്കായ്കയാല്‍ അവ നശിച്ചുപോകുന്നു. ഭാഷയിലെ പദങ്ങളാകട്ടെ, അതാതു കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ഗ്രന്ഥകാരന്മാരുടെ കൃതികളിലും നിഘണ്ടുക്കളിലും രക്ഷപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. അതിനാല്‍ അവയ്ക്കു നിശ്ശേഷമായ വിനാശം വരുന്നില്ല; അവയ്ക്കു നടപ്പു് അല്ലെങ്കില്‍ പ്രചാരം ലുപ്തമായി എന്നേയുള്ളു. ഇങ്ങനെയുള്ള പദങ്ങള്‍ക്കാണു് ഇവിടെ പ്രചാരലുപ്തം എന്നു പേരിട്ടതു്. കൃഷ്ണഗാഥ, കണ്ണശ്ശരാമായണം മുതലായ പഴയ ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ ധാരാളമായി പ്രയോഗിച്ചിട്ടുള്ള പലേ പദങ്ങളും ആധുനിക മലയാളത്തില്‍ നടപ്പില്ലാത്തവയായി ചമഞ്ഞിട്ടുണ്ടു്. അങ്ങനെയുള്ള പദങ്ങളില്‍ ചിലതു താഴെ ചേര്‍ക്കുന്നു.

അക്കി = അഗ്നി.

ഒപ്പു് = തുല്യത.

പട്ടാങ്ങു് = സത്യം.

നണ്ണുക = വിചാരിക്കുക.

ആനായര്‍ = ഗോപാലന്മാര്‍.

ഒണ്ണുതലാര്‍ = സുന്ദരിമാര്‍.

കുറള്‍ = വാമനന്‍.

എകിറു് = പല്ലു്, തേറ്റ.

ഇനിയ = മധുരമായ.

ഉറും = ഉള്ള.

ഗുണമുടെ = ഗുണമുള്ള.

ആകം = അകം.

വേന്തര്‍ = രാജാക്കന്മാര്‍.

വെന്നി = ജയം.

അനത്തും = മുഴുവനും.

എന്നുവേണ്ടആധുനികമലയാളത്തിന്റെപിതൃസ്ഥാനംവഹിക്കുന്നസാക്ഷാല്‍ എഴുത്തച്ഛന്റെ തന്നെ ചില പ്രയോഗങ്ങള്‍ പ്രചാരലുപ്തങ്ങളായിപ്പോയിട്ടുണ്ടു്. നിഷേധനാമാംഗം അല്ലെങ്കില്‍ മറുപേരെച്ചം എന്നു വ്യാകരണത്തില്‍ പറയുന്ന ‘വരാത്ത’ ‘പോകാത്ത’, ‘ചെയ്തിട്ടില്ലാത്ത’ ഇത്യാദിരൂപങ്ങളെ എഴുത്തച്ഛന്‍ ‘വരാത ‘ ‘പോകാത’ ചെയ്തിട്ടില്ലാതെ’ ഇത്യാദിയായി തകാരത്തിനു് ദ്വിത്വം കൂടാതെയാണു പ്രയോഗിച്ചിട്ടുള്ളതു്.

പ്രചാരലുപ്തങ്ങളായ പദങ്ങളെ പദ്യങ്ങളില്‍ അപൂര്‍വ്വമായി കവികള്‍ പ്രയോഗിച്ചുകാണുമെങ്കിലും ഗദ്യങ്ങളില്‍ അതുകളെ ഒരിക്കലും പ്രയോഗിച്ചുകൂടാ. നാണയങ്ങള്‍ക്കുള്ളതുപോലെ ആണു് പദത്തിനും വില. നടപ്പുള്ളിടത്തോളം കാലം അതു് എവിടേയും ചെല്ലും; ഇല്ലാതായാല്‍ അലങ്കാരത്തിനേ കൊള്ളുകയുള്ളു. ഇതിനു പുറമേ പദ്യങ്ങളില്‍ മാത്രം പ്രയോഗിക്കാറുള്ള ചില പദങ്ങളുണ്ടു്. ‘ചെഞ്ചെമ്മെ, പരിചൊടു … അളവില്‍, (അനുപ്രയോഗമായ) ഇടുക, ആര്‍ന്ന, ആളും, ഓര്‍ക്കില്‍, പാര്‍ത്താല്‍, കേള്‍, കേട്ടാലും, പൊയ്യല്ല’ ഇത്യാദി. ഇതുകളേയും ഗദ്യഗ്രന്ഥകാരന്മാര്‍ ഉപയോഗിക്കരുതു്. ഇതുകള്‍ക്കു വാക്യാലങ്കാരം എന്നു പേരിടാം.

ദേശ്യവും പരകീയവും:

വ്യാകരണത്തില്‍ ശബ്ദങ്ങളെ ആഭ്യന്തരം എന്നും ബാഹ്യം എന്നും രണ്ടായി പിരിച്ചിട്ടു് ആഭ്യന്തരത്തിനു് സ്വന്തം, സാധാരണ, ദേശ്യം എന്നു മൂന്നും; ബാഹ്യത്തിനു് തത്ഭവം, തത്സമം എന്നു രണ്ടും ഉള്‍പ്പിരിവുകള്‍ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടു്.

ഉദാഹരണങ്ങള്‍:

–പട്ടിക

സ്വന്തം:- വെള്ളം, അച്ഛന്‍, പനി (ജ്വരം), മുണ്ടു് = (വസ്ത്രം) നീരു ശോഫം, തോട, ഓമന, തൊണ്ണ

സാധാരണം:- മഴ (തമിഴ് – കര്‍ണ്ണാടകം), മാടം (ത. – കര്‍ണ്ണാ. തുളു), വടി (ത. കര്‍ണ്ണാ.തുളു), വാണി (ത., കര്‍ണ്ണാ., തുളു.), അട്ട (ത., കര്‍ണ്ണാ., തുളു.) നല്‍ (തമിഴു - കര്‍ണ്ണാ.), നോവുക (തമിഴു, കര്‍ണ്ണാ.), ഒരുങ്ങുക (ത., തെലുങ്കു), കവിടി (ത. – ക. – തുളു) കൊണ്ടല്‍ (തമിഴു), ഗഡു (ക. – തുളു – തെലു.), ചിപ്പി (തമിഴ് – തെ – ക.) നെല്ലു (തമി. – തുളു – ക)

ദേശ്യം:- അപ്പ – അപ്പു

–പട്ടിക

ഇവയില്‍ ദേശ്യം എന്ന ഇനത്തിലുള്‍പ്പെട്ട പദങ്ങളെ കഴിയുന്നതും ഉപയോഗിക്കാതെ സൂക്ഷിക്കണം. ഗ്രന്ഥം ചമയ്ക്കുന്നതു് മലയാളികള്‍ക്കു പൊതുവെ വായിക്കുന്നതിനാണല്ലോ. ഒരുദേശത്തുമാത്രം നടപ്പുള്ള പദങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ചാല്‍ ശേഷമുള്ളവര്‍ക്കു് അതു രസിക്കയില്ല. എന്നാല്‍ ദേശ്യപദങ്ങളും മഹാകവിപ്രയോഗംകൊണ്ടു പ്രചാരം ലഭിച്ചു്, സര്‍വ്വദേശസാധാരണങ്ങളായിത്തീരാറുണ്ടു്. ‘നാടാടെ’ എന്ന പദം വടക്കര്‍ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതു് ഇയ്യിടെ തെക്കരുടെ ഇടയിലും നടപ്പായിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ദേശ്യമല്ലെന്നു സര്‍വ്വസമ്മതം വരുന്നതുവരെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ പ്രസംഗമെഴുതുമ്പോള്‍ ആവക പദങ്ങളെ കഴിയുന്നിടത്തോളം പരിഹരിക്കണം. ഭാഷാന്തരശബ്ദങ്ങളെയാണു് ‘ബാഹ്യം’ എന്ന ഇനത്തില്‍ ചേര്‍ത്തിരിക്കുന്നതു്. എല്ലാ വീട്ടുകാര്‍ക്കും അയല്‍ക്കാര്‍വശം പണം വാങ്ങേണ്ടുന്ന ആവശ്യം നേരിടുന്നതുപോലെ എല്ലാ ഭാഷകള്‍ക്കും പരിചിതഭാഷാന്തരങ്ങളില്‍നിന്നു പദങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കേണ്ടിവരും. ഇതര ഭാഷയില്‍നിന്നു ശബ്ദമെടുത്തു് അതിനു സ്വഭാഷയിലെ വ്യാകരണശട്ടങ്ങളനുസരിച്ചു് ഉച്ചാരണത്തിലും രൂപത്തിലും മാറ്റങ്ങള്‍ ചെയ്തു് ദത്ത്പുത്രനെപ്പോലെ തറവാട്ടില്‍ ചേര്‍ത്തിട്ടുള്ള പദങ്ങള്‍ക്കാണു് ‘തത്ഭവം’ എന്നുപേര്‍. യാതൊരു ഭേദവും ചെയ്യാതെ യഥാസ്ഥിതരീതിയില്‍ത്തന്നെ നിത്യനായ ഒരു അതിഥിയെപ്പോലെ സ്വഭാഷയില്‍ പെരുമാറുന്ന ഭാഷാന്തരപദമാണു് തത്സമം. ഇങ്ങനെ രണ്ടു വകയിലുള്ള ബാഹ്യപദങ്ങളും ഉപയോഗാര്‍ഹങ്ങളാകുന്നു.

ഇതു കൂടാതെ മോടിക്കും അന്തസ്സിനും പ്രൌഢിക്കും ഗാംഭീര്യത്തിനും മറ്റുംവേണ്ടി ചിലര്‍ പ്രസിദ്ധിയുള്ള മലയാളപദങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ചു്, അതുകളുടെ സ്ഥാനത്തു് സംസ്കൃതപദങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കാരുണ്ടു്. ഈവക പദങ്ങള്‍ക്കാണു് പരകീയം എന്ന പേര്‍ ചെയ്തതു്. പരകീയപദങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുന്നതു വളരെ കരുതി വേണം. അന്യഭാഷകളില്‍നിന്നും പദം സ്വീകരിക്കുന്നതു് അയല്‍ക്കാരോടു കടം വാങ്ങുന്നതിനു തുല്യമാണെന്നു പറഞ്ഞുവല്ലോ. അതിനാല്‍ ഭാഷാന്തരപദങ്ങളെ ആവശ്യംകൂടാതെ ഉപയോഗിച്ചാല്‍ ആഡംബരത്തിനുവേണ്ടി കടം വാങ്ങിയാലുള്ളതുപോലെ കെടുതലുണ്ടു്. എന്നാല്‍ തക്കതായ ആവശ്യം പ്രമാണിച്ചു കടം വാങ്ങുന്നതില്‍ യാതൊരാക്ഷേപവുമില്ല. അങ്ങനെയുള്ള അവസരങ്ങളില്‍ പ്രധാനപ്പെട്ടവ താഴെ കാണിക്കുന്നു:

സാമാന്യനിര്‍ദ്ദേശം: മരം എന്നതു് ഒരു ജാതി. അതില്‍ മാവു്, പിലാവു്, തേക്കു്, ആഞ്ഞിലി മുതലായ അവാന്തരജാതികള്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. ഓരോ അവാന്തരജാതിയിലും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകമുള്ള മാവു മുതലായവയുണ്ടു്. ഇതുപോലെ ആന, കടുവാ, പുലി മുതലായവയെ ‘നാല്‍ക്കാലി’ എന്ന ഒരു ജാതിയില്‍ ചേര്‍ക്കാം. ഇങ്ങനെയുള്ള ജാതികല്പന ഭാഷയില്‍ എല്ലായിടത്തും കാണുകയില്ല. പ്രാണികളില്‍ മനുഷ്യനെ മാത്രം ഒഴിച്ചുള്ളവയെ ചേര്‍ത്തു പറവാന്‍ ഒരു ജാതി അല്ലെങ്കില്‍ സാമാന്യശബ്ദം ഭാഷയിലില്ല. സംസ്കൃതത്തില്‍ അതിലേക്കു് തിര്യക്കു് എന്നൊരു പദമുണ്ടു്. ഇതുപോലെ മുട്ടവിരിഞ്ഞുണ്ടാകുന്ന പ്രാണികള്‍ക്കു് ‘അണ്ഡജം’ എന്നും, നേരെ പ്രസവിച്ചുണ്ടാകുന്നവയ്ക്കു് ‘ജരായുജം’ എന്നും ഉള്ള ജാതിവിഭാഗം സംസ്കൃതത്തില്‍ നിന്നെടുക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്മണ്ണം തന്നെ മരം, ചെടി, പുല്ലു്, വള്ളി മുതലായവയെ കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കുന്നതിനു് ‘ഉത്ഭിജം’ എന്ന സംസ്കൃതപദം വേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ സാമാന്യനിര്‍ദ്ദേശത്തിനുവേണ്ടി പരകീയപദം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു വിരോധമില്ല.

രൂപനിഷ്പത്തിസൌകര്യം: മലയാളം ഒരു സ്വതന്ത്രഭാഷ അല്ലാത്തതിനാല്‍ നാമം, കൃതി, ഭേദകം എന്നു പ്രാധാന്യേന മൂന്നുവിധമുള്ള പദങ്ങള്‍ക്കെല്ലാം കൃത്തദ്ധിതരൂപങ്ങളില്ല.

നാമം – മടി

തദ്വത്തദ്ധിതന്‍ – മടിയന്‍

ഭേദകം – വെള്‍

തന്മാത്രതദ്ധിതന്‍ – വെണ്മ

കൃതി – അറി

കൃതികൃത്തു് – അറിവു്

കൃത്യരൂപം – അറിയേണ്ടും

കാരകരൂപം – അറിവോന്‍

ഇങ്ങനെ ഏതാനും ചില നാമകൃതിഭേദകങ്ങള്‍ക്കു് അതാതു രൂപങ്ങള്‍ ഉണ്ടെങ്കിലും എല്ലാ ശബ്ദങ്ങള്‍ക്കും ഒന്നുപോലെ ഈവക രൂപങ്ങള്‍ കാണുകയില്ല. എന്നാല്‍ മേല്‍ വിവരിക്കാന്‍പോകുന്ന പ്രയോഗഭംഗികളിലും മറ്റും ഒരേ ശബ്ദത്തെത്തന്നെ പല രൂപങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കേണ്ടതായിവരുന്നുണ്ടു്. അതിനാല്‍ രൂപനിഷ്പത്തിസൌകര്യത്തിനുവേണ്ടി സംസ്കൃതപദങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കാം.

എങ്ങനെ എന്നാല്‍:

വച്‌ – വക്താ, വചനം, വാക്, വാക്യം, വാക്തൃത്വം, വാഗ്മി, വാഗ്മിതാ.

ജ്ഞ – ജ്ഞാതാ, ജ്ഞാനം, ജ്ഞേയം, ജ്ഞാതൃത്വം.

സ്ഥൂലം – സ്ഥൂലതരം, സ്ഥൂലതമം, സ്ഥൂലത, സ്ഥൌല്യം.

രാജാ – രാജ്ഞി, രാജകീയം, രാജത്വം, രാജ്യം, രാജന്യന്‍, നാജനൃകം, രാജകം.

മലം – മലിനം, മാലിന്യം.

സര്‍വ്വം – സര്‍വ്വത്ര, സാര്‍വ്വത്രികം, സര്‍വ്വദാ, സാര്‍വ്വദികം.

പ്രൌഢി അല്ലെങ്കില്‍ മോടി: ആറു്; അരുവി, മല, കാടു്, കെട്ടിടം മുതലായ കാഴ്ചകള്‍ക്കു് നേരെ ചെന്നു കാണുമ്പോള്‍ ഉള്ളതിലധികം ഒരു മോടി, പകിട്ടു് അല്ലെങ്കില്‍ പ്രകാശവിശേഷം അതുകളെ പടത്തില്‍ നോക്കുമ്പോള്‍ നമുക്കു തോന്നാറുണ്ടല്ലോ; അതുപോലെതന്നെ കവിവാക്യത്തില്‍ പ്രതിഫലിച്ചുകാണുമ്പോഴും അതുകള്‍ക്കു് ആഹാര്യശോഭ അല്ലെങ്കില്‍ വാസ്തവത്തിലധികമായ ഒരു ശോഭ തോന്നേണ്ടതുണ്ടു്. ആഹാര്യം എന്ന പദത്തിനു കൃത്രിമം (കെട്ടിച്ചേര്‍ത്തുണ്ടാക്കുന്നതു്) എന്നര്‍ത്ഥമാണു്. ആഹാര്യശോഭയെ ചിത്രകാരന്‍ ചായങ്ങള്‍കൊണ്ടും, ഉഴിച്ചില്‍കൊണ്ടും ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ കവി പദങ്ങള്‍കൊണ്ടും, അതുകള്‍ കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കുന്നതിലുള്ള സാമര്‍ത്ഥ്യംകൊണ്ടും സാധിക്കേണ്ടതാകുന്നു. ഇതിലേക്കു് നാം നിത്യം ഗൃഹങ്ങളില്‍ പെരുമാറി തേയ്മാനം വന്ന പദങ്ങള്‍ മതിയാവുകയില്ല. പുതിയ പദങ്ങളെ ഭാഷാന്തരങ്ങളില്‍നിന്നു തല്‍ക്കാലോപയോഗത്തിലേക്കു് ഇരവല്‍ വാങ്ങേണ്ടിവരും. അതിനാല്‍ അടിയന്തിരങ്ങള്‍ നടത്തുന്നതിനു് അയല്‍‌വീട്ടില്‍നിന്നു പാത്രങ്ങള്‍ വാങ്ങും‌പോലെ ഈവക അവസരങ്ങളില്‍ സംസ്കൃതത്തില്‍നിന്നു പദങ്ങള്‍ എടുത്തുപയോഗിക്കാം.

ഉദാഹരണം:

സംസ്കൃതം – ഭാഷ

ഝിലിഝങ്കാരനാദിതമായ കാന്താരമദ്ധ്യം – ചീവീടു ചിലയ്ക്കുന്ന ഒച്ചയുള്ള കൊടുങ്കാട്ടിന്റെ നടുവു്

ബിംബാധരചുംബനം – തൊണ്ടിപ്പഴം പോലുള്ള ചുണ്ടില്‍ ഉമ്മവെയ്ക്കുക

കുമുദാമോദമേദുരമായ ശീതവാതം – ആമ്പലിന്റെ മണമുള്ള കുളിരുകാറ്റു്.

ബാലാതപോന്മീലിതമായ അരവിന്ദം പോലെ സുന്ദരം – ഇളം വെയിലത്തു വിടരുന്ന താമര പോലെ അഴകുള്ള.

ഗൌരവം അല്ലെങ്കില്‍ അന്തസ്സ്: പരകീയപദപ്രയോഗത്തിന്റെ ആവശ്യകതയ്ക്കുള്ള യുക്തി മൂന്നാം ഇനത്തിനു ചൊന്നതുതന്നെയാണു് ഈ നാലാം ഇനത്തിനും പ്രൌഢിക്കും ഗൌരവത്തിനുമുള്ള താരതംയം പ്രമാണിച്ചുമാത്രം രണ്ടായിപ്പിരിച്ചതേയുള്ളു. ജാത്യാലുള്ള മേന്മയെ ഗണിക്ക മാത്രം ചെയ്യുന്നിടത്തു ഗൌരവം; ഇല്ലാത്ത മേന്മ ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുന്നിടത്തു പ്രൌഢി എന്നു രണ്ടിനും ഭേദം. പുഴകള്‍, ഊറ്റുകള്‍, മലകള്‍ ഇത്യാദി ശബ്ദങ്ങള്‍; ഗംഗാ, വര്‍ക്കലക്കടല്‍ക്കരയ്ക്കുള്ള ഊറ്റു്, ഹിമവാന്‍ മുതലായവയെപ്പറ്റി പറയുമ്പോള്‍ ഉപയോഗിച്ചാല്‍ അതുകളുടെ ഗൌരവത്തിനു മതിയാവുകയില്ല. അതിനാല്‍ നദി, തീര്‍ത്ഥം, പര്‍വ്വതം ഇത്യാദി സംസ്കൃതപദങ്ങള്‍ തന്നെ പ്രയോഗിക്കണം. ഇതുപോലെ രാജചിഹ്നങ്ങളായ ഛത്രചാമരങ്ങള്‍ക്കും മറ്റും കുട, വിശറി ഇത്യാദി ഭാഷാപദവ്യവഹാരം ചെയ്താല്‍ അര്‍ത്ഥം തന്നെ സ്ഫുടമാവുകയില്ല. നിത്യം രാവിലെ അമ്പലത്തില്‍ കുളിച്ചുതൊഴുതിട്ട്‌ എന്നെ വന്നു കാണാറുണ്ടായിരുന്ന ഒരു സാധുമനുഷ്യനോടു് ഒരു ദിവസം അയാള്‍ താമസിക്കാനുള്ള കാരണം ഞാന്‍ ചോദിച്ചതില്‍ ആ ഭക്തന്‍, അന്നു് ക്ഷേത്രത്തില്‍ എന്തോ വിശേഷമുണ്ടായിരുന്നതിനാല്‍ തൂമ്പില്‍നിന്നു വരുന്ന വെള്ളം കിട്ടാന്‍ അമാന്തിച്ചുപോയതിനാലാണു് തനിക്കു കാലതാമസം വന്നതെന്നുത്തരം പറകയുണ്ടായി. ഇയാള്‍ക്കു ഭക്തിക്കു ലേശം കുറവുള്ള ആളല്ലെന്നു് എനിക്കു നല്ല ബോധമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ‘തീര്‍ത്ഥം’ എന്നു പറയാതെ’ തൂമ്പില്‍നിന്നു വരുന്ന വെള്ളം’ എന്നു് കണ്ട സംഗതി വിളിച്ചുപറഞ്ഞപ്പോള്‍ ക്ഷണനേരത്തേക്കു് ഇയ്യാള്‍ ഭക്തവേഷധാരി മാത്രമായിരിക്കുമോ എന്നു ഞാന്‍ സംശയിച്ചുപോയി.

മലയാളത്തില്‍ ഉപചാരവാക്കുകള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നതില്‍ പല താരത‌മ്യങ്ങളും ഉണ്ടു്. ചില സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ സ്ഥാനമാനങ്ങളുടെ നില ഇന്നതെന്നു ഖണ്ഡിച്ചു പറവാന്‍ സാധിക്കാതെവരും. ഈവക ദുര്‍ഘടങ്ങളും പരകീയപദപ്രയോഗംകൊണ്ടു പരിഹരിക്കാം. വീടു്, ഇല്ല, മന, മഠം, കോയിക്കല്‍, കോവിലകം, കൊട്ടാരം ഇതിലേതാണു് ഒരു പ്രകൃതത്തില്‍ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതെന്നു നിശ്ചയമില്ലാതെവന്നാല്‍ അവിടെ ഒന്നും വേണ്ട, ‘ഗൃഹം’ എന്ന സംസ്കൃതപദം പ്രയോഗിച്ചാല്‍ ഒരാക്ഷേപത്തിനും വകയില്ല. ഇതുപോലെ ‘ഉത്തരവു്’ എന്നോ ‘സമാധാനം’ എന്നോ പരിച്ഛേദിക്കാതെ കഴിക്കുന്നതിനു് ‘ലെട്ടര്‍’ എന്നോ ‘പത്രിക’ എന്നോ പറയാം. ദക്ഷിണ, കൂലി, ശമ്പളം എന്നൊന്നും വിവരപ്പെടുത്താതെ ‘പ്രതിഫലം’ എന്നു് ഉപയോഗിക്കാം.

നൂതനശബ്ദസൃഷ്ടി: പ്രകൃതിയുടെ രഹസ്യങ്ങളെ ആരാഞ്ഞറിഞ്ഞു് തദീയശക്തികളെ ജനോപകാരത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടു വരുന്ന ഇക്കാലത്തില്‍ പുതിയ പുതിയ വസ്തുക്കള്‍ നിത്യമെന്നപോലെ ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പുതിയ വസ്തുക്കളെ കുറിക്കുന്നതിനു പുതിയ ശബ്ദങ്ങളും വേണ്ടിവരുന്നു. അതിനാല്‍ നൂതനശബ്ദങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടുന്ന ആവശ്യം ആധുനികഭാഷകള്‍ക്കെല്ലാം നേരിട്ടിട്ടുണ്ടു്. പുതിയ സാധനങ്ങളെ നിര്‍മ്മിക്കുന്നതു പാശ്ചാത്യവര്‍ഗ്ഗക്കാരാണു്. അവര്‍ പ്രായേണ തങ്ങളുടെ മൂലഭാഷകളായ ‘ലത്തീന്‍’, ‘ഗ്രീക്കു്’ എന്ന രണ്ടു ഭാഷകളിലെ ധാതുക്കളെക്കൊണ്ടു് ആവശ്യപ്പെട്ട ശബ്ദങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. യൂറോപ്പില്‍ ഗ്രീക്കു്, ലത്തീന്‍ ഭാഷകള്‍ക്കുള്ള സ്ഥാനം ഇന്ത്യയില്‍ സംസ്കൃതമാണു് വഹിക്കുന്നതു്. അതിനാല്‍ പുതിയ സാധനങ്ങള്‍ക്കു് ഉചിതമായി നാമകരണം ചെയ്യുന്നതു് സംസ്കൃതംകൊണ്ടേ സാധിക്കയുള്ളു. എങ്ങനെയെന്നാല്‍:

വൈദ്യുതി = Electricity

സ്വനഗ്രാഹിണി = Gramaphone

ഘര്‍മ്മമാത്ര = Thermometre

ദൂരദര്‍ശിനി = Telescope

ഈ വിഷയത്തില്‍ ഉദാഹരണങ്ങളുടെ എണ്ണം വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടാവശ്യമില്ല. ഇംഗ്ലീഷില്‍നിന്നു ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളെ തര്‍ജ്ജമ ചെയ്യാന്‍ പുറപ്പെട്ടിട്ടുളവര്‍ക്കൊക്കെയും അനുഭവസിദ്ധമാകുന്നു, സാങ്കേതികശബ്ദങ്ങളെ ശേഖരിക്കുന്നതിനുള്ള മഹത്തായ ക്ലേശം. ഭാഷാഭിമാനികളായ പലേ ബി. എ. ക്കാര്‍ക്കും വേണ്ടി സാങ്കേതികശബ്ദസൃഷ്ടിഭാരം ഈ ഗ്രന്ഥകാരന്‍ നിര്‍വ്വഹിച്ചിട്ടുണ്ടു്. നൂതനസാങ്കേതികശബ്ദനാണിഭങ്ങളെ ആവശ്യം‌പോലെ അടിച്ചെടുക്കുന്നതിലേക്കു ഞാന്‍ ഒരു കമ്മട്ടം ചെറിയ തോതില്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടു്. ഈ ചുമതലയേറിയ ഭാരം വഹിക്കുന്നതിനു് എന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതു് അതാതു തര്‍ജ്ജമക്കാരെ സഹായിക്കാമെന്നുള്ള പരോപകാരശ്രദ്ധയും നൂതനശബ്ദസൃഷ്ടി ഒരുവന്‍‌തന്നെ ചെയ്യുന്നതായാല്‍ ആവകശബ്ദങ്ങള്‍ക്കു് ഐകരൂപ്യം ഉണ്ടായിരിക്കാന്‍ സൌകര്യാതിശയമുണ്ടാകുമെന്നുള്ള വിചാരവുമാകുന്നു.

ഈ പ്രസ്താവത്തില്‍ സാങ്കേതികശബ്ദസ്വീകാര്യത്തെപ്പറ്റി പ്രബലമായ ഒരു പക്ഷഭേദമുള്ളതിനെക്കുറിച്ചു സ്വല്പമെങ്കിലും പ്രസംഗിക്കാതിരിക്കുന്നതിനു മനസ്സു സമ്മതിക്കുന്നില്ല. സാങ്കേതികശബ്ദങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനു് ഏതായാലും സ്വന്തഭാഷയിലെ പ്രകൃതിപ്രത്യയങ്ങളെക്കൊണ്ടു സാധിക്കയില്ല; ആ സ്ഥിതിക്കു് എന്തിനും സംസ്കൃതത്തിന്റെ മാധ്യസ്ഥ്യത്തിനു പോകുന്നു? ഇംഗ്ലീഷില്‍നിന്നുതന്നെ നേരേ എടുക്കരുതോ? അങ്ങനെ ചെയ്താല്‍ ആവകപ്പദങ്ങള്‍ക്കു് ഇന്‍ഡ്യയിലെന്നല്ല, ലോകമൊട്ടുക്കു പ്രചാരമുള്ളതിനാല്‍ സാര്‍വ്വത്രികത്വം ലഭിക്കും എന്നൊരു ഗുണം കൂടിയുണ്ടല്ലോ; എന്നു മാത്രമല്ല മലയാളികളിലും ഇംഗ്ലീഷ് പരിജ്ഞാനമുള്ളവര്‍ക്കു് അതുകള്‍ പരിചയപ്പെട്ടവയാകയാല്‍ അതുകളുടെ അര്‍ത്ഥം ഗ്രഹിക്കേണ്ടുന്ന ശ്രമം കൂടാതെ കഴിയുകയും ചെയ്യും. ഇതാണു് പ്രകൃതപക്ഷക്കാരുടെ യുക്തി. ഇവരുടെ വാദം ന്യായാനുസൃതമാകയാല്‍ അതിനെ സ്വീകരിക്കാമായിരുന്നു. പക്ഷേ, ഉച്ചാരണവൈലക്ഷണ്യം പ്രതിബന്ധകമായിരിക്കുന്നു. F Z എന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളും ’HAT’ ഇത്യാദിയിലെ A HOT ഇത്യാദിയിലെ O, എന്ന സ്വരങ്ങളും ഭാരതീയഭാഷകളിലില്ല. അവരുടെ ഉച്ചാരണത്തിനു വല്ല ചിഹ്നങ്ങളും അക്ഷരസമാ‌മ്നായത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്താമെന്നുവെച്ചാലും ആഖ്യാതം, വിഭക്തി മുതലായ രൂപങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നതില്‍ വലുതായ അസാംഗത്യം നേരിടുന്നു. എന്നു മാത്രമല്ല, രസതന്ത്രം (Chemistry) മുതലായ ശാസ്ത്രങ്ങളില്‍ Sulphurous, Sulphite, Sulphuric, Sulphate ഇത്യാദി തദ്ധിതരൂപങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷ്പ്രകാരം തന്നെ ചമയ്ക്കേണ്ടിവരുന്നു. പ്രകൃതികളെ മാത്രമല്ലാതെ പ്രത്യയങ്ങളെ ഭാഷാന്തരത്തില്‍നിന്നെടുക്കുക ഒരു ഭാഷയിലും പതിവില്ല. ഇതിനും പുറമെ പാശ്ചാത്യര്‍ക്കു ഗ്രീക്ക് ലത്തീന്‍ ഭാഷകളിലുള്ളതുപോലെ പൌരസ്ത്യര്‍ക്കു സംസ്കൃതത്തിലുള്ള സ്വത്വാഭിമാനം ഇതേവരെ ക്ഷയിച്ചിട്ടുമില്ല. അതിനാല്‍ ഇംഗ്ലീഷ് പരിജ്ഞാനം കുടിയിടകളില്‍കൂടി കടന്നു സാധാരണമാകുന്നതുവരെ നാട്ടുഭാഷകളില്‍ ഇംഗ്ലീഷ് സാങ്കേതികപദങ്ങളെ യഥാസ്ഥിതരീതിയില്‍ എടുത്തുചേര്‍ക്കുന്നതു കുറെ അസാദ്ധ്യമായിട്ടാണു കാണുന്നതു്.

ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകളെ മാറ്റം കൂടാതെ ഭാഷയില്‍ ചേര്‍ത്താല്‍ ഉദ്ദിഷ്ടസിദ്ധി എത്രത്തോളം ഉണ്ടാകും എന്നുള്ളതിലേക്കു നമുക്കു് ‘ലാ’ ഒരു ദൃഷ്ടാന്തമാകുന്നു. ആക്ട്, ഈരങ്കി, സമന്‍ മുതലായവ ഒരുവിധം തത്ഭവങ്ങളായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നാട്ടുകാര്യസ്ഥന്മാരുടെ ‘റില്ലി’ ആക്ടും മറ്റും ബി. എല്‍. പാസ്സായ മലയാളികള്‍ക്കുകൂടി അറിയാന്‍ സാധിക്കുകയില്ല. വളരെക്കാലം മുന്‍സിഫ് ജോലി വഹിച്ചു് നാട്ടുകാര്‍ക്കു ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകളെ ഉച്ചരിക്കുന്നതിലുള്ള ക്ലേശത്തിന്റെ സ്വഭാവം നല്ലവണ്ണം ഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ള ചന്തുമേനവന്‍ തന്റെ ‘ശാരദ’ എന്ന അഖ്യായികയില്‍ നാട്ടുകാര്യസ്ഥന്മാരുടെ ഉച്ചാരണവൈലക്ഷണ്യങ്ങളെ പരിഹാസപൂര്‍വ്വം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ടു്. ശട്ടത്തില്‍ ഇത്രയെങ്കിലും സാധിച്ചതുപോലെ മറ്റു വിഷയങ്ങളില്‍ സാധിക്കുന്നതു് അസംഭാവ്യവുമാണു്. നാട്ടിലെ നിയമങ്ങള്‍ അറിയാഞ്ഞാല്‍ കാര്യഹാനി വരുമെന്നു മാത്രമല്ല, ശിക്ഷകൂടി അനുഭവിപ്പാന്‍ ഇടയായേക്കും; അതിനാല്‍ എത്ര ക്ലേശം സഹിച്ചും ജനങ്ങള്‍ അത്യാവശ്യപ്പെട്ടിടത്തോളം ലീഗല്‍ ഫ്രേസിയോളജി പഠിക്കും. മറ്റു ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ നില വേറെ ആണു്; അതുകള്‍ പഠിക്കുന്നതു കേവലം ജ്ഞാനാഭിവൃദ്ധിക്കുവേണ്ടി മാത്രമാകുന്നു. നിര്‍ബ്ബന്ധമില്ലായ്കയാല്‍ ഉച്ചാരണക്ലേശം സഹിക്കാന്‍ മിക്കവരും മടിക്കും. അതിനാല്‍ ഏതുവിധമെങ്കിലും സാകേതികശബ്ദങ്ങള്‍ക്കു് ഉച്ചാരണസൌകര്യം സമ്പാദിച്ചുകൊടുത്താലേ അവയ്ക്കു പ്രചാരം ലഭിക്കയുള്ളു. അതിലേക്കു തര്‍ജ്ജമ എന്നതുപോലെ തത്ഭവപ്രക്രിയ അനുസരിച്ചു സ്വഭാഷീകരണവും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാകുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിനും നാട്ടുഭാഷകള്‍ക്കും ഉച്ചാരണവിഷയത്തില്‍ മഹത്തായ അന്തരം ഉള്ളതിനാല്‍ സംസ്കൃതപദങ്ങളെപ്പോലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകളെ തത്സമങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കുന്നതു ദുര്‍ഘടമെന്നേയുള്ളു. പരകീയപദങ്ങളെ ഏതേതു സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന വിചാരണയില്‍ വന്ന ഈ പ്രകൃതാനുപ്രകൃതവിചാരം ഇവിടെ നില്‍ക്കട്ടെ. പ്രകൃതമായ പദങ്ങളുടെ ഗുണദോഷവിചാരത്തില്‍ത്തന്നെ പ്രവേശിക്കാം.

ഗ്രാമ്യം

നാം വീട്ടിലിരിക്കുമ്പോഴും വെളിയിലിറങ്ങി നാലുപേര്‍ കൂടുന്ന ദിക്കില്‍ പോകുമ്പോഴും വേഷത്തില്‍ ഭേദം ചെയ്യാറുണ്ടല്ലോ. സാധാരണയായി മലയാളികള്‍ ഗൃഹത്തിനകത്തു സഞ്ചരിക്കുന്നതു് ഒറ്റമുണ്ടു ചുറ്റിക്കൊണ്ടായിരിക്കും. കൂടിവന്നാല്‍ ഒരു തോര്‍ത്തുമുണ്ടുകൂടി കാണാം. വെളിയിലിറങ്ങുമ്പോഴാകട്ടെ കുപ്പായവും തൊപ്പിയും ധരിച്ചില്ലെങ്കിലും ഒരു മേല്‍മുണ്ടെങ്കിലും കൂടിയേ കഴിയൂ. അതുപോലെ മുഷിഞ്ഞും കീറിയും മറ്റുമുള്ള വസ്ത്രങ്ങള്‍ വീട്ടിലല്ലാതെ ഉപയോഗിക്കാറില്ല. ഇങ്ങനെ വേഷത്തില്‍ ചെയ്യാറുള്ള ഭേദം ഭാഷയിലും വേണ്ടതാണു്. വീടുകളിലും വെടിപറയുമ്പോഴും ഉപയോഗിക്കുന്ന വാക്കുകള്‍ക്കും വാചകങ്ങള്‍ക്കും സഭയില്‍ ഉപയോഗിക്കാന്‍ അന്തസ്സു പോരാ. ഈവിധം സഭാപ്രയോഗാനര്‍ഹങ്ങളായി ഗണിച്ചിട്ടുള്ള പദങ്ങള്‍ക്കും വാക്യങ്ങള്‍ക്കുമാണു് ‘ഗ്രാമ്യം’ എന്നു പേര്‍. ഗ്രാമ്യത്തിനു വിപരീതം ‘സഭ്യം’.

മേല്‍ വിവരിച്ചപ്രകാരം എല്ലാ ഭാഷകളും വിശേഷിച്ചും ജീവല്‍ഭാഷകള്‍ വിനിയോഗവിഷയത്തില്‍ രണ്ടായി പിരിയുന്നു. (1) ഗ്രന്ഥാര്‍ഹഭാഷ, (2) സങ്കഥാര്‍ഹഭാഷ. ഗ്രാമ്യപ്രയോഗം ഗ്രന്ഥത്തില്‍ പാടില്ല. സങ്കഥയില്‍ ആവാം. നാടകാഖ്യായികകളില്‍ പാത്രങ്ങളുടെ തന്മയത്വത്തിനുവേണ്ടി ഗ്രാമ്യപ്രയോഗം ചെയ്യുന്നതു പ്രത്യുത ഗുണവുമാകും. ഇനി ഉദാഹരിക്കാം.

ഉദാഹരണം

സങ്കഥ ഗ്രന്ഥം

എവിടുന്നാ ഇപ്പം? – എവിടെനിന്നാണിപ്പോള്‍ വരുന്നതു്?

വീട്ടീന്നുതന്നെ – വീട്ടില്‍നിന്നുതന്നെ

വിശേഷിച്ചോ? – വിശേഷിച്ചു കാര്യമെന്താണു്?

പഴേ ശനിയന്‍ തന്നെ – പഴയ ഉപദ്രവം തന്നെ

കക്ഷിപ്പിണക്കവും കോര്‍ട്ടും അല്ലേ? – കക്ഷിപ്പിണക്കത്താലുള്ള കോര്‍ട്ടുവ്യവഹാരം തന്നെ അല്ലെ?

അല്ലാണ്ടു പിന്നെ? – അല്ലാതെ പിന്നെന്താണു്?

കോര്‍ട്ടില്‍ വല്ല മയവുമുണ്ടോ? – കോര്‍ട്ടില്‍ ജയമാര്‍ഗ്ഗം വല്ലതുമുണ്ടോ?

എല്ലാം കുന്തമായി – അതൊക്കെപ്പോയി

ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ വാക്കുകളും വാചകങ്ങളും കൊണ്ടു മാത്രം വേണം ആശയം വെളിപ്പെടുത്താന്‍. സങ്കഥകളില്‍ ആംഗ്യങ്ങളുടേയും സ്വരത്തിന്റേയും കൂടി സഹായമുണ്ടു്. ഇതിനും പുറമെ - ‘ശനിയന്‍’, ‘വല്ല’, ‘മയവുമുണ്ടോ’, ‘കുന്തമായി’ ഇത്യാദി പദങ്ങളും വാചകങ്ങളും ഗ്രന്ഥോപയോഗത്തിനു കൊള്ളരുതു്. എല്ലാ ഭാഷകളിലും വാച്യമായ അക്ഷരാര്‍ത്ഥത്തിനു് ഉപരിയായി ലക്ഷ്യമോ വ്യംഗ്യമോ ആയ അര്‍ത്ഥം വഹിക്കുന്ന ചില വാചകങ്ങളുണ്ടു്. ഇതുകള്‍ വാച്യാര്‍ത്ഥത്തെ ഗണിക്കാത്തതുപോലെ ചിലെടത്തു വ്യാകരണവിധികളെക്കൂടെ ലംഘിച്ചുകാണും. ഇങ്ങനെയുള്ള വാചകങ്ങളെ അതാതു ഭാഷകളുടെ ശൈലി എന്നു പറയുന്നു. ആ കൂട്ടത്തില്‍ മലയാളത്തിനും ചില വിലക്ഷണപ്രയോഗഭംഗികള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ ശൈലികള്‍ ഉണ്ടു്.

ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ കാണിക്കാം:

ചെണ്ട കൊട്ടിക്ക = വഞ്ചിക്ക.

ദീപാളി കുളിക്ക = പാപ്പരാകുക.

ശതകം ചൊല്ലിക്ക = കഷ്ടപ്പെടുത്തുക.

ശ്ലോകത്തില്‍ കഴിക്ക = പ്രാധാന്യം കൊടുക്കാതെ ചുരുക്കുക.

സ്വര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ കട്ടുറുമ്പു് = ചില്ലറ ശല്യം ചെയ്യുന്നവന്‍.

കയ്യാലെപ്പുറത്തെത്തേങ്ങ = ഏതു കക്ഷിയില്‍ തിരിയുമെന്നു നിശ്ചയിക്കാന്‍ പാടില്ലാത്ത മദ്ധ്യസ്ഥന്‍.

കായങ്കുളം വാള്‍ = രണ്ടു കക്ഷിയിലും ചേരുന്നവന്‍.

ആലത്തൂര്‍ കാക്ക = ആശിച്ചു കാലം കളയുന്നവന്‍.

വ്യാകരണവിധി ലംഘിക്കുന്നതിനുദാഹരണം:

എനിക്കു് ഒരു ശിഷ്യനെ കിട്ടീട്ടുണ്ടു്

അവനു് ഒരു കുരങ്ങിനെ വേണം. കര്‍ത്തൃവിഭക്തിക്കു കര്‍മ്മവിഭക്തി

“എന്നും ചൊല്ലിക്ഖഗപതി പറന്നംബരേ പോയ് മറഞ്ഞാന്‍”

“കണ്ടുംകൊണ്ടച്ചെറുപുഴകള്‍ തന്‍ തീരമാര്‍ഗ്ഗേണപോക.”

കണ്ണനുണ്ണി കുളികഴിഞ്ഞണ്ണനോടും കൂടി.”

അവിടെനിന്നും അയച്ച എഴുത്തു്. – ‘ഉം’ വാക്യാലങ്കാരം.

“ശുശ്രൂഷചെയവാനും കാത്തുനില്‍ക്കു
ന്നെന്നാശു കൂപ്പീട്ടറിയിച്ചു നന്ദി,
ഭ്രൂക്ഷേപമാകുന്നൊരനുജ്ഞ വാങ്ങി
പ്രവേശവും നല്‍കിയവള്‍ക്കു വേഗാല്‍” — ‘ഉം’ ഭിന്നക്രമം പ്രവേശം നല്‍കുകയും ചെയ്തു എന്നുവേണം.

മേല്‍ കാണിച്ച ശൈലികളെല്ലാം പുരാതനങ്ങളും സുപ്രസിദ്ധങ്ങളുമാകയാല്‍ അവയ്ക്കു ഗ്രാമ്യത്വദോഷമില്ലെന്നുതന്നെ പറയാം. എന്നാല്‍ ഈവക സംഗതികളില്‍ തീരുമാനം ചെയ്യുന്നതു് അത്ര എളുപ്പമല്ല. പ്രാമാണികന്മാര്‍ക്കു തന്നെ ഇവിടെ വിപ്രതിപത്തികളും പക്ഷഭേദങ്ങളും ഉണ്ടാകാനിടയുണ്ടു്. ഈ മാതിരി ചോദ്യങ്ങളില്‍ രുചിഭേദം അനുസരിച്ചും അഭിപ്രായഭേദം വരാം. അതിനാല്‍ സര്‍വ്വസമ്മതങ്ങളായ ശൈലികളെ മാത്രമേ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ഉപയോഗിക്കാവൂ. അലങ്കാരശാസ്ത്രപ്രസിദ്ധങ്ങളായ ലക്ഷണം, വ്യഞ്ജനം എന്ന വൃത്തികളെക്കൊണ്ടു് ഏതുകളുടെ അര്‍ത്ഥഭേദത്തിനു് ഉപപത്തി കല്പിക്കാമോ അങ്ങനെയുള്ള ശൈലികളെല്ലാം ഗ്രാമ്യദോഷമില്ലാത്തവയാണെന്നുതന്നെ വിചാരിക്കാം. ലക്ഷ്യമോ വ്യംഗ്യമോ ആയ അര്‍ത്ഥം അസഭ്യമാണെങ്കിലേ അവയ്ക്കു ദോഷമുള്ളു.

ഇനി ഇന്ന പദത്തിനു് ഇന്നയര്‍ത്ഥം എന്നു പൊതുവെ ഒരു സങ്കേതമുള്ളതുപോലെ ഇന്ന പദങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്ന വാചകത്തിനു് എന്നൊരു സങ്കേതം ചില സമുദായക്കാര്‍ മാത്രം ചേര്‍ന്നു കല്പിച്ചിട്ടുണ്ടായതായി ചില ശൈലികളുണ്ടു്. അവയില്‍ മിക്കതും സഭ്യങ്ങളല്ലെന്നാണു് ഈ ഗ്രന്ഥകാരന്റെ അഭിപ്രായം. ‘തട്ടിമൂളിക്കുക’, ‘വെച്ചടിക്കുക’, ‘കമ്പി നീട്ടുക’ മുതലായ ശൈലികള്‍ സര്‍വ്വസമ്മതം ലഭിക്കുന്നതുവരെ ഗ്രാമ്യശൈലികളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ത്തന്നെ ഗണിക്കപ്പെടും.

‘കഷ്ടം വെച്ചങ്ങു നിന്നൂ പിതൃപതിതനയന്‍ വായുജന്‍ കൈകുടഞ്ഞൂ
… … …
പെട്ടെന്നിങ്ങോട്ടു ഞാനും തവ കഴലിണ കണ്ടീടുവാന്‍ വെച്ചടിച്ചൂ’
എന്നു കുഞ്ഞുക്കുട്ടന്‍ തമ്പുരാന്‍ അവര്‍കളും,
‘എന്തോ കഥിക്കുന്നിതു നീയിടഞ്ഞാലെന്താണു തേങ്ങാക്കുലയാണെനിക്കു്
നിലയ്ക്കാത്ത മോഹം നിനച്ചങ്ങിടഞ്ഞാലുലക്കേടെ മൂടാണെനിക്കെന്തു ചേതം’

എന്നു വെണ്മണിമകനും പ്രയോഗിച്ചിട്ടുള്ളതു് കവിനിബദ്ധനീചപാത്രമായ വക്താവിന്റെ തന്മയത്വം വരുത്താന്‍ വേണ്ടിയാണെന്നു സമാധാനപ്പെടണം.

ശൈലികള്‍

എ. സഭ്യങ്ങളായിട്ടുള്ളവ

അര്‍ദ്ധരാത്രിക്കു കുടപിടിക്കുക = അനാവശ്യമായി ആഡംബരം ചെയ്ക

അഴകിയ രാവണന്‍ = വേഷം കെട്ടി സൌന്ദര്യമുണ്ടാക്കുന്നവന്‍

ആനച്ചന്തം= ആകെക്കൂടിയുള്ള ഒരഴക്‌

ഇരയിട്ടു മീന്‍ പിടിക്കുക = അധികലാഭമുദ്ദേശിച്ചു് സ്വല്പമായ ചെലവു ചെയ്ക

ഇരുട്ടുകൊണ്ടു് ഓട്ടയടയ്ക്ക = തല്‍ക്കാലത്തേക്കു പ്രതിവിധി ചെയ്ക

ഇരുതലമൂരി = വിരുദ്ധകഷികള്‍ രണ്ടിലും ചേരുന്നവന്‍

ഇലയിട്ടു ചവിട്ടുക = അറിഞ്ഞുകൊണ്ടു തെറ്റു ചെയ്ക

ഉണ്ട ചോറ്റില്‍ കല്ലിടുക = കൃതഘ്നത കാണിക്ക

ഏടുകെട്ടി = പഠിത്തം മതിയാക്കുക, നിറുത്തുക

കടുവാക്കൂട്ടില്‍ തലയിടുക = സാഹസം പ്രവര്‍ത്തിക്കുക

കഥ കഴിഞ്ഞു = അവസാനിക്ക, മരിക്ക

കതിരിന്മേല്‍ വളം വയ്ക്കുക = കാലം തെറ്റി പ്രവര്‍ത്തിക്കുക

കണ്ണിലുണ്ണി = പ്രിയപ്പെട്ട ആള്‍

കച്ചകെട്ടിയിറങ്ങുക = തുനിയുക

കണ്ണില്‍ മണ്ണിടുക = വഞ്ചിക്ക

കയ്യാലപ്പുറത്തെത്തേങ്ങ = ഇരുകക്ഷികളില്‍ ഏതില്‍ ചേരണമെന്നു സന്ദേഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആള്‍

കലാശിക്ക = അവസാനിക്ക

കാലു പിടിക്ക = അഭിമാനം വിട്ടു സേവിക്ക

കായംകുളംവാള്‍ = ഇരുകക്ഷികളിലും തരം പോലെ ചേരുന്ന ആള്‍

കാപ്പുകെട്ടുക = ഒരുങ്ങിയിരിക്ക

കുടത്തിലെ വിളക്കു് = ഘടദീപം, ഒതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന ആള്‍, പ്രസരിപ്പില്ലാത്ത ആള്‍

ഗണപതിക്കു കുറിക്കുക = ആരംഭിക്കുക

ചായം തേയ്ക്കുക = തല്‍ക്കാലശോഭയുണ്ടാക്കുക

ചെവിയിലോത്തു കഴിക്കുക = നുണപറക

തലതാഴ്ത്തുക = ഗര്‍വ്വുശമിക്ക

തലയിലെഴുത്തു് = ഈശ്വരവിധി, ഭാഗ്യം

തലയില്‍ക്കെട്ടിവെയ്ക്ക = പിടിച്ചേല്‍‌പ്പിക്കുക

തിരപ്പുറപ്പാടു് = ആഡംബരം

തെക്കോട്ടു പോക = മരിക്ക

ദീപാളികുളിക്കുക = ദുര്‍വ്വ്യയംചെയ്തു ദരിദ്രനാകുക

ധനാശിപാടുക = അവസാനിക്ക

നളപാകം = അന്യൂനാതിരിക്തം

നാരദന്‍ = ഏഷണിക്കാരന്‍

നക്ഷത്രമെണ്ണിക്കുക = ക്ലേശിക്കുക

പച്ചച്ചിരി ചിരിക്കുക = വിഡ്ഢിയാവുക

പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും വെയ്ക്കുക = കൃത്രിമശോഭയുണ്ടാക്കുക, അതിശയോക്തി ചെയ്ക

പൊടിയിട്ടു വിളക്കുക = ഇല്ലാത്ത ഭംഗിയുണ്ടാക്കുക

ഭഗീരഥപ്രയത്നം = മഹാക്ലേശം

മര്‍ക്കടമുഷ്ടി പിടിക്കുക = ശാഠ്യം പിടിക്കുക

മറയെടുക്കുക = തുറന്നു സ്പഷ്ടമായ് പ്രവര്‍ത്തിക്കുക

രസച്ചരടു പൊട്ടുക = മദ്ധ്യേ നീരസം തോന്നുക

വെട്ടൊന്നു് മുറി രണ്ടു് = വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലായ്ക

വെടിപൊട്ടിക്ക = വാസ്തവമറിയാതെ പറക

വെള്ളത്തിലെഴുതിയതു് = വ്യര്‍ത്ഥം

വേരു തോണ്ടുക = നിര്‍മ്മൂലനം ചെയ്ക

വേലി തന്നെ വിളവു തിന്നുക = സ്വപക്ഷഹാനി വരുത്തുക

ശ്ലോകത്തില്‍ കഴിക്ക = അതിയായി സംഗ്രഹിക്ക

സുഗ്രീവാജ്ഞ = നിര്‍ദ്ദാക്ഷിണ്യമായ വരുതി

ബി. ഗ്രാമ്യങ്ങളായുള്ളവ

അറുത്ത കൈക്കു് ഉപ്പിടാതിരിക്ക = നിര്‍ദ്ദാക്ഷിണ്യമായിരിക്ക

ആര്‍ക്കാനും വേണ്ടി ഓക്കാനിക്ക = മനസ്സില്ലാതെ പ്രവര്‍ത്തിക്ക

ഉപ്പുകൂട്ടിത്തിന്നുക = കൃതജ്ഞത കാണിക്കുക

ഊഴിയം നടത്തുക = വല്ലവിധവും കാട്ടിക്കൂട്ടുക

ഒന്‍പതാമുത്സവം = കമ്പം, ബുദ്ധിക്കു സ്ഥിരമില്ലാത്തവന്‍

കരണം മറിയുക = ബുദ്ധിമുട്ടുക

കടപ്പുറത്തിന്റെ താക്കോലു് = ഭ്രാന്തന്‍

കമ്പി നീട്ടുക = ഓടിക്കളക

കടിപിടി കൂട്ടുക = ശണ്ഠപിടിപ്പിക്ക

കമ്പം പൊട്ടിക്കുക = വല്ലതും വിളിച്ചുപറക

കിണ്ടം പിണയുക = അബദ്ധം പറ്റുക

കുളം കോരിക്കുക = നശിപ്പിക്കുക

കുഴിയില്‍ ചാടിക്കുക = ചതിക്കുക

കുഴി തോണ്ടുക = ഗൂഢമായി ദ്രോഹിക്ക

കുരയ്ക്കുക = അര്‍ത്ഥമില്ലാതെ സംസാരിക്ക

കൊണ്ടുപിടിക്കുക = ഘോഷിക്കുക

ഗോപി തൊടുവിക്ക = ചതിച്ചു് അപഹരിക്ക

ചരടു മുറുക്കുക = ശണ്ഠ ബലപ്പെടുത്തുക

ചങ്കിലി പാടിക്കുക = വശംവദനാക്കുക

ചിരട്ട എടുക്കുക = ദരിദ്രനാകുക

ചീട്ടുകീറുക = അവസാനിക്ക, മരിക്ക

ചെണ്ട കൊട്ടിക്കുക = പതിക്കുക

തലയിലെടുത്തു വെയ്ക്കുക = ലാളിക്കുക

തട്ടിമൂളിക്കുക = കൂസാതെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുക

താളം ചവിട്ടുക = ക്ലേശിക്ക

തിണ്ടാടുക = കഷ്ടപ്പെടുക

തിരുമുമ്പില്‍ തവണ = സേവ പിടിക്ക

നമസ്തേന്നു് = ആദ്യമായി, നടാടെ

നട്ടംതിരിക്കുക = കഷ്ടപ്പെടുത്തുക

നിന്റെ എട്ടല്ല എന്റെ പത്തു് = നിന്റെ വരുതി കേള്‍ക്കേണ്ടവനല്ല ഞാന്‍

പമ്പരം ചുറ്റിക്കുക = അതിയായി ക്ലേശിപ്പിക്ക

പമ്പ കടക്കുക = ഓടിക്കളക

പറ്റിച്ചുവിടുക = ചതിക്ക

പച്ചവെള്ളം ചവച്ചു കുടിക്കുക = അധികം സാധുവായിപ്പോകുക

പുറകില്‍ കുഴി തോണ്ടുക = ഗൂഢമായി വഞ്ചിക്കുക

പുളിശ്ശേരി വയ്ക്കുക = നശിക്കുക

പൂച്ച പാല്‍ കുടിക്കുംവണ്ണം = ആരും അറിഞ്ഞില്ലെന്നു നടിക്ക

പൊടിപൂരം = വലിയ ആഘോഷം

മല മറിക്കുക = മടവേല ചെയ്ക

മുഖത്തു കരി തേക്കുക = ലജ്ജിപ്പിക്കുക

മൊന്തന്‍പഴം = വൃഥാസ്ഥൂലം, കാര്യത്തിനു കൊള്ളാത്തയാള്‍

വടക്കുപുറത്തു കിടക്കുക = ആശ്രയിച്ചു കാലം കഴിക്കുക

വാലു പിടിക്കുക = പിന്നാലെ പോക

വായില്‍ മണ്ണിടുക = ഗതിയില്ലാതാക്കുക

വിരിശം‌പഴം = കാര്യത്തിനു കൊള്ളാത്തയാള്‍

വെച്ച വെള്ളം വാങ്ങുക = പ്രയത്നം നിറുത്തിവയ്ക്കുക

ശതകം ചൊല്ലിക്കുക = കഷ്ടപ്പെടുത്തുക

ശിങ്കി കളിപ്പിക്കുക = വശം വദനാക്കുക

ശ്വാസം മുട്ടിക്കുക = ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക

ഹരഹര ചൊല്ലിക്കുക = ഖേദിപ്പിക്കുക

ഹരിശ്ചന്ദ്രനാകുക = സത്യനിഷ്ടനടിക്കുക.

[*ഈ അടയാളം ഇട്ടവ സഭ്യങ്ങളായി തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ടു്.]

ഈ പ്രസംഗത്തില്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കൊരുപദേശം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടു്. നമ്മുടെ ഇടയില്‍ പ്രമാണം തേടുന്ന സ്വഭാവം കുറെ കവിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു. ഏതു കുറ്റത്തിനും ഒരു പ്രമാണം കാണിച്ചാല്‍ സമാധാനമായി. ആ പ്രമാണവചനം ഒരു സംസ്കൃതശ്ലോകരൂപമായാലോ പിന്നെ സംശയിക്കാനില്ല. ഒരു കുട്ടിയോടു കള്ളം പറഞ്ഞതു ശരിയായില്ല എന്നുപദേശിച്ചാല്‍ അവന്‍,

“സ്ത്രീഷു നര്‍മ്മവിവാദേ ച വൃത്യര്‍ത്ഥേ പ്രാണസങ്കടേ,
ഗോബ്രാഹ്മണഹിതേ ചാപി നാനൃതം സ്യാജ്ജുഗുപ്സിതം”

എന്നു പ്രമാണം ചൊല്ലി ഉപദേശിക്കുന്നവനെ മടക്കാന്‍ നോക്കും. പ്രമാണവചനം ഏതു സദര്‍ഭത്തില്‍ എന്തുദ്ദേശത്തിന്‍പേരില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടതാണെന്നുള്ള വിചാരം ലേശമില്ല. അതുപോലെതന്നെ ശ്ലോകമെഴുതുന്നവനോടു് ശ്ലോകത്തിലെ ഒരു പ്രയോഗം ശരിയായോ എന്നു ചോദിച്ചാല്‍ അവന്‍ ഇന്ന കവി ഈവിധം പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു് ഒരു പ്രസിദ്ധകവിയുടെ പ്രയോഗം എടുത്തു് ഉദ്ധരിക്കും. സന്ദര്‍ഭം രണ്ടും യോജിക്കുന്നോ എന്നു നോക്കുക പതിവില്ല. പ്രയോഗങ്ങളുടെ സാധുത്വവും അസാധുത്വവും നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നതു് മഹാകവിപ്രയോഗംകൊണ്ടെന്നുള്ളതിലേക്കു് ആര്‍ക്കും തര്‍ക്കമില്ല; വിശേഷപ്രയോഗങ്ങളെ നല്ല കൃതികള്‍ വായികുമ്പോള്‍ ധരിച്ചുവെയ്ക്കുകയും വേണ്ടതുതന്നെ. എന്നാല്‍ അതുകളുടെ ശരിയായ അര്‍ത്ഥവും, അതുകളെ പ്രയോഗിക്കാനുള്ള അവസരവുംകൂടി ശ്രദ്ധിച്ചു ഗ്രഹിക്കണം. എന്നുമാത്രമല്ല, ചില സംഗതികള്‍ പ്രാമാണികന്മാര്‍ ചെയ്താല്‍ ശരി, മോശക്കാര്‍ ചെയ്താല്‍ തെറ്റു് എന്നും വരാം. ‘എന്തും ചെയ്യാം മഹതാം’ എന്നൊരു പ്രമാണമുണ്ടല്ലൊ. അതിനാല്‍ കാളിദാസനോ വെണ്മണിയോ ഒരു വിലക്ഷണപ്രയോഗം ചെയ്തിരുന്നാല്‍ അതിനെ പ്രമാണമാക്കി ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥിക്കു് അതിന്‍പ്രകാരം പ്രയോഗിക്കുന്നതിനു് അധികാരമില്ലെന്നും ഓര്‍ക്കണം. ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ രാസക്രീഡ ചെയ്യുന്നുവെന്നു പറഞ്ഞു് ഒരുവന്‍ ഇന്നു് വല്ല അസഭ്യപ്രവൃത്തിയും ചെയ്‌വാന്‍ പുറപ്പെടുന്നതായാല്‍ ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ ചെയ്തതുപോലെതന്നെ കാളിയമര്‍ദ്ദനവും ഗോവര്‍ദ്ധനോദ്ധാരണവും കൂടി നിര്‍വ്വഹിക്കാന്‍ അവനു് ഒരുക്കം വേണം.

നീചം:

എല്ലാ സമുദായങ്ങളിലും വിഭവം, സ്ഥാനമാനം, അവസ്ഥ മുതലായതില്‍ ഉള്ള വ്യത്യാസംകൊണ്ടു് ഉയര്‍നവര്‍ എന്നും താഴ്ന്നവര്‍ എന്നും സംഘഭേദമുണ്ടല്ലൊ. ഈ ഭേദം അതാതു സംഘക്കാര്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷയിലും ഉണ്ടു്. ചില പദങ്ങളും വാചകങ്ങളും എളിയോരുടെ ഇടയില്‍ മാത്രം പ്രചാരമുള്ളവയായിട്ടുണ്ടു്. ഇവയാണു നീചം എന്ന വിഭാഗത്തിലുള്‍പ്പെടുന്നതു്.

നീചം – ഉത്തമം

എന്‍ – ഞാന്‍

ദിവസി – ദിവസം

തോനേ – അധികം

ഉമ്മിണി ഇച്ചിരി ഇത്തിരി – അല്പം

അമ്മയിന്റെ – അമ്മയുടെ

എന്തിരു – എന്തൊരു

പറഞ്ഞേയ്തു – പറകയേ ചെയ്തു

നീചം – ഉത്തമം

ആനേനേം കൊണ്ടു – ആനയെക്കൊണ്ടു

വേലിയേനേം പൊളിച്ചു – വേലി പൊളിപ്പി ച്ചു

കൈതേനേം എടുപ്പിച്ചു – കൈതയെടുപ്പിച്ചു

തോന്നിയേനേം പറഞ്ഞു പോയി – തോന്നിയതും പറഞ്ഞുപോയി.

നീചഭാഷ നീചപാത്രങ്ങളെക്കൊണ്ടു പറയിച്ചാല്‍ ഗുണമായിരിക്കും. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതില്‍ നമ്പ്യാര്‍ക്കു വളരെ സാമര്‍ത്ഥ്യമുണ്ടു്. എന്നാല്‍ ഈ പരിചയത്താല്‍ അദ്ദേഹം കവിവാക്യങ്ങളിലും ചിലേടത്തു നീചപ്രയോഗങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടു്. പ്രൌഢിയേറിയ സംഗതികളില്‍ നീചഭാഷ അത്യന്തം ദോഷമായിരിക്കും.

അഭ്യാസം

താഴെ കാണുന്നവയില്‍ ശബ്ദശുദ്ധി പരീക്ഷിക്കുക:

സൌന്ദര്യനിരൂപണം: കാണുന്ന ക്ഷണത്തില്‍ ഒരു വസ്തു മനസ്സിനെ എങ്ങനെ മോഹിപ്പിക്കുന്നുവോ അതുപോലെതന്നെ എല്ലായ്പോഴും എത്രനേരമെങ്കിലും നോക്കിയാലും മനസ്സിനു കണ്ടതു പോരെന്നുള്ള മോഹം ഉണ്ടാക്കിച്ചുകൊണ്ടേ ഇരിക്കണം. — ഇന്ദുലേഖ

ഒരു നാട്ടുകാര്യസ്ഥന്റെ കോപം: തനിക്കു് ആ ചെറുപ്പക്കാരന്റെ ചെകിട്ടത്തു രണ്ടു കൊടുക്കണമെന്നു് ആഗ്രഹം ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, വയോധിക്യത്താല്‍ തന്റെ അപ്പോഴത്തെ ദൌര്‍ബ്ബല്യതയും ചെറുപ്പക്കാരന്റെ ദേഹമിടുക്കും മാത്രം ഓര്‍ത്തു ദേഷ്യത്തെ അടക്കിവയ്ക്കേണ്ടിവന്നു. — ശാരദ

പ്രശ്നക്കാരനോടുള്ള ചോദ്യം: അത്രമാത്രം വിശേഷത കാണുന്നുണ്ടു് പ്രശ്നവശാല്‍ ഇല്ലേ പണിക്കരേ? — ശാരദ

പ്രശ്നഫലം: ലഗ്നത്തില്‍ ശനിയും അഞ്ചില്‍ ചൊവ്വയും വന്നതുകൊണ്ടു് ഈ ലഗ്നത്തിനു പരാജയം. തോല്‍മ ഭവിക്കുമെന്നു മാത്രമല്ല, പക്ഷെ, അതുനിമിത്തം വല്ല ഉന്മാദമോ ചിത്തഭ്രമമോ കൂടി ഉണ്ടാവാന്‍ ഇടയുള്ളതായിട്ടാണു വിചാരിക്കേണ്ടതു്. — ശാരദ

ദൈവൈക്യം: പൂര്‍വകാലത്തു് ഋഷികളും മുനികളും അനുസരിച്ചുവന്ന മതം നിങ്ങള്‍ കൈവിടുകയോ മാറ്റുകയോ ചെയ്യരുതു്. ഏതു നാമധേയം ചൊല്ലി ആരാധിച്ചാലും ദൈവം ഏകനേയുള്ളു. നിങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല ഗുണങ്ങളുമെടുത്തു് അവയുടെ ചിഹ്നങ്ങളായി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ടാക്കി വെവ്വേറെ പൂജിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു വിരോധമില്ല. എന്നാല്‍ ഈശ്വരന്‍ ശൈലാഗ്രങ്ങളിലോ, ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വൃക്ഷശാഖകളിലോ മാത്രമല്ല അധിവസിക്കുന്നതു്. എന്നാല്‍ അദ്ദേഹം അവിടങ്ങളിലും മറ്റെല്ലാ ദിക്കുകളികും സര്‍വ്വവ്യാപിയാണു്. — രാജകഥകള്‍

കാര്യസ്ഥന്റെ മറുപടി: രാമന്‍ എന്നു പേരുവച്ചു് എഴുതിയ ആള്‍ക്കു് അയക്കുന്ന മറുപടി: രാമന്റെ കത്തിനെ നാം ഇതിനാല്‍ നിഷേധിച്ചിരിക്കുന്നു. രാമന്റെ കത്തില്‍ പറയുന്ന സകലസംഗതികളും വെവ്വേറെ വേവ്വേറെ ആയും എല്ലാം കൂടിയും ഇതിനാല്‍ നിഷേധിച്ചിരിക്കുന്നു. കല്യാണി എന്ന ഒരു സ്ത്രീ നമ്മുടെ എടത്തില്‍ നിന്നു നാടുവിട്ടുപോയിട്ടില്ലെന്നു് ഇതിനാല്‍ നിഷേധിക്കുന്നു. രാമന്‍ ആ സ്ത്രീയുടെ ഭര്‍ത്താവല്ലെന്നു് ഇതിനാല്‍ നിഷേധിക്കുന്നു. ശാരദ എന്നുപേരായി ആ സ്ത്രീയില്‍ രാമനു് ഒരു കുട്ടി ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നു് ഇതിനാല്‍ നിഷേധിക്കുന്നു. ആ കുട്ടിക്കു് ഇടത്തിലെ സ്വത്തിന്മേല്‍ യാതൊരവകാശവും ഉണ്ടാവാന്‍പാടില്ലെന്നു് ഇതിനാല്‍ നിഷേധിക്കുന്നു. കാര്യം ഇങ്ങനെ ഇരിക്കേ രാമന്‍ നമ്മുടെ മേല്‍ വല്ല വ്യവഹാരവും കൊടുത്താല്‍ ആ വ്യവഹാരത്തില്‍ രാമനുണ്ടാകുന്ന സകല ചിലവുകളും രാമന്‍ സഹിക്കേണ്ടതും നമുക്കുണ്ടാകുന്ന സകല ചിലവുകളും രാമന്‍ തരേണ്ടതും ആണെന്നു് ഇതിനാല്‍ അറിയിച്ചിരിക്കുന്നു. — ശാരദ

ആതിഥ്യസ്വീകാരം: രാജകുമാരി - എന്റെ ഹിതത്തിനു വിരുദ്ധമായും ബലാല്‍ക്കാരമായും ഞാന്‍ വഹിക്കുന്ന ഈ സല്‍ക്കാരത്തിനു ഞാന്‍ ആര്‍ക്കാണു കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു്. — മഹാരാഷ്ട്രനായകന്‍

വന്ദനം:

താമരസാക്ഷന്റെ മെത്തേടെ താഴത്തു
താങ്ങിക്കിടക്കുന്നവനെച്ചുമക്കുന്ന
വമ്പന്റെ കൊമ്പന്റെ കൊമ്പൊന്നൊടിച്ചോന്റെ
ജ്യേഷ്ഠനെപ്പേടിച്ചു നാട്ടീന്നു പോയോന്റെ
ചാട്ടിന്റെ കൂട്ടിന്റെ കോട്ടം തിമര്‍പ്പവ-
നുണ്ണിക്കഴുത്തറത്തോരു പുരുഷനെ-
ന്നുള്ളില്‍ തെളിവൊടു വന്നു തുണയ്ക്കണം.

— കല്യാണസൌഗന്ധികം തുള്ളല്‍

ഈശ്വരസ്തുതി

മുട്ടാതെയെന്നുമൊരു പട്ടാട തന്നെ തവ
കിട്ടാത്തതോ പശുപതേ!
കേട്ടാലുമെന്തു ബത കാട്ടാനതന്റെ തുകില്‍
കെട്ടാനരയ്ക്കു കുതുകം
പിട്ടായൊരിക്കലൊരു കാട്ടാളവേഷമതു
കെട്ടാന്‍ തുനിഞ്ഞതു വശാല്‍
മട്ടായതെന്നുമയി കാട്ടാനിതെന്തുകൊതി
പട്ടാങ്ങതാരുമറിയാ.

— ഭാഷാഭൂഷണം

ഒറ്റശ്ലോകം

മോറങ്ങേറെ വിയര്‍ക്കിണോ വിശറിണോ
വീശ്വാളണോ വീശണോ
ഏര്‍ന്നേരായി വിശക്ൿണതില്ലയോ വൃഥാ
കുര്‍ത്തൃക്ൿണതെന്തേ ഭവാന്‍
നാര്‍ണ്ണോനൂണിനു ചോറണോഥ കറിണോ
കണ്യങ്ങ്‌ണോ കപ്ലണോ
നേരേ ചൊല്‍ക മടിച്ചിടാതെ മുഴുവന്‍
മാഴ്കാതെ നല്‍കീടുവേന്‍.

— മലയാളമനോരമ

നീചപാത്രങ്ങളുടെ സംഭാഷണം

ചിന്നു: എന്തരപ്പി കയ്യിലു്, അക്കന്‍ എങ്ങു പിയ്യീ?

കാര്‍ത്തി: അക്കനെ അങ്ങേതി അപ്പിക്കു കണ്ടൂട പോലും; അക്കന്‍ വരിണേ ഇല്ലെന്നു ചെല്ലി.

ചിന്നു: ആ തോറപ്പേടെ പാവവും പെനത്തിരട്ടിയുംകൊണ്ടു് പോവുടാന്‍ പറ. അവളെ കണ്ടാലും പിന്നെ.

കര്‍ത്തി: പിന്നേ പിന്നേ എന്തരു ചൊല്ലിണതു്. ഒരു പട്ടരെ കിട്ടിയപ്പം അങ്ങേതിക്കാരെ തന്തരിപ്പം ഒന്നും പിന്നെ - ങ്ങ്യേ ഏ.

ചിന്നു: മറയത്തുപാട്ടു് ആ ചൂലു്.

പുടവകൊട: എന്തരു പറയണതവിടെ എന്റെ കാളിയക്കോ! കൊട്ടും, കൊരവയും, പിള്ളേരും, പിരുക്കുട്ടിയും, നാഗവതരും, ഭാവസൊരവും, വായനയും, വച്ചൊരുക്കം, അങ്ങുന്നമ്മാരും, കൊച്ചമ്മമാരും, വീയേകളും, വടക്കരും, പിടാകക്കാരും, ബോലീസുകാരും, പെനസലിമാരും, ദൊരാ‍മ്മമാരും, തമ്പുരാന്റെ രാച്യത്തു അങ്ങുതൊട്ടു അലവട്ടറവരേയുള്ള എല്ലാം കൂടി അക്രമേനുവനങ്ങുന്നും, അഞ്ചെട്ടു വീമസേവകന്മാരും തീവെട്ടിപോലെ കോവിന്നന്‍‌കുട്ടിമേനവന്‍ കൊച്ചങ്ങുന്നും വായ്പോടങ്ങളും ഒറ ഒറേ വിളിയും അമ്പമ്പ! അവിടെ ഒരു പാലാഴിവധനം! പ്രസവങ്ങളും മറ്റും ചെന്നപ്പം അവര്‍ക്കൊക്കെ ഒരു പൊളപ്പ്. — കുറുപ്പില്ലാക്കളരി

ചാന്നാന്മാരുടെ സംഭാഷണം:

പിച്ച വണ്ണൂട്ടല്ലൊ, പിച്ചയെ കൊണ്ണില്ലയോടാ?

ഒഴക്കന്‍: ഏതു പിച്ചയെടാ മച്ചമ്പീ!

കൊപ്പിളന്‍: നോക്കു തെരിയാതിണ്ണോ?

ഒഴക്കന്‍: എക്കെ അപ്പിച്ചനാണെ എക്കെ അറിഞ്ചൂടേ.

പോറ്റിയന്‍: മാനത്തെ മളയിക്കൂടി വണ്ണൂട്ടാരേ! നണ്ടന്‍: പിച്ചയെ അറിഞ്ചെന്നവേണമോ? പിച്ച ചൊല്ലണതേ കേപ്പോം. - മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ്മ

ഹിമവത്സാനുവിലെ സന്ധ്യാകാലം: അസ്തപര്‍വ്വതനിതംബത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ചു ലംബമാനമായ അംബുജബന്ധുബിംബത്തില്‍നിന്നും അംബരമദ്ധ്യത്തില്‍ വിസൃമരങ്ങളായി ബന്ധൂകബന്ധുരങ്ങളായ കിരണകന്ദളങ്ങള്‍ ബദരീനാഥക്ഷേത്രത്തിന്റേയും ഹിമാലയമഹാഗിരിയുടെ തുംഗങ്ങളായ ശൃംഗപരമ്പരകളുടേയും അദഭ്രശുഭ്രകളായ ഹിമസംഹതികളില്‍ പ്രതിബിംബിച്ചു പ്രകാശിച്ചു. ദാക്ഷിണാത്യനായ ഒരു മന്ദമാരുതന്‍ സാനുപ്രദേശങ്ങളില്‍ സ‌മൃദ്ധങ്ങളായി വളര്‍ന്നിരിക്കുന്ന മഹീരുഹങ്ങളില്‍ പ്രഭാതാല്‍‌പ്രഭൃതി വികസ്വരങ്ങളായി നില്‍ക്കുന്ന സുരഭിലത്രങ്ങളായ കുസുമങ്ങളുടെ പരിമളധോരണിയെ അധിത്യകകളിലേക്കു പ്രസരിപ്പിച്ചു. ഇപ്രകാരം യാതൊരു വ്യത്യാസവും പ്രതിബന്ധവുമില്ലാതെ സൂര്യരശ്മികള്‍ ഈ പര്‍വ്വതോപരിഭാഗങ്ങളെ പരഃസഹസ്രം സംവത്സരം ശോഭിപ്പിക്കയും ഈ പുഷ്പങ്ങളുടെ സൌരഭ്യം ഗിരിശിഖരങ്ങളിലേക്കു് ഉല്‍ഗമിക്കയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കവേ ദൂരദേശങ്ങളില്‍ ജനങ്ങള്‍ പരസ്പരം സ്പര്‍ദ്ധിച്ചു യുദ്ധങ്ങളില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കയും, ബുദ്ധിമാന്മാര്‍ ഈ പ്രപഞ്ചം ഇപ്രകാരം ഇരിക്കുന്നതിന്റെ കാരണത്തേയും ഉദ്ദേശ്യത്തേയും അവധാരണം ചെയ്യുന്നതിനു നിഷ്പ്രയോജനമായി പ്രയത്നപ്പെടുകയും ചെയ്തുവരുന്നു.

സ്ത്രീവര്‍ണ്ണനം: അവളുടെ ആകൃതി ഏറ്റം ദയനീയമായിരുന്നു. കോമളമായ തലമുടി മണ്ണും പൊടിയും പൊതിഞ്ഞു വിലക്ഷണമായും വെളുത്ത കൈകള്‍ മുള്ളുകൊണ്ടു കീറി ചോര ഒലിച്ചവയായും വസ്ത്രങ്ങള്‍ ഉഗ്രമായ കാറ്റേറ്റു കീറിപ്പറഞ്ഞു വള്ളപ്പായ്‌പോലെയോ കൊടിക്കൂറപോലെയോ ശിഥിലീകൃതങ്ങളായും ഇരുന്നിരുന്നു. — രാജകഥകള്‍

നായികാവര്‍ണ്ണനം: ഈ സ്ഥിതിയില്‍ പാറുക്കുട്ടിയുടെ മുഖം ദിനാന്ത്യചിത്രഭാനുവിനെപ്പോലെ കോമളകാന്തിയോടുകൂടി വിലസി! — മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ്മ

കുശലപ്രശ്നോത്തരം

ഇല്ലിപ്പോള്‍ പതിവായി വല്ല കവിതാബന്ധത്തിലുത്സാഹമി-
ക്കൊല്ലം കുന്തമെനിക്കു നാടകസഭാകൈകാര്യകര്‍ത്തൃത്വവും
അല്ലിത്താര്‍ശരസാഹസക്കളരി! മറ്റെല്ലാം യഥാപൂര്‍വമാ-
ണില്ലത്തും സുഖമെന്നുതന്നെ പറയാമമ്മാത്തുമമ്മാതിരി.

— ശീവൊള്ളി

നരകവര്‍ണ്ണനം

കല്ലും മുള്ളും നിറഞ്ഞോരിടവഴിയിലിഴച്ചിട്ടുരുട്ടുന്നനേര-
ത്തെല്ലും മുള്ളും നുറുങ്ങിശ്ശിവശിവ! ശതകം പാടി ഞാന്‍ പാടുപെട്ടു,
തെല്ലെന്നെക്കാത്തുകൊണ്ടീടുക മുദിതയമപ്പാതിമെയ്യേ! കനിഞ്ഞീ-
ശ്ശല്യം തീര്‍ക്കെന്നുറക്കെച്ചില നിലവിളി വാവിട്ടു ഞാന്‍ തട്ടിവിട്ടു

— ശീവൊള്ളി

ശങ്കുവാശാന്റെ ഉപദേശം: ചണ്ടയും കൂട്ടവും നക്കയ്യം. അമ്മ കണ്ണിവൈയ്ക്കുന്നതെന്തരിനെന്നു പിള്ളയ്ക്കു് അറിയാമല്ലോ. എന്റെ പിള്ളേ ഞാനൊന്നും പറയണില്ലാ. എക്കവനെ കണുമ്പമൊണ്ടല്ലൊ എങ്ങുമില്ലാത്ത തുന്തിരി ഒക്കെ വരും. — മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ്മ

ഒരു പ്രാര്‍ത്ഥന

മഞ്ഞായിടുന്ന മലതന്‍ മകളേ! കഴുത്തില്‍
നഞ്ഞാണ്ട മൂപ്പരെ മയക്കിയ കെട്ടിലമ്മേ!
ഇഞ്ഞാന്‍ നിനക്കടിമ, നിന്‍ മലര്‍മേനിയെന്റെ
നെഞ്ഞാമരങ്ങില്‍ വിളയാടി വിളങ്ങിടേണം.
പൂവമ്പനെന്ന തടിമാടനു വായ്ക്കുവോരുള്‍-
പൂവമ്പകറ്റിയവനമ്പൊടു വേട്ട തായേ,
പൂവമ്പഴം തൊഴുത നിന്‍ തിരുമേനി കാണ്മാന്‍
പൂവമ്പതിട്ടടിമലര്‍ക്കു വണങ്ങിടുന്നേന്‍.
അമ്മേനിമേലരവമാണ്ടവനുള്ള നേത്യാ-
രമ്മേ! കുളുര്‍പ്പനിമലപ്പെരുമാള്‍ക്കിടാവേ!
ചെമ്മേ നിനക്കുടയ ചേവടി താണു കൂപ്പും
നമ്മേയുമോര്‍ത്തിടുക നല്ലവളല്ലയോ നീ.
അമ്പഞ്ചെഴുന്നവനെ വെന്നൊരു തമ്പുരാന്റെ
കമ്പക്കളിക്കു കഴ നാട്ടിയ കുന്നില്‍മാതേ!
ഇമ്പത്തൊടെന്നെയിതുനാള്‍വരെ നോക്കിടായ്‌വാ‌-
നെമ്പക്കലെന്തു പിഴയെന്നറിയിക്കുമോ നീ.

— ഒരു നേര്‍ച്ച

¹ വകുപ്പു് എന്ന പദത്തിനു് ശട്ടപുസ്തകങ്ങളില്‍ സാങ്കേതികമായ അര്‍ത്ഥത്തോടുകൂടി പ്രയോഗം നടപ്പായിപ്പോയതിനാലാണു് ‘ഖണ്ഡിക’ എന്നു പുതിയ പേര്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തേണ്ടിവന്നതു്. പദം, വാക്യം, അദ്ധ്യായം, ഗ്രന്ഥം എന്നും മറ്റുമുള്ള വിഭാഗമെല്ലാം സംസ്കൃതമായിരിക്കേ മദ്ധ്യേ ഇതൊന്നുമാത്രം ശുദ്ധദ്രാവിഡമാക്കേണ്ട എന്നും ഒരു സംഗതിയുണ്ടു്. ഇംഗ്ലീഷിലെ ‘Section’ എന്നതിനു ഭാഷയില്‍ വകുപ്പു് എന്നും ‘Paragraph’ എന്നതിനു് ‘ഖണ്ഡിക’ എന്നും വേറെ വേറെ പേരുകള്‍ ഉപയോഗിക്കാമെന്നു് ഒരു സൌകര്യവും കിട്ടും. കീഴ്‌വകുപ്പു് എന്നതിനു് ഉപഖണ്ഡിക എന്നും പേര്‍ പറയാം.

അദ്ധ്യായം 7
വാക്യശുദ്ധി

സ്വരൂപം:

തെങ്ങു്, കമുകു് മുതലായതുപോലെ വൃക്ഷങ്ങളില്‍ ചിലതു് ഒറ്റത്തടിയായിട്ടും മാവു്, പിലാവു് മുതലായതുപോലെ മറ്റു ചിലതു് ഒറ്റത്തടിയായിവന്നു് ശാഖോപശാഖകളായി പിരിഞ്ഞും, ആ വര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ത്തന്നെ ചിലതു് അടിമുതല്‍ പല കവരങ്ങളായിട്ടും കാണുന്നു. വാക്യങ്ങളുടെ സ്വരൂപവും ഇതുപോലെ മൂന്നുവിധത്തിലുണ്ടു്. അംഗാംഗീഭാവമില്ലാതെ ഒറ്റയായി നീണ്ടുപോകുന്ന വാക്യം ചൂര്‍ണ്ണിക; പല അംഗവാക്യങ്ങളായി പിരിയുന്നതു സങ്കീര്‍ണ്ണകം; അംഗാംഗീഭാവം കൂടാതെ പ്രധാനമായിത്തന്നെ പല പിരിവുകളുള്ളതു മഹാവാക്യം. ഓരോന്നിനും ഉദാഹരണം:

പ്രഭാതത്തില്‍ പക്ഷികള്‍ ഉണര്‍ന്നു പാടുന്നു

എണ്ണയ്ക്കു വെള്ളത്തേക്കാള്‍ കനം കുറയും – ചൂര്‍ണ്ണിക.

മഴ പെയ്താല്‍ വിളവു വര്‍ദ്ധിക്കും.

‘ജ്യേഷ്ഠനിരിക്കവെക്കുരുവംശത്തില്‍ ശ്രേഷ്ഠന്‍ ഞാനെന്നവനുടെ ഭാവം’
– സങ്കീര്‍ണ്ണകം

ഇക്കാലത്തു വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വളരെ അഭിവൃദ്ധിയുണ്ടു; എന്നാല്‍ മതവിശ്വാസത്തിനു് അത്രയും കുറവുമുണ്ടു്.

‘വിജ്ഞന്മാരഭിനന്ദിച്ചേ വിജ്ഞാനം സാധുവായ്‌വരൂ. നല്ല ശിക്ഷ കഴിച്ചോര്‍ക്കുമില്ല വിശ്വാസമാത്മനി.’ – മഹാവാക്യം.

ഈ മൂന്നുവിധം വാക്യങ്ങള്‍ക്കും അതാതുപയോഗമുണ്ടു്. വാക്യരൂപേണ ആണല്ലൊ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിലിരിക്കുന്ന ആശയങ്ങള്‍ വെളിയിലേക്കു പുറപ്പെടുന്നതു്. ആശയത്തിന്റെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ചുവേണം, അതിനാല്‍ വാക്യത്തിന്റെ സ്വരൂപം. അതിലഘുവായ ആശയത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനു ചൂര്‍ണ്ണികയും വ്യാമിശ്രമായതിനു സങ്കീര്‍ണ്ണകവും നാനാമുഖമായി നീണ്ടുപോകുന്നതിനു മഹാവാക്യവും ഉചിതമായിരിക്കും. അതൊരു സാമാന്യനിയമം എന്നേ ഉള്ളു. വേറെയും ഇവയ്ക്കു പല വിനിയോഗങ്ങളുമുണ്ടു്; അതെല്ലാം പരിചയംകൊണ്ടു ഗ്രഹിക്കേണ്ടതാകുന്നു. വിവരണങ്ങളുടെയും മറ്റും ഉപസംഹാരത്തില്‍ ചൂര്‍ണ്ണിക വളരെ ശോഭിക്കും; വ്യാകുലമായി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന സംഗതികളെ കൂട്ടിപ്പിടിച്ചു സംഗ്രഹിക്കുന്നതിനു് സങ്കീര്‍ണ്ണകം ഉതകും; ലക്ഷണം ചെയ്യുന്നതിനും മറ്റും മഹാകാവ്യം നന്നു്.

ബന്ധം:

ബന്ധം അല്ലെങ്കില്‍ കെട്ടുപാടു പ്രമാണിച്ചു് വാക്യം രണ്ടുവിധമുണ്ടു്; ഗാഢമെന്നും ശിഥിലമെന്നും. ഇടയ്ക്കൊരിടത്തും നിലച്ചുപോകാതെ കടശിവരെ ആകാംക്ഷ തുടര്‍ന്നു നിക്കത്തക്കവിധമുള്ള ബന്ധം ഗാഢം; ഇതിനു വിപരീതമായി മദ്ധ്യേ പലേടത്തും അന്വയപൂര്‍ത്തി വരാവുന്നവിധം ഏച്ചുകെട്ടി വലിച്ചുനീട്ടിയിട്ടുള്ളതു ശിഥിലം. ഈ വകുപ്പിലെ ആദ്യത്തെ വാക്യം തന്നെ ശിഥിലബന്ധത്തിനുദാഹരണമാകുന്നു. ‘വാക്യം രണ്ടുവിധമുണ്ടു്.’ എന്ന ദിക്കില്‍ ആകാംക്ഷ ശമിക്കയാല്‍ വാക്യം നിന്നുപോകുന്നു. ‘ഗാഢമെന്നും ശിഥിലമെന്നും’ എന്നുള്ള ശേഷം ഭാഗം ഏച്ചുകെട്ടിയതാണെന്നു സ്പഷ്ടമാകുന്നു. ‘ബന്ധം അല്ലെങ്കില്‍ കെട്ടുപാടു പ്രമാണിച്ചു ഗാഢമെന്നും ശിഥിലമെന്നും വാക്യം രണ്ടുവിധമുണ്ടു്’ എന്നു മാറ്റിയാല്‍ അവസാനംവരെ ആകാംക്ഷ ശമിക്കാതെ നിന്നാല്‍ ബന്ധം ഗാഢമാകും. നിലച്ചുപോയ ആകാംക്ഷയെ കുത്തിപ്പൊക്കേണ്ടിവരുന്ന അവസ്ഥയ്ക്കു്, ഉത്ഥ്യാപ്യാകാംക്ഷ എന്നു സംസ്കൃതാലങ്കാരികന്മാര്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ള പേര്‍ സ്വീകരിക്കുന്ന പക്ഷം ഉത്ഥ്യാപ്യാകാംക്ഷയുള്ള ബന്ധം ശിഥിലം, ഇല്ലാത്തതു ഗാഢം എന്നും ലക്ഷണം രേഖപ്പെടുത്താം. ബന്ധശൈഥില്യം അസ്വാരസ്യകാരണമാകുന്നു. ഏച്ചുകെട്ടിയാല്‍ മുഴച്ചിരിക്കുമെന്നു പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ.

മലയാളത്തിലെ വാക്യസ്വരൂപം നോക്കുമ്പോള്‍ ശിഥിലബന്ധത്തിനു് ഏറെ വകയില്ല. ‘മുറ്റുവിന’ എന്നു വ്യാകരണത്തില്‍ പറയുന്ന പ്രധാനക്രിയാപദം കൊണ്ടാണു് പ്രായേണ മലയാളത്തില്‍ വാക്യാവസാനം; പ്രധാന ക്രിയാപദം കൊണ്ടാണു് ആകാംക്ഷാപൂര്‍ത്തിയും വരുന്നതു്. ‘ഹനുമാന്‍ സീതയെക്കണ്ടു’ എന്ന മട്ടില്‍ വാക്യത്തിലെ പദക്രമം കര്‍ത്താ, കര്‍മ്മം, ക്രിയാപദം എന്നാകയാല്‍ ക്രിയാപദം പ്രയോഗിച്ചതിനുമേല്‍ വിശേഷണങ്ങള്‍ ചേര്‍പ്പാനേ അവകാശമില്ല. എന്നാല്‍ ഭാഷയിലും ബന്ധശൈഥില്യത്തിനു വേറെ മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ ഉണ്ടു്. വാക്യം നിറുത്താവുന്നിടത്തു നിറുത്താതെ ‘ഉം’ എന്ന സമുച്ചയനിപാതവും ‘ഓ’ എന്ന വികല്പനിപാതവും കൊണ്ടു നീട്ടിയാലും ശൈഥില്യപ്രതീതിക്കും കുറവില്ല. മലയാളത്തില്‍ ക്രിയാസമുച്ചയം മറ്റു ഭാഷകളിലെപ്പോലെ അല്ല. എത്ര ക്രിയകളേയും കര്‍ത്തൃകര്‍മ്മാദികാരകങ്ങളെല്ലാം വേറെ വേറെ ആയിരുന്നാലും കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കുന്നതിനു് അതില്‍ സൌകര്യവിശേഷമുണ്ടു്. ക്രിയാസമുച്ചയത്തെപ്പറ്റി കേരളപാണിനീയത്തില്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതു നോക്കുക. ക്രിയാപദങ്ങളെ എല്ലാം നടുവിനയെച്ചരൂപത്തിലാക്കി ‘ഉം’ കൊണ്ടു് കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു് ഒടുവില്‍ ‘ചെയ്ക’ , ‘ഉണ്ടാകുക’ മുതലായ സാമാന്യക്രിയകളെ അനുപ്രയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ടു് അനേകം വാക്യങ്ങളെ ഒന്നുചേര്‍ത്തു് ഒരു മഹാകാവ്യമാക്കുന്നതിനു് ഒട്ടും പ്രയാസമില്ല. മഹാഭാരതകഥ മുഴുവനും വേണമെങ്കില്‍ ഒരു ഒറ്റ വാക്യത്തിനുള്ളില്‍ തള്ളിക്കയറ്റാം.

ജ്യേഷ്ഠാനുജന്മാരായ പാണ്ഡുധൃതരാഷ്ട്രന്മാരുടെ പുത്രരായ പഞ്ചപാണ്ഡവരും ദുര്യോധനാദി നൂറ്റുപേരും ബാല്യത്തില്‍ത്തന്നെ കലഹിക്കയും, ദുഷ്ടനായ ദുര്യോധനന്‍ പാണ്ഡവരുടെ നല്ലനടത്തയിലും കീര്‍ത്തിയിലും അസൂയപ്പെടുകയും, ഒടുവില്‍ രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രര്‍ ഇരുകൂട്ടര്‍ക്കും രാജ്യം വിഭജിച്ചുകൊടുത്തു വെവ്വേറെ താമസിപ്പിക്കയും, അതിലും അസഹനനായ ദുര്യോധനന്‍ തൃപ്തിപ്പെടാതെ പാണ്ഡവരെ അരക്കില്ലത്തിലിട്ടു കൊല്ലാന്‍ നോക്കി ഫലിക്കാതിരിക്കയും, പാണ്ഡവര്‍ രക്ഷപ്പെട്ടു് പാഞ്ചാലീവിവാഹാനന്തരം രാജ്യഭാരം ലഭിച്ചു രാജസൂയം നടത്തുകയും, ദുര്യോധനന്‍ അവരുടെ രാജ്യശ്രീ പൊറുക്കാതെ കള്ളച്ചൂതില്‍ അവരെ ജയിച്ചു കാട്ടിലേയ്ക്കയയ്ക്കുകയും…പരിണാമത്തില്‍ പാണ്ഡവന്മാര്‍ ഭാരതയുദ്ധത്തില്‍ നൂറ്റുപേരെ എല്ലാം വധിച്ചു് രാജ്യം വാഴുകയും ഉണ്ടായി.

ഇതില്‍ കലഹിക്ക, അസൂയപ്പെടുക മുതലായ ഏതു നടുവിനയെച്ചത്തേയും പൂര്‍ണ്ണക്രിയയാക്കി വാക്യം നിര്‍ത്താവുന്നതാകുന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്യാത്തതുകൊണ്ടു് ഏച്ചുകെട്ടിയാലുള്ള അംഭംഗി മാത്രമല്ല, വേറെ ദോഷങ്ങളുമുണ്ടു്. വാക്യങ്ങള്‍ക്കുള്ള പരസ്പരബന്ധം പലവിധമായിരിക്കും. ചിലേടത്തു് പൌര്‍വ്വാപര്യം, മറ്റു ചിലേടത്തു് വിരോധം, അന്യത്ര കാര്യകാരണഭാവം ഇത്യാദി. ഓരോ സംബന്ധവും കാണിക്കുന്നതിനു വേറെ വേറെ ഘടകങ്ങളുമുണ്ടു് —എന്നിട്ടു് പൌര്‍വ്വാപര്യം ദ്യോതിപ്പിക്കുന്നു; എന്നാല്‍ വിരോധം; അതിനാല്‍ കാര്യകാരണഭാവം ഇത്യാദി ‘ഉം’ എന്ന നിപാതംകൊണ്ടു വാക്യങ്ങളെ ചേര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഈ സംബന്ധഭേദങ്ങളെ വേര്‍തിരിച്ചു കാണിക്കാന്‍ നിര്‍വ്വാഹമില്ല. അനുക്രമംകൊണ്ടു പൌര്‍വ്വാപര്യസംബന്ധം മാത്രം പ്രകാശിപ്പിക്കാം. അപ്പോള്‍ ‘ഉം’ കൊണ്ടു ചേര്‍ക്കുന്ന സമുച്ചയവാക്യത്തിനുള്ള അസ്വാരസ്യം, പഠിത്തമില്ലാത്തവര്‍, കഥാകഥനത്തില്‍ ‘എന്നിട്ടു്’, ‘എന്നിട്ടു്’ എന്നു് ഓരോ വാക്യത്തിനും മദ്ധ്യേ ആവര്‍ത്തിക്കുമ്പോള്‍ തോന്നുന്ന വൈരസ്യത്തിനു തുല്യമാകുന്നു.

സമുച്ചയവാക്യത്തിനു് ഇത്രത്തോളം ദോഷങ്ങളും അഭംഗിയും ഉണ്ടെന്നുവരികിലും കാര്യസംബന്ധമായ എഴുത്തുകുത്തുകളില്‍ ഈ മാതിരി വാക്യങ്ങള്‍ക്കു് എങ്ങനെയോ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചുകാണുന്നു. കോടതിക്കാര്‍ക്കും കച്ചേരിക്കാര്‍ക്കും ഇതില്‍ വലിയ പക്ഷപാതമുണ്ടു്. ഒരു ഹര്‍ജിയോ ഉത്തരവോ എഴുതുന്നതു് ഒറ്റവാക്യത്തിലാകാഞ്ഞാല്‍ കാര്യത്തിനു ഗൌരവം കുറഞ്ഞുപോകുമെന്നാണു് അവര്‍ വിചാരിക്കുന്നതെന്നു തോന്നുന്നു. ഈ മിഥ്യാഗൌരവത്തിനുവേണ്ടി വലിച്ചുനീട്ടുമ്പോള്‍ വാക്യത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങള്‍ക്കു് അന്വയമില്ലാതെ പോയാലും അവര്‍ വകവെയ്ക്കറില്ല. എത്രത്തോളം വാക്യം നീട്ടാമോ അത്രത്തോളം എഴുത്തുകാരന്റെ കാര്യസ്ഥത വെളിപ്പെടുമെന്നാണു് അവരുടെ ഭാവം. കാര്യങ്ങളുടെ ഗൌരവലാഘവങ്ങളെപ്പറ്റി അഭിപ്രായം പറയാന്‍ നമുക്കവകാശമില്ല; എങ്കിലും അന്വയമില്ലാതെ വാക്യമെഴുതുന്നതിനു തങ്ങള്‍ക്കു് അധികാരമുണ്ടെന്നു് അധികാരികള്‍ നടിച്ചാല്‍ എതിര്‍വാദം പുറപ്പെടുവിക്കാതിരിക്കാന്‍ നമുക്കും ക്ഷമ വരുന്നില്ല. സംസ്കൃതഗദ്യകാരന്മാര്‍ ഓജസ്സിനുവേണ്ടി ദീര്‍ഘദീര്‍ഘസമാസങ്ങളെ കെട്ടിച്ചേര്‍ക്കുന്നതുപോലെയാണു് ഭാഷയിലെ വാചകമെഴുത്തുകാര്‍. കാര്യസ്ഥതയ്ക്കുവേണ്ടി വാക്യങ്ങളെ നിറുത്താവുന്ന ഘട്ടത്തില്‍ നിറുത്താതെ നീട്ടുന്നതു്. വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ഈവക ആര്‍ഭാടങ്ങളില്‍ ഭ്രമിക്കരുതു്.

സന്ധാനം:

ഒരു ചങ്ങലയില്‍ കണ്ണികള്‍ക്കുള്ള നിലയാണു് ഒരു ഖണ്ഡികയില്‍ വാക്യങ്ങള്‍ക്കുള്ളതു്. കണ്ണികള്‍ തൊടുത്തുയോജിച്ചു നില്‍ക്കാഞ്ഞാല്‍ ചങ്ങല ദുര്‍ബലമായിപ്പോകുമ്പോലെ വാക്യങ്ങള്‍ അര്‍ത്ഥയോജിപ്പുകൊണ്ടു് കൂട്ടിവിളക്കിയ മട്ടില്‍ ഘടിക്കാഞ്ഞാല്‍ വകുപ്പും ദുര്‍ബലമായിപ്പോകും. പദങ്ങളുടെ അവയവങ്ങളായ പ്രകൃതിപ്രത്യയാഗമങ്ങളെ സന്ധികൊണ്ടു യോജിപ്പിക്കാതെ പഠി -പ്പി- ക്ക- ഉന്നു എന്ന മട്ടില്‍ ഉച്ചരിച്ചാല്‍ കാതിനു് എത്ര ദുസ്സഹത തോന്നുമോ അത്രയും വാക്യങ്ങളെ സന്ധാനംകൊണ്ടു് അര്‍ത്ഥയോജന വരുത്താതെ പ്രയോഗിച്ചാല്‍ മനസ്സിനും തോന്നും. അതിനാല്‍ സന്ധാനം എന്നാല്‍ വാക്യങ്ങള്‍ക്കു തങ്ങളിലുള്ള അര്‍ത്ഥയോജനയാകുന്നു. വാക്യത്തില്‍ പദങ്ങള്‍ക്കുള്ള പ്രസ്പരസംബന്ധം അന്വയം; വകുപ്പില്‍ വാക്യങ്ങള്‍ക്കുള്ളതു സന്ധാനം. ഇതുപോലെ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ ഖണ്ഡികകള്‍ക്കും പരസ്പരസംബന്ധം ഉണ്ടായിരിക്കണം. അതിനു പ്രത്യേകിച്ചൊരു പേര്‍ ചെയ്തിട്ടാവശ്യമില്ല. ഖണ്ഡികകളുടെ പരസ്പരസംബന്ധത്തിനു് ‘സന്ധാനം’ എന്ന പേര്‍ തന്നെ മതിയാകും. ആകക്കൂടെ ‘സന്ധാനം’ എന്നാല്‍ പൂര്‍വ്വാപരസംബന്ധം എന്നു താല്പര്യം.

സന്ധാനം കാണിക്കുന്നതു ഘടകങ്ങളെക്കൊണ്ടും സര്‍വ്വനാമങ്ങളെക്കൊണ്ടും ആകുന്നു. ഘടകങ്ങളുടെ അര്‍ത്ഥവിശേഷങ്ങളെപ്പറ്റി മുന്‍‌വകുപ്പില്‍ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുള്ളതു നോക്കുക. താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന വാക്യങ്ങളില്‍ സന്ധാനം ചെയ്യുന്ന ഘടകങ്ങളേയും സര്‍വ്വനാമങ്ങളേയും അക്ഷരഭേദം ചെയ്തു കാണിച്ചിരിക്കുന്നു:

ക്ലൈവിന്റെ വരുതിയില്‍ 200 ഇംഗ്ലീഷ് ഭടന്മാരും പാശ്ചാത്യരീതിയില്‍ ശിക്ഷിതന്മാരായ 300 ശിപായിമാരും വിട്ടുകൊടുക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചെറിയ പട്ടാളത്തില്‍ ചേര്‍ന്നിരുന്ന എട്ടു് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരില്‍ രണ്ടുപേര്‍ മാത്രമേ ഒരു സമരാങ്കണത്തില്‍ പ്രവേശിച്ചിട്ടുള്ളവരായിട്ടുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. നാലുപേര്‍ ക്ലൈവിന്റെ ഉത്സാഹശക്തികൊണ്ടു് തദനുയായികളായി പുറപ്പെട്ട കച്ചവടക്കാരായിരുന്നു. കാലം അപ്പോള്‍ വര്‍ഷര്‍ത്തുവായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ക്ലൈവു് ഇടിയും മിന്നലും മാരിയും സഹിച്ചുകൊണ്ടു് ആര്‍ക്കാട്ടു കോട്ടവാതിലില്‍ എത്തി പ്രാകാരരക്ഷകന്മാര്‍ ഭയാന്ധന്മാരായിട്ടു കോട്ടയെ ഉപേക്ഷിക്കയും ക്ലൈവിന്റെ സൈന്യം അനായാസേന അകത്തു പ്രവേശിക്കയും ചെയ്തു.

എന്നാല്‍ ശത്രുക്കള്‍ ഉദാസീനന്മാരായിരിക്കയില്ലെന്നു ക്ലൈവിനു നല്ല ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അയാള്‍ ഉടന്‍ തന്നെ ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കാനും, കോട്ട ബലപ്പെടുത്താനും, ഒരു ഉപരോധമുണ്ടാകുന്ന പക്ഷം തടുത്തുനില്‍ക്കാനും വേണ്ട ഒരുക്കങ്ങള്‍ ആരംഭിച്ചു. അപ്പോള്‍ പലായിതന്മാരായ പ്രാകാരരക്ഷികള്‍ ധൈര്യപ്പെട്ടു് അടുത്തദേശങ്ങളില്‍നിന്നു മൂവായിരത്തോളം ഭടന്മാരെ ശേഖരിച്ചുകൊണ്ടു് പ്രബലന്മാരായി തിരിയെ വന്നു് ആ പട്ടണത്തിന്റെ സമീപത്തു കൂടാരം അടിച്ചു. അര്‍ദ്ധരാത്രിസമയം ക്ലൈവു് കോട്ടയ്ക്കുള്ളില്‍നിന്നു് ഇറങ്ങി ഝടിതിയായി ശത്രുസൈന്യത്തെ ആക്രമിച്ചു് അനേകം ഭടന്മാരെ നിഗ്രഹിക്കയും, ശേഷിച്ചവരെ കാന്ദിശീകന്മാരാക്കി ഓടിക്കയും അക്ഷതമായ നിജസന്യത്തെ തിരിച്ചു കോട്ടയ്ക്കകത്തു കൊണ്ടുപോരുകയും ചെയ്തു.

ഈ സംഗതികളെല്ലാം ഫ്രഞ്ചുകാര്‍ ഒരുമിച്ചു് തൃച്ചിനാപ്പള്ളിയെ ഉപരോധിച്ചിച്ചുകൊണ്ടു താമസിച്ചിരുന്ന ചന്ദാസാഹേബ്ബിനു് ഉടന്‍ അറിവുകിട്ടി. അയാള്‍ തല്‍ക്ഷണം നിജസന്യത്തില്‍നിന്നു നാലായിരം യോധന്മാരെ ആര്‍ക്കാട്ടിലേക്കു് അയച്ചു. അവര്‍ ഉടന്‍‌തന്നെ ക്ലൈവിനാല്‍ ഹതശേഷമായ സൈന്യത്തോടു സംഗമിച്ചു. ആ സൈന്യം പിന്നീടു് വെല്ലൂരില്‍ നിന്നുവന്ന രണ്ടായിരം ഭടന്മാരാലും പാണ്ടിച്ചേരിയില്‍നിന്നു ഡ്യൂപ്ലേ അയച്ചുകൊടുത്ത നൂറ്റമ്പതു ഫ്രഞ്ചുയോധന്മാരാലും പോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഉദ്ദേശം പതിനായിരം ഭടന്മാരാല്‍ ഉപകല്പിതമായ ഈ മഹാസൈന്യം ചന്ദാസാഹേബ്ബിന്റെ പുത്രനായ രാജാസാഹേബ്ബിന്റെ വരുതിയില്‍ യുദ്ധയാത്ര ആരംഭിച്ചു.

പരസ്പരബന്ധമില്ലാത്ത വാക്യസമൂഹം അസംബന്ധമായിരിക്കും. അതിനുദാഹരണം:

“കായംകുളത്തല്ലോ കടുവായും പുലിയും പെറ്റു
മൂടിക്കിടന്നോരു മുതുകൈയന്‍ പറന്നേ പോയി;
ഗോപുരം നീങ്ങി രണ്ടീച്ച ചത്തു
വയ്ക്കത്തൊരച്ചിക്കു മീശ വന്നു.”

ഇതു് കടന്നകൈക്കുള്ള അസംബന്ധമാണു്; വാക്യങ്ങള്‍ തങ്ങളില്‍ യോജിക്കാതിരുന്നാല്‍ തോന്നുന്ന അസ്വാരസ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം കാണിക്കാന്‍ മാത്രം വേണ്ടി ഈ പംക്തികളെ ഉദ്ധരിച്ചുവെന്നേയുള്ളു.

വൈചിത്ര്യം:

തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നു തിരൂപ്പാണ്ടിവരെ ജലയാത്രയ്ക്കു മാര്‍ഗ്ഗമുണ്ടു്. ഈ വഴി മുഴുവനും ഒരേ തോടും കരയ്ക്കുള്ള കാഴ്ചയെല്ലാം ഒരേവിധവും ആയിരുന്നാല്‍ യാത്രക്കാരുടെ കണ്ണിനു വളരെ മുഷിച്ചിലുണ്ടാകുമായിരുന്നു. നിത്യവും ഊണിനുള്ള വട്ടം ഒരേവിധവും കറികളുടെ സ്വാദു് ഒരേ മട്ടിലും ഇരുന്നാല്‍ ഊണിനു രസം തോന്നുകയില്ല. ഇതുപോലെ ഒരു ഖണ്ഡികയിലെ വാക്യങ്ങളുടെ ഗതി മാറി മാറി വരാഞ്ഞാല്‍ വായിക്കുന്നവര്‍ക്കു ദുസ്സഹത തോന്നും. അതിനാല്‍ വാക്യങ്ങളെ ഗ്രഥിക്കുന്നതു് പല ഭംഗികളില്‍ വേണം. ഇതാണു് വൈചിത്ര്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം.

ഇംഗ്ലണ്ടു് എന്നൊരു രാജ്യമുണ്ടു്. അവിടത്തുകാര്‍ക്കു കൈത്തൊഴിലിലും കച്ചവടത്തിലും അനിതരസാധാരണമായ സാമര്‍ത്ഥ്യം ഉണ്ടു്. അദ്ദേശത്തെ രാജാവിനു് ഭൂമിയുടെ എല്ലാ ഖണ്ഡങ്ങളിലും രാജ്യമുണ്ടു്. അവിടെ പാര്‍ലിമെന്റ് എന്നൊരു മഹാസഭയുണ്ടു്. ഈ സഭയ്ക്കു സകല രാജ്യകാര്യങ്ങളേയും സ്വേച്ഛപോലെ നടത്താന്‍ അധികാരമുണ്ടു്.

ഇങ്ങനെ ഒരു ഖണ്ഡിക എഴുതിയാല്‍ എത്ര മുഷിയും എന്നു പറയേണ്ടതില്ലല്ലൊ. ഇനി വാക്യങ്ങളുടെ ശയ്യ മാറ്റിനോക്കാം:

ഇംഗ്ലണ്ടു് എന്നൊരു രാജ്യമുണ്ടു്. അവിടത്തുകാര്‍ കൈത്തൊഴിലിലും കച്ചവടത്തിലും അനിതരസാധാരണമായ സാമര്‍ത്ഥ്യം സമ്പാദിച്ചവരാണു്. അദ്ദേശത്തെ രാജാവിനു (സ്വല്പമെങ്കിലും) രാജ്യം ലഭിക്കാതെ ഒരു ഭൂഖണ്ഡവുമില്ല. അവിടെ പാര്‍ലിമെന്റു് എന്നൊരു മഹാസഭയുണ്ടു്. ഈ സഭ സകല രാജ്യകാര്യങ്ങളേയും സ്വേച്ഛപോലെ നടത്താനുള്ള അധികാരം വഹിക്കുന്നു.

ഇപ്പോള്‍ വാക്യങ്ങളുടെ രൂപം മാറി മാറി വരികയാല്‍ മുമ്പില്‍ തോന്നിയ മുഷിച്ചിലിനു് ഇടയില്ല. ഉണ്ടു്, ഇല്ല, അല്ല, ആകുന്നു, ആണു്, അത്രെ, വേണം, ആക്കം, ആകട്ടെ, ആം, അരുതു്, ചെയ്യുന്നു, ചെയ്തു, ചെയ്യും ഇത്യാദി ക്രിയാരൂപങ്ങളെ ഇടകലര്‍ന്നു പ്രയോഗിച്ചാല്‍ വൈചിത്ര്യം ഉണ്ടായിരിക്കും. കാര്യസ്ഥന്മാര്‍ വാക്യങ്ങളെ എല്ലാം ‘ആകുന്നു’ എന്നു് ശ്രമപ്പെട്ടുകാണാറുണ്ടു്. ഇതും സമുച്ചയവാക്യം നീട്ടുന്ന കൂട്ടത്തില്‍ അനുകരണയോഗ്യമല്ലാത്ത അവരുടെ ഒരു ശയ്യ ആകുന്നു. ‘ബി- പ്രമാണത്തിലെ ഈ വാചകംകൊണ്ടു് ഇക്കേസിന്റെ സത്യാവസ്ഥ വ്യക്തമാകും’ എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ അവര്‍ക്കു തൃപ്തിയില്ല. ‘വ്യക്തമാകുന്നതാകുന്നു’ എന്നു വളച്ചുകെട്ടിയാലേ മതിയാകയുള്ളു.

വാക്യത്തിന്റെ ഗതി ഒന്നുപോലെ എകരൂപമായിരിക്കാതെ മാറി മാറി വരുന്നതിനുള്ള വൈചിത്ര്യത്തെപ്പറ്റിയാണു് ഇതുവരെ പ്രസ്താവിച്ചതു്. ഇതിനു ശയ്യാവൈചിത്ര്യം എന്നു പേര്‍ ചെയ്യാം. ഇനി വാക്യത്തിന്റെ ഗ്രഥനത്തില്‍ത്തന്നെ ചെയ്യാവുന്ന ഭംഗിവൈചിത്ര്യങ്ങളെ വിവരിക്കാം: ചൂര്‍ണ്ണിക, സങ്കീര്‍ണ്ണകം, മഹാവാക്യം എന്നു മൂന്നുവകയായും ഗാഢബന്ധം, ശ്ലഥബന്ധം എന്നു രണ്ടുവകയായും വിഭജിച്ചിട്ടുള്ള വാക്യങ്ങളെ ഇടകലര്‍ത്തി പ്രയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ടു് ഒരു ഭംഗിവൈചിത്ര്യമുണ്ടാകാം. എന്നാല്‍ ഈ ഭംഗിവൈചിത്ര്യം ശയ്യാവൈചിത്ര്യത്തോളം പ്രധാനമല്ല. ചൂര്‍ണ്ണികാദികള്‍ അഞ്ചെട്ടെണ്ണം തുടര്‍ന്നു വന്നാലെ അസ്വാരസ്യം തോന്നുകയുള്ളു. ഒരു ഖണ്ഡിക മുഴുവനും ഗാഢബന്ധവാക്യമയമായാലും വൈചിത്ര്യഭാവത്തിനു് പ്രതീതിയില്ലാതെവരും.

ഒരേ പദം ഒരേ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഒരേ വാക്യത്തില്‍ത്തന്നെ ഒന്നിലധികം പ്രാവശ്യം ആവര്‍ത്തിക്കരുതു്. അങ്ങനെ ആവശ്യപ്പെടുന്നിടത്തു് പര്യായങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ചു് വൈചിത്ര്യം ഉണ്ടാക്കണം. എന്നാല്‍ ബലത്തിനും മറ്റും വേണ്ടി ഒരേ പദം ആവര്‍ത്തിക്കുന്നതു ഗുണമായിട്ടുമുണ്ടു്. മുന്‍‌വാക്യത്തില്‍ത്തന്നെ ‘ഒരേ’ എന്ന വിശേഷണപദം മൂന്നുപ്രാവശ്യം ആവര്‍ത്തിച്ചതുകൊണ്ടു ബലം അധികപ്പെടുന്നതേ ഉള്ളു. ഇതുപോലെ ‘വിദ്വാന്മാരുടെ വില വിദ്വാന്മാരേ അറിയൂ’ ഇത്യാദികളും പദം മാറിക്കൂടാ. ഈവക സ്ഥലങ്ങളില്‍ പര്യായമെന്നല്ല, സര്‍വ്വനാമം പോലും ഉപയോഗിച്ചാല്‍ വാക്യത്തിനു ബലക്ഷയം വരും. എവിടെ രണ്ടു വസ്തുക്കള്‍ക്കു് അത്യന്താഭേദം വിവക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവിടെ പദഭേദം ചെയ്തുകൂടാ; അല്ലാത്തിടത്തെല്ലാം ചെയ്കയും വേണം എന്നു സാരം. വര്‍ണ്ണനകളിലും മറ്റും ഒരേ വസ്തുവിനെപ്പറ്റി പലതും പ്രസ്താവിക്കേണ്ടി വരും. അപ്പോള്‍ ആ വസ്തുവിനെ ആദ്യം അതിന്റെ പേരായ നാമപദംകൊണ്ടും, പിന്നീടു സര്‍വ്വനാമംകൊണ്ടുമാണു് പറക പതിവു്. എന്നാല്‍ സര്‍വ്വനാമങ്ങളേയും കണക്കില്ലാതെ ആവര്‍ത്തിച്ചാല്‍ നീരസം തോന്നും. അതിനാല്‍ ഇടയ്ക്കിടക്കു പര്യായങ്ങളും സാമാന്യപദങ്ങളും കൂടി ഉപയോഗിച്ചു വൈചിത്ര്യം സമ്പാദിക്കണം. നാം നളചരിതം കഥ ആഖ്യാനം ചെയ്യുന്നു എന്നിരിക്കട്ടെ; അപ്പോള്‍ ‘നളന്‍’ എന്നു തന്നെയോ ‘അദ്ദേഹം’ എന്നോ സര്‍വ്വത്ര ആവര്‍ത്തിക്കാതെ ‘നിഷധേശ്വരന്‍’ ‘ആ മഹാരാജാവു് ‘ ‘ആ ജഗദേകസുന്ദരന്‍’ ‘ഭൈമീകാമുകന്‍’ ‘ഇന്ദ്രദൂതന്‍’ ‘ദമയന്തീപതി’ ‘കിതവാഗ്രേസരന്‍’ ‘ആ മഹാനുഭാവന്‍’ ‘മഹാധന്യന്‍’ ‘പുരുഷരത്നം’ ‘ബാഹുകന്‍’ ‘ഋതുപര്‍ണ്ണസാരഥി’ ‘വൈരസേനി’ ഇത്യാദി സന്ദര്‍ഭാനുസാരേണ പര്യായങ്ങളും വിരുതുപേരുകളും പ്രയോഗിച്ചു വൈചിത്ര്യം ഉണ്ടാക്കാം. ഇതുപോലെ വര്‍ണ്ണനകളില്‍ ഒരേ ഗുണക്രിയകളെ ആവര്‍ത്തിക്കേണ്ടിവന്നാല്‍ പരാവര്‍ത്തനഭംഗികൊണ്ടു വാചകം മാറ്റണം. എങ്ങനെ എന്നാല്‍: അനേകം വസ്തുക്കളെ നിഷ്ഫലങ്ങള്‍ എന്നു പറയേണ്ടിവന്നാല്‍ ‘ഇതിനാലെന്തു ഫലം’, ‘ഇതു് ഒരിക്കലും സഫലമാകുന്നതല്ല’, ‘അജാഗളസ്തനത്തിന്റെ അവസ്ഥയാണിതിനു്’, ‘ഇതു് ഒരു കാര്യത്തിലേക്കും പ്രയോജകമല്ല’ ഇത്യാദി വാചകഭേദങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കണം.

അത്യന്താഭേദം വിവക്ഷിക്കപ്പെടുന്നിടത്തു പദം മാറിക്കൂടാ എന്നു പറഞ്ഞല്ലോ. അത്യന്താഭേദവിവക്ഷ വരുന്നതു് ഉദ്ദിഷ്ടപ്രതിനിര്‍ദ്ദേശത്തിലാണു്. അതിന്റെ സ്വഭാവം ഒരിക്കല്‍ എടുത്തതിനെത്തന്നെ വീണ്ടും എടുത്തുകാണിക്കുക ആകുന്നു. ഉദ്ദിഷ്ടനാമങ്ങളുടെ പ്രതിനിര്‍ദ്ദേശത്തെ മുമ്പുതന്നെ ഉദാഹരിച്ചു. ഭേദകങ്ങളേയും കൃതികളേയും കൂടി ഉദാഹരിക്കാം:

സൂര്യന്‍ രക്തവര്‍ണ്ണനായിട്ടുദിക്കുന്നു; രക്തവര്‍ണ്ണനായിത്തന്നെ അസ്തമിക്കയും ചെയ്യുന്നു. മഹത്തുക്കള്‍ക്കു സമ്പത്തിലും വിപത്തിലും ഭാവഭേദമില്ല. ‘അടിച്ചവഴിയേ പോയില്ലെങ്കില്‍ പോയ വഴിയേ അടിച്ചുകൊള്‍ക.’

ബന്ധസാജാത്യം:

വിശേഷണം എന്ന വഴിക്കോ കര്‍ത്തൃകര്‍മ്മാദി കാരകസംബന്ധമുറയ്ക്കോ ക്രിയാരൂപേണയോ ഒരേ നിലയില്‍ നില്‍ക്കുന്ന വാക്യഭാഗങ്ങളെ വിധം മാറ്റാതെ ഒരേ മാതിരിയില്‍ത്തന്നെ ചമച്ചാല്‍ ബന്ധം സജാതീയമായി എന്നു പറയുന്നു. ബന്ധം സജാതീയമായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥ ബന്ധസാജാത്യം. എങ്ങനെ എന്നാല്‍,

‘ഒടിയാത്ത കമ്പില്‍ പറിയാത്ത വള്ളി’ വിശേഷണങ്ങള്‍ക്കു സാജാത്യം

‘മാറാത്ത വ്യാധിക്കു് എത്താത്ത മരുന്നു്’ ‘’ “

‘പൂച്ചയ്ക്കു വിളയാട്ടു് എലിക്കു പ്രാണാവസ്ഥ’ കാരകത്തിനു് സാജാത്യം

അരമനയില്‍ രഹസ്യം അങ്ങടിയില്‍ പാട്ടു് ‘’ ‘’

‘മുമ്പില്‍ ചെന്നാല്‍ കുത്തും പുറകില്‍ ചെന്നാല്‍ എറിയും’ ക്രിയയ്ക്കു് സാജാത്യം.

‘അത്താഴം കഴിഞ്ഞാല്‍ അരക്കാതം നടക്കണം, മുത്താഴം കഴിഞ്ഞാല്‍ മുള്ളിലും കിടക്കണം’ ക്രിയാദികള്‍ക്കു് സാജാത്യം.

പഴഞ്ചൊല്ലുകളിലാണു് ബന്ധസാജാത്യമധികം കാണാറുള്ളതു്. അതിനാല്‍ പഴഞ്ചൊല്ലുകളെത്തന്നെ ഉദാഹരിച്ചു. സജാതീയമായി പ്രതിനിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്ന പദത്തിനു പ്രാസംകൊണ്ടു് അക്ഷരസാമ്യം കൂടി ഇരുന്നാല്‍ സാജാത്യം അധികം പ്രകാശിക്കും; ഉദാഹരണങ്ങളില്‍ അതും ഉണ്ടെന്നു സൂക്ഷിച്ചുനോക്കുക. ഒരുവിധം നോക്കുമ്പോള്‍ വൈചിത്ര്യത്തിനു വിപരീതമാണു ബന്ധസാജാത്യം; എന്നാല്‍ ബന്ധസാജാത്യം വാക്യവിഭാഗങ്ങളിലും, വൈചിത്ര്യം പൂര്‍ണ്ണവാക്യങ്ങളിലും വ്യവസ്ഥിതമാണെന്നു ഭേദം. രണ്ടു കൈകളിലും ഇടുന്ന വള ജോടി ചേര്‍ന്നിരിക്കണം; അതുപോലെയാണു് സാജാത്യത്തിന്റെ നില. ഒരേജാതി വള തന്നെ രണ്ടു മൂന്നു ജോടി ധരിച്ചാല്‍ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയുള്ള വൈരസ്യമാണു മറ്റതിനു്.

ബന്ധസാജാത്യംകൊണ്ടു പലേ പ്രയോജനങ്ങളും സിദ്ധിക്കുന്നു:

ഓര്‍മ്മിക്കാനുള്ള സൌകര്യം; രണ്ടു വാക്യഭാഗങ്ങളുടേയും ബന്ധം എത്രത്തോളം തങ്ങളില്‍ യോജിക്കുന്നുവോ അത്രത്തോളം ഓര്‍മ്മിക്കാന്‍ എളുപ്പവും വര്‍ദ്ധിക്കും. ഉദാഹരണങ്ങളില്‍ ആറാമത്തേതു നോക്കുക. ആ വാക്യം ‘അത്താഴം കഴിഞ്ഞാല്‍ കുറേ നടക്കുന്നതുകൊള്ളാം, മുത്താഴത്തിനുശേഷം വിശ്രമിക്കുകയാണു വേണ്ടതു്’ എന്നോ മറ്റോ സാജാത്യമില്ലാത്ത വിധത്തിലായാല്‍ വാക്യത്തിന്റെ ജാത്യം അസ്തമിക്കുന്നു. പഠിച്ചു് ഓര്‍മ്മയില്‍ വെക്കുന്നതിനു വളരെ ശ്രമവും തോന്നും.

ബലം അല്ലെങ്കില്‍ ഊര്‍ജ്ജസ്സ്: ചില വാക്കുകള്‍ രാമബാണം പോലെ തല്‍ക്ഷണം കര്‍ണ്ണരന്ധ്രത്തിലൂടെ അന്തഃകരണത്തില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നു. മറ്റു ചിലതു് എത്ര തന്നെ ആഞ്ഞു പ്രയോഗിച്ചാലും ഇരുമ്പുലക്കപോലെ ചതഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. തീക്ഷ്ണവേഗമുള്ളതു് ഊര്‍ജ്ജസ്വലം, ഇല്ലാത്തതു കുണ്ഠം. ബന്ധസാജാത്യത്താല്‍ വാക്യത്തിനു് ഊര്‍ജ്ജസ്സുണ്ടാകും.

ഉദാഹരണം:

“ആശയെന്നതു മനുഷ്യര്‍ക്കു വിശേഷപ്പെട്ട ഒരു ചങ്ങലയാണു്; അതിന്റെ ബന്ധമേറ്റാല്‍ മണ്ടിയോടും; വിട്ടാല്‍ അനങ്ങാതെ നില്‍ക്കും. “ഇവിടെ ബന്ധം വിജാതീയമായിരുന്നെങ്കില്‍ വിരോധപ്രതീതിക്കു ബലം വളരെ കുറയുമായിരുന്നു.

ഉല്ലേഖം, ദൃഷ്ടാന്തം മുതലായ പല അലങ്കാരങ്ങളേയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതു ബന്ധസാജാത്യമാകുന്നു. ഭാഷാഭൂഷണത്തില്‍ അതുകള്‍ക്കു കൊടുത്തിട്ടുള്ള ഉദാഹരണങ്ങള്‍ നോക്കുക; ബന്ധസാജാത്യം ഗുണമെന്നു മാത്രമല്ല, അതിന്റെ അഭാവം ചിലേടത്തു് പ്രത്യുത, പ്രക്രമഭംഗം മുതലായ ദോഷവുമുളവാക്കും.

ഏകാഗ്രത:

വാക്യങ്ങള്‍ക്കു് ഒരു മുന അല്ലെങ്കില്‍ പായിന്റു മാത്രമേ ഉണ്ടായിരിക്കാവു. ഒരു സംഗതിക്കു് ഒരു വാക്യമെന്നല്ലാതെ പല സംഗതികള്‍ കലര്‍ത്തി വാക്യമെഴുതരുതു്. സംഗതി മാറുമ്പോള്‍ വാക്യവും മാറിക്കൊളക. കാര്യസ്ഥന്മാരുടെ സമുച്ചയവാക്യങ്ങളിലാണു് ഏകാഗ്രതയില്ലാത്ത ദോഷം അധികമായിക്കാണുന്നതു്. ഒരു കര്‍ത്താവുതന്നെ സ്ഥലകാലോദ്ദേശ്യങ്ങള്‍ മാറ്റാതെ ചെയ്യുന്ന ക്രിയകളെ ഒരു വാക്യത്തില്‍ സമുച്ചയിച്ചാല്‍ ഏകാഗ്രതയ്ക്കു ഹാനി വരികയില്ല. എന്നാല്‍ മറിച്ചു്, സ്ഥലകാലോദ്ദേശങ്ങള്‍ ഭേദിക്കുന്നിടത്തൊക്കെയും വാക്യം ഏകാഗ്രമല്ലാതെ വരുമെന്നു് അര്‍ത്ഥമാക്കുകയുമരുതു്.

‘അക്ബര്‍ രാജ്യം ഭരിച്ച കാലത്തു് മുകിലാധിപത്യം പ്രബലപ്പെടുത്തുകയും ഹിന്ദുരാജസ്ത്രീകള്‍ മതാചാരങ്ങള്‍ക്കു ദോഷം വരാതെ ചക്രവര്‍ത്തിയുടെ ഭാര്യമായിരിക്കയും, അയിന്‍ അക്ബറി എന്നൊരു ചരിത്രഗ്രന്ഥം ജനിക്കയും, മതവിഷയസഭകള്‍ നടക്കയും ചെയ്തു.’

ഈവക വാക്യത്തില്‍ അടങ്ങിയ സംഗതികള്‍ പല സമയങ്ങളിലും പല സ്ഥലങ്ങളിലും നടന്നവയാകുന്നു. നടത്തിയ ആളുകള്‍ക്കും അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങള്‍ക്കും ഭേദമുണ്ടു്. അക്ബറുടെ രാജ്യഭരണകാലത്താണെല്ലാം നടന്നതെന്നു് ഒരു സംബന്ധം മാത്രമേ ഉള്ളു. അക്കാലം ദീര്‍ഘവുമാണു്. അതിനാല്‍ ഓരോ സംഗതിയേയും ഓരോ വാക്യം കൊണ്ടു പറഞ്ഞാലേ ഏകാഗ്രത സിദ്ധിക്കയുള്ളു.

‘എഴുത്തച്ഛന്‍ തമിഴിന്റെ പിടിയില്‍നിന്നു വേര്‍പെടുത്തി ഭാഷയെ ഗ്രന്ഥരചനയ്ക്കുപയോഗിക്കുകയും കുഞ്ചന്‍‌നമ്പ്യാര്‍ അതിനുള്ള സഹജവിലാസങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുകയും ചമ്പുകാരന്മാര്‍ അതിനെ സംസ്കൃതത്തിന്റെ ദാസിയാക്കുകയും ചെയ്തു.’

ഈ വാക്യം ഭാഷയുടെ ദശാവിശേഷങ്ങളെ സംഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തു് ഉപയോഗിക്കയാണെങ്കില്‍ സ്ഥലകാലങ്ങള്‍ക്കു ഭേദമിരുന്നാലും ഏകാഗ്രമായിത്തന്നെ ഇരിക്കും.

ഒരു സംഗതിയെ സംബന്ധിച്ചുതന്നെ പല കോടികള്‍ (പായിന്റുകള്‍) പ്രസ്താവിക്കേണ്ടിവരുന്നിടത്തു് സംഗതി മാറുന്നില്ലല്ലോ എന്നുള്ള ഭാവത്തില്‍, എല്ലാ കോടികളെയും ഒരേ സമുച്ചയവാക്യത്തില്‍ ചേര്‍ക്കുന്നതായാല്‍ ഏകാഗ്രത ഇല്ലാതെവരുമെന്നു പറഞ്ഞുകൂടെങ്കിലും അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതില്‍ വളരെ അഭംഗിയുണ്ടു്. ഈ വിധം യുക്തി കൊണ്ടുപോയാല്‍ വകുപ്പു് (ഖണ്ഡിക) എന്ന വിഭാഗത്തിനു് അവകാശമേ ഇല്ലെന്നു വരും. മുന്‍‌കാണിച്ച മഹാഭാരതസംഗ്രഹവാക്യത്തിലെപ്പോലെ ക്രിയകളെ മേല്‍ക്കുമേല്‍ സമുച്ചയിച്ചാല്‍ ഖണ്ഡികയ്ക്കെന്നല്ല, അദ്ധ്യായമെന്നു് അതിനുപരിയുള്ള വിഭാഗത്തിനും വകയുണ്ടാകുന്നതു സംശയമാണു്. ഒരു വാക്യം തന്നെ ഗ്രന്ഥം എന്നുവരുമ്പോള്‍ വിഭാഗമൊന്നുമേ വേണ്ടെന്നകും. ഒരുദാഹരണം കൂടി താഴെ ചേര്‍ക്കുന്നു:

‘അറിയിപ്പു കിട്ടിയതില്‍‌പ്പിന്നെ ഏഴുദിവസത്തിനകം ബങ്കി അയച്ച ആള്‍ ബങ്കിയെ ഏറ്റുകൊണ്ടുപോയില്ലെങ്കില്‍ അതിനെ പിന്നീടു് 21 ദിവസത്തേക്കു കൂടി ആ സ്റ്റേഷനില്‍ വെച്ചിരിക്കുന്നതും ആ കാലത്തിനിടയ്ക്കു മേല്പറഞ്ഞ റേറ്റിനു ഡെമറേജുകൂലി ചുമത്തുന്നതും ആ കാലം കഴിഞ്ഞാല്‍ പിന്നെ ബങ്കിയെ ലേലത്തില്‍ വില്‍ക്കുന്നതും വിറ്റീടായ തുകയില്‍നിന്നും സര്‍ക്കാരിലേക്കു ചിലവാകുന്ന എല്ലാ ചിലവുകളേയും കുറയ്ക്കുന്നതും പോകെ ബാക്കി വല്ലതും ഉണ്ടായിരുന്നാല്‍ അതിനെ ബങ്കി അയച്ച ആള്‍ ഒരു കൊല്ലത്തിനകം അവകാശപ്പെടുന്നുവെങ്കില്‍ അയാള്‍ക്കു കൊടുക്കുന്നതിലേക്കായി അതിനെ അനാമത്തുവച്ചിരിക്കുന്നതും ആ കാലാവധി കഴിഞ്ഞതില്‍ പിന്നീടു ഗവര്‍മ്മെന്റിലേക്കു മുതല്‍കൂട്ടുന്നതും ആകുന്നു.

ഈ മഹാവാക്യത്തെ താഴെ കാണിക്കും പ്രകാരം പരിശോധിക്കാം:

‘അറിയിപ്പു കിട്ടിയതില്‍ പിന്നെ ഏഴുദിവസത്തിനകം ബങ്കി അയച്ച ആള്‍ അതു് ഏറ്റുകൊണ്ടുപോയില്ലെങ്കില്‍ പിന്നീടു് 21 ദിവസത്തേക്കുകൂടി അതു് ആ സ്റ്റേഷനില്‍ വച്ചു സൂക്ഷിക്കേണ്ടതാകുന്നു. ആ കാലത്തിനിടയ്ക്കു മേല്പറഞ്ഞ റേറ്റിനു ഡെമറേജുകൂലിയും ചുമത്തപ്പെടും. ആ കാലാവധി കഴിഞ്ഞാല്‍ ബങ്കി ലേലത്തില്‍ വില്‍ക്കപ്പെടും; വിറ്റീടായ തുകയില്‍നിന്നും സര്‍ക്കാരിലേക്കു ചെല്ലാവുന്ന എല്ലാ ചിലവുകളും കുറച്ചതിന്റെ ശേഷം ബാക്കി വല്ലതും ഉണ്ടായിരുന്നാല്‍ അതു ബങ്കി അയച്ച ആള്‍ ഒരു കൊല്ലത്തിനകം അവകാശപ്പെട്ടാല്‍ അയാള്‍ക്കു കൊടുക്കുന്നതിലേക്കായി അനാമത്തു വയ്ക്കയും കാലാവധി കഴിഞ്ഞാല്‍ ഗവര്‍മ്മെന്റിലേക്കു മുതല്‍കൂട്ടുകയും ചെയ്യേണ്ടതാകുന്നു.’

ഏകാഗ്രതയെപ്പറ്റി ദൂരത്തിലാലോചിക്കുമ്പോള്‍ മഹാകാവ്യങ്ങളുടെ ഘടന ഏതുവിധം വേണമെന്നു സംശയം ജനിക്കുന്നു. സ്വതന്ത്രവാക്യങ്ങളുടെ യോഗംകൊണ്ടാണല്ലോ മഹാവാക്യമുണ്ടാകുന്നതു്. സ്വതന്ത്രവാക്യങ്ങളെ എങ്ങനെ ഘടിപ്പിക്കാം? എന്തിനു ഘടിപ്പിക്കുന്നു? പരാപേക്ഷകൂടാതെ സ്വയമേ അര്‍ത്ഥപൂര്‍ത്തിയുള്ള വാക്യത്തെ ആണു് സ്വതന്ത്രവാക്യം എന്നു പ്രയുന്നതു്. ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കില്‍ പ്രാധാന്യം രണ്ടുവിധമാണു് – അന്വയപൂര്‍ത്തിക്കുവേണ്ടി മറ്റൊരു പദത്തിനു കീഴടങ്ങാത്ത വാക്യമെല്ലാം വ്യാകരണദൃഷ്ടാ സ്വതന്ത്രമാകുന്നു. വ്യാകരണദൃഷ്ട്യാ സ്വതന്ത്രമായാലും കാര്യകാരണഭാവാദിസംബന്ധങ്ങളാല്‍ ഉള്ള പരാപേക്ഷ ശമിക്കുന്നതുവരെ വാക്യം അര്‍ത്ഥദൃഷ്ടാ സ്വതന്ത്രമാവുകയില്ല. ‘മഴ പെയ്തു; ഇനി ഉഷ്ണം ശമിക്കും’ ഇതിലെ രണ്ടു വാക്യങ്ങളും വ്യാകരണപ്രകാരം സ്വതന്ത്രങ്ങളാണെങ്കിലും അര്‍ത്ഥപ്രകാരം കാര്യകാരണഭാവേന പരസ്പരാപേക്ഷയുള്ളവയാകയാല്‍ രണ്ടും ചേര്‍ന്നു് ഒരു മഹാവാക്യമാകുന്നതേ ഉള്ളു. ‘മഴ പെയ്തതിനാല്‍ ഉഷ്ണം ശമിക്കും’ എന്ന രൂപത്തിലാക്കിയാല്‍ വ്യാകരണപ്രകാരവും പൂര്‍വ്വവാക്യം ഉത്തരവാക്യത്തിന്റെ അംഗമായിത്തീര്‍ന്നു് അപ്രധാനമാകും. വ്യാകരണദൃഷ്ട്യാ അംഗാംഗീഭാവമുള്ള വാക്യങ്ങളുടെ യോഗം സങ്കീര്‍ണ്ണകം; അര്‍ത്ഥദൃഷ്ട്യാ അംഗാംഗീഭാവമുള്ളതുകളുടെ യോഗം മഹാവാക്യം എന്നു രണ്ടിനും ഭേദം. അതിനാല്‍ അര്‍ത്ഥവശാല്‍ ഉള്ള പരസ്പരസംബന്ധം പ്രമാണിച്ചാണു് മഹാവാക്യത്തില്‍ വാക്യങ്ങളെ ഘടിപ്പിക്കുന്നതു്; ഈ പരസ്പരസംബന്ധം ദ്യോതിപ്പിക്കുന്നതു് ‘എന്നാല്‍’ ‘എങ്കിലും’ ‘അപ്പോള്‍’ മുതലാ‍യ ഘടകങ്ങളുമാകുന്നു. എന്നാല്‍ അന്യോന്യസംബന്ധദ്യോതകത്തിനു ഘടകപദം പ്രയോഗിച്ചേ തീരൂ എന്നു നിര്‍ബ്ബന്ധമില്ല. ചില സംബന്ധം ദ്യോതിപ്പിക്കാന്‍ ഘടകങ്ങള്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിട്ടുമില്ല.

മേല്‍ വിവരിച്ചപ്രകാരം ചൂര്‍ണ്ണികാരൂപമായോ സങ്കീര്‍ണ്ണകരൂപമായോ ഉള്ള വാക്യങ്ങള്‍ക്കു് അര്‍ത്ഥവശാലുള്ള സംബന്ധം വളരെ അടുത്തിരുന്നാല്‍ അതുകളെച്ചേര്‍ത്തു് ഒരു മഹാവാക്യമാക്കണം; കുറെ അകന്നിരുന്നാല്‍ അതുകളെ സ്വതന്ത്രവാക്യങ്ങളാക്കി വിടണം; വളരെ ദൂരമായിപ്പോയാല്‍ അടുത്ത വകുപ്പിലേക്കു തന്നെ നീക്കിവയ്ക്കണം. ഏതായാലും ഒരു ഖണ്ഡിക മുഴുവനും നമുക്കു വാക്യങ്ങളെക്കൊണ്ടു നിറയ്ക്കരുതു്.

വാക്യങ്ങളുടെ അവസാനം, മദ്ധ്യേയുള്ള ചില്ലറ നിറുത്തലുകള്‍ ഇതെല്ലാം വായിക്കുമ്പോള്‍ സ്വരഭേദംകൊണ്ടു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സ്വതന്ത്രവാക്യം നിറുത്തുമ്പോള്‍ ഉള്ള സ്വരമല്ല ഉപവാക്യം നിറുത്തുമ്പോള്‍; ചില്ലറ നിറുത്തലുകള്‍ക്കു് മൂന്നാമതൊരുവിധം സ്വരം വേണം. ഇതെല്ലാം നല്ല വായനക്കാര്‍ക്കു് അനായാസേന പരിചയപ്പെടുന്നതുമാണു്. എഴുതുമ്പോഴാകട്ടെ സ്വരംകൊണ്ടു സാധിക്കേണ്ട പ്രവൃത്തി ചിഹ്നംകൊണ്ടു സാധിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ പണ്ടു് നമ്മുടെ അറിവില്‍പെട്ടിടത്തോളം രണ്ടു ചിഹ്നങ്ങളേ നടപ്പുണ്ടായിരുന്നുള്ളു; പരിപൂര്‍ണ്ണമായ വിരാമത്തിനു കീഴ്മേലായി രണ്ടു വര, അതില്‍ താണതിനു് ഒരു വര. ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും അച്ചടിക്കും പ്രചാരം വന്നതോടുകൂടിയാണു് നാട്ടുകാര്‍ക്കു് ചിഹ്നനസമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഉപയോഗം മനസ്സിലായിത്തുടങ്ങിയതു്. ഭാരതീയലിപികാരന്മാര്‍ വിരാമചിഹ്നങ്ങളില്‍ ശ്രദ്ധിക്കാതിരുന്നതിനു കാരണവും സ്പഷ്ടമാകുന്നു. വിജ്ഞാനത്തിനും വിനോദത്തിനും വേണ്ടുന്ന കൃതികളെല്ലാം പദ്യരൂപത്തിലായിരുന്നു; പദ്യത്തില്‍ സന്ധി അപരിഹാര്യമായതിനാല്‍ വിരാമങ്ങളെ സാര്‍വ്വത്രികമായി ഉപയോഗിക്കാന്‍ നിര്‍വ്വാഹവുമില്ല. ഊര്‍ദ്ധ്വാധമരേഖാരൂപങ്ങളായി രണ്ടു ചിഹ്നങ്ങള്‍ നടപ്പുണ്ടായിരുന്നതുകൂടിയും, പദ്യത്തില്‍ വാക്യവിരാമത്തെ അല്ല, പൂര്‍വ്വോത്തരാര്‍ദ്ധങ്ങളുടെ വിരാമത്തെയാണു് കാണിച്ചിരുന്നതെന്നു തോന്നുന്നു. വാക്യം അവസാനിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും പൂര്‍വ്വാര്‍ദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തില്‍ ഒരു വരയും ഉത്തരാര്‍ദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തില്‍ രണ്ടുവരയും ഇടുക പതിവായിരുന്നു. പാദമധ്യത്തില്‍ അവസാനിക്കുന്ന വാക്യങ്ങള്‍ക്കാകട്ടെ യാതൊരു ചിഹ്നവും ഇല്ല. അപൂര്‍വ്വമായി ചില ഗദ്യകൃതികളുണ്ടായിരുന്നതില്‍ വിവരമില്ലാത്ത എഴുത്തുകാര്‍ ഇച്ഛപോലെ ഭംഗിനോക്കി രണ്ടു ചിഹ്നങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നതില്‍ ഒന്നിനെ ഉപയോഗിച്ചുവന്നു.

വാക്യവിരാമസൂചകങ്ങളായ ചിഹ്നങ്ങള്‍ക്കു മാത്രമേ പൂര്‍വ്വകാലത്തില്‍ ദുര്‍ഭിക്ഷമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു; മറ്റു പലതിനും പൂര്‍വ്വികന്മാര്‍ ചിഹ്നമുപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇടയ്ക്കു് അക്ഷരങ്ങള്‍ വിട്ടുപോയാല്‍ വിട്ട സ്ഥലത്തു വരിയുടെ മേല്‍ ‘പുള്ളടി’ എന്നു പേരായ ‘V’ ചിഹ്നമിട്ടു് താഴെ ആവശ്യപ്പെട്ട അക്ഷരങ്ങളെ ചേര്‍ത്തുവന്നു. ‘ഹംസപാദം’ എന്നുപേരായ ‘+‘ ഈ ചിഹ്നവും ഇതിലേക്കുതന്നെ ചിലര്‍ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായിക്കാണുന്നുണ്ടു്. വെട്ടിക്കളയുന്നതിനു ചിലര്‍ അക്ഷരങ്ങളുടെ മേല്‍ പലവിധം വരകള്‍ വരച്ചു് അതുകളുടെ ആകൃതിതന്നെ നശിപ്പിക്കയും, മറ്റു ചിലര്‍ എടുത്തുകളയേണ്ടുന്ന ലിപിയെ ചുറ്റി ഒരു വളയം ഇടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അദ്ധ്യായാദി മഹാഖണ്ഡങ്ങളുടെ അറുതി സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനു കുണ്ഡലം എന്നുപേരായ ‘ക’ ചിഹ്നം കണ്ടിട്ടുണ്ടു്. ഈ ചിഹ്നം പഴയ ആട്ടക്കഥാപുസ്തകത്തില്‍ പലസ്ഥലങ്ങളിലും ഉപയോഗിച്ചു കാണുകയാല്‍ ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥമെന്തെന്നു് ഒരു യൂനിവേര്‍സിറ്റി മലയാളപരീക്ഷകന്‍ പ്രശ്നപത്രത്തില്‍ ചോദ്യം ചെയ്യാന്‍ ഇടയായിട്ടുണ്ടു്. ഒരു പദം ഇരട്ടിച്ചുവായിക്കണം എന്നുകാണിക്കുന്നതിനു് “സ്സ” ഇങ്ങനെ ഒരു ചിഹ്നം മലയാള അക്ഷരത്തില്‍ എഴുതീട്ടുള്ളതു് സംസ്കൃതനാടകങ്ങളില്‍ കാണുന്നു.

അച്ചടി നടപ്പായതോടുകൂടി ഈ വക ചിഹ്നങ്ങളെല്ലാം ക്രമേണ ക്ഷയിക്കയും, അതുകളുടെ സ്ഥാനം ഇംഗ്ലീഷിലെ ചിഹ്നങ്ങള്‍ വഹിക്കയും ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇംഗ്ലീഷില്‍ ചിഹ്നനവിദ്യയ്ക്കു് വളരെ പ്രാബല്യം സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടു്; വാക്യാരംഭത്തിലും വാക്യമദ്ധ്യത്തിലും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു വേറെ തരം ലിപികള്‍ [Capital and Small letters വലിയക്ഷരവും ചെറിയക്ഷരവും] വെണമെന്നുള്ള നിര്‍ബന്ധത്താല്‍ ഇംഗ്ലീഷ് എഴുതുന്നവര്‍ക്കു് വാക്യാവസാനത്തില്‍, ശ്രദ്ധവെയ്ക്കാതിരിപ്പാന്‍ നിര്‍വ്വാഹമില്ല. സന്ധിചേര്‍ത്തു സംഹിതയാക്കുന്ന ഏര്‍പ്പാടില്ലാത്തതിനാല്‍ പദ്യങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തിലും വിരാമചിഹ്നം കൂടിയേ തീരു. ഇംഗ്ലീഷിലെ വിരാമചിഹ്നങ്ങള്‍ അന്വയബോധത്തിനും സന്ദേഹനിവാരണത്തിനും മറ്റും വളരെ ഉപകരിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ അങ്കുശം, ബിന്ദു മുതലായ ചിഹ്നങ്ങളെ യഥോചിതമായി അച്ചടിപുസ്തകങ്ങളില്‍ ഉപയോഗിക്കണം. ഇംഗ്ലീഷ്ചിഹ്നങ്ങള്‍ക്കു് മലയാളത്തില്‍ പേരു കൊടുത്തു് അവയെ ഉപയോഗിക്കേണ്ടുന്നതിനുള്ള വിധികളേയും വ്യാകരണത്തില്‍ വിവരിച്ചിട്ടുള്ളതുനോക്കുക. കേരളപാണിനീയത്തില്‍ ചിഹ്നനം എന്നു് ഒരു പ്രത്യേകം *പ്രകരണം തന്നെ ഉണ്ടു്. അതില്‍ പറയുന്ന പന്ത്രണ്ടു ചിഹ്നങ്ങളില്‍ അങ്കുശം, ബിന്ദു, ഉദ്ധരണി, വലയം, കാകു, വിക്ഷേപണി, രേഖ എന്ന ഏഴെണ്ണം മിക്ക മുദ്രാശാലകളിലും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടു്. ശേഷമുള്ള അഞ്ചുംകൂടി താമസിയാതെ ഉപയോഗത്തില്‍ വരുമെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.

ആ പ്രകരണം ഒടുവില്‍ പരിശേഷമായി ചേര്‍ത്തിട്ടുണ്ടു്.

ഈ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവു് പ്രസാധനം ചെയ്തിട്ടുള്ള നളചരിതം ആട്ടക്കഥയിലും ശാകുന്തളത്തിന്റെ പരിഷ്കരിച്ച പുതിയ പതിപ്പിലും ചിഹ്നനവിഷയത്തില്‍ പലേ നിഷ്കര്‍ഷകളും ചെയ്തിട്ടുണ്ടു്. ഈ രണ്ടു പുസ്തകങ്ങളില്‍ ഉപയോഗിച്ചുനോക്കിയതുകൊണ്ടു് കേരളപാണിനീയത്തില്‍ എഴുതീട്ടുള്ള 12 ചിഹ്നങ്ങളും ഭാഷയില്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടവയാണെന്നും അതുകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു പറയത്തക്ക അസൌകര്യമൊന്നുമില്ലെന്നും ബോധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പദ്യങ്ങളില്‍ പൂര്‍വ്വോത്തരവാക്യങ്ങള്‍ സന്ധികൊണ്ടു കൂടിച്ചേര്‍ന്നുപോയാല്‍ അര്‍ത്ഥബോധസൌകര്യത്തിനുവേണ്ടി പിരിച്ചു് ചിഹ്നമിട്ടെഴുതുന്നതുകൊണ്ടു് വായിക്കുന്നതിനു വലിയ അസൌകര്യമോ വൃത്തിബന്ധത്തിനു ശൈഥില്യപ്രതീതിയോ ഉണ്ടാകയില്ലെന്നു താഴെ കാണിക്കുന്ന ഉദാഹരണങ്ങള്‍ തെളിയിക്കും.

“വാസസ്സു രണ്ടുമതിധൂസരമായ്; വ്രതോപ-
വാസാലുണങ്ങീ മുഖം; ആകലിതൈകവേണീ;
വാസം തുടര്‍ന്നിവിടെയീവിധമെന്റെ വിപ്ര-
വാസവ്രതത്തെയിവള്‍ സ്വാധി വഹിച്ചിടുന്നു.’

— ഭാഷാശാകുന്തളം

‘ആരുമറിയരുതെന്നംഗജസങ്കടമെന്ന ധിയാ
ആരാമം പുക്കേ നിമം ഭൃഗവിഹംഗമസങ്കലിതം
ദൂരെ സുഖമെന്നായ്; അങ്ങോടുടന്‍ പുനരിങ്ങോടുടന്‍
പാരം വലഞ്ഞേന്‍, അപ്പോള്‍ സംഗതനായൊരു ഹംസവരന്‍’

— നളചരിതം കഥകളി

രോധിനി (;), ഭിത്തിക (:), രേഖ (—) എന്ന ചിഹ്നങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കാഞ്ഞാല്‍ മഹാവാക്യാംഗങ്ങളായ ഉപവാക്യങ്ങളെ വേര്‍തിരിച്ചുകാണിപ്പാന്‍ മാര്‍ഗ്ഗമില്ല. പണ്ടുള്ളവര്‍ ഗദ്യകൃതികളെ ഗണ്യങ്ങളായി വിചാരിക്കാതിരുന്നതിനാല്‍ ഇതിലേക്കു് ആവശ്യപ്പെട്ട ചിഹ്നങ്ങള്‍ ഏര്‍പ്പെടാതെ പോയി എന്നേയുള്ളു. അതിനാല്‍ താഴെ കാണിക്കും‌പ്രകാരം മഹാവാക്യങ്ങളെ ചിഹ്നങ്ങളെക്കൊണ്ടു പരിഷ്കരിച്ചു വേര്‍തിരിച്ചു കാണത്തക്കവിധം അച്ചടിക്കേണ്ടതാകുന്നു:

തലയിലെഴുത്തുതന്നെ: ഈ വേട്ടക്കാരന്‍ രാജാവിന്റെ തോഴരായിരുന്നു മതിയായി. ‘ഇതാ ഒരു മാന്‍! അതാ ഒരു പന്നി! അതാ ഒരു കടുവാ!‘ എന്നിങ്ങനെ നട്ടുച്ചയ്ക്കുകൂടി തണല്‍ കുറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കാടുതോറും കടന്നു് ഓടിനടക്കുന്നു. ഇലകള്‍ വീണു് അഴുകി കവര്‍പ്പുള്ളതും വെയില്‍ കൊണ്ടു കാഞ്ഞതുമായ കാട്ടാറുകളിലെ വെള്ളമാണു് ദാഹിച്ചാല്‍ കുടിക്കാന്‍. കാലനിയമം കൂടാതെ പ്രായേണ ചുട്ട മാംസം തന്നെ ആഹാരം. കുതിരയുടെ പിന്നാലെ ഓടി സന്ധികളെല്ലാം നുറുങ്ങിയിരിക്കുന്ന എനിക്കു രാത്രിയിലെങ്കിലും സ്വൈരമായി ഒന്നു കിടക്കാം. എന്നുവെച്ചാല്‍ അതും പറ്റില്ല. അഥവാ ഒന്നുകണ്ണടച്ചാല്‍ വെളുക്കുന്നതിനു വളരെ മുമ്പില്‍ത്തന്നെ ദാസീപുത്രന്മാര്‍ കാട്ടാളന്മാര്‍ കാടുവളയുന്ന ഘോഷംകൊണ്ടു് ഉണര്‍ന്നുപോകുന്നു. ഇതുമാത്രംകൊണ്ടും ഗ്രഹപ്പിഴ തീര്‍ന്നില്ല. ഇപ്പോള്‍ കൂനിന്മേല്‍ ഒരു കുരു കൂടി പുറപ്പെട്ടതുപോലെ ആയിരിക്കുന്നു. ഇന്നലെ ഞാന്‍ ഒരുമിച്ചു് ഇല്ലാതിരുന്ന സമയം ഒരു മാനിന്റെ പിന്നാലെ കൂടി പുറപ്പെട്ടു് ആശ്രമത്തില്‍ ചെന്നു കയറി ശകുന്തള എന്നൊരു മഹര്‍ഷികന്യകയെ എന്റെ കഷ്ടകാലത്തിനു രാജാവുകണ്ടു, വശമായി. ഇപ്പോള്‍ നഗരത്തിലേക്കു പോകുന്ന കഥകൂടെ പ്രസംഗിക്കുന്നില്ല. ഇതുതന്നെ വിചാരിച്ചുകൊണ്ടു് ഉറക്കമില്ലാതെ കിടന്നു് ഇതാ നേരവും വെളുത്തു. നിര്‍വ്വാഹമില്ലല്ലോ. എന്തെങ്കിലുമാകട്ടെ, തോഴരെത്തന്നെ ചെന്നുകാണുക: (ചുറ്റി നടന്നു നോക്കീട്ടു്) ഇതാ വില്ലുകളും കൈയിലെടുത്തു കാട്ടുപൂക്കള്‍ കെട്ടി മാലയും ഇട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പട്ടാണിച്ചികളുടെ കൂട്ടത്തോടുകൂടി തോഴര്‍ ഇങ്ങോട്ടുതന്നെ വരുന്നു. ആകട്ടെ, അംഗഭംഗത്താല്‍ അശക്തത ഭാവിച്ചു് നില്‍ക്കാം. അങ്ങനെ എങ്കിലും കുറേ വിശ്രമം കിട്ടിയെങ്കിലോ?

കിളിപ്പാട്ടു മുതലായ പദ്യഗ്രന്തങ്ങളെ പൂര്‍വ്വികന്മാര്‍ ഖണ്ഡികകളാക്കി പിരിച്ചെഴുതാതിരുന്നതിന്റേയും കാരണം ഗദ്യദാരിദ്ര്യമാകുന്നു. സംസ്കൃതവൃത്തത്തിലുള്ള ശ്ലോകങ്ങളെല്ലാം ഓരോ പൂര്‍ണ്ണസ്വതന്ത്രവാക്യമാണു്. ശ്ലോകത്തിന്റെ കെട്ടുപാടു ബലപ്പെടുത്തുന്നതും, അതിനെ ഒറ്റയായി തിരിച്ചുകാണിക്കുന്നതും ഈ ഏകവാക്യതാനിര്‍ബ്ബന്ധമാണു്. അതില്ലെങ്കില്‍ ശ്ലോകത്തിനു പൂര്‍ത്തി തോന്നുകയില്ല. അപൂര്‍വ്വമായി ചിലപ്പോള്‍ കവിതകള്‍ അനേകം ശ്ലോകങ്ങളെ ചേര്‍ത്തു് ‘കുളക’മാക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അവിടെയും ഒരുവിധം വാക്യവിശ്രാന്തി ഓരോ ശ്ലോകത്തിനും, കാണും. ശ്ലോകകൃതികള്‍ വര്‍ണ്ണനാബഹുലങ്ങളാകയാല്‍ അതുകളില്‍ സര്‍ഗ്ഗം എന്ന വിഭാഗം തന്നെ ഖണ്ഡികയുടെ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നു. സര്‍ഗ്ഗമദ്ധ്യത്തില്‍ ഖണ്ഡികാസ്ഥാനീയമായ വിഭാഗം അപൂര്‍വ്വമായി ആവശ്യപ്പെട്ടാല്‍ വൃത്തഭേദം ചെയ്തു് ആ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതീതി ഉണ്ടാക്കാം. രഘുവംശം 9-ആം സര്‍ഗ്ഗം നോക്കുക. സര്‍ഗ്ഗബന്ധം കൂടാതെ ധാരണാസൌകര്യത്തിനുവേണ്ടി ശ്ലോകത്തില്‍ എഴുതുന്ന ശാസ്ത്രീയഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ പ്രായേണ അനുഷ്ടുപ്പു്, ആര്യാ എന്ന രണ്ടു വൃത്തങ്ങള്‍ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുമാറുള്ളു. അതില്‍ ശ്ലോകന്ത്യത്തില്‍ വാക്യപൂര്‍ത്തി വേണമെന്നു നിര്‍ബ്ബന്ധവുമില്ല. അങ്ങനെയുള്ള കൃതികളില്‍ വാക്യപൂര്‍ത്തി വരുന്നിടത്തു വരിമാറി ആരംഭിക്കണം. കിളിപ്പാട്ടു മുതലായ ഭാഷാവൃത്തങ്ങളുടേയും മട്ടു് ഇച്ചൊന്നവിധമാകുന്നു. അതുകളില്‍ ഈരടികളുടെ അവസാനത്തില്‍ വാക്യം അവസാനിക്കണമെന്നു നിര്‍ബ്ബന്ധമില്ല. അതിനാല്‍ അതുകളിലും വിഷയം മാറുന്നിടത്തു വരിമാറി ഖണ്ഡികാവിഭാഗം ഏര്‍പ്പെടുത്തുന്നതു കൊള്ളാം. സംസ്കൃതത്തില്‍ ശ്ലോകം എന്നും ഇംഗ്ലീഷില്‍ എന്നും പറയുന്ന വിഭാഗവും മിക്ക ദിക്കിലും യോജിപ്പിക്കാം. ഇത്രവരി ഒരു ശ്ലോകം അല്ലെങ്കില്‍ എന്നു ക്ലിപ്തപ്പെടുത്താന്‍ മാത്രം സാധിക്കയില്ലെന്നേ ഉള്ളു. ഉദാഹരണത്തിനു് പദ്യപാഠാവലി നാലാംഭാഗത്തില്‍ ‘ഏഷണിക്കാരനു് പറ്റിയ ദോഷം’ എന്ന പാഠം നോക്കുക.

പരിമാണം:

വാക്യങ്ങള്‍ക്കു് ഇത്ര നീളം വേണമെന്നൊരു കണക്കുമില്ല; മറ്റെല്ലാ വിഷയങ്ങളിലുമള്ളതുപോലെ ഏറെ നീളുകയും ഏറെ കുറുകയും ചെയ്യാതെ മദ്ധ്യവൃത്തിയില്‍ ഇരിക്കുന്നതു കൊള്ളാം. പദങ്ങള്‍ ചുരുങ്ങിയ വാക്യത്തിനു് പിരിമുറുകിയ ചരടുപോലെ ബലം ഏറും. പഴഞ്ചൊല്ലുകള്‍, കടങ്കഥകള്‍, സൂത്രങ്ങള്‍ മുതലായതില്‍ കാണുന്ന ദാര്‍ഢ്യാതിരേകത്തിനു് ഇതാണു കാരണം. ദീര്‍ഘവാക്യങ്ങള്‍ക്കു് ഒഴുക്കും, മോടിയും, ഉല്ലാസവും കൂടും. രണ്ടും ഇടകലര്‍ത്തി വൈചിത്ര്യം വരുത്തി പ്രയോഗിക്കുന്നതു നന്നു്. വാക്യം കുറുകുന്നതുകൊണ്ടും നീളുന്നതുകൊണ്ടും വേറെ പല പ്രയോജാങ്ങളും സാധിക്കാം:

‘ദൈത്യാരി പൂര്‍വ്വജനു ദൂത്യം സമേത്യ, നിജ-
സാധ്യം വെടിഞ്ഞു നിഷധേന്ദ്രന്‍,
സേനയിഹ നിര്‍ത്തി, താനഥ നടന്നു,
ദാന്തദമഭഗിനിയുടെ കാന്തിനദിയതില്‍ മുഴുകി
നീന്തുവതിനുഴറി മിഴി രണ്ടും
ബഹളേ ജനേ, പഥിഷു സബലേഷു ഭൂപതിഷു
ചപലേ മഹീസുരസമൂഹേ,
പലരെയുമുരുമ്മീ, പരിചൊടു നടന്നു;
പെരിയ പരിചയമുടയ പരിഷയുടെ നടുവിലുട-
നവിദിതനു കുതുകമവനാസീല്‍
ധന്യോഥ രക്ഷിജനകണാലലക്ഷ്യതനു
കന്യാപുരത്തിനു കടന്നു;
കണ്ണിനഴല്‍ തീര്‍ന്നു, കണ്ടു ദമയന്തീം
താഞ്ച അഖനിരകള്‍ മുതല്‍ പൂഞ്ചികുരതതിയറുതി
വാഞ്ഛയൊടു നികടഭുവി കണ്ടു
അമരേന്ദ്രദൂതനിവനപരാധമോര്‍ത്തു മന-
മുപരോധനേന വശമാക്കി;
മറവകലുവാനായ് മനസി കൊതിപൂണ്ടു;
അതിമധുരതരവപുഷമരുകിലുടനൊരു പുരുഷ-
മമൃതമൊഴി സഖികളൊടു കണ്ടു’

— നളചരിതം കഥകളി

ഈ ദണ്ഡകത്തില്‍ വാക്യങ്ങളെ ചെറുതാക്കിയതുകൊണ്ടു് നളനു വഴിയില്‍ നടന്ന പലവിധസംഭവങ്ങള്‍ ഓര്‍ത്തിരിക്കാത്തവയും ഒന്നോടൊന്നു സംബന്ധമില്ലാത്തവയുമാണെന്നുള്ള പ്രതീതി ബലപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ അംഗിയായ രസം ശൃംഗാരം: ഭയാനകാദികളംഗങ്ങള്‍. അതില്‍ ‘ക്ഷത്രയോഗ്യയിവളാര്യമാം’ എന്ന ഘട്ടത്തില്‍ അങ്കുരിതമായ ‘രതി’ എന്ന ഭാവം ‘ശകുന്തള – ഹൃദയമേ സ്വസ്ഥമായിരിക്കു നീ വിചാരിച്ചതിനെ…’ എന്നു തുടങ്ങി ‘തന്വിക്കെന്നിലൊഴിച്ചു ദൃഷ്ടികളുറയ്ക്കുന്നീല മറ്റൊന്നിലും’ ഇത്യന്തമുള്ള സന്ദര്‍ഭത്താല്‍ ഉല്‍ബുദ്ധമായിട്ടു സ്ഥായിവ്യപദേശത്തിനു പാത്രമായിത്തീര്‍ന്നതിന്റെശേഷം ‘അറിവേനഹമാര്‍ഷമാം പ്രഭാവം’ എന്നതുമുതല്‍ കാമലേഖം എഴുതുന്നതുവരെയുള്ള പൂര്‍വ്വാനുരാഗവിപ്രലംഭത്താല്‍ രൂഢമൂലമായ്,

‘ഒട്ടീ ഹന്ത കവിള്‍ത്തടം’ എന്നു ഗ്ലാനി;

‘അറിവേനഹമാര്‍ഷമാം പ്രഭാവം’ എന്നു ശങ്കമാനത;

‘സ്മര! കുസുമശരന്‍ നീ…‘ എന്നു രാജകര്‍ത്തൃമായ അസൂയ;

‘അല്ലെങ്കില്‍ താമസിയാതെ എന്റെ ഉദകക്രിയയും ചെയ്യേണ്ടിവരും’ എന്നു നായികാഗതമായ നിര്‍വേദം;

‘എനിക്കെന്റെ പ്രിയയുടെ ദര്‍ശനമൊഴിച്ചു മറ്റെന്താണു ശരണ്യം’ എന്നു നായകന്റെ ഔത്സുക്യം. ഇത്യാദി സഞ്ചാരിഭാവങ്ങളാല്‍ അവിടവിടെ പരിപോഷിതമായ്, ‘രാജാ – പ്രത്യക്ഷനായി വേഗത്തില്‍ അടുത്തുചെന്നു്’ എന്നാരംഭിച്ചു് ‘അവള്‍ മുഖം തിരിച്ചു പരിഹരിക്കുന്നു’ എന്നു് അവസാനിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥത്താല്‍ പ്രതിപാദിതമായ സംക്ഷിപ്തസംഭോഗശൃംഗാരദശയേയും, ‘ചപലമായ മനസ്സേ! പ്രയാസം കൂടാതെ…’ ഇത്യാദി ശകുന്തളയുടെ ആത്മഗതം മുതല്‍, ‘ഇല്ലൊട്ടും ശൂന്യമെന്നാകിലുമിവിടമുപേക്ഷിപ്പതിന്നിങ്ങൊരുക്കം’ എന്നു രാജാവിന്റെ പരിദേവനംവരെയുള്ള സന്ദര്‍ഭപ്രകാരം കാര്യപ്രവാസ വിപ്രലംഭാവസ്ഥയേയും ഒടുവില്‍ ദുര്‍വ്വാസശ്ശാപാവസരത്തില്‍ ശാപവിപ്രലംഭകക്ഷ്യയേയും പ്രാപിച്ചു് മദ്ധ്യേ കുറഞ്ഞൊരുകാലം നിശ്ശേഷം സമ്മീലിതമായെങ്കിലും, ‘എന്താണെനിക്കു് ഈ ഗാനം കേട്ടിട്ടു് ഇഷ്ടജനവിരഹമില്ലെങ്കിലും ഔത്സുക്യം തോന്നുന്നതു്’ എന്നും,

‘അത്യാര്‍ത്തത്വം പൂണ്ടൊരെന്‍ ചിത്തമെന്നാല്‍
സത്യാര്‍ത്ഥത്തെ പ്രത്യയിപ്പിച്ചിടുന്നോ?

എന്നും മറ്റുമുള്ള അവസരങ്ങളില്‍ പൂര്‍ണഗ്രഹണകാലത്തു് രാഹുവദനോദരത്തില്‍ മങ്ങിക്കാണുന്ന പനിമതിബിംബം‌പോലെ യഥാകഥഞ്ചില്‍ അനുസന്ധേയമായിത്തന്നെ ഇരുന്നുംകൊണ്ടു് പിന്നീടു മുദ്രാദര്‍ശനത്തില്‍ പെട്ടെന്നു സംഭ്രമപ്രവാസം എന്നു വ്യപദേശമായ വിപ്രലംഭമായിട്ടു സമ്പൂര്‍ണ്ണദശയില്‍ ആവിര്‍ഭവിച്ചു്, അവസാനത്തില്‍ സപുത്രയായ ശകുന്തളയുടെ സംഗമത്തില്‍ വീണു സംഭോഗാത്മനാ പരിണമിച്ചു് ചകചകായമാനമായിരിക്കുന്ന ഒരു അപൂര്‍വ്വസരണിയില്‍ അവതരിപ്പതും ചെയ്യുന്നു. — ശാകുന്തളം അവതാരിക.

ശാകുന്തളത്തില്‍ പ്രധാനമായ രസം ശൃംഗാരമാണെന്നു കാണിക്കുന്ന ഈ ഭാഗം ഒറ്റവാക്യമാക്കിയതു് അടിമുടി ഒന്നുപോലെ വ്യാപിക്കുന്ന ശൃംഗാരരസത്തിന്റെ ഏകത്വപ്രത്യാത്തിനു് ഉപകരിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ വേറെയും പ്രയോജനങ്ങള്‍ സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി അറിക.

അഭ്യാസം

താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളില്‍ വാക്യശുദ്ധി പരീക്ഷിക്ക.

അപ്പോള്‍ മാവേലിക്കര രാജകുടുംബത്തില്‍നിന്നും ഒരു യുവാവു് തിരുവനന്തപുരത്തു കൊട്ടാരത്തില്‍ താമസിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ദത്തെടുത്ത രാജകുമാരിയുടെ കുടുംബത്തില്‍ ജനിച്ച ആളായിരുന്നു. അപ്പോള്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജകുടുംബത്തില്‍ മഹാരാജാവല്ലാതെ വേറെ പുരുഷന്മാര്‍ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടു് മഹാരാജാവും ജനങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിനെ ഇളയ രാജാവായി ഗണിച്ചുവന്നു. മഹാരാജാവ് എല്ലാ കാര്യത്തിലും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം ചോദിക്കുക പതിവായിരുന്നു. വാസ്തവത്തില്‍ കൊട്ടാരത്തില്‍ നടന്നിട്ടുള്ള പല ദുരാലോചനകള്‍ക്കും കാരണം ഇദ്ദേഹം ആയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു് ഇദ്ദേഹത്തിനെ മാവേലിക്കരയോ ആലപ്പുഴയോ അയച്ചു താമസിപ്പിക്കണമെന്നു ദിവാന്‍ മഹാരാജാവിനോടു് അപേക്ഷിച്ചു. മഹാരാജാവു് അതിനെ ഒട്ടും അനുവദിച്ചില്ല. എന്നുമാത്രമല്ല ഉമ്മിണിത്തമ്പി ആത്മരക്ഷയ്ക്കായി ദിവാനെ അവര്‍ രക്ഷിക്കേണ്ടതാണെന്നു വിചാരിച്ചു് ആരെങ്കിലും ദിവാനെ കൊല്ലുന്നെങ്കില്‍ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവര്‍മ്മെന്റുകാര്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ ഗവര്‍മ്മെന്റുകാരെ അവരുടെ ശത്രുക്കളായി ഗണിക്കുമെന്നു മഹാരാജാവിനെ അറിയിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ്ഗവര്‍മ്മെന്റിന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം റസിഡണ്ടു കൊട്ടാരത്തില്‍ താമസിച്ചിരുന്ന ഇളയരാജാവിനു് ഇളയരാജാവായിരിക്കുവാന്‍ എന്തവകാശമുണ്ടെന്നു വിചാരണചെയ്തു. അപ്പോള്‍ റാണിയുടേയും പല ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും മൊഴികള്‍ അനുസരിച്ചു് അദ്ദേഹത്തിനു് ഇളയരാജാവായിരിക്കുന്നതിനു് അവകാശമില്ലെന്നു റസിഡന്റു തീര്‍ച്ച ചെയ്തു. — തിരുവിതാംകൂര്‍ ചരിത്രകഥകള്‍

ഇന്‍ഡ്യയിലെ രാജ്യപരിവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ പ്രധാനാംശഭാഗികളായിരുന്ന യൂറോപ്യന്മാരില്‍‌വെച്ചു് ഡ്യൂപ്ലെ സന്ധിതന്ത്രങ്ങള്‍ക്കും മത്രാലോചനകള്‍ക്കും അദ്വിതീയനായിരുന്നുവെങ്കിലും യുദ്ധവ്യാപാരങ്ങളെ സമരഭൂമിയില്‍ സ്വയം പ്രവേശിച്ചു നടത്തുന്നതിനു് അയാള്‍ അപര്യാപ്തനായിരുന്നു; ആയുധവിദ്യ അയാള്‍ ബാല്യത്തില്‍ അഭ്യസിച്ചില്ല. അതില്‍ അയാളുടെ ബുദ്ധിക്കു പ്രവേശം ഇല്ലായിരുന്നു. ശത്രുക്കള്‍ അയാളില്‍ കാതര്യദോഷം ആരോപിച്ചു. എന്നാല്‍ അയാള്‍ ഉത്തരനെപ്പോലെ ഗേഹേ ശൂരനായിട്ടു വീട്ടിലിരുന്നു മേനി പറഞ്ഞതേയുള്ളു. യുദ്ധരംഗത്തില്‍ അയാള്‍ വേഷം കെട്ടി പുറപ്പെടാഞ്ഞതു് സൈന്യകോലാഹലവും വെടിയുടെ ശബ്ദവും കേട്ടാല്‍ അയാള്‍ക്കു കാര്യാലോചനകളില്‍ മനസ്സിരിക്കാതെ വരുന്നതിനാലായിരുന്നുവെന്നു് അയാള്‍ പറഞ്ഞുവന്നു. മന്ത്രിസഭയില്‍ സ്വരമായിരുന്നു് ആലോചിച്ചു നിശ്ചയിച്ചു യുദ്ധനടപടികളെ നടത്തുന്ന ജോലി അയാള്‍ക്കു് അന്യന്മാരെ ഏല്‍‌പ്പിക്കയേ നിര്‍വ്വാഹമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ആള്‍ക്കാരാകട്ടെ അയാളുടെ ഇംഗിതം പോലെ നടത്താറില്ലെന്നു് അയാള്‍ക്കു് എന്നും ആവലാതിയുണ്ടായിരുന്നു. അയാളുടെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥന്മാരില്‍ പിടിപ്പുള്ളവരേ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവരില്‍ മിക്കവരും പ്രായം ചെല്ലാത്ത ബാലന്മാരായിരുന്നു. അവരുടെ മൌഢ്യത്തേയും തെറ്റിനേയും കണ്ടു സാധാരണഭടന്മാര്‍ക്കു പോലും ഹാസ്യം തോന്നിയിരുന്നു.

ഇംഗ്ലീഷുകാര്‍ക്കു സര്‍വ്വത്ര ജയവും ലഭിച്ചു. തൃച്ചിന്നാപ്പള്ളിയിലെ ഉപരോധകന്മാര്‍ തന്നെ ഉപരോധിക്കപ്പെട്ടു സമാധാനത്തിനപേക്ഷിച്ചു. ചന്ദാസാഹേബ്ബിനെ മഹാരാഷ്ട്രന്മാര്‍ ജീവഗ്രാഹം ഗ്രഹിച്ചു. മഹമ്മദാലിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം അവര്‍ അയാളെ കൊലചെയ്കയും ചെയ്തു. എന്നാലും ഡ്യൂപ്ലേയുടെ ഉത്സാഹം ശമിച്ചില്ല. അയാളുടെ വിഭവസാമഗ്രി അക്ഷീണയായിരുന്നു. സ്വന്തനാട്ടുകാര്‍ അയാള്‍ക്കു മേലാല്‍ ഒത്താശകള്‍ വേണ്ടുവണ്ണം ചെയ്തുകൊടുത്തില്ല. ഒന്നിനും ഉപയോഗപ്പെടാത്ത തെണ്ടിപ്പിള്ളേരെ ആയിരുന്നു അയാള്‍ക്കു അവര്‍ ഭടന്മാരായി അയച്ചുകൊടുത്തിരുന്നതു്. എന്നാലും അയാള്‍ അധൈര്യപ്പെട്ടില്ല. തന്ത്രങ്ങള്‍ ഉപയോഗിച്ചും കൈക്കൂലി കൊടുത്തും ഉടമ്പടികള്‍ ചെയ്തും സ്വന്തസമ്പാദ്യം ചെലവുചെയ്തും കഴിയുന്നിടത്തോളം കടം വാങ്ങിച്ചും ഡില്ലിയില്‍നിന്നും പുത്തന്‍‌വിരുതുകള്‍ സമ്പാദിച്ചും മദ്രാസ്ഗവര്‍മ്മെന്റിനു പുതിയ ശത്രുക്കളെ ഇളക്കിവിട്ടും ഇംഗ്ലീഷ് കമ്പനിക്കാരുടെ സുഹൃത്തുക്കളെത്തന്നെ ഏഷണികൂട്ടി ഛിദ്രിപ്പിച്ചും പല വിദ്യകളും അയാള്‍ ചെയ്തുനോക്കി; എന്നാല്‍ ഒന്നും ഫലപ്പെട്ടില്ല. മന്ദമായിട്ടെങ്കിലും അസ്ഖലിതമായി ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ശക്തി ഉപര്യുപരി വര്‍ദ്ധിക്കുകയും ഫ്രഞ്ചുകാരുടെ ശക്തി ക്ഷയിക്കയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു. — നാലാം‌പാഠം

ഇതില്‍‌പ്പിന്നീടു് ബുക്കര്‍ തന്നെ അമേരിക്കയില്‍ പല പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളില്‍‌വെച്ചു യാചനാര്‍ത്ഥം പ്രസംഗങ്ങള്‍ നടത്തീട്ടുണ്ടു്. ഈ കാലങ്ങളില്‍ ഇയാള്‍ സ്വീകരിച്ചിരുന്ന പ്രമാണങ്ങള്‍ ഇവയായിരുന്നു. (1) ജനങ്ങളേയും സഭകളേയും നീഗ്രോജനങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങളെ വ്യക്തമായും ശരിയായും ധരിപ്പിക്കുക. (2) പ്രസംഗങ്ങളുടെ ഫലത്തെപ്പറ്റി മനസ്സിനെ ക്ലേശിപ്പിക്കാതിരിക്കുക. — ബുക്കര്‍

ധനംകൊണ്ടു കുബേരനായിരുന്ന ബാബു ഗോവിന്ദസേന്റെ ആതിഥ്യത്തെ പരിഗ്രഹിച്ചു് സ്വര്‍ല്ലോകത്തിലെ അമരാവതിയോടു തുല്യമായ അമരാവതിബംഗ്ലാവില്‍ മാധവന്‍ അതിസുഖത്തോടെ ഒരു പത്തുദിവസം താമസിച്ചു. അതിന്റെ ശേഷം പുറപ്പെടാനായി യാത്ര ചോദിച്ചു. താന്‍ യാത്രചോദിച്ചതിനു നാലുദിവസം മുമ്പു് ഗോവിന്ദസേന്റെ മകന്‍ കേശവചന്ദ്രസേന്‍ കല്പന അവസാനിച്ചതിനാല്‍ ബോംബെയിലേക്കു മടങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു. ബാബു ഗോപിനാഥബാനര്‍ജി കൂട്ടുകച്ചവടത്തിലെ ഒരു ബ്രാഞ്ചുകച്ചവടസ്ഥലത്തേക്കും അന്നുതന്നെ പോയി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ താമസം ആ ബ്രാഞ്ചുകച്ചവടം നടക്കുന്ന സ്ഥലതായിരുന്നു. മാധവന്‍ മലബാറിലേക്കു തല്‍ക്കാലം മടങ്ങുന്നില്ലെന്നും ബര്‍മ്മ, കാശി, അലഹബാദ്, ആഗ്രാ, ഡല്‍ഹി, ലാഹൂര്‍ മുതലായ സ്ഥലങ്ങളില്‍ രണ്ടുമാസം താമസിച്ചതിനുശേഷമേ മടങ്ങുന്നുള്ളുവെന്നും പറഞ്ഞതിനാല്‍ കേശവചന്ദ്രസേനും ഗോപിനാഥബാനര്‍ജിയും മാധവനോടു് താന്‍ എപ്പോഴെങ്കിലും മടങ്ങിപ്പോകുന്നതിനുമുമ്പ് ഗോപിനാഥബാനര്‍ജി താമസിക്കുന്നേടത്തു രണ്ടു ദിവസവും, മടക്കത്തില്‍ ബോംബെയിലെത്തിയാല്‍ കേശവചന്ദ്രസേന്റെ കൂടെ രണ്ടുദിവസവും താമസിച്ചിട്ടേ പോകയുള്ളു എന്നുള്ള വാഗ്ദത്തം വാങ്ങീട്ടാണു് അവര്‍ പുറപ്പെട്ടുപോയതു്. അവര്‍ പോയി നാലുദിവസം കഴിഞ്ഞശേഷം മാധവനും യാത്ര പുറപ്പെട്ടു് ഗോവിന്ദസേനെ അറിയിച്ചു. ഈ ബാബു ഗോവിന്ദസേന്‍ ധനത്തില്‍ത്തന്നെയല്ല മര്യാദ, വിനയം, ഔദാര്യം, ദയ ഇതുകളിലും ആരാലും ജയിക്കപ്പെട്ടവനല്ല. — ഇന്ദുലേഖ

ഈ കാലത്തും ഇതില്‍‌പ്പിന്നീടും ഇവന്നു പ്രധാനസഹായികളായിരുന്നവരും സകല സംഗതികളിലും ഇവനാല്‍ ഗുണദോഷവിവേചനം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നവരും ഒരു വെള്ളക്കാരനും ഒരു കറുത്ത മനുഷ്യനുമായിരുന്നു. ഇവരില്‍നിന്നും ബുക്കറിനുണ്ടായ സഹായം വാചാമഗോചരമായിരുന്നു. ഇവരാകട്ടെ കാമ്പ്‌ബെല്‍ ധ്വരയും ആഡംസ് നാമധാരിയായ കറുത്തവനും ആയിരുന്നു.

കാമ്പ്‌ബെല്‍ ഒരു വ്യാപാരിയും സൌക്കാറും, ആഡംസ് ചപ്പാത്തുണ്ടാക്കുകയും കുതിരക്കോപ്പു ചെയ്കയും തകരവേല നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നതില്‍ വൈദഗ്ദ്ധ്യം സമ്പാദിച്ചിരുന്ന വ്യവസായിയുമായിരുന്നു. ആദ്യകാലം മുതല്‍ക്കു് ഇവര്‍ രണ്ടാളും ബുക്കറിന്റെ വിദ്യാഭ്യസനരീതികളെ ഗ്രഹിക്കുകയും അവനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ധനദാനത്തിലും ഗുണദോഷസഹകാരിത്വത്തിലും ഇവര്‍ ബുക്കറിനെ അദ്യാപി സന്തോഷചിത്തനാക്കി ജോലിയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിപ്പിച്ചു. — ബുക്കര്‍

ഇനി മാസം, ഋതു, സംവത്സരം മുതലായവയുടെ കല്പനത്തിനുള്ള അവലംബം എന്താണെന്നാലോചിക്കാം. ഭൂതലവാസികളായ നമുക്കും നമ്മുടെ ചുറ്റുമുള്ള ഇതരസൃഷ്ടികള്‍ക്കും ഓരോരിക്കല്‍ സംഭവിച്ചുവരുന്ന പ്രധാനമായിട്ടുള്ള ചില ബാഹ്യാവസ്ഥാഭേദങ്ങള്‍ ഇന്നിന്നവയാണെന്നും അവ ഇത്ര ഇത്ര സമയം കൂടുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നും ഉള്ള കാര്യത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതത്വപരിശോധനയില്‍നിന്നാകുന്നു ഋതുക്കള്‍ എന്നുള്ള ചില കാലാവയവങ്ങളെ കല്പിക്കാനിടവന്നിട്ടുള്ളതു് എങ്ങനെ എന്നാല്‍ ചിലപ്പോള്‍ കുറച്ചുകാലത്തേക്കു് നമുക്കു് അത്യുഷ്ണവും അതിന്റെ ശേഷം കുറച്ചുകാലത്തേക്കു് അതിവര്‍ഷംകൊണ്ടു ശൈത്യവും അതിന്നുശേഷം ഒരു ക്ലപ്തകാലത്തോളം ശീതോഷ്ണങ്ങളുടെ സമാവസ്ഥയും തദനന്തരം കുറച്ചുകാലത്തേക്കു (വര്‍ഷമില്ലെങ്കിലും) കുറേശ്ശെ ശൈത്യവും പിന്നീടു് അതിശൈത്യപ്രദമായ മഞ്ഞുകാലവും അതുകഴിഞ്ഞു് വീണ്ടും ഒരു ശീതോഷ്ണസമസ്ഥിതിയും പതിവായി സംഭവിച്ചുവരുന്നുണ്ടെന്നുള്ള സംഗതി വളരെക്കാലത്തെ അനുഭവംകൊണ്ടു ദൃഢമായിത്തീര്‍ന്നതിനാല്‍ ആവക അവസ്ഥാഭേദങ്ങള്‍ സംഭവിക്കുന്ന കാലനിയമത്തെ ക്ലപ്തപ്പെടുത്തുകയും, ആ കാലത്തിനു് ‘ഋതുക്കള്‍’ എന്നു പേരു കല്‍‌പിക്കയും അതിന്നുശേഷം പിന്നെയും ആവക അവസ്ഥാഭേദങ്ങളുടെ പരിശോധനയില്‍നിന്നു് അവയുടെ സൂക്ഷ്മമായ താരത‌മ്യജ്ഞാനം സിദ്ധിക്കയും, അതോടുകൂടി സാമാന്യമായി മേല്പറഞ്ഞ ആറുവിധമുള്ള അവസ്ഥാഭേദങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടിവരുന്ന കാലത്തെ ഈരണ്ടാക്കി ഭാഗിപ്പാന്‍ ഇടവരികയും ചെയ്തതിനാല്‍ ആ ഓരോ ഭാഗങ്ങള്‍ക്കും ‘മാസം’ എന്നുള്ള ഒരു പേരു കല്‍‌പ്പിക്കുകയും അതിന്നുശേഷം വ്യവഹാരസൌകര്യത്തിനുവേണ്ടി ആവക മാസങ്ങള്‍ക്കും ഋതുക്കള്‍ക്കും ഓരോ പ്രത്യേകനാമധേയങ്ങളെ കല്‍‌പിക്കുകയും ചെയ്തതായി വിചാരിപ്പാന്‍ ന്യായമുണ്ടു്. ഇങ്ങനെ പന്ത്രണ്ടുമാസങ്ങള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ ആറു് ഋതുക്കള്‍ കഴിയുമ്പോള്‍ ലോകാവസ്ഥ വീണ്ടും പൂര്‍വ്വസ്ഥിതിയെ പ്രാപിക്കുന്നതിനാല്‍ അങ്ങനെയുള്ള ഒരവസ്ഥാപരിവര്‍ത്തനകാലത്തിനു് സംവത്സരമെന്നു പേരു കല്‍‌പ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത്രയും കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അനാദ്യന്തമായും അപരിച്ഛേദ്യമായും ഇരിക്കുന്ന കാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യവഹാരത്തിനു് നമുക്കാവശ്യമുള്ളതായ മാനസാധനങ്ങളുടെ ദാരിദ്ര്യം മിക്കതും തീര്‍ന്നു എന്നു കണ്ടിട്ടായിരിക്കാം ഇതിന്നുമേലുള്ള കാലപരിമാണങ്ങളെ എല്ലാം ഈ സംവത്സരങ്ങളുടെ ആവര്‍ത്തനംകൊണ്ടുതന്നെ കഴിച്ചുകൂട്ടിയാല്‍ മതിയെന്നു കല്പിച്ചതുപോലെ തോന്നത്തക്കവണ്ണം പൂര്‍വ്വാചാര്യന്മാര്‍ അവരുടെ കാലപരിമാണവിഷയത്തിലുള്ള പ്രയത്നത്തിനു് ഇവിടെവെച്ചു് ഏറ്റവും വലിയതായ ഒരു വിച്ഛിത്തി വരുത്തിയിരിക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. — ഗദ്യമാലിക

രംഗനാഥന്‍ പന്ത്രണ്ടു വയസ്സു പ്രായമായപ്പോള്‍ ഒരു സംഗതി സംഭവിച്ചത്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേലാലത്തെ ജീവിതം ഏതു മാര്‍ഗ്ഗത്തിലായിരിക്കേണമെന്നുണ്ടായിരുന്നോ, ആ മാര്‍ഗ്ഗത്തിലേക്കായി അതിനെ തിരിച്ചുവിട്ട ഒരു സംഭവമായി വിചാരിക്കേണ്ടതാണു്. ആ സംഭവം എന്തെന്നാല്‍ രംഗനാഥന്റെ അച്ഛന്‍ ഗവര്‍മ്മെന്റില്‍നിന്നു കുറെ ഭൂമി ഏറ്റുവാങ്ങിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അതിലെ വിളവു ദോഷപ്പെട്ടുപോയതിനാല്‍ അതിന്റെ മേലുള്ള ഗവര്‍മ്മെന്റു നികുതി അടയ്ക്കുന്നതിനു രംഗനാഥന്റെ അച്ഛനു നിവൃത്തിയില്ലാതെ ആയി. അതുകൊണ്ടു് അക്കാലത്തെ നടപ്പനുസരിച്ചു് അദ്ദേഹത്തെ സിവിള്‍ ജയിലിലാക്കി. ഇങ്ങനെ ജയിലില്‍ കിടക്കുമ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛന്റെ സംവത്സരശ്രാദ്ധം കഴിക്കേണ്ടതായി വന്നു. എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ രംഗനാഥന്റെ അമ്മ കരഞ്ഞുതുടങ്ങി. അമ്മ കരയുന്നതു കണ്ടപ്പോള്‍ രംഗനാഥന്റെ മനസ്സു് വളരെ ഇളകിപ്പോയി. അമ്മയുടെ വ്യസനത്തിനു കാരണം എന്താണെന്നു ചോദിച്ചറിഞ്ഞ ഉടനെ, രംഗനാഥന്‍ തന്റെ അച്ഛനെ ജയിലില്‍നിന്നു വിടുവിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നതിനായി ചിറ്റൂര്‍ക്കു പോകണമെന്നു തീര്‍ച്ചയാക്കി. ആ തീര്‍ച്ചപ്രകാരം താന്‍ ചിറ്റൂരില്‍ ഡിസ്ട്രിക്ട് ജഡ്ജിയായ കാസ്മേജര്‍സായ്പിന്റെ ബംഗ്ലാവില്‍ പോയി തന്റെ സങ്കടം ബോധിപ്പിച്ചു. തിര്യെ ഹാജരാക്കുന്നതിനു ജാമ്യക്കാരുണ്ടായാലല്ലാതെ രംഗനാഥന്റെ അച്ഛനെ വിട്ടയയ്ക്കാന്‍ പാടില്ലെന്നു് ആ ജഡ്ജിസായ്പു പറഞ്ഞു. അതിനു രംഗനാഥന്‍ തന്റെ അച്ഛന്റെ ജാമ്യക്കാരനായി തന്നെത്തന്നെയല്ലാതെ വേറെ ആരെയും ബോധിപ്പിക്കുന്നതിനില്ലെന്നും അതിനാല്‍ തന്റെ അച്ഛനുവേണ്ടി താന്‍ ജയിലില്‍ ഇരുന്നുകൊള്ളാമെന്നും മറുപടി പറഞ്ഞു. പന്ത്രണ്ടു വയസ്സു പ്രായമുള്ള ഒരു കുട്ടിയില്‍നിന്നും പുറപ്പെടുമെന്നു വിചാരിക്കാന്‍ പാടില്ലാത്തതായ ഈ മറുപടി കേട്ടിട്ടു് ജഡ്ജിസായ്പിനു വളരെ അനുകമ്പ തോന്നി. അതിനാല്‍ ആ സായ്പ് ഉടനെതന്നെ രംഗനാഥന്റെ അച്ഛനെ തല്‍ക്ഷണം ജയിലില്‍നിന്നു വിട്ടയയ്ക്കുന്നതിനു കല്പനകൊടുക്കുകയും രംഗനാഥനോടു വീട്ടിലേക്കു പൊയ്ക്കൊള്ളുന്നതിനും പിറ്റേദിവസം രാവിലെ തന്നെ വന്നു കാണുന്നതിനും പറകയും ചെയ്തു. തന്റെ അച്ഛനെ വിട്ടയയ്ക്കുന്നതിനുള്ള കല്പന രംഗനാഥന്‍ തന്നെ കൊണ്ടുപോയി ജയിലധികാരികള്‍ക്കു കൊടുക്കുകയും, തന്റെ അച്ഛനെ ജയിലിനിന്നു വിടീക്കയും, രാത്രി കുറെ ചെന്നപ്പോള്‍ അച്ഛനോടുകൂടി താന്‍ ഗൃഹത്തിലെത്തുകയും ചെയ്തു. — ഇന്‍ഡ്യയിലെ മഹാന്മാര്‍

വാര്‍ദ്ധക്യം നമ്മുടെ സുഖാനുഭവങ്ങളെ കുറയ്ക്കുന്നതോടുകൂടി ജീവിച്ചിരിക്കാനുള്ള ആശയെ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. യൌവനകാലത്തിലെ ചോരത്തിളപ്പിനാല്‍ നാം വകവയ്ക്കാതിരുന്നിട്ടുള്ള ആപത്തുകളെല്ലാം വയസ്സായിത്തുടങ്ങുമ്പോള്‍ നമുക്കു ഭയത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. വയസ്സു കൂടുന്തോറും മനുഷ്യനു് അപായശങ്കകളും കരുതലുകളും വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്നു. വൃദ്ധനാകുമ്പോഴേക്കു് മനുഷ്യന്റെ മനസ്സില്‍ ഭയം ഒന്നുതന്നെ പ്രധാനവികാരമായിട്ടു തീരുന്നു. ഓരോരോ സംഭാവിതങ്ങളായ അപായങ്ങളെ പരിഹരിക്കാനും ഒഴിക്കാന്‍ വയ്യാത്ത ചരമകാലത്തെ കഴിയുന്നതും നീട്ടിവെക്കാനും ഉള്ള ഉപായങ്ങളെ ചിന്തിക്കുന്നതില്‍ ആകുന്നു വൃദ്ധന്‍ തന്റെ ആയുശ്ശേഷത്തെ വിനിയോഗിക്കുന്നതു്.

വാസ്തവത്തില്‍ ഈ ഉദ്ദേശത്തോടുകൂടിയുള്ള നമ്മുടെ വിചാരങ്ങളും പ്രവൃത്തികളും തീരെ അര്‍ത്ഥമില്ലാത്തവയാകുന്നു. ആയുസ്സില്‍ ഉപഭോഗിക്കാനിരിക്കുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ ഉപഭോഗിച്ചുകഴിഞ്ഞ ഭാഗത്തിന്റെ ഗുണദോഷങ്ങളെക്കൊണ്ടു് ഊഹിക്കുന്നപക്ഷം ഭാവി ഏറ്റവും ഭയങ്കരമായിരിക്കും. ഇതേവരെ ഭുജിക്കപ്പെട്ട ഭോഗങ്ങളൊന്നും പാരമാര്‍ത്ഥികമായ സുഖത്തെ ഉണ്ടാക്കീട്ടില്ലെന്നു് അനുഭവം തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. ഭുക്തങ്ങളായ ഭോഗങ്ങളോളം ഇനി ഭോജ്യങ്ങളായവ പ്രബലപ്പെടുകയില്ലെന്നുള്ള ബോധവും നമുക്കു ജനിക്കുന്നു. എങ്കിലും ഈ അനുഭവവും ബോധവും ചെയ്യുന്ന ഉപദേശങ്ങളെല്ലാം വ്യര്‍ത്ഥം തന്നെ. ഇവ രണ്ടിനേക്കാളും പ്രബലമായ ആശ അതിദൂരത്തില്‍ ഒരു ഗന്ധര്‍വനഗരം ഉണ്ടാക്കി നമ്മെ അതിലേക്കു ക്ഷണിക്കുന്നു. ആശയുടെ ഈ പ്രലോഭനത്തില്‍‌ അകപ്പെട്ടു് നാം ചൂതുകളിയിലെ തോല്‍‌വിക്കാരനെപ്പോലെ പരാജയം പ്രാപിക്കുന്തോറും അധികമധികം വീറോടുകൂടി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു. നമ്മുടെ വയസ്സിനോടൊന്നിച്ചു വളര്‍ന്നുവരുന്ന ഈ ജീവിതതൃഷ്ണയുടെ ഉത്ഭവം എന്തായിരിക്കും? എന്തുകൊണ്ടാണു്, ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള ഉപയോഗം ചുരുങ്ങുന്ന കാലത്തില്‍ നമുക്കു് ആ ജീവനില്‍ അധികം സ്നേഹം വന്നുകൂടുന്നതു്. മനുഷ്യജാതി ക്ഷയിച്ചുപോകരുതെന്നുള്ള വിചാരത്തിന്മേല്‍ ഈശ്വരന്‍ നമ്മുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍ക്കു വിഷയസുഖങ്ങളെ അനുഭവിപ്പാനുള്ള ശക്തി കുറയ്ക്കുന്തോറും ശരീരധാരണം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കയായിരിക്കുമോ? യൌവനത്തിലുള്ളതിലധികം ജീവിതസ്നേഹം വാര്‍ദ്ധക്യത്തില്‍ വരുന്നില്ലെങ്കില്‍ വൃദ്ധന്മാര്‍ക്കു ശരീരസംരക്ഷണം ദുസ്സാധമായിത്തീരുമായിരുന്നു. ജരാശിഥിലമായ ഭൂതപിണ്ഡത്തില്‍ ഉണ്ടാകുന്ന പലതരം വ്യാധികളുടെ ദുസ്സഹതയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ശക്തിക്ഷയം നിമിത്തം വിഷയസുഖങ്ങളില്‍ മേലാല്‍ താന്‍ അധികാരിയല്ലെന്നുള്ള ബോധവും, ജരഠനെ തന്റെ കഷ്ടതയ്ക്കു് അവസാനം വരുത്തേണ്ടാത്തീളേക്കു പ്രേരിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഭാഗ്യവശാല്‍ മനുഷ്യനു മൃത്യുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവജ്ഞ ദോഷകാരിണിയായി മാത്രം ഇരിക്കാവുന്ന കാലത്തില്‍ അതു് അവനെ വിട്ടുമാറുകയും, ജീവിതത്തിന്റെ വാസ്തവമായ ഫലം ഇല്ലാതെയാകുന്തോറും അതില്‍ ആരോപിതമായ ഗൌരവം ഉണ്ടാകയും ചെയ്യുന്നു. — നാലാം‌പാഠം

വല്ലവിധത്തിലും താന്‍ കോട്ടയില്‍ കടന്നുകൂടിയാല്‍ തന്റെ പുതിയ ചങ്ങാതിമാരായ മൊഗളന്മാരെ പാതിരപ്പാറാവുസമയത്തു കോട്ടയിലേക്കു കടത്താമെന്നും, പക്ഷെ, അതു തരമായില്ലെങ്കില്‍ തരമുണ്ടാകുന്നതുവരെ കുറ്റിക്കാടുകളില്‍ ഒളിച്ചിരിക്കേണമെന്നും, ഈ ദ്രോഹി അവരോടു ശട്ടം കെട്ടിയിരുന്നു. അര്‍ദ്ധരാത്രിയാകുന്നതിനു് ഒരു മണിക്കൂര്‍ മുമ്പെ നാനൂറു പേര്‍ ഒരു കൂട്ടമായി നക്ഷത്രപംക്തികളുടെ മങ്ങലുള്ള വെളിച്ചത്തിന്റെ സഹായത്താല്‍ കുന്നിന്മേല്‍ പതുക്കെപ്പതുക്കെ കേറി കോട്ടയില്‍നിന്നും ഏകദേശം ഇരുനൂറുവാര അകലത്തായി ഒരു വലിയ കുഴിയില്‍ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. ഈ കുഴിയുടെ വക്കുമുഴുവന്‍ വലിയ ഒരുമാതിരി പുല്ലു വളര്‍ന്നു കാടുപിടിച്ചു കിടന്നിരുന്നതുകൊണ്ടു് അതില്‍ക്കേറി ഒളിച്ചിരുന്നവരായ ഇവരെ ആര്‍ക്കും കാണ്മാന്‍ വയ്യായിരുന്നു. മൊഗള്‍സൈന്യങ്ങള്‍ കോട്ടയിലേക്കു കടക്കേണമെന്നുദ്ദേശിച്ചിരുന്ന ഗോപുരത്തില്‍ അര്‍ദ്ധരാത്രിസമയത്തു മൊഗള്‍ പക്ഷപാതിയായ മഹാരാഷ്ട്രന്റെ സഹോദരന്‍ കാവല്‍ക്കാരനായി നില്‍ക്കേണമെന്നും മുമ്പേതന്നെ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. — മെട്രിക്കുലേഷന്‍ ടെക്സ്റ്റ് 1092

അക്ബര്‍ പറഞ്ഞു: “കൊള്ളാം ഇതു പിന്നെയും പഴംകഥ തന്നെ. നിങ്ങള്‍ മാത്രമേ തത്വത്തെ ഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ളു. അതിനെ എല്ലാവരും എന്നു മാത്രമല്ല, ഞാന്‍ കൂടിയും ആദരിക്കണം. വണങ്ങാത്തവന്‍ പീഢിതനാകണം. ആകട്ടെ, എന്നാല്‍ ആ തത്വം നിങ്ങളുടെ കൈവശത്തില്‍ ഇരിക്കണം, എന്നു് എന്താണു്?”

‘സുഗൃഹീതനാമാവായ ആ ദീര്‍ഘദര്‍ശിതന്നെ നമ്മള്‍ക്കു് അതിനെ പ്രഖ്യാപനം ചെയ്തിട്ടുള്ളതുകൊണ്ടും’ എന്നിങ്ങനെ അബ്ദുല്‍ക്കാതര്‍ ആരംഭിച്ചപ്പോള്‍ അക്ബര്‍ തടഞ്ഞുപറഞ്ഞു: ‘ഗുണവാനായിട്ടു് അദ്ദേഹം ഒരാളല്ലാതെ മറ്റാരും ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടും, അല്ലേ? കൊള്ളാം. എന്നാല്‍ പശ്ചിമദേശത്തില്‍നിനും നിങ്ങളെപ്പോലെതന്നെ ധൈര്യവാന്മാരും മാന്യന്മാരുമായ പാതിരിമാര്‍ വരുന്നുണ്ടു്. അവര്‍ക്കും ഒരു ദീര്‍ഘദര്‍ശി ഉണ്ടു്. അദ്ദേഹത്തിനെ അവര്‍ ഈശ്വരനായി ബഹുമാനിക്കുന്നു എന്നാണു് ഞാന്‍ ഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ളതു്. അതു് എനിക്കു സ്പഷ്ടമായി മനസ്സിലാകുന്നില്ല. എന്നാല്‍ ഏതായാലും അവരുടെ മതം മഹമ്മദിന്റെ മതത്തേക്കാള്‍ പ്രാചീനമാണു്. പിന്നെ ഇതും അതും രണ്ടുംകൊണ്ടു തൃപ്തന്മാരാകാതെ മോസസ്സുതന്നെയാണു ദൈവം എന്നു വിശ്വസിക്കുന്ന ജൂതന്മാരുമുണ്ടു്. പിന്നെ നമ്മുടെ ബ്രാഹ്മണരെക്കുറിച്ചു് താന്‍ എന്തു പറയുന്നു? അവര്‍ക്കു തങ്ങള്‍ക്കുതന്നെയും ദുര്‍ഗ്രഹങ്ങളാകത്തക്കവണ്ണം അത്ര ഗംഭീരങ്ങളും മോസസ്സ്, ക്രിസ്തു, മഹമ്മദ് ഇവരുടെ വേദങ്ങളെല്ലാം നവീനങ്ങളാകത്തക്കവണ്ണം അത്ര പ്രാചീനങ്ങളും അത്യന്തം പൂജ്യതയ്ക്കു് അര്‍ഹങ്ങളും ആയ പുരാതനഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ ഉണ്ടു്. ഇങ്ങനെ ഇരിക്കെ ഇവയുടെ എല്ലാം ഏതാനും മാത്രമല്ലാതെ സകലത്തിന്റെയും ശതാംശംപോലും ഗ്രഹിച്ചിട്ടില്ലാത്തവനായി ഒരു കേവലമനുഷ്യനായ ഞാന്‍ ഇപ്രകാരം ഭിന്നഭിന്നങ്ങളായ മതങ്ങളില്‍വെച്ചു് സദസദ്വിഭാഗം ചെയ്തു. വാസ്തവമതം ഏതാണെന്നു നിശ്ചയിക്കുന്നതു് എങ്ങനെയാണെന്നു പരമാര്‍ത്ഥമായി നിങ്ങളോടു ഞാന്‍ ചോദിക്കുന്നു.’ — അക്ബര്‍

ശിശു മാതാവിനോടു സകല സഹായവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന മാതിരി, ആദ്യകാലത്തു നീഗ്രോജനങ്ങള്‍ സര്‍വ്വസഹായങ്ങളും രാജ്യഭരണകര്‍ത്താക്കന്മാരില്‍ നിന്നും ഉണ്ടാകുമെന്നു വിചാരിച്ചു. ഇതു് അത്ര അപ്രകൃതമല്ലല്ലൊ. നികൃഷ്ടമായ ദാസ്യവൃത്തിയില്‍നിന്നും ഇവര്‍ക്കു വിമോചനം ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുത്ത ഗവര്‍മ്മെന്റ് – രണ്ടു ശതാബ്ദകാലങ്ങളില്‍ ഇവരുടെ പ്രയത്നത്തിന്റെ ആദായത്തെ അനുഭവിച്ചുവരുന്ന ഒരു ഇതരജനസമുദായം – ഇവര്‍ക്കു് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും, കാലക്ഷേപമാര്‍ഗ്ഗസമ്പാദനത്തിനും ആയി ചില ഏര്‍പ്പാടുകള്‍ ചെയ്യേണ്ടതായിരുന്നു എന്നും, അതു ചെയ്യാതിരുന്നതു് അനുകമ്പയുടെ അഭാവലേശം ആണെന്നും, ഒരു ആവലാതി പറവാന്‍ നീഗ്രോജനങ്ങള്‍ക്കു് കാരണമുണ്ടു്.

പണ്ഡിതന്മാര്‍ക്കു് സദ്വിഷയങ്ങളുടെ പര്യാലോചനയില്‍ നേരം പോകുന്നു. പാമരന്മാര്‍ക്കു് കാമക്രോധാദിവികാരങ്ങളുടെ അനുധാവനത്തില്‍ സമയം കഴിയുന്നു. രണ്ടുകൂട്ടര്‍ക്കും കാലത്തിനു ദൈര്‍ഘ്യപ്രതീതിയുണ്ടു്. ഒരുവകക്കാര്‍ സമയത്തെ വിനിയോഗിക്കാന്‍ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗം കാണായ്കയാല്‍ അതിനെ ദീര്‍ഘമെന്നു വിചാരിച്ചുകൊള്ളുന്നു. മറ്റേ വകക്കാര്‍ സമയത്തില്‍ ഉള്ള ഓരോ നിമിഷത്തേയും ഉപയോഗിക്കയാല്‍ അതിന്റെ ദൈര്‍ഘ്യത്തെ അറിയുന്നു. ഏകന്മാര്‍ സമയം തുലയുന്നില്ലല്ലോ എന്നു് അവസരപ്പെടുന്നു. അന്യന്മാര്‍ അതിനെ മുഴുവനും ഉപഭോഗിക്കുന്നു. ഗ്രന്ഥകാലക്ഷേപം ചെയ്തു് അറിവു സമ്പാദിച്ചിട്ടുള്ള ഒരാളും വൃഥാകാലക്ഷേപത്തില്‍ ആയുസ്സു പോക്കീട്ടുള്ള ഒരാളും വാര്‍ദ്ധക്യാവസ്ഥയില്‍ തങ്ങളുടെ കഴിഞ്ഞുപോയ യൌവനകാലങ്ങളെക്കുറിച്ചു സ്മരിക്കുന്നതായാല്‍ രണ്ടുപേരുടെയും ഓര്‍മ്മ എത്രയും വ്യത്യാസമുള്ളതായിരിക്കും. ഒരുത്തന്‍ സമ്പാദിച്ചിട്ടുള്ളതെല്ലാംകൂടി ഒരു വിശാലമായ മരുഭൂമിയാകുന്നു. മൊട്ടക്കുന്നുകളും വെറും തറകളും ശൂന്യങ്ങളായ മൈതാനങ്ങളും അല്ലാതെ ഒന്നും അതില്‍ കാണുകയില്ല. മറ്റേവന്‍ തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോള്‍ അവന്റെ ദൃഷ്ടിയില്‍‌പ്പെടുന്നതു രമണീയങ്ങളായ പൂങ്കാവനങ്ങളും കൃഷിയേറ്റപ്പെട്ട കണ്ടങ്ങളും നടുനനകളാല്‍ നിറയ്ക്കപ്പെട്ട തോട്ടങ്ങളും ആകുന്നു. അവന്റെ സമ്പാദ്യത്തില്‍ ഒരു തൂശിനികത്താന്‍‌പോലും പാഴ്ഭൂമി കാണുകയില്ല. — നാലാം‌പാഠം

‘ഞാനും ഭാര്യയും പാരീസില്‍ താമസിക്കുന്ന സമയം ഇപ്പോള്‍ പ്രസിദ്ധനായിത്തീര്‍ന്നിരിക്കുന്ന ചിത്രമെഴുത്തുകാരനായ നീഗ്രോജാതിയില്‍ ടാന്നറിന്റെ പരിചയം ഞങ്ങള്‍ക്കുണ്ടായി. ഒരു കൊട്ടാരത്തിലേക്കു് ആ വിദ്വാന്റെ ഒരു ചിത്രത്തെ കാണ്മാനായി ഞങ്ങള്‍ പോവാന്‍ പോകുന്നു’ എന്നു ചില അമേരിക്കക്കാരോടു പറഞ്ഞപ്പോള്‍ അവര്‍ വിസ്മയത്തെ നടിച്ചു. ‘എന്തു്! ഒരു രാജമന്ദിരത്തില്‍ ഒരു നീഗ്രോവിന്റെ കൃതിയായ പടം മാന്യസ്ഥാനത്തു വെയ്ക്കപ്പെടുകയൊ, എന്തത്ഭുതം!‘ എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വിചാരം. അവരുടെ ഈ ആശ്ചര്യം സഫലമായി പര്യവസാനിച്ചതു് അവര്‍ ഛായാലേഖനത്തെ കണ്ടതില്‍‌പ്പിന്നെയാണു്. ഇതില്‍നിന്നും ഞാന്‍ അനുമാനിച്ചതു് ഇത്രതന്നെ: ഉത്തമമായ ഒരു പ്രവൃത്തി ആരുതന്നെ ചെയ്താലും അതു ജനസാമാന്യത്താല്‍ സമ്മതമായിത്തീരും. ഒരു നീഗ്രോസ്ത്രീ പാകംചെയ്യുന്നതിനോ, തട്ടം മെഴുക്കുന്നതിനോ, തയ്ക്കുന്നതിനോ, പുസ്തകമെഴുതുന്നതിനോ, ഭംഗിയായി ശീലിക്കയോ ഒരു നീഗ്രോപുരുഷന്‍ അശ്വപരിപാലനം ചെയ്യുന്നതിനോ സസ്യാദികളെ കൃഷിചെയ്യുന്നതിനോ, വെണ്ണ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനോ, വീടു പണിയുന്നതിനോ, വൈദ്യനാകുന്നതിനോ, അന്യരെപ്പോലെയോ, അന്യരെ അതിശയിച്ചോ, അഭ്യസിക്കയോ ചെയ്താല്‍ അവര്‍ക്കു്, ആ സ്ത്രീപുരുഷന്മാര്‍ക്കു്, ജാതിവ്യത്യാസത്തിലോ വര്‍ണ്ണഭേദത്താലോ ന്യൂനത ഉണ്ടാകയില്ലെന്നു് എനിക്കു തീര്‍ച്ചയായി തോന്നിയിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ അധിവാസയോഗ്യമായിരിക്കുന്ന ദേശത്തില്‍ വസ്തുവിഷയത്തിലോ സദാചാരവിഷയത്തിലോ ഏതെങ്കിലും വര്‍ദ്ധനയെ വരുത്തുന്നതിനു താന്‍ ശക്തനായാല്‍ ഏതു മനുഷ്യനും ആ സ്ഥലത്തു കീര്‍ത്തിയും സമ്മതിയും പ്രയോജനവും ഉണ്ടാകുന്നതാണെന്നു് അവിതര്‍ക്കിതമാണു്. — ബുക്കര്‍

സര്‍ക്കാരുദ്യോഗം – കച്ചവടം – കൃഷി – ഗൃഹസ്ഥവൃത്തി – വിദ്യാപരിശ്രമം – കൈവേലപ്രവൃത്തികള്‍ – കൂലിപ്പണി – തീര്‍ത്ഥാടനം – പിച്ചയെടുക്കല്‍ മുതലായ യാതൊരു വ്യാപാരങ്ങളിലും ക്രമമായും ശരിയായും പ്രവേശിക്കാതേയും അധികകാലം കോടതികളില്‍ വ്യവഹാരകാര്യങ്ങളില്‍ പരിചയിച്ചു വ്യവഹാരത്തില്‍ അത്യന്തം രസം‌പിടിച്ചു പൂര്‍വ്വാര്‍ജ്ജിതമായി വല്ല സ്വത്തുക്കളും തനിക്കു് ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കില്‍ അതു വ്യവഹാരഭ്രാന്തിനാല്‍ നശിപ്പിച്ചു ദിവസവൃത്തിക്കു നല്ല ബുദ്ധിമുട്ടോടുകൂടി വല്ല കാര്യങ്ങളിലും മാദ്ധ്യസ്ഥം പറഞ്ഞും വ്യവഹാരങ്ങള്‍ നടത്തുന്നതില്‍ വക്കീലന്മാരുടെ ഉപദേഷ്ടാവായും വല്ല മുറിവാചകങ്ങളും പഠിച്ചു ഹര്‍ജികള്‍, ആധാരങ്ങള്‍, തറവാട്ടുകരാറുകള്‍ മുതലായതു് എഴുതുന്നതില്‍ ബഹുസമര്‍ത്ഥന്‍ എന്നു് അറിവില്ലാത്താളുകളെ ധരിപ്പിച്ചും ധനപുഷ്ടിയും ജനപുഷ്ടിയും ഉള്ള തറവാടുകളില്‍ കടന്നുകൂടി കുടുംബച്ഛിദ്രം ഉണ്ടാക്കിയും നാട്ടില്‍ വ്യവഹാരങ്ങള്‍ വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചും കാലക്ഷേപം ചെയ്യുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്നു ഞാന്‍ ‘നാട്ടുകാര്യസ്ഥന്‍’ എന്ന പേര്‍ കൊടുക്കുന്നു. മേല്പറഞ്ഞ കരിപ്പാട്ടില്‍ കുണ്ടന്‍‌മേനവന്‍ ഈവിധമുള്ള നാട്ടുകാര്യസ്ഥനാകുന്നു. ശീട്ടുകളിയിലും മറ്റും ചിലപ്പോള്‍ കിട്ടുന്നതുപോലെ ദുര്‍വ്യവഹാരങ്ങളാല്‍, തന്റെ ചെറുപ്പത്തില്‍ ആദ്യകാലത്തില്‍ സമ്പാദിച്ചിരുന്ന സ്വത്തും തനിക്കു തറവാട്ടില്‍ കാരണവസ്ഥാനം കിട്ടിയശേഷം തറവാട്ടുവക അല്പമായി ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വത്തും ഈ മനുഷ്യന്‍ ഒരുപോലെ നശിപ്പിച്ചു് അഹോവൃത്തിക്കു വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടി ‘ഉഴലൂര്‍’ ആയി നടക്കുന്ന കാലമാണു് ഈ കഥ നടന്ന കാലം. സൂക്ഷ്മത്തില്‍ വളരെ വലച്ചിലില്‍ ആയിരുന്നു തന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി എങ്കിലും ഒരു വെളുത്ത മുണ്ടും, തോര്‍ത്തുമുണ്ടും, ഒരു ചൂരല്‍‌വടിയും, പഴേ രണ്ടു ചെരിപ്പും, കാലപ്പഴക്കത്താല്‍ ആദ്യത്തെ ആകൃതിയും വര്‍ണ്ണവും ഏതാണ്ടു മാറി വശായ ഒരു പട്ടുകുടയും, കാര്യസ്ഥതയാല്‍ സഹജമെന്നതുപോലെ ആയിത്തീര്‍ന്നിരിക്കുന്ന തന്റെ ഗംഭീരഭാവവും ധാര്‍ഷ്ട്യാതിരേകമായ വാക്കുകളും കൂടാതെ കണ്ടന്‍‌മേനവനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ദുഷ്കാലത്തിലും ആരും പുറത്തു കാണാറില്ല. — ശാരദ

ഖണ്ഡിക (സന്ദര്‍ഭശുദ്ധി):

വിശകലിതമായ വിഷയത്തിന്റെ അംശങ്ങളെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥഭാഗങ്ങളാകുന്നു ഖണ്ഡികകള്‍. ഖണ്ഡികകളില്‍ പ്രധാനമായി നോക്കേണ്ടതു് ഏകാഗ്രതയും സന്ധാനവുമാകുന്നു. അതുകളുടെ സ്വഭാവം വാക്യത്തിനു പറഞ്ഞതുതന്നെ. ഒരു വിഷയാംശത്തെ പ്രസ്താവിക്കുന്ന ഖണ്ഡികയില്‍ മറ്റൊരു വിഷയാംശത്തിന്റെ പ്രസ്താവം എടുക്കാതിരുന്നാല്‍ ഏകാഗ്രത സിദ്ധിക്കും. വിഷയാംശം ഒരു ഖണ്ഡികയില്‍ അടങ്ങത്തക്കതിലധികം വിസ്താരമുള്ളതായിരുന്നാല്‍ ഉപഖണ്ഡികകള്‍ക്കും ചേര്‍ക്കാം. ഖണ്ഡികകള്‍ക്കു നമ്പരിടുന്നപക്ഷമേ ഉപഖണ്ഡികകള്‍ക്കും ഖണ്ഡികകള്‍ക്കും തമ്മിലുള്ള ഭേദം കാണിക്കാന്‍ മാര്‍ഗ്ഗമുള്ളു. ഖണ്ഡികകളുടെ പൂര്‍വ്വോത്തരസംബന്ധം സൂക്ഷിച്ചാല്‍ സന്ധാനം ശരിയായിരിക്കും. ഇടയ്ക്കു പ്രസക്താനുപ്രസക്ത്യാഭിന്നവിഷയങ്ങളെ പ്രവേശിപ്പിക്കേണ്ടിവന്നാല്‍ പ്രകരണം വിടുന്നിടത്തും, തിരികെ നേര്‍വ്വഴിയില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നിടത്തും ആ സംഗതി വിളിച്ചുപറഞ്ഞും വായനക്കാരെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നതു് ഉചിതമായിരിക്കും.

അഭ്യാസം

ഏകാഗ്രത പരിശോധിക്ക.

ഒരു പ്രസംഗം

‘അല്ലയോ പ്രിയപ്പെട്ട സ്നേഹിതന്മാരെ! എനിക്കു നിങ്ങളോടു് ഏതെങ്കിലും സംസാരിക്കാനുള്ളതായിട്ടു് അറിവില്ല. എന്നാലും നിങ്ങളെ അഭിസംബോധനം ചെയ്‌വാന്‍ ഈ രമണീയമായ പ്രഭാതത്തില്‍ നിങ്ങളുടെ വാദ്ധ്യാന്മാര്‍ എന്നെ ക്ഷണിച്ചതിനെക്കുറിച്ചു ഞാന്‍ കൃതജ്ഞനായിരിക്കുന്നു. ഈ പ്രഭാതത്തിന്റെ രാമണീയകം എത്രമാത്രം വിസ്മയനീയമായിരിക്കുന്നു. രാത്രിയിലെ വിശ്രമം കഴിഞ്ഞുള്ള പുതുമയോടുകൂടെ ഞാന്‍ പള്ളിയില്‍ ചെന്നു പ്രതിനവമായ ശുദ്ധവായുവിനെ ശ്വസിച്ചുംകൊണ്ടു ചുറ്റിനോക്കിയപ്പോള്‍ ഇത്രയും ചിത്രമായ ഈ പ്രപഞ്ചത്തില്‍ കാലക്ഷേപം ചെയ്യുന്നതു് എന്ത്രയോ സ്പൃഹണീയമായ ഒരു ഭാഗ്യമാണെന്നു് എന്റെ മനസ്സില്‍ മുമ്പു് ഒക്കെയും തോന്നിയിട്ടുള്ളതില്‍ അധികമായിട്ടു് ഒരു ആഹ്ലാദം ഉദിച്ചു. ഈ പ്രപഞ്ചം, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കുട്ടികളെ! നമുക്കും നമ്മുടെ ഭ്രാതാക്കള്‍ക്കും നമ്മുടെ സ്വസാക്കള്‍ക്കും സുഖമായി ജീവിച്ചിരുന്നു് സ്വച്ഛന്ദമാകും‌വണ്ണം ഭോഗങ്ങളെ അനുഭവിക്കാനായി സര്‍വ്വശക്തനായ ഈശ്വരനാല്‍ നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടു വേണ്ടതിന്‍‌വണ്ണം തയ്യാര്‍ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാകുന്നു. ലോകങ്ങളെല്ലാവരും നമ്മുടെ ഭ്രാതാക്കളും നമ്മുടെ സ്വസാക്കളും തന്നെ; അവര്‍ ഏതു ദൂരദേശത്തിലിരുന്നാലും ശരി, എത്ര വിശാലങ്ങളായ മഹാസമുദ്രങ്ങളുടെ മറുകരയിലായാലും ശരി, ഈ മഹാസമുദ്രങ്ങള്‍ വാസ്തവത്തില്‍ പ്രപഞ്ചത്തെ വിയോജിപ്പിക്കുന്നതിലധികം യോജിപ്പിക്കയാണു ചെയ്യുന്നതു്. അവ പ്രപഞ്ചത്തെ ഏകീകരിക്കുന്നു. അവയുടെ തരംഗങ്ങളെ അലയ്ക്കുന്ന കാറ്റുകളും പ്രവാഹത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒഴുക്കുകളും എല്ലാ വാണിഭത്തിന്റേയും മനുഷ്യന്റേയും ഗുണത്തിനുവേണ്ടി ഈശ്വരകല്പിതങ്ങളായ നിയമങ്ങളാല്‍ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പിന്നീടു മനുഷ്യനൊ എന്റെ പ്രിയമേറിയ പൈതങ്ങളെ! — നാലാം‌പാഠം

ഖണ്ഡികകളായിപ്പിരിച്ചെഴുതുക; സന്ധാനവും പരിശോധിക്ക.

നവനന്ദന്മാരുടെ കഥ

നവനന്ദന്മാര്‍ ഒമ്പതുപേരും മൌര്യനും ക്രമമായി വളര്‍ന്നുവന്നു. മഹാരാജാവു പത്തു ചെറിയ കൊട്ടാരങ്ങള്‍ കെട്ടിച്ചു പത്തുകുട്ടികളേയും ഓരോരുത്തനെ ഓരോ കൊട്ടാരത്തില്‍ വേണ്ട പരിജനസഹിതം പാര്‍പ്പിച്ചു. അവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്ന എല്ലാ ഏര്‍പ്പാടുകളേയും നന്ദന്‍ ചെയ്തു. മൌര്യന്‍ ഈശ്വരപ്രസാദത്താല്‍ ജനിച്ചവനായിരുന്നതിനാല്‍ സകല ശാസ്ത്രങ്ങളേയും കലാവിദ്യകളേയും അനായാസേന അഭ്യസിച്ചു വിദ്യയില്‍ അഭിവൃദ്ധിയെ പ്രാപിച്ചു. ശത്രാസ്ത്രശാസ്ത്രാദികളിലും സാഹജികബുദ്ധിശക്തിയിലും അപ്രതിമന്‍ ആയിരുന്ന മൌര്യന്‍ അയാളുടെ വിനയം കൊണ്ടു മഹാരാജാവിന്റേയും മാതാവിന്റേയും ജനപദത്തിന്റേയും ഹൃദയാനന്ദകന്‍ ആയിത്തീര്‍ന്നു. നവനന്ദന്മാര്‍ മാതാവിന്റെ ഈശ്വരനിന്ദ ഹേതുവായിട്ടു് ബുദ്ധിഹീനന്മാരായിരുന്നതുകൊണ്ടു വാദ്ധ്യാന്മാരുടെ ഉപന്യാസങ്ങള്‍ അവരില്‍ പൊട്ടന്റെ കാതില്‍ ശംഖുവിളിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു. വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ടു കയ്യൊപ്പുവെയ്ക്കുന്നതിനുമാത്രം അവര്‍ പഠിച്ചു. അതുതന്നെ വലുതായ വിദ്യയെന്നു വിചാരിച്ചു് അവര്‍ സന്തോഷിച്ചുമിരുന്നു. നവനന്ദന്മാര്‍ക്കു 16 വയസ്സും മൌര്യന്നു് കൂടെ 5 മാസവും ആയി. മുരാപുത്രന്‍ അതിമതിമാനായിരുന്നതിനാല്‍, നവനന്ദന്മാര്‍ക്കു പ്രായമായതുകണ്ട് അവര്‍ക്കു രാജ്യാഭിഷേകം ചെയ്യുന്നതിനെപ്പറ്റി രാജാവു്, മന്ത്രി മുതലായവര്‍ ആലോചിക്കേണ്ട സമയമായി എന്നു വിചാരിച്ചു് നന്ദന്റെ മന്ത്രാലോചനസഭയില്‍ അന്നു നടക്കുന്ന വൃത്താന്തങ്ങളെ അറിഞ്ഞുപറയുന്നതിനായി വിശ്വസ്തന്മാരായ ചില ദൂതന്മാരെ നിയമിച്ചു. ദൂതന്മാരും അന്നു നടന്ന സംഗതികളെ ഒന്നൊഴിയാതെ ക്രമമായി മൌര്യനെ തെര്യപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അങ്ങനെ നടന്നുവന്ന കാലം ഒരു ദിവസം മഹാരാജാവു് അമാത്യപ്രവരനായ രാക്ഷസനെ വിളിച്ചുവരുത്തി ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: ‘ഹേ അമാത്യ! ഇന്നു് അതിഗൌരവമായ ഒരു കാര്യത്തെപ്പറ്റി ആലോചിക്കാനുണ്ടു്. നാം ശൈശവത്തില്‍ സകലവിധശാസ്ത്രങ്ങളെ അഭ്യസിക്കയും യൌവനത്തില്‍ വൈഷയികസുഖങ്ങളെ അനുഭവിക്കയും ചെയ്തു. നമുക്കിപ്പോള്‍ വയസ്സു് അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. വാര്‍ദ്ധക്യത്തില്‍ രാജാക്കന്മാര്‍ മുനിവൃത്തികളായിരിക്കണമെന്നു ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ ഘോഷിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ നാം പത്നികളോടുകൂടെ വനത്തില്‍ പോയി തപസ്സുചെയ്യുന്നതിനു് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എത്രയോ കഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടാണു് നമുക്കു് ഒന്‍പതു പുത്രന്മാര്‍ ഉണ്ടായതു്. അവര്‍ക്കിപ്പോള്‍ വയഃപ്രാപ്തിയുമായിരിക്കുന്നു. കുമാരന്മാരില്‍ ഒരുവനെ അതിനാല്‍ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യേണ്ടതു് എത്രയും ആവശ്യകം. മന്ത്രി അപ്രകാരം സമ്മതിക്കയും അടുത്തനാളില്‍ത്തന്നെ നവനന്ദന്മാരെ വരുത്തി അവരില്‍ ജ്യേഷ്ഠകുമാരനു പട്ടം കൊടുക്കണമെന്നു് അറിയിക്കയും ചെയ്തു. മഹാരാജാവും അതിന്നു് അനുവദിച്ചു. മൌര്യനാല്‍ നിയുക്തന്മാരായ ദൂതന്മാരില്‍ ഒരുത്തന്‍ അന്നുതന്നെ ഈ സംഗതിയെ മൌര്യനെ തെര്യപ്പെടുത്തി. അതു കേട്ടപ്പോള്‍ അയാള്‍ക്കു് അസാമാന്യമായ ദുഃഖം ഉണ്ടായി. ‘ഹാ കഷ്ടം! എനിക്കു രാജ്യൈകദേശമാത്രപോലും തരുന്നതിനു് ആലോചിക്കാതെ നവനന്ദന്മാരെ മാത്രം രാജ്യാവകാശികളാക്കുന്നതിന്നു് അവര്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്താ ഞാനല്ലേ ജ്യേഷ്ഠപുത്രന്‍? എന്നെ തള്ളിക്കളയുന്നതിനൊ അവര്‍ ആലോചിക്കുന്നതു്? ഇരിക്കട്ടെ, മൌര്യന്റെ കൈയില്‍ നല്ല വിദ്യയുണ്ടു്. യഥാജാതന്മാരായ നവനന്ദന്മാരില്‍ പരസ്പരക്ഷോഭം ജനിപ്പിച്ചു മന്ത്രിമാരുടെ ആലോചനകള്‍ക്കു വിഘ്നം വരുത്തിക്കാം.’ എന്നു മൌര്യന്‍ നിശ്ചയിച്ചുംകൊണ്ടു് ആ ക്ഷണത്തില്‍ നവനന്ദന്മാരില്‍ ഒരുത്തന്റെ കൊട്ടാരത്തിലേക്കു പോയി. മൌര്യന്‍ അതിബുദ്ധിശാലിയും അഞ്ചുമാസത്തിനു മൂത്തവനും ആയിരുന്നതിനാല്‍ നവനന്ദന്മാര്‍ക്കു് എല്ലാപേര്‍ക്കും അയാളുടെ പേരില്‍ അതിസ്നേഹവും പരമവിശ്വാസവും ഉണ്ടായിരുന്നു. നവനന്ദന്മാരില്‍ ഒരുത്തന്‍ മൌര്യന്‍ തന്റെ ഗൃഹത്തില്‍ വരുന്നതു കണ്ടു് സല്‍ക്കാരപൂര്‍വ്വം അകത്തു പ്രവേശിപ്പിച്ചു് സോപചാരം ആസനത്തില്‍ ഇരുത്തി ആഗമനപ്രയോജനത്തെ ചോദിച്ചപ്പോള്‍ മൌര്യന്‍ പറഞ്ഞു:‘ ഹേ രാജകുമാരാ! മറ്റു് എട്ടു സഹോദരന്മാരെ അപേക്ഷിച്ചു നിന്റെ പേരില്‍ ഞാന്‍ അധികം പ്രീതിയുള്ളവനാണെന്നു നിനക്കേ അറിയാമല്ലോ. അതിനാലത്രേ ഞാന്‍ ഇവിടെ വന്നതു്. ഇന്നു രാജസഭയില്‍ ചില സംഗതികള്‍ നടന്നതായി ഞാന്‍ കേട്ടു. നാളെ നിങ്ങള്‍ ഒന്‍പതുപേരേയും രാജസഭയില്‍ വിളിച്ചുവരുത്തി നിങ്ങളില്‍ ആര്‍ ജ്യേഷ്ഠന്‍ എന്നു പറയുന്നുവോ അയാളെ ഈ രാജ്യത്തിലെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യണമെന്നു മഹാരാജാവു് ആലോചിച്ചിരിക്കുന്നു. നീ അഗ്രജനാണെന്നു പറയുന്നതായാല്‍ നിനക്കുതന്നെ ഈ സുമനോഹരമായ രാജ്യം ലഭിക്കും. അങ്ങനെ ആയാല്‍ അതു് എനിക്കു കിട്ടുന്നതിനു് സമമാകുന്നു എന്നു വിചാരിച്ചാണു മുമ്പില്‍കൂട്ടി ഇപ്രകാരം നിന്നെ തെര്യപ്പെടുത്തുന്നതു് ഈ വിവരം നിന്റെ സഹോദരന്മാര്‍ക്കു് ആര്‍ക്കും അറിഞ്ഞുകൂടാ. ഞാന്‍ പറഞ്ഞതിനെ ഗൂഢമായി വെച്ചുകൊള്ളണം. അല്ലെങ്കില്‍ ദോഷം നിനക്കെ.’ കുമാരനായ നന്ദന്‍ അതുകേട്ടു് സന്തോഷമായി അങ്ങനെതന്നെ എന്നുത്തരവും പറഞ്ഞു മൌര്യനെ അയച്ചു. രാജകുമാരനാകട്ടെ മഹാരാജാവു് എപ്പോഴാണു് എല്ലാപേരേയും വിളിക്കാന്‍ പോകുന്നു എന്നു കാത്തുകൊണ്ടിരുന്നു. മൌര്യന്‍ മേല്‍‌പ്പറഞ്ഞ പ്രകാരം ഗൂഢമായി ഓരോ രാജകുമാരന്മാരുടെ ഗൃഹങ്ങളിലും പോയി ഓരോരുത്തനോടും ഈ വൃത്താന്തത്തെ പരമരഹസ്യമായി പറകയും ഇതിനെ ഒട്ടുമേ വെളിക്കുവിടാതെ ഇരിക്കത്തക്കവണ്ണം ചട്ടംകെട്ടുകയും ചെയ്തു. പ്രഹൃഷ്ടചിത്തനായി സ്വഗൃഹത്തിലേക്കു പോയി. ഓരോ കുമാരന്മാരും മഹാരാജാവിന്റെ ദൂതനെ നോക്കിയിരുന്നു. പിറ്റെന്നാള്‍ ഏകദേശം പകല്‍ പത്തുമണിയായപ്പോള്‍ മഹാരാജാവും രാക്ഷസാദിയായ മന്ത്രിമാരും സഭാമണ്ഡപത്തില്‍ വന്നിരിക്കുന്നതായും ഏതോ അവസരമായി കുമാരന്മാരെ വിളിച്ചുംകൊണ്ടുപോകുന്നതിലേക്കു കല്പന വന്നിരിക്കുന്നപ്രകാരവും നന്ദകുമാരന്മാരെ ചില സേവകന്മാര്‍ വന്നറിയിച്ചു് വിളിച്ചുകൊണ്ടുപോയി. മൌര്യന്റെ കാപട്യത്തെ അറിവാന്‍ അശക്തന്മാരായ നവനന്ദന്മാരില്‍ ഓരോരുത്തനും ‘മൌര്യന്നു തന്നിലാണധികം വിശ്വാസം ഉള്ളതു്. അതിന്നാക്ഷേപമില്ല. അയാള്‍ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം ശരിയായിരിക്കുന്നു. അരനാഴികയ്ക്കകം തനിക്കു രാജ്യം കിട്ടും.’ എന്നിങ്ങനെ മനസ്സില്‍ വിചാരിച്ചുംകൊണ്ടും സഭാമണ്ഡപത്തെ പ്രാപിച്ചു. മഹാരാജാവു കുമാരന്മാരെ സമീപത്തില്‍ ഇരുത്തി അവരില്‍ ഒരുവനെ മഹാരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നതിനു് ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും ആ ഒരുവന്‍ എല്ലാപേരിലും വച്ചു ജ്യേഷ്ഠനായിരിക്കണമെന്നും, അതിനാല്‍ ജ്യേഷ്ഠന്‍ ആരെന്നു പറയണമെന്നും കല്പിച്ചപ്പോള്‍, ഓരോ കുമാരനും അഗ്രജത്വത്തെ അവകാശം പറഞ്ഞുതുടങ്ങി. വക്രനാസന്‍ എന്ന മന്ത്രി നന്ദന്മാരുടെ വാക്കുകളെ കേട്ടു് വേറെ ഏര്‍പ്പാടുചെയ്താലെ അവര്‍ ഐകമത്യമായിരിക്കു എന്നു വിചാരിച്ചു് ‘നാളെ തീരുമാനിക്കാമെന്നും ഇന്നു് കുമാരന്മാരെ അയയ്ക്കണമെന്നും’ രാജാവിനോടറിയിച്ചു. മന്ത്രി പറഞ്ഞതുപോലെ അവര്‍ പിറ്റെന്നാള്‍ വന്നുചേരുന്നതിനു കല്പിച്ചയയ്ക്കപ്പെട്ടു. അവര്‍ പോയ ഉടനെ വക്രനാസന്‍ രാജാവിനെ നോക്കി ‘സ്വാമിന്‍! കുമാരന്മാര്‍ ഐകമത്യമായി ഇരിക്കേണ്ടതാവശ്യം. അതിനു് ഈ ഉപായം കൊള്ളുകയില്ല. ഈ രാജ്യത്തെ ഒമ്പതായി വിഭജിച്ചു് ആളൊന്നിനോരോഭാഗം കൊടുത്താല്‍ ഇവരില്‍ ഐകമത്യം കാണും. അല്ലെങ്കില്‍ ഇവര്‍ സദാ പരസ്പരം കലശല്‍ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കും’ എന്നറിയിച്ചു. വക്രനാസന്റെ വാക്കു് രാജാവിനു ബഹുന്യായമായി തോന്നിയതിനാല്‍ അപ്രകാരം ചെയ്‌വാന്‍ നിശ്ചയിച്ചു. ഈ സംഗതികളേയും പതിവുപോലെ ദൂതന്‍ മൌര്യനെ തെര്യപ്പെടുത്തി. മൌര്യനും മുമ്പിലത്തെപ്പോലെ നവനന്ദന്മാരില്‍ ഒരുവന്റെ ഗൃഹത്തില്‍ പോയി. അയാളെ കണ്ട ഉടനെ നന്ദന്‍ എണീറ്റു് ‘ജ്യേഷ്ഠ! തങ്ങളുടെ വാക്കു് അനുസരിച്ചു് ഇന്നേദിവസം ഞാന്‍ നടന്നു. ഇനി എങ്ങനെ വേണ്ടാത്തൂ’ എന്നു ചോദിച്ചതിനു് മൌര്യന്‍ ‘ഇന്നുകാലത്തു നടന്നതുപോലെ നാളെയും വേണം. നാളെയാണു നിനക്കു വേണ്ട മുഖ്യമായ കാര്യമുള്ളതു്. ഇന്നലെ പറഞ്ഞതുപോലെ ഇന്നും ഒരു രഹസ്യം ഞാന്‍ കേട്ടതിനെ പറയാം. ഞാന്‍ പറയും‌പോലെ ചെയ്യുന്നതായിരുന്നാല്‍ നിനക്കും എനിക്കും ക്ഷേമം. നാളെ കാലത്തു് ഈ രാജ്യത്തെ ഒമ്പതു ഭാഗം ചെയ്തു് ആളൊന്നിനു് ഓരോ ഭാഗം കൊടുക്കാന്‍‌പോകുന്നുപോലും. പ്രധാനനഗരമായ കുസുമപുരം ഇരിക്കുന്ന ഭാഗത്തെ നീ ചോദിക്കണം. ഇവിടെത്തന്നെ നല്ല നദികളും നിലങ്ങളും ഉള്ളതു്. മറ്റേ ഭാഗങ്ങളില്‍ കാടധികം; ആദായവും കുറവു്. നിനക്കു് അതുവേണ്ട” എന്നു പറഞ്ഞു. ‘അങ്ങനെതന്നെ’ എന്നു പറഞ്ഞു നന്ദന്‍ മൌര്യനെ അയച്ചു. അയാളും ഇപ്രകാരം മറ്റെട്ടു കുമാരന്മാരെയും തെര്യപ്പെടുത്തീട്ടു സ്വഭവനത്തില്‍ ചെന്നുചേര്‍ന്നു. പിറ്റേദിവസം കാലത്തു നവനന്ദന്മാര്‍ രാജസഭയില്‍ പോയി. മഗധരാജ്യത്തെ ഒമ്പതുസമമായി ഭാഗിച്ചു് ഓരോ കുമാരന്മാര്‍ക്കും ഓരോ ഭാഗം കൊടുക്കാന്‍ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നതായി മഹാരാജാവു് അവരോടു കല്പിച്ചപ്പോള്‍ അവരില്‍ ഓരോരുത്തനും എണീറ്റുനിന്നു കുസുമപുരപട്ടണം ഇരിക്കുന്ന ഭാഗം തന്നെ ഓരോരുത്തനും വേണമെന്നറിയിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഈ ഉപായവും ഫലിച്ചില്ല. പിറ്റെന്നാള്‍ ആകട്ടെ എന്നു മഹാരാജാവു പറഞ്ഞു. പുത്രന്മാരെ അവരുടെ ഗൃഹങ്ങളിലേക്കു് അയച്ചിട്ടു് രാക്ഷസാമാത്യനോടു മേലില്‍ വേണ്ട നടപടിയെപ്പറ്റി അഭിപ്രായം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അമാത്യന്‍ ഇപ്രകാരം അറിയിച്ചു. “സ്വാമിന്‍, കുമാരന്മാര്‍ ഇപ്രകാരം സിദ്ധാന്തം പറയുന്നതു് അവരുടെ സ്വബുദ്ധിയാണെന്നു വിചാരിക്കേണ്ട. ഇത്ര ആലോചന അവര്‍ക്കുണ്ടാകാന്‍ ഇടയില്ല. ഇതു മൌര്യന്റെ കൃത്രിമമാണു്. നാം ഇവിടെ ആലോചിക്കുന്ന സംഗതികളെ ആരോ മൌര്യനെ തെര്യപ്പെടുത്തിവരുന്നുണ്ടു്. മൌര്യനെപ്പറ്റി ഒന്നു നാം ആലോചിച്ചു് ഏര്‍പ്പാടുചെയ്യാത്തതിനാലത്രെ അവന്‍ കുമാരന്മാരില്‍ ഇപ്രകാരം ഭേദം ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതു്. അതിനാല്‍ അവനും വല്ലതും കൊടുക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതായിരുന്നാല്‍ കുമാരന്മാര്‍ക്കും ഹിതമായിരിക്കും. അതുകേട്ടു നന്ദമഹാരാജാവും അങ്ങനെ സമ്മതിച്ചു. മൌര്യന്നു് എന്തുകൊടുക്കാവു എന്നു് ആലോചിച്ചിട്ടു് രാജാവു് രാക്ഷസനോടു പറഞ്ഞു:

“ഹേ അമാത്യാ, ഇത്രനാളും നിങ്ങള്‍ മന്ത്രിയായിരുന്നല്ലൊ. ഇനി മൌര്യനെ മന്ത്രിയായി നിയമിക്കതന്നെ. ഇങ്ങനെ ചെയ്താല്‍ അവനും കുമാരന്മാരെ രക്ഷിക്കും” നന്ദന്മാരുടേയും രാജ്യത്തിന്റേയും ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ട വ്യവസ്ഥകള്‍ ചെയ്യുന്നതില്‍ അതിതല്പരനായിരുന്ന രാക്ഷസാമാത്യന്‍ മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവെയ്ക്കുന്നതിനു് ഈഷദപി സംശയിച്ചില്ല. മഹാരാജാവും അടുത്തനാളില്‍ മൌര്യനേയും അവനന്ദന്മാരേയും വരുത്തി ക്ഷത്രിയന്മാരായ ഒമ്പതു കുമാരന്മാര്‍ക്കും ഒരുമിച്ചു പട്ടാഭിഷേകം ചെയ്കയും മൌര്യനെ മന്ത്രിയാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടു് ഭാര്യമാരോടുകൂടെ വനത്തില്‍ തപസ്സിനായിപ്പോയി. രാക്ഷസന്‍ കുസുമപുരത്തില്‍ സ്വഭവനത്തില്‍ താമസിച്ചുവന്നു. — മുദ്രാരാക്ഷസം

അദ്ധ്യായം 8
രീതി

നൂലുകൊണ്ടു തുണി നെയ്യുമ്പോള്‍ എഴകള്‍ അകത്തിയും, അടുപ്പിച്ചും, ഒറ്റയായും, ഇരട്ടയായും, ചതുരത്തിലും, കോണിച്ചും മറ്റും ചേര്‍ക്കുന്നതുകൊണ്ടു തുണികള്‍ക്കു തരഭേദം വരാറുണ്ടല്ലോ. അതുപോലെ പദങ്ങളെ ചേര്‍ക്കുന്നതിന്റെ മാതിരിഭേദംകൊണ്ടു കൃതികള്‍ക്കും തരഭേദമുണ്ടാകും. ഇതിനെയാണു് രീതി എന്നു പറയുന്നതു്. ശബ്ദരചനാശക്തിവിശേഷത്താല്‍ പ്രത്യക്ഷീഭവിക്കുന്ന വാഗ്ദേവിയുടെ വസ്ത്രാദിബാഹ്യവേഷസാമഗ്രി എന്നും, ഗ്രന്ഥകാരന്മാരുടെ രസനാഗ്രത്തിലും തൂലികാഗ്രത്തിലും നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ആ ദേവിയുടെ ഗതിവിലാസം എന്നും മറ്റും രീതിയെ പലവിധത്തില്‍ രൂപണം ചെയ്യാറുണ്ടു്.

സംസ്കൃതാലങ്കാരികന്മാര്‍ ദേശഭേദത്തെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി രീതിക്കു വിഭാഗം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ദണ്ഡിയുടെ അഭിപ്രായത്തില്‍ വൈദര്‍ഭി എന്നും ഗൌഡി എന്നും പ്രധാനമായി രീതിക്കു രണ്ടു വിഭാഗമാകുന്നു. അവ അങ്ങേ അറ്റവും ഇങ്ങേ അറ്റവും ആകയാല്‍ തങ്ങളില്‍ വലിയ അന്തരമുണ്ടു്. ഇതുകളുടെ മദ്ധ്യേ സൂക്ഷ്മാസൂക്ഷ്മവ്യത്യാസത്തോടുകൂടി പലതരം രീതികള്‍ വരാം. വിദര്‍ഭദേശക്കാര്‍ക്കും ഗൌഡദേശക്കാര്‍ക്കും പ്രിയമാകയാല്‍ അതാതു പേരുകള്‍ കല്പിക്കപ്പെട്ടു. വൈദര്‍ഭിക്കു് അന്തസ്സാരം പ്രധാനം; ഗൌഡിക്കു് അക്ഷരാഡംബരം. ചിലര്‍ ഇതിനു രണ്ടിനും മധ്യേ , ‘പാഞ്ചാലി’ എന്നൊരു രീതി കൂടി കല്പിച്ചിട്ടുണ്ടു്. മറ്റുചിലര്‍ ‘ലാടി’ എന്നു് നാലാമതു് ഒന്നും ചേര്‍ക്കാറുണ്ടു്. ഏതായാലും അതാതുകള്‍ക്കു പ്രചാരാധിക്യമുള്ള ദേശത്തിന്റെ പേരില്‍നിന്നു വ്യുല്‍‌പ്പാദിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഈ പദങ്ങള്‍ ഭാഷയ്ക്കു യോജിക്കയില്ല.

സര്‍വ്വഥാ രീതിസാമ്യമുള്ള രണ്ടു കൃതികള്‍ കാണാന്‍ പ്രയാസം. ആള്‍ തിരിച്ചു് അറിവാന്‍ പാടില്ലാത്തവിധം രണ്ടുമനുഷ്യര്‍ക്കു ഛായ ഒത്തുവരാറില്ലല്ലോ; അതുപോലെയാണിതിന്റെയും സ്ഥിതി. കൂടെപ്പിറന്നവര്‍ക്കു് എത്രത്തോളം ഛായ യോജിക്കുമോ അത്രത്തോളം സഹപാഠികളായ ഗ്രന്ഥകാരന്മാര്‍ക്കും രീതി യോജിക്കാം. രീതിക്കു് അസംഖ്യം ഗുണങ്ങളും ദോഷങ്ങളും പറയാറുണ്ട്; ഓരോ ഗുണത്തിനും എതിരായ ദോഷം കൂടി ഒന്നിച്ചുചേര്‍ത്തു കാണിച്ചാല്‍ പരഭാഗംകൊണ്ടു രണ്ടിന്റേയും സ്വഭാവം അധികം വിശദമാകുമെന്നുള്ള വിചാരത്താല്‍ ഗുണദോഷങ്ങളെ ജോടിചേര്‍ത്തു വിവരിക്കുന്നു.

ലളിതവും കഠിനവും: ആലോചിച്ചു ക്ലേശിക്കാതെ വായിക്കുന്നതോടുകൂടിത്തന്നെ അര്‍ത്ഥം മനസ്സിലാകുന്ന രീതി ലളിതം. അതിനു വിപരീതം കഠിനം. ദുര്‍ഗ്രഹമായ വിഷയവും, വിവരിക്കുന്നതിന്റെ സമ്പ്രദായഭേദത്താല്‍ സുഗ്രഹമായിത്തീരാം. വിഷയത്തെ വേണ്ടും വണ്ണം വിശകലനം ചെയ്തു്, തരം തിരിച്ചു ക്രമപ്പെടുത്തി, ആവശ്യപ്പെടുന്നെടത്തെല്ലാം പൂര്‍വ്വാപരസംബന്ധം കാണിച്ചു്, ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളെക്കൊണ്ടു് അനുഭവപ്പെടുത്തുന്നതായാല്‍ കാഠിന്യം എവിടെയും പരിഹരിക്കാവുന്നതാകുന്നു. ഗ്രന്ഥകാരന്‍ എത്ര ക്ലേശം സഹിക്കുന്നുവൊ അത്രത്തോളം വായനക്കാരനു് ക്ലേശം കുറയും. ഉദാഹരണത്തിനു് ‘വിഭക്തിവിഷയത്തില്‍ മലയാളം സംസ്കൃതത്തോടു ലേശം യോജിക്കുന്നില്ല’ എന്ന സംഗതി കേരളപാണിനീയത്തിലും മധ്യമവ്യാകരണത്തിന്റെ അവതാരികയിലും പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു് ഒത്തുനോക്കുക.

അതിലളിതത്തെ കോമളം എന്നും, അതികഠിനത്തെ കര്‍ക്കശം എന്നും വ്യവഹരിക്കാം. സര്‍വ്വസുഗമമായ വിഷയത്തെ ലളിതമായ മട്ടില്‍ വര്‍ണ്ണിക്കുന്ന കൃതിയുടെ രീതി കോമളവും, ദുരൂഹമായ വിഷയത്തെ വേണ്ടിടത്തോളം വിസ്തരിക്കാതെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന കൃതിയുടെ രീതി കര്‍ക്കശവുമായിരിക്കും. കോമളതയും കാര്‍ക്കശ്യവും പ്രതിപാദ്യവിഷയത്തെക്കൂടി സ്പര്‍ശിക്കുന്നു. ലാളിത്യത്തിലും കാഠിന്യത്തിലും വിഷയവിചാരം വേണ്ട.

സരസവും ശുഷ്ക്കവും: വായിച്ചാല്‍ മുഷിയാത്തതു സരസം, മുഷിയുന്നതു ശുഷ്ക്കം. വായനക്കാരന്റെ ഹൃദയത്തെ, ആകര്‍ഷിക്കത്തക്കവിധം പ്രതിപാദ്യവസ്തുവിനെ പ്രതിപാദിച്ചാല്‍ രീതി സരസമാകും. ഇല്ലെങ്കില്‍ ശുഷ്ക്കമായിപ്പോകും. വായനക്കാര്‍ക്കു് രസിക്കുന്നതേതു്, രസിക്കാത്തതേതു് എന്നുള്ളതു് ഗ്രന്ഥകാരന്‍ ആലോചിച്ചു നിശ്ചയിക്കണം. ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിന്റെ നിലയില്‍ വായിച്ചുനോക്കിയാല്‍ സ്വത്വവ്യാമോഹമില്ലാത്തവര്‍ക്കൊക്കെയും സ്വകൃതി സരസമോ ശുഷ്ക്കമോ എന്നു നിര്‍ണ്ണയിക്കാന്‍ കഴിയും. ഒരു പ്രബന്ധം സരസമാകണമെങ്കില്‍ അതില്‍ പലവിധമായ ചമല്‍ക്കാരമിരിക്കണം. ചമല്‍ക്കാരം ചമയ്ക്കാനുള്ള മട്ടു് ഉപദേശിച്ചു ഗ്രഹിപ്പിക്കാവുന്നതുമല്ല. ഈയിടയില്‍ മലയാളത്തില്‍ തര്‍ജ്ജിമയായി ഉത്ഭവിച്ചിട്ടുള്ള പലേ പ്രബന്ധങ്ങളും ശുഷ്ക്കനങ്ങളായിപ്പോയിട്ടുണ്ടു്. അതിലേക്കു കാരണം മൂലഗ്രന്ഥത്തിലെ വാക്ചാതുര്യമെല്ലാം വിട്ടു കേവലമായ അര്‍ത്ഥം മാത്രം ഭാഷപ്പെടുത്തീട്ടുള്ളതാണു്.

ഒരു ലളിതമായ കൃതി ശുഷ്ക്കമായി എന്നും കഠിനമായ കൃതി സരസമായി എന്നും വരും. ഭഗവദ്ദൂതുനാടകത്തിന്റെ രീതി ലളിതമാണു്; എന്നാല്‍ അതില്‍ സരസതയ്ക്കു കുറവുണ്ട്. നളചരിതം കഥകളി കഠിനമാണു്; എങ്കിലും അതു് ഒരിടത്തും ശുഷ്ക്കമല്ല. രീതിയുടെ സല്‍ഗ്ഗുണദുര്‍ഗ്ഗുണങ്ങള്‍ വേറെ വേറെ ഉപാധികളെ ആശ്രയിച്ചു കല്‍‌പ്പിച്ചിട്ടുള്ളവയാകയാല്‍ മിക്ക പ്രബന്ധങ്ങളിലും ഇതുപോലെ ഒരംശത്തില്‍ ഗുണവും മറ്റൊന്നില്‍ ദോഷവും കലര്‍ന്നുകാണും. എല്ലാം ഗുണമായിട്ടോ എല്ലാം ദോഷമായിട്ടോ തികഞ്ഞുവരുന്നതു് അപൂര്‍വ്വമാണു്.

സരളവും വക്രവും: നേര്‍വ്വഴിക്കുപോകുന്നതു സരളം; വളച്ചുകെട്ടുന്നതു വക്രം. ചമല്‍ക്കാരമില്ലെങ്കില്‍ കൃതിക്കു ശുഷ്ക്കതവരുമെന്നു പറഞ്ഞുവല്ലൊ, ചിലര്‍ ഇല്ലാത്ത ചമല്‍ക്കാരമുണ്ടാക്കാന്‍‌ വേണ്ടി നേര്‍‌വഴിവിട്ടു വളച്ചുകെട്ടാനാരംഭിക്കും. ഈവകക്കാരുടെ രീതിയാണു് വക്രമായിത്തീരുന്നതു്.

പ്രസന്നവും കലുഷവും: പ്രസാദം എന്നാല്‍ തെളിമ. ജലാശയം എത്ര അഗാധമായിരുന്നാലും അതിലെ ജലം തെളിഞ്ഞിരുന്നാല്‍ അടിവരെ കാണാന്‍ പ്രയാസമില്ല. അതുപോലെ ക്രമപ്പെടുത്തലിന്റെ മാഹാത്മ്യത്താല്‍ വിഷയം മുഴുവനും ഒരു നോട്ടത്തില്‍ ഗ്രഹിക്കത്തക്കവിധം സ്പഷ്ടമായ രീതി പ്രസന്നം. വാലും തലയുമില്ലാത്ത വിഷയത്തെ വ്യാകുലപ്പെടുത്തി എഴുതുന്ന രീതി കലുഷം. ഒരു ചെറിയ കണ്ണാടിയില്‍ വലുതായ ഒരു കാടു മുഴുവന്‍ പ്രതിഫലിക്കുന്നതുപോലെ പ്രസന്നമായ ഒറ്റവാക്യത്തില്‍ മഹത്തായ വിഷയം സ്പഷ്ടമായി അടങ്ങും.

മധുരവും പരുഷവും: കാതിനു് ഇമ്പമായുള്ളതു മധുരം; അല്ലാത്തതു പരുഷം. മോരും മുതിരയും പോലെ ചില പദങ്ങള്‍ എത്രതന്നെ ചേര്‍ത്താലും ചേരുകയില്ല; ചിലതു പാലും വെള്ളവും പോലെ തങ്ങളില്‍ യോജിക്കും. ഇങ്ങനെ മാധുര്യവും പാരുഷ്യവും ശബ്ദത്തെ ആശ്രയിച്ച ഗുണങ്ങളാകുന്നു. അനുകൂലശ്രവണമുള്ള രീതി മധുരം; പ്രതികൂലശ്രവണമുള്ളതു പരുഷം. വെണ്മണിനമ്പൂരിമാരുടെ കൃതികള്‍ മാധുര്യത്തിനും, വയസ്ക്കരമൂസ്സിന്റെ കൃതികള്‍ പാരുഷ്യത്തിനും പ്രായേണ ഉദാഹരണങ്ങളായിരിക്കും.

ഗംഭീരവും വൃഥാസ്ഥൂലവും: പ്രഥമദൃഷ്ടിക്കു തോന്നുന്നതിലധികം അര്‍ത്ഥപുഷ്ടിയുള്ളതു ഗംഭീരം; അര്‍ത്ഥപുഷ്ടി കുറഞ്ഞും ആഡംബരം അധികപ്പെട്ടും ഉള്ളതു വൃഥാസ്ഥൂലം. ‘ആഴമുള്ളിടത്തു് ഓളം കുറയും’ എന്ന പഴഞ്ചൊല്ലിന്‍പ്രകാരം ഗംഭീരമായ രീതിയില്‍ ആഡംബരം കാണുകയില്ല. ഗംഭീരത പണ്ഡിതന്മാര്‍ക്കും വൃഥാസ്ഥൂലത പാമരന്മാര്‍ക്കും രസിക്കും.

ശാലീനവും ദീപ്രവും: ശബ്ദത്തിനു് പ്രാസാദികളും അര്‍ത്ഥത്തിനു് ഉപമാദികളുമായി പല അലങ്കാരങ്ങളും നടപ്പുണ്ടല്ലോ. അതുകളെ ചുരുക്കി ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി ശാലീനം; കഴിയുന്നിടത്തൊക്കെ ചേര്‍ക്കുന്നതു ദീപ്രം. പ്രകൃത്യാ സൌന്ദര്യമുള്ള ശരീരത്തിനു് ആഭരണം അണിയുന്നതിന്റെ ആവശ്യമില്ല; പ്രായേണ ബ്രഹ്മസൃഷ്ടിയിലുള്ള ന്യൂനതകളെ പരിഹരിക്കാന്‍ വേണ്ടിയാണു് വേഷം കെട്ടുന്നതു്. ഈ അഭിപ്രായത്തിന്‍ പേരില്‍ ശാലീനത ഗുണവും ദീപ്രത ദോഷവുമായിത്തീരുന്നു. അലങ്കാരപ്രയോഗം അധികപ്പെടുന്നതിനേക്കാള്‍ ചുരുങ്ങുന്നതു് നന്നെന്നു താല്പര്യം. എഴുത്തച്ഛന്റെ രീതി ശാലീനവും ചെറുശ്ശേരിയുടേതു ദീപ്രവും ആണു്.

ഉജ്ജ്വലവും അലസവും: വൈചിത്ര്യംകൊണ്ടും ഫലിതംകൊണ്ടും ഉണ്ടാകുന്ന കാന്തിവിശേഷമാണു് ഉജ്ജ്വലത; തദഭാവം അലസത. വിവക്ഷിതമായ അര്‍ത്ഥം വാക്ചാതുര്യംകൊണ്ടാണു് പ്രകാശിക്കുന്നതു്, അല്ലെങ്കില്‍ മങ്ങിക്കിടക്കും. വിലയേറിയ രത്നവും വെളിച്ചം തട്ടാഞ്ഞാല്‍ മിന്നുകയില്ല. സരസശുഷ്കങ്ങള്‍ക്കും ഉജ്ജ്വാലലസങ്ങള്‍ക്കും തമ്മില്‍ വലിയ അന്തരമില്ല. പ്രതിപാദ്യവസ്തുവിന്റെ നിസ്സാരങ്ങളായ ചില്ലറകളില്‍ പ്രവേശിച്ചാല്‍ രീതി ശുഷ്കമായിത്തീരും; ഉക്തിവൈചിത്ര്യങ്ങളെക്കൊണു! എത്രതന്നെ ഉജ്ജ്വലത ഉണ്ടാക്കിയാലും അതു് സരസമാകുന്നതു പ്രയാസം. ചവച്ചുതുപ്പിയ കരിമ്പുകഷണം പഞ്ചസാരവെള്ളത്തില്‍ ഇട്ടാലും ചര്‍വ്വണപൂര്‍വ്വാവസ്ഥയിലെപ്പോലെ ആസ്വാദ്യമാവുകയില്ല. വേറെയും ഭേദമുണ്ടു്. കൃഷ്ണഗാഥയിലെ വര്‍ണ്ണനകള്‍ സരസങ്ങളാണെങ്കിലും അലസങ്ങളാണു്. ഒരിടത്തു വര്‍ണ്ണിച്ച തോതില്‍ത്തന്നെയാണു് മറ്റൊരിടത്തും കവി വര്‍ണ്ണന ആരഭിക്കുന്നത്; ഹേതുഫലോല്പ്രേക്ഷകള്‍തന്നെ സര്‍വ്വത്ര പ്രധാനം. രണ്ടുമൂന്നു വര്‍ണ്ണനകള്‍ വായിക്കുമ്പോള്‍ പുതുമ ഇല്ലാത്തതിനാല്‍ അലസത വെളിപ്പെടും. അതിനാല്‍ കൃഷ്ണഗാഥയില്‍ ഏകദേശവ്യാപിയായി സരസതയും സര്‍വ്വദേശവ്യാപിയായി അലസതയും ഉള്ളതായിപ്പറയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

സൌ‌മ്യവും ഉദ്ധതവും: ഗ്രന്ഥകാരന്‍ തന്റെ പാണ്ഡിത്യപ്രകടനത്തിനുവേണ്ടി ആടോപം കാണിക്കുന്നിടത്തു് ഔദ്ധത്യം; ഇല്ലാത്തിടത്തു സൌമ്യത. ഓജസ്സിനുവേണ്ടി നീണ്ട നീണ്ട സമാസങ്ങളും, ആവശ്യമില്ലാത്ത അപൂര്‍വ്വഭാഷാന്തരപദങ്ങളും മറ്റും പ്രയോഗിക്കുന്നതു് ഔദ്ധത്യമാകുന്നു.

ഊര്‍ജ്ജ്വസ്വലവും ദുര്‍ബ്ബലവും: വാക്കുകള്‍ക്കും വാചകങ്ങള്‍ക്കും നല്ല ഉണര്‍ച്ചയുള്ളതു് ഊര്‍ജ്ജ്വസ്വലം; അതില്ലാത്തത് ദുര്‍ബലം. നിത്യകൈകാര്യംകൊണ്ടു് അലങ്കാരങ്ങളുടേയും മറ്റും പളപളപ്പു ക്ഷയിച്ചുപോകും; നവനവങ്ങളായ ഉല്ലേഖങ്ങള്‍കൊണ്ടു പുതപ്പിച്ചാല്‍ മാത്രമേ അതുകള്‍ തിളങ്ങുകയുള്ളു. പദപദ്മം, ഉള്‍പ്പൂവ് മുതലായ ആഭാസരൂപങ്ങള്‍ ദുര്‍ബലങ്ങളായിപ്പോയി. ‘ഗുരുനാഥന്റെ പാദപദ്മരേണുക്കള്‍ മലിനമായ എന്റെ ഹൃദയദര്‍പ്പണത്തെ മാര്‍ജ്ജനം ചെയ്യട്ടെ’ , ‘താപാധിക്യത്താല്‍ അവന്റെ ഉള്‍പ്പൂവു് വാടിപ്പോയി’ ഇത്യാദ്യുല്ലേഖങ്ങളെക്കൊണ്ടു ജീവന്‍ കൊടുത്താല്‍ ഇതുകള്‍ക്കും ഊര്‍ജ്ജ്വസ്വലത ഉണ്ടാകും.

പ്രൌഢവും ബാലിശവും: പ്രൌഢന്മാര്‍ക്കു രസിക്കാത്ത ഗൌരവമുള്ളതു പ്രൌഢം; ബാലോചിതമായതു ബാലിശം. വിഷയത്തിന്റെ നിസ്സാരഭാഗങ്ങളില്‍ പ്രവേശിക്കാതേയും അലങ്കാരാദികളില്‍ ക്ഷുദ്രങ്ങളായ ശ്ലേഷപ്രാസാദികളെ ഗണിക്കാതേയും, മിതങ്ങളും സാരങ്ങളും സഭ്യങ്ങളും ആയ പദങ്ങളെക്കൊണ്ടു് അവശ്യവക്തവ്യമായ ഭാഗത്തെ മാത്രം അന്യൂനാനതിരിക്തമായ മട്ടില്‍ സ്പഷ്ടതയ്ക്കു കുറവുവരാതെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ശബ്ദഗുമ്ഫനമാണു് പ്രൌഢത അല്ലെങ്കില്‍ പ്രൌഢി. എഴുത്തച്ഛന്റെ രീതി പ്രായേണ പ്രൌഢമാണു്; കുഞ്ചന്‍ നമ്പ്യാരുടേതു പലേടത്തും ബാലിശമായിട്ടുണ്ടു്. ഗൌരവമേറിയ വിഷയങ്ങളെ അല്ലാതെ പ്രൌഢരീതിയില്‍ എഴുതാന്‍ സാധിക്കയില്ല. എന്നാല്‍ മഹാകവികള്‍ക്കു ക്ഷുദ്രവിഷയവും പ്രൌഢമാക്കാന്‍ കഴിയും. മേഘസന്ദേശത്തിലെ വിഷയം എത്രയോ നിസ്സാരം; എങ്കിലും കാളിദാസന്റെ മുഖത്തുനിന്നു വന്നപ്പോള്‍ അതും പ്രൌഢമായി.

ധാരാവാഹിയും ക്ലിഷ്ടവും: നിരര്‍ഗ്ഗളമായ ധാടിയോടുകൂടെ ഗംഗാപ്രവാഹം പോലെ ത്സളത്സളായമാനമായിപ്പായുന്ന വാഗ്ദ്ധോരണി ധാരാവാഹി; വല്ല മൂലകളിലും കിടക്കുന്ന പദങ്ങളെ ബലാല്‍ക്കാരേണ വലിച്ചിഴച്ചുകൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കുന്നതു് ക്ലിഷ്ടം; വാസനയുള്ളവന്റെ വാക്കു് ധാരാവാഹിയും, ഇല്ലാത്തവന്റേതു ക്ലിഷ്ടവുമായിരിക്കും. വിഷയത്തിന്റെ പൂര്‍ണ്ണമായ ജ്ഞാനവും, ക്രമപ്പെടുത്താനുള്ള ശക്തിയും, അഭ്യാസബലവും ഉണ്ടായാല്‍ ക്ലിഷ്ടതകൂടാതെ കഴിക്കാം. ഒരുവന്റെ വാക്യരീതികൊണ്ടു് അവന്റെ സ്വഭാവം ഊഹിക്കാം എന്നു പറയാറുണ്ടു്. ഗ്രന്ഥകാരന്റെ മനസ്സില്‍ ഉദിക്കുന്ന ആശയങ്ങളെ ആണല്ലൊ അവന്‍ വാക്കുകളെക്കൊണ്ടു വെളിപ്പെടുത്തുന്നതു്; ആശയങ്ങള്‍ വിശദമായും പൂര്‍വ്വാപരസംബന്ധം വിടാതെ ക്രമത്തിലും ആണുദിക്കുന്നതെങ്കില്‍ ആ ഗുണങ്ങള്‍ രീതിയിലും പ്രതിഫലിക്കും. ബിംബത്തിന്റെ സ്വഭാവം പ്രതിബിംബം കണ്ടാല്‍ നിശ്ചയിക്കാമല്ലോ.

അവഗാഹിയും മസൃണവും: വായിച്ചാലുടന്‍ മനസ്സിലിറങ്ങി അവിടെ പതിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതു് അവഗാഹി; മനസ്സില്‍ തട്ടാതെ ഒരു ചെവിയില്‍ക്കൂടി കയറി മറ്റേ ചെവിയില്‍ക്കൂടി വിട്ടുപോകുന്നതു് മസൃണം. പ്രകൃതിശാസ്ത്രത്തില്‍ എല്ലാവസ്തുക്കള്‍ക്കും ഗരിമകേന്ദ്രം എന്നൊരു സ്ഥാനം പറയുന്നുണ്ടു്. ഈ സ്ഥാനത്തിനു താങ്ങുകൊടുത്താല്‍ വസ്തുവിനു മുഴുവന്‍ താങ്ങു കൊടുത്ത ഫലം കിട്ടും. ഇതിന്മണ്ണം അംഗവിജ്ഞാനീയത്തില്‍ മര്‍മ്മം എന്നുപറയുന്ന ഭാഗത്തില്‍ തൊട്ടാല്‍ മറ്റു ഭാഗങ്ങളില്‍ ആഞ്ഞടിച്ച ഫലവുമുണ്ടാകും. ഇതുപോലെ സാഹിത്യകലയ്ക്കും ചില രഹസ്യങ്ങളുണ്ടു്; അതുകളില്‍ സ്പര്‍ശിച്ചാല്‍ സ്വല്പമായ യത്നവും മഹത്തായ പ്രയോജനം ചെയ്യും. ഈവക രഹസ്യങ്ങളെ പ്രയോഗിച്ചാല്‍ രീതി അവഗാഹിയായിച്ചമയും. ഒരിക്കല്‍ വായിക്കുന്നതോടുകൂടി വിഷയത്തെ വായനക്കാരനു് അനുഭവപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുന്ന രീതിധര്‍മ്മമാണു് അവഗാഹിത്വം.

രീതിധര്‍മ്മങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇതിനുമേല്‍ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. ഇച്ചൊന്ന 13 എണ്ണത്തില്‍ കൂട്ടുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാണു്. അതാതിനു ചേര്‍ന്ന ലക്ഷണത്തിലും കൂടുതല്‍ കുറവുകള്‍ ചെയ്യണമെന്നേ ഉള്ളു. അക്ഷരാര്‍ത്ഥം നോക്കുന്നതായാല്‍ രീതിപദം പദഗ്രഥനയുടെ പ്രകാരഭേദങ്ങളെ മാത്രമേ കുറിക്കുന്നുള്ളു. എന്നാല്‍ പദങ്ങളുടെ ധ്വനി മാത്രമല്ല ഗ്രന്ഥം; അതുകളുടെ അര്‍ത്ഥങ്ങളും അതുകള്‍ പ്രതിപാദിക്കുന്ന വിഷയവും കൂടി ഗ്രന്ഥശബ്ദാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു. അതിനാല്‍ പദം, അര്‍ത്ഥം, വിഷയം ഈ മൂന്നിനേയും അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയാണു് ഇവിടെ രീതിധര്‍മ്മങ്ങള്‍ കല്‍‌പ്പിച്ചതു്. ലളിതസരസാദിവിഭാഗങ്ങള്‍ ചൊന്നതില്‍ ഓരോന്നില്‍ ഓരോന്നു് പ്രധാനമായിരിക്കും; ഇന്നതില്‍ ഇന്നതു് എന്നുള്ളതു് അവിടവിടെത്തന്നെ മിക്കദിക്കിലും കാണിച്ചിട്ടുമുണ്ടു്.

ഇനി രീതിധര്‍മ്മങ്ങളെ ഉദാഹരിക്കാം; എന്നാല്‍ അതിനു സ്വല്പം ഒരു മുഖവുര കൂടി വേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിന്റെയോ ഗ്രന്ഥഭാഗത്തിന്റെയോ രീതി നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നതു ഛത്രിന്യായേന ആകുന്നു; എന്നുവെച്ചാല്‍, ഒരു പതിനഞ്ചു വഴിയാത്രക്കാരില്‍ പത്തുപേര്‍ കുടപിടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍ കുടയില്ലാത്ത അഞ്ചുപേരെ വകവെയ്ക്കാതെ കുടക്കാര്‍ പോകുന്നു എന്നു നാം വ്യവഹരിക്കാറുള്ളതുപോലെ ഭൂയോഭാഗം പ്രമാണിച്ചു് എന്നര്‍ത്ഥം. രീതി ഇന്നതെന്നു തെളിച്ചുപറയുന്നതു മിക്കദിക്കുകളിലും അത്ര എളുതല്ല. ഒരു രീതിയിലും ചേരാതെ സര്‍വ്വസാധാരണമായിട്ടും ഒരു മട്ടുണ്ടു്. സംഗീതത്തില്‍ രാഗം നിശ്ചയിക്കുന്നതുപോലെയാണു് കൃതികളില്‍ രീതി നിശ്ചയിക്കുന്നതു്. ഒരു നിപുണനായ ഗായകനു് രാഗം ഇന്നതെന്നു വെളിപ്പെടുത്താതെ ഒരു മണിക്കൂറുനേരം പാടാന്‍ കഴിയും; ഓരോ രാഗങ്ങള്‍ക്കും പ്രത്യേകം ജീവനായുള്ള ഭാഗം തെളിയിക്കാതെ കരുതിയാല്‍ മതി. സ്വരങ്ങളുടെ ആരോഹാവരോഹക്രമം പല രാഗങ്ങള്‍ക്കും ഒന്നുപോലെ കാണും; വേര്‍തിരിയുന്ന ഘട്ടം ബലപ്പെടുത്തുകമാത്രം അരുതു്. ഇതുപോലെ വ്യാവര്‍ത്തകധര്‍മ്മം വെളിപ്പെടുത്താതിരുന്നാല്‍ രീതിയും തെളിയുകയില്ല. നാടകം, ആഖ്യായിക, മഹാവാക്യം മുതലായ കൃതികളില്‍ പാത്രങ്ങളുടെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ചു കവിതന്നെ ബുദ്ധിപൂര്‍വ്വമായി രീതി മാറ്റാറുണ്ടു്. ചില ഗ്രന്ഥാകാരന്മാര്‍ക്കു് അഭ്യാസബലക്കുറവുകൊണ്ടു് ഒരു രീതിയും കൈവശപ്പെടായ്കയാല്‍ അവരുടെ ലേഖനങ്ങള്‍ ഓരോ സമയം ഓരോ രീതിയിലായിപ്പോയി എന്നുവരാം. കൈയെഴുത്തുപോലെത്തന്നെ ഗ്രന്ഥമെഴുത്തും പരിചയംകൊണ്ടു് ഉറയ്ക്കേണ്ടതുണ്ടു്. ഉറച്ചാലും രണ്ടുപേരുടെ വടിവു് ഒന്നുപോലിരിക്കാറില്ലാത്തതുപോലെ ഒരേ രീതിതന്നെ രണ്ടു ഗ്രന്ഥകാരന്മാര്‍ എഴുതിയാല്‍ ഒന്നുപോലിരിക്കയില്ല. ഈ സ്ഥിതിയ്ക്കു്, ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിന്റേയോ ഗ്രന്ഥകാരന്റേയോ രീതി ഇന്നതെന്നു വ്യവഹരിക്കുന്നതു സ്ഥൂലദൃഷ്ട്യാ മാത്രമാകുന്നു. രീതിയില്‍ ഈവക ദുര്‍ഘടങ്ങള്‍ പലതുമുള്ളതിനാല്‍ അതിന്റെ വകഭേദങ്ങളെ ഉദാഹരിച്ചു ഫലിപ്പിക്കുന്നതു കേവലം അസാദ്ധ്യം‌പോലെ വന്നിരിക്കുന്നു. പോരാത്തതിനു് ഗുണദോഷങ്ങളെ ജോടിചേര്‍ത്തെടുത്തു ലക്ഷണം ചെയ്കയാല്‍ ജോടിയിലുള്‍പ്പെട്ടവയുടെ ഉദാഹരണങ്ങള്‍ക്കു വിഷയം ഒന്നായിരുന്നാല്‍ മാത്രമേ ഒത്തുനോക്കി ഭേദം ഗ്രഹിപ്പാന്‍ സൌകര്യം കാണുകയുള്ളു. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിനു് ഒന്നാമതു മലയാളത്തില്‍ ഗ്രന്ഥസാമഗ്രി പോരാ. രണ്ടാമതു്, ഉള്ളില്‍ത്തന്നെ എല്ലാം വായിക്കുന്നതിനു് എനിക്കു് സാധിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാലും ജോടികളുടെ ഉദാഹരണങ്ങളില്‍ മിക്കദിക്കിലും വിഷയത്തിനു് ഒരു സാമ്യച്ഛായയെങ്കിലും വരുത്താന്‍ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടു്. ആകെക്കൂടെ ഉദാഹരണം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതില്‍ ചെയ്തിട്ടുള്ള ക്ലേശം ആഗ്രഹിച്ചിടത്തോളം ഫലിച്ചിട്ടില്ലെന്നുള്ള സംഗതി വെളിവായി പ്രസ്താവിച്ചുംകൊണ്ടു രീതിധര്‍മ്മങ്ങളെ മുറയ്ക്കു് ഉദാഹരിച്ചുകൊള്ളുന്നു:

രീതിധര്‍മ്മങ്ങള്‍ക്കുദാഹരണം:

ലളിതത്തിനു്:

ധനം

ധനം എന്നുവെച്ചാല്‍ സ്വര്‍ണ്ണം വെള്ളി മുതലായ ലോഹങ്ങളോ അതുകളെക്കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ നാണ്യങ്ങളോ ആണെന്നാകുന്നു സാധാരണ ജനങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുള്ളതു്. ഒരുവനു ലക്ഷം ഉറുപ്പികയ്ക്കു മുതലുണ്ടെന്നും മറ്റൊരുവനു് അഞ്ഞൂറു റുപ്പിക മുതലെടുപ്പുണ്ടെന്നും മറ്റും നാം പതിവായി പറഞ്ഞുവരുമ്പോള്‍ ജനങ്ങള്‍ ഇങ്ങനെ ധരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചു് അത്ര അത്ഭുതപ്പെടുവാനില്ല. എങ്കിലും ഈ മതം അത്ര ശരിയായിട്ടുള്ളതാണെന്നു വിചാരിക്കാന്‍ പാടില്ല. സൂക്ഷ്മമായി വിചാരിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു ധനവാനും ദരിദ്രനും തമ്മില്‍ അനുഭവത്തില്‍ എന്താണു വ്യത്യാസം. ധനവാനു് തന്റെ ഉപയോഗത്തിനും സുഖവൃത്തിക്കും വേണ്ട പദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ സ്വാധീനമാണു്. ദരിദ്രനു് തന്റെ നിത്യവൃത്തിക്കു വേണ്ടതിനുകൂടി വളരെ പ്രയാസമാണു്. എന്നിരിക്കുമ്പോള്‍ അവക പദാര്‍ത്ഥങ്ങളെയല്ലേ ധനമെന്നു പറയേണ്ടതു്? ഭക്ഷിപ്പാനുള്ള സാധനങ്ങള്‍, ഇരിപ്പാനുള്ള ഭവനം, ഉടുപ്പാനുള്ള വസ്ത്രങ്ങള്‍ മുതലായതുകളെയല്ലേ യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ധനമെന്നു പറയേണ്ടതു്? നാണ്യം, ആഭരണം മുതലായവയെ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനുള്ള സ്വര്‍ണ്ണാദിലോഹങ്ങള്‍ നമ്മുടെ സുഖവൃത്തിക്കു് ആവശ്യമുള്ളതാകകൊണ്ടു് അതുകളേയും ഈ കൂട്ടത്തില്‍ ഗണിക്കാമെന്നല്ലാതെ അതുതന്നെയാണു് ധനമെന്നു വ്യവഹരിക്കുന്നതു് അബദ്ധമായിരിക്കയില്ലേ? ഒരു രാജ്യത്തിലെ നാണ്യങ്ങളോ, അതുകള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന ലോഹങ്ങള്‍ തന്നെയോ ഇല്ലെന്നുവരികിലും അവിടെയുള്ള ജനങ്ങള്‍ക്കു് ഒരുമാതിരിയില്‍ കഴിഞ്ഞുകൂടാമെന്നു നമുക്കു വിചാരിക്കാം. എന്നാല്‍ ഭക്ഷണസാധനം, വാസസ്ഥലം മുതലായതില്ലെങ്കില്‍ അവര്‍ക്കു് ഒരുപ്രകാരത്തിലും കഴിഞ്ഞുകൂടുവാന്‍ പാടുള്ളതല്ലല്ലൊ. പവന്‍, ഉറുപ്പിക മുതലായ നാണ്യങ്ങള്‍ കൈയിലുള്ളവന്നു തന്റെ ഉപയോഗത്തിനുവേണ്ട സകലതും സ്വാധീനമാണെന്നു് എല്ലാപേര്‍ക്കും അനുഭവമായിരിക്കേ ആ നാണ്യങ്ങളെ ധനമെന്നുപറയുവാന്‍ പാടില്ലെന്നു വ്യവഹരിക്കുന്നതു ശരിയല്ലെന്നു് ആക്ഷേപിച്ചേക്കാം. ഇതിനു സമാധാനം എന്തെന്നാല്‍ ഉറുപ്പിക മുതലായ നാണ്യങ്ങള്‍ ഉപയുക്തസാധനങ്ങളെ ക്രയവിക്രയം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സൌകര്യത്തിനുവേണ്ടിമാത്രം നമ്മള്‍ തന്നെ സാങ്കേതികമായ വിലയോടുകൂടി ഒരു ഉപകരണമായി നിര്‍മ്മിച്ചിട്ടുള്ളതാകകൊണ്ടു ധനം സ്വാധീനമാക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തി അതിനു സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നല്ലാതെ അതു തന്നെയാണു് ധനമെന്നു പറയുന്നതു സാധുവാകുന്നതല്ല. ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ അറിവു സമ്പാദിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപകരണമാണെന്നുവെച്ചു് ആ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ തന്നെയാണു് അറിവെന്നു പറയുന്നതു് ശരിയായിട്ടുള്ളതാണൊ? നാണ്യങ്ങളാണു് ധനമെന്നു പറയുന്നതു് ഇതുപോലെയാകുന്നു. അതുകൊണ്ടു് ഈ ശാസ്ത്രത്തില്‍ ഉപയുക്തസാധനങ്ങളെ മാത്രമേ ധനമെന്നു പറയുന്നുള്ളു. ലോഹനിര്‍മ്മിതമായ ഈ ഉപകരണത്തിനു് പണമെന്നാകുന്നു പേര്‍. — ഗദ്യമാലിക (ഒന്നാം ഭാഗം)

കഠിനത്തിനു്:

സദാചാരനിയമം

ജാതിനിയമത്തിന്റെ ആവശ്യത്തില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ മറ്റൊരു ഭാഗം സദാചാരസംരക്ഷണമാണു്. മനുഷ്യര്‍ക്കും, മറ്റു ജന്തുക്കള്‍ക്കുമുള്ള മുഖ്യഭേദം മനുഷ്യരുടെ സദാചാരനിയമം തന്നെയാകുന്നു. യുക്തായുക്തബോധം കൂടാതെ അപ്പപ്പോള്‍ തോന്നുന്നവിധം പ്രവര്‍ത്തിക്കാനാണു് മൃഗപ്രകൃതിയുടെ പ്രേരണ. എന്നാല്‍ മനുഷ്യന്‍ ആവക പ്രേരണകളെ നിയമനം ചെയ്തു യുക്താനുസരണം പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു. മനുഷ്യസമുദായത്തെ വിട്ടു് ഇതുമാറുമ്പോള്‍, മൃഗനിര്‍വ്വിശേഷന്മാരായി കലിയുഗാവസാനത്തു സംഭവിക്കുന്നതായി ഋഷികള്‍ വര്‍ണ്ണിക്കുന്നതും ലോകത്തിന്റെ ശൈശവാവസ്ഥയില്‍ സംഭവിച്ചിരുന്നതായി നൂതനശാസ്ത്രികള്‍ ഘോഷിക്കുന്നതുമായ ‘മനുഷ്യമൃഗങ്ങള്‍’ ഉത്ഭവിക്കുന്നതാകുന്നു. അതുകൊണ്ടു പരിഷ്കാരത്തില്‍ മുന്‍പിട്ടു നില്‍ക്കേണ്ടതും നവീനപരിഷ്കാരം ഭാഗ്യദോഷത്താല്‍ വിസ്മരിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നതുമായ സദാചാരനിര്‍ബ്ബന്ധമാകുന്നു സര്‍വ്വോല്‍കൃഷ്ടമായിരിക്കുന്നതു്. ജാതിഭേദം കൂടാതെ ഒരു സമുദായത്തില്‍ സദാചാരത്തിനു വിരോധം പ്രവര്‍ത്തിച്ചു് ഒരുവനേയോ ഒരു കൂട്ടരേയോ സ്വസമുദായത്തില്‍നിന്നു ബഹിഷ്കരിക്കയല്ലാതെ മറ്റെന്തുപായമാണുള്ളതു്? അവരുടെ വംശം കാലക്രമത്തില്‍ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുമ്പോള്‍ അവരുമായി അന്യന്മാര്‍ വിവാഹകാര്യാദികള്‍ ചെയ്തുതുടങ്ങിയാല്‍ മനുഷ്യര്‍ക്കു് ആ ബഹിഷ്കരണശിക്ഷയെക്കുറിച്ചു ഭയവും, സദാചാരത്തില്‍ ഭക്തിയും ഉണ്ടാകുമോ? അതിനുവേണ്ടി അവരെ അകറ്റി നിര്‍ത്തുകയും അവരുമായി അടുത്തു സംസര്‍ഗ്ഗം ചെയ്യാതെ മറ്റുള്ളവര്‍ കഴിച്ചുകൂട്ടുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍ അവര്‍ ആദ്യം അവിഭക്തമായിരുന്ന ഒരു കുടുംബത്തില്‍ ഒരു ഭിന്നശാഖയായിട്ടോ അഥവാ ഒരു ഭിന്നജാതിയായിട്ടോ തീരുന്നതും തീരേണ്ടതും അല്ലയോ? സദാചാരസംബന്ധങ്ങളായ കുറ്റങ്ങള്‍ പലതരത്തിലും ഗൌരവം കൂടിയും കുറഞ്ഞും ഇരിക്കാവുന്നതുകൊണ്ടു് സ്വസമുദായത്തില്‍ എല്ലാത്തരം സദാചാരകുറ്റങ്ങള്‍ക്കും ബഹിഷ്കരണസമ്പ്രദായം ഒന്നായാല്‍ മതിയോ? ഗൌരവമേറിയ കുറ്റത്തിനു ബഹിഷ്കരണശിക്ഷയുടെ കാഠിന്യം കൂടുതലും ഗൌരവം കുറഞ്ഞതിനു ബഹിഷ്കരണത്തിന്റെ നിഷ്ഠുരത കുറവും ആയിരിക്കേണ്ടതല്ലയോ? ഇപ്രകാരം വിവേകപൂര്‍വ്വം തരംതിരിച്ചുവെക്കുമ്പോള്‍ സദാചാരത്തിന്റെ പൂര്‍ണ്ണസത്ഭാവത്തോടുകൂടിയവര്‍ സമുദായത്തില്‍ ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന സ്ഥാനത്തു സമുദായചട്ടങ്ങളുടെ പൂര്‍ണ്ണമായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ അനുഭവിക്കുന്നവരായിട്ടും, മറ്റുള്ളവര്‍ ഏറക്കുറെ ഭ്രഷ്ടരാകയാല്‍ സാമുദായികങ്ങളായ അവകാശങ്ങളില്‍ ക്രമേണ കുറവുള്ളവരായും ഇരിക്കുന്നതു് അനീതിതന്നെയോ? ഈ വിഷയത്തില്‍ മറ്റുള്ളവരെ ഒന്നോടെ ബഹിഷ്കരിക്കയും, അവരുമായി യാതൊരു സംബന്ധവും സദാചാരനിരതന്മാര്‍ക്കുണ്ടായിരിക്കയും ചെയ്യരുതു് എന്നുവെക്കുന്ന ചട്ടംകൊണ്ടു പതിതന്മാര്‍ സമുദായത്തിനു് ഒരു നഷ്ടമായിട്ടോ പക്ഷേ, ശത്രുക്കളായിട്ടോ തീര്‍ന്നേക്കാം. അതുകൂടാതെ കഴിപ്പാനായി അവര്‍ക്കു പ്രത്യേകസ്ഥാനങ്ങള്‍ കല്‍‌പ്പിക്കയും അവരുടെ നടപടികളാല്‍ സദാചാരത്തില്‍ ഭംഗമില്ലാത്തവര്‍ക്കു വീണ്ടും സദാചാരനിഷ്ഠ വര്‍ദ്ധിക്കയും അസദാചാരത്തില്‍ ഭയം തോന്നുകയും ചെയ്യത്തക്കവണ്ണമുള്ള ആചാരഭേദങ്ങളോടുകൂടി അവരേയും സ്വസമുദായത്തില്‍ക്കൂടി ചേര്‍ത്തുകൊള്ളുന്നതു് എത്രമാത്രം വിവേകമുള്ള ഒരു പ്രവൃത്തിയാണെന്നു് ധരിച്ചുകൊള്ളേണ്ടതാകുന്നു. ഇതാകുന്നു ഇന്‍ഡ്യയിലെ ജാതികള്‍ക്കുള്ള മറ്റൊരു ഗുണം. — ഭാഷാപോഷിണി

കോമളത്തിനു്:

ഒരു ഉദ്യാനത്തിലെ സന്ധ്യാകാലം

ആ പ്രാകാരത്തിന്റെ പുറവശത്തിലെ കാഴ്ച ഇതില്‍നിന്നും വളരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടാണു്. തിങ്ങി ഞെരുങ്ങി വളര്‍ന്നിരുന്ന ചാമരങ്ങളുടെ ഇലച്ചില്‍‌പ്പടര്‍പ്പുകൊണ്ടു് അവിടം സദാ ഇരുട്ടിനിരിപ്പിടമെന്നതുപോലെ തോന്നി. ആ മാന്തോപ്പിന്റെ നടുവിലായി ശുദ്ധജലം നിറഞ്ഞിരുന്ന ഒരു പൊയ്കയുണ്ടായിരുന്നു. അതിലെ സ്ഫടികതുല്യമായ വെള്ളത്തില്‍ സമീപത്തില്‍ നില്‍ക്കുന്ന മാങ്കൂട്ടങ്ങളുടെ പ്രതിബിംബം പരിശോഭിച്ചു. അസ്തമനമായപ്പോള്‍ തോട്ടത്തില്‍ പകല്‍ മുഴുവന്‍ നൃത്തം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന മയിലും, ആ ഉദ്യാനം മുഴുവന്‍ തന്റെ മധുരഗീതത്താല്‍ മുഴക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന കുയിലും, മരത്തില്‍നിന്നു മരത്തിലേക്കു ചാടിപ്പറന്നുകൊണ്ടിരുന്ന മറ്റു പക്ഷിവൃന്ദങ്ങളും അതാതിന്റെ പാട്ടും കൂത്തും അവസാനിപ്പിച്ചു വൃക്ഷശാഖകളിലുള്ള കൂടുകളെ അവലംബിച്ചു. ഒരു ഭംഗിയുള്ള ദീപക്കാഴ്ചയെന്നപോലെ മിന്നാമിനുങ്ങുകള്‍ അവിടെയെല്ലാം കൂട്ടം‌കൂട്ടമായി പ്രകാശിച്ചു. തടാകതീരത്തിലുള്ള പൊത്തുകളില്‍നിന്നും ചെറുകുരുവികള്‍ പുറപ്പെടുവിച്ച ‘ഛീല്‍’ ശബ്ദം നിശാനാഥന്റെ വരവിനു സ്വാഗതം പറയുമ്പോലെ തോന്നി. — ഭാഷാപോഷിണി

കര്‍ക്കശത്തിനു്:

ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യവും സന്തുഷ്ടിയും

ക്ഷമയോടും അവ്യഗ്രതയോടും ചെയ്യേണ്ട വേലയ്ക്കു സന്തുഷ്ടിയും ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യവു ഉള്ള മനസ്സു് മുഖ്യാവശ്യമാകുന്നു. സന്തുഷ്ടിയില്ലാതെ പരിശ്രമശീലം ഉണ്ടായിരിക്കാന്‍പാടില്ല, എന്നുമാത്രവും അല്ല, ചരിതാര്‍ത്ഥനായ മനുഷ്യന്‍ സ്വയം സന്തോഷഭരിതനായിരുന്നുംകൊണ്ടു ചുറ്റും ഉള്ളവരേയും സന്തുഷ്ടന്മാരാക്കിത്തീര്‍ക്കുന്നു. സന്തുഷ്ടിയാകുന്ന ഉല്‍കൃഷ്ടഗുണം പ്രായേണ ശരീരസുഖത്തേയും ആരോഗ്യത്തേയും അവലംബിച്ചിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും അതിനെ ശീലിച്ചു വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാവുന്നതാണെന്നു നിശ്ചയം തന്നെ. സ്മെയില്‍‌സ് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: “നമുക്കു നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ എത്രയും നന്നാക്കിക്കൊള്ളുകയോ എത്രയും ചീത്തയാക്കിക്കൊള്ളുകയോ ചെയ്യാം; ഏവഞ്ച, നമ്മുടെ ജീവിതത്തില്‍ നിന്നു നാം സുഖത്തേയോ ദുഃഖത്തേയോ അനുഭവിച്ചുകൊള്ളുന്നു എന്നുള്ളതു് അധികവും നമ്മെത്തന്നെ അവലംബിച്ചിരിക്കുന്നു. ജീവിതത്തില്‍ സദാ രണ്ടു ഭാഗങ്ങള്‍ ഉണ്ടു്: ഒന്നു് പ്രകാശമായുള്ളതും മറ്റൊന്നു് അപ്രകാശമായുള്ളതും ആകുന്നു. നമുക്കു് ഇഷ്ടാനുരോധേന അവയില്‍ ഏതെങ്കിലും നോക്കാം. അവയില്‍ ഒന്നിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനു നമ്മുടെ ഇച്ഛാശക്തിയെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാല്‍ സുഖിയായിട്ടോ ദുഃഖിയായിട്ടോ ഇരിക്കുന്ന ശീലത്തെ നമുക്കു വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചുകൊള്ളാം. വസ്തുക്കളുടെ എത്രയും ഇരുണ്ട ഭാഗത്തെ നോക്കുന്നതിനു പകരം അതിപ്രകാശമായുള്ള ഭാഗത്തെത്തന്നെ നോക്കുന്നതായ സ്വഭാവത്തെ നമുക്കു ബലപ്പെടുത്താന്‍ കഴിയും.’ ‘നാം കാര്‍മേഘത്തെ നോക്കുമ്പോള്‍ അതില്‍ ഇടകലര്‍ന്നിരിക്കുന്ന ധവളരേഖയെ നോക്കാതിരിക്കരുതു്.’ ചാണക്യന്‍ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: ഒരു ശ്വാവില്‍നിന്നുതന്നെയും അനര്‍ഘങ്ങളായ ഗുണങ്ങളെ നമുക്കു് അഭ്യസിക്കാവുന്നതാണു്. അവ, അല്പകൊണ്ടു തൃപ്തിയും ഗാഢനിദ്രയും ജാഗരൂകതയും സ്വാമിഭക്തിയും ശൌര്യവുമാകുന്നു.’ ‘ഒരു അരഞാണ്‍ കൊണ്ടു തൃപ്തനായിരുന്നാല്‍ ദാരിദ്ര്യം നമ്മെ ദുഃഖിപ്പിക്കയില്ല’ എന്നു് തെലുങ്കില്‍ ഒരു പഴഞ്ചൊല്ലുണ്ടു്. “ആഹാരം ശരീരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യം ആത്മാവിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു’ എന്നു് അറബികള്‍ പറയുന്നു. ‘ചരിതാര്‍ത്ഥനായിരിക്കുന്ന നീ ഒരു രാജാവായിത്തീരും’ എന്നു് ഒരു പാഴ്സി പഴഞ്ചൊല്ലുണ്ടു്. ‘ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യത്തോടുകൂടിയ മനസ്സു് സ്വര്‍ണ്ണത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നു’ എന്നു് ഒരു തമിഴ് പഴഞ്ചൊല്ലും ഉണ്ടു്. സ്വപ്രയത്നം കൊണ്ടു നീക്കാവുന്ന ദോഷങ്ങളെ സഹിച്ചുംകൊണ്ടിരിക്കുന്നതു വാസ്തവമായ ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുകയില്ല. വാസ്തവമായ ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യം കഴിയുന്നവിധത്തില്‍ നമുക്കും നമ്മുടെ സ്ഥിതിക്കും പരിഷ്ക്കാരം വരുത്തിക്കൊള്ളുന്നതിലേക്കു് നമ്മെ വിരോധിക്കുന്നുമില്ല. എന്നാല്‍ അതു നമ്മളാല്‍ അനിവാര്യങ്ങളായ ദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ചു ദുഃഖിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നതിനും നാം അനുഭവിക്കുന്ന അനേകഗുണങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി ഈശ്വരനോടു കൃതജ്ഞന്മാരായിരിക്കുന്നതിനും നമ്മെ അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്‍‌വണ്ണം ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യം നമ്മുടെ ഈശ്വരഭക്തിയെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സിദ്ധമായ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗമാകുന്നു. ജെരിമിബന്ധം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതാവിതു്: ഇച്ഛാശക്തിയെ വിചാരങ്ങളുടെ മേല്‍ പ്രവര്‍ത്തിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന സംഗതികളിലൊക്കെയും, ആ വിചാരങ്ങളെ സുഖം വരുത്തുന്ന വഴിയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിപ്പിക്കേണ്ടതാകുന്നു. വസ്തുക്കളുടെ എത്രയും പ്രകാശമുള്ള ഭാഗത്തേക്കുതന്നെ നോക്കി സദാ അതിനു് അഭിമുഖമായിട്ടിരിക്കണം. ജീവിതകാലത്തില്‍ അധികഭാഗം അവശ്യം പ്രവൃത്തിയൊന്നും കൂടാതെ പൊയ്പ്പോകുന്നു. സദാ ഭവിക്കുന്ന സഹസ്രം സംഗതികളില്‍ ഒന്നിനെ ഉദാഹരിക്കാം; പകല്‍ മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിച്ചു കാത്തുനിന്നും രാത്രിയില്‍ നിദ്ര വരാതിരിക്കുമ്പോഴും നേരം വെറുതെ പോകുന്നു. ആ സമയങ്ങളില്‍ സന്തോഷകരമായ ഓരോ കാര്യം വിചാരിച്ചു സുഖിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കേണ്ടതാകുന്നു. വെളിയില്‍ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴോ ഗൃഹത്തില്‍ സ്വസ്ഥമായിട്ടിരിക്കുമ്പോഴോ മനസ്സു് വിചാരശൂന്യമായിരിക്കുന്നതല്ല. അതിന്റെ വിചാരങ്ങള്‍ ഉപയോഗം ഉള്ളവയോ, ഇല്ലാത്തവയോ, സുഖത്തിനു് അനുകൂലങ്ങളോ, വിരുദ്ധങ്ങളോ ആയിരിക്കാം. അവയെ നേരെ പ്രവര്‍ത്തിപ്പിക്കണം. സന്തോഷജനകങ്ങളായ വിചാരങ്ങളോടുകൂടിയിരിക്കുന്ന ശീലം മറ്റേതെങ്കിലും ശീലത്തെപ്പോലെ എളുപ്പത്തില്‍ അങ്കുരിക്കും. — സന്മാര്‍ഗ്ഗപ്രദീപം

സരസത്തിനു്:

സ്വയം‌പ്രകാശമുള്ള ചില ജന്തുക്കള്‍

രാത്രികാലങ്ങളില്‍ ചിലപ്പോള്‍ വൃക്ഷങ്ങളുടേയും മറ്റും നിഴല്‍ നിമിത്തം ഇരുട്ടുകെട്ടിയിരിക്കുന്ന ഇടവഴിയില്‍ക്കൂടി സഞ്ചരിക്കുമ്പോള്‍ ഓരോ ചെറിയ ദീപങ്ങള്‍ വഹിച്ചു് നാലുപുറവും പറന്നുനടന്നുംകൊണ്ടു് നമ്മള്‍ക്കു വഴി കാണിച്ചുതരികയും, അവിടവിടെ തലപൊക്കി നില്‍ക്കുന്ന പുല്‍ക്കൊടികളുടേയും മറ്റും അഗ്രഭാഗങ്ങളില്‍ പറ്റിപ്പിടിച്ചു നിന്നുംകൊണ്ടു് ചില മുസിപ്പാലിറ്റികളുടെ സ്തംഭദീപങ്ങള്‍ പോലെ ജ്വലിക്കുകയും വേലിയരുകില്‍ നില്‍ക്കുന്ന ഇല്ലിപ്പട്ടിലുകളെ അനവധി നക്ഷത്രമാലകള്‍ കൊണ്ടലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മിന്നാമിനുങ്ങാണല്ലോ ഈ ലേഖനത്തിന്റെ തലവാചകം വായിച്ചാല്‍ മുമ്പില്‍ നമ്മുടെ ഓര്‍മ്മയില്‍ വരുന്നതു്. വീടുകളുടെ ചുമരുകളിലും ഉത്തരങ്ങളിലും ചിലപ്പോള്‍ നനഞ്ഞ തീപ്പെട്ടിക്കോല്‍ ഉരച്ചപോലെ ഇരുട്ടത്തു് അരിച്ചുനടക്കുന്ന ‘തൊട്ടാലൊട്ടി’ എന്നു പറയുന്ന ചെവിപ്പാമ്പിനേയും സാമാന്യം വായനക്കാര്‍ ഓര്‍മ്മിക്കാതിരിക്കയില്ല. നമ്മുടെ മിന്നാമിനുങ്ങുകളുടെ വെളിച്ചം അവയുടെ അടിവയറ്റില്‍ ഇടത്തും വലത്തുമുള്ള രണ്ടു പ്രത്യേക അവയവങ്ങളില്‍നിന്നാണു ജനിക്കുന്നതു് എന്നു് അതിനെ പിടിച്ചുനോക്കീട്ടുള്ളവര്‍ അറിഞ്ഞിരിക്കും. എന്നാല്‍ അമേരിക്കയില്‍ മെക്സിക്കോ എന്ന ദിക്കിലെ ഒരുതരം മിന്നാമിനുങ്ങുകള്‍ക്കു് മേല്‍‌പ്രകാരം നാലു് അവയവങ്ങള്‍ ഉണ്ടത്രേ. ആ മിന്നാമിനുങ്ങുകള്‍ക്കും നമ്മുടെ മിന്നാമിനുങ്ങുകളേക്കാള്‍ ഇരട്ടി പ്രകാശവും ഉണ്ടു്. അതുകൊണ്ടു് അമേരിക്കയില്‍ ചില പ്രദേശങ്ങളിലെ ദരിദ്രന്മാര്‍ രാത്രി വെളിച്ചത്തിനു മിന്നാമിനുങ്ങുകളെ പിടിച്ചു കുപ്പികളിലിട്ടടച്ചു വിളക്കിനുപകരം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടു്. കക്കുവാന്‍ വേണ്ടി വല്ല ഗൃഹത്തിന്റേയും മുറിക്കുള്ളില്‍ കടന്നതിന്റെ ശേഷം ആ മുറിയുടെ സ്വഭാവവും അതിലുള്ള സാമാനങ്ങളുടെ വിവരവും അറിവാന്‍ വേണ്ടി ചില കള്ളന്മാര്‍ മിന്നാമിനുങ്ങുകളെ പിടിച്ചു ശേഖരിച്ചുകൊണ്ടുപോയി പറക്കുവാന്‍ വിടാറുണ്ടെന്നും മറ്റും ചില കഥകള്‍ വളരെ ആളുകള്‍ കേട്ടിട്ടുണ്ടായിരിക്കണം. യൂറോപ്പിലുള്ള വേറൊരുതരം മിന്നാമിനുങ്ങിനു് അതിന്റെ മുഖത്തില്‍നിന്നും കീഴ്പോട്ടു് ഒരു തുമ്പിക്കൈ പോലെ തൂങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന ഒരു അവയവത്തിന്റെ അറ്റത്താണു് വെളിച്ചം. ആ പ്രാണി പറക്കുന്നതു കണ്ടാല്‍ ഒരു റാന്തല്‍‌വിളക്കു തൂക്കിപ്പിടിച്ചു പറക്കുകയാണെന്നു തോന്നും. അതുനിമിത്തം അതിന്നു ‘റാന്തലീച്ച’ എന്നു് ആ പ്രദേശത്തുകാര്‍ പേര്‍ പറയുന്നു. ഈ ദിക്കിലുള്ള മിന്നാമിനുങ്ങുകളുടെ വെളിച്ചം ഒരു പച്ചവര്‍ണ്ണമാണല്ലോ. എന്നാല്‍ ഇറ്റലിരാജ്യത്തു കാണുന്ന ഒരുതരം മിന്നാമിനുങ്ങുകളുടെ വെളിച്ചം നീലവര്‍ണ്ണവും ‘റാന്തലീച്ച’ യുടെ വെളിച്ചം ഊതാവുവര്‍ണ്ണവും ആണു്. ഈ ജന്തുക്കളുടെ വെളിച്ചത്തിനു ദേശവ്യത്യാസമനുസരിച്ചു് അല്പമായ വര്‍ണ്ണവ്യത്യാസങ്ങള്‍ വേറെ പ്രകാരത്തിലും കണ്ടുവരുന്നുണ്ടു്. ശരീരത്തിന്റെ ഉടല്‍‌നീളം അനേക ഖണ്ഡങ്ങളായി വേര്‍തിരിഞ്ഞുകാണുന്നതു വര്‍ഗ്ഗസാമാന്യലക്ഷണങ്ങളായി പ്രാണിശാസ്ത്രപണ്ഡിതന്മാര്‍ വിചാരിക്കുന്ന ഒരു ജന്തുവര്‍ഗ്ഗത്തില്‍‌പ്പെട്ടതാണു് ചെവിപ്പാമ്പ്. ഈ ജന്തുവര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ത്തന്നെ അവര്‍ ചേര്‍ത്തു തരം തിരിച്ചിട്ടുള്ളവയാണു് പഴുതാര, തേരട്ട മുതലായ ചില ജന്തുക്കള്‍. ചെവിപ്പാമ്പിനും അതിനെപ്പോലെതന്നെ അതിന്റെ വര്‍ഗ്ഗത്തില്‍‌പ്പെട്ട മറ്റു സ്വയം പ്രകാശമുള്ള ജന്തുക്കള്‍ക്കും അവയുടെ രണ്ടു പള്ളയിലും ശരീരവും കാലുകളും കൂടിച്ചേരുന്ന സന്ധികളിലായി ഓരോ അവയവങ്ങള്‍ ഉള്ളതില്‍ നിന്നാണു് പ്രകാശം ജനിക്കുന്നതു്. ഈ വര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ സാമാന്യം വലിപ്പമുള്ള ചില ജന്തുക്കള്‍ രാത്രികാലങ്ങളില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്നതു കണ്ടാല്‍ എല്ലാ മുറികളിലും വിളക്കുകള്‍ കൊളുത്തിവെച്ചു രാത്രി ഓടുന്ന ഒരു തീവണ്ടിയുടെ സാമ്യം ആര്‍ക്കും തോന്നിപ്പോകും. കാക്കയുടെ വര്‍ഗ്ഗത്തില്‍‌പ്പെട്ടതും രാത്രികാലങ്ങളില്‍ നാക്ടിലൂക്കുകളെപ്പോലെ സമുദ്രത്തിന്റെ ഉപരിഭാഗങ്ങളില്‍ കൂട്ടംകൂട്ടമായി അനേകചതുരശ്രനാഴിക സ്ഥലപ്പരപ്പില്‍ ഇടതിങ്ങി സഞ്ചരിക്കുന്നതും ആയ ഒരുതരം ജന്തുക്കളെ ഉഷ്ണമേഖലയില്‍‌പ്പെട്ട സമുദ്രഭാഗങ്ങളില്‍ വളരെ പ്രാവശ്യം താന്‍ കണ്ടിട്ടുള്ളതായും ആ വക അവസരങ്ങളില്‍ ഈ ജന്തുക്കളുടെ വെളിച്ചത്താല്‍ കപ്പലിന്റെ തട്ടില്‍ ഇരുന്നുകൊണ്ടു പുസ്തകങ്ങളും വര്‍ത്തമാനക്കടലാസുകളും പ്രയാസം കൂടാതെ തനിക്കു വായിപ്പാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളതായും സര്‍ വിവിലി താംസണ്‍ എന്ന വിദ്വാന്‍ താന്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ‘സമുദ്രഗര്‍ഭപ്രദേശങ്ങള്‍’ എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ പ്രസ്താവിച്ചു കാണുന്നു. കടല്‍ജന്തുക്കളില്‍ വെച്ചു് സമുദ്രത്തില്‍ കാല്‍ നാഴികയിലധികം ആഴത്തിനടിയില്‍ സ്ഥിരവാസമുള്ളവയായ ജന്തുക്കളിലാണു് സ്വയം പ്രകാശം നാനാപ്രകാരത്തില്‍ കാണുന്നതു്. സമുദ്രത്തില്‍ കാല്‍ നാഴികയിലധികം ആഴമുള്ള പ്രദേശങ്ങളില്‍ സൂര്യരശ്മി ഒട്ടുംതന്നെ പ്രവേശിക്കാത്തതുകൊണ്ടു് ഏതുസമയത്തും കൂരിരുട്ടു പിടിച്ചുകിടക്കുന്ന ആവക പ്രദേശങ്ങളിലാണല്ലോ ഈവക ദീപങ്ങളുടെ പ്രയോജനവും അധികമുള്ളതു്. ആവക പ്രദേശങ്ങളിലെ ജന്തുക്കളില്‍ ദേഹമാസകലം പ്രകാശമുള്ളവയും, നിരന്തരമായി പ്രകാശം പുറപ്പെടുവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും, ആവശ്യമുള്ളപ്പോള്‍ മാത്രം പ്രകാശം കാണിക്കുന്നവയും, വര്‍ണ്ണം മാറിമാറി പ്രകാശിക്കുന്നവയും ആയി അനവധി ജന്തുക്കളെ കണ്ടുപിടിച്ചിട്ടുണ്ടു്. സമുദ്രത്തിന്റെ അടിയില്‍ ചെന്നു് ഈവക ജന്തുക്കളുടെ കാഴ്ച കണ്ടാനന്ദിപ്പാന്‍ ആര്‍ക്കാണു മോഹം തോന്നാതിരിക്കുന്നതു്? പൌര്‍ണ്ണമിയിലെ ചന്ദ്രബിംബത്തെ ഉടച്ചെടുത്തു മത്സ്യാകൃതിയില്‍ വാര്‍ത്തു വിട്ടിട്ടുള്ളവയും, ശരീരത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളില്‍ വ്യാഴശുക്രന്മാരെ പിടിച്ചുവെച്ചിട്ടുള്ളവയും രണ്ടു പള്ളകളിലും വരിവരിയായി നക്ഷത്രങ്ങള്‍ പതിച്ചിട്ടുള്ളവയും ചോപ്പ്, പച്ച, നീലം മുതലായി പല നിറത്തിലുള്ള മത്താപ്പുകള്‍ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്കു കത്തിക്കുന്നവയും അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും വെളിച്ചം വീശിക്കിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന ചവിട്ടുവണ്ടിയുടെ വട്ടക്കണ്ണന്‍‌വിളക്കു തലയില്‍ വഹിക്കുന്നവയും ആയ അനവധി സൃഷ്ടിവിശേഷങ്ങള്‍ കൂട്ടംകൂട്ടമായും ഒറ്റഒറ്റയായും അവിടവിടെ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടു്, അപ്രകാരമല്ലെങ്കില്‍ എന്നെന്നും ഗാഢാന്ധകാരത്തില്‍ മുങ്ങിക്കിടപ്പാന്‍ സംഗതിയുള്ള ആ പ്രദേശങ്ങള്‍ക്കു ലോകത്തില്‍ മറ്റു യാതൊരു പ്രദേശത്തിനുമില്ലാത്തതായ ഒരു വിശേഷശോഭയെ ഉണ്ടാക്കത്തക്കവണ്ണം വ്യവസ്ഥകള്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തീട്ടുള്ള ഈശ്വരന്റെ മാഹാത്മ്യം ഓര്‍ത്താല്‍ ആര്‍ക്കാണു് വിസ്മയം തോന്നാത്തതു്. — ഗദ്യമാലിക രണ്ടാം ഭാഗം

ശുഷ്കത്തിനു്:

കുടുമ്മ

ധര്‍മ്മസൂത്രങ്ങളിലും ധര്‍മ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും ചൌളകര്‍മ്മത്തിനു ക്രമാധികമായ പ്രാധാന്യം നല്‍കപ്പെട്ടുകാണുന്നു. ധര്‍മ്മസൂത്രകാരന്മാരില്‍ തുലോം പുരാതനനെന്നുതന്നെ പറയാവുന്ന ഗൌതമന്‍ കൂടി അതിനെ ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തിലാണു ഗണിച്ചിട്ടുള്ളതു്. ആപസ്തംബന്‍ ബ്രാഹ്മണര്‍ക്കും അവരവരുടെ ഋഷികളുടെ മതമനുസരിച്ചു് മൂന്നുവയസ്സിലോ മറ്റോ ചൌളകര്‍മ്മം നടത്താവുന്നതാണെന്നു പറയുന്നു. വിഷ്ണുവും ഈ കര്‍മ്മവിധാനത്തിനു മൂന്നാമത്തെ വയസ്സു് ഉത്തമമെന്നു പറയുന്നു. ഒരു പണ്ഡിതന്‍ ഇതിനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുമ്പോള്‍ ഗര്‍ഭം മുതല്‍ കണക്കാക്കി മൂന്നുവയസ്സു കൊള്ളിക്കുന്നതില്‍ വിരോധമില്ലെന്നഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. സാംഖ്യായനന്‍ പ്രഥവയസ്സു കൊള്ളാമെന്നു വാദിക്കുന്നു. അഞ്ചാമത്തെ വയസ്സില്‍ ഇവരാരും ഈ കര്‍മ്മത്തെ വിധിക്കുന്നില്ല. മനു ചൌളം കൊണ്ടുള്ള ഉപയോഗത്തെ വളരെ ശ്ലാഘിക്കുന്നു. ഗര്‍ഭകാലത്തില്‍ ചെയ്യപ്പെടുന്ന പുണ്യകര്‍മ്മങ്ങള്‍കൊണ്ടും ശിശു ജാതമാകുമ്പോള്‍ നടത്തപ്പെടുന്ന കര്‍മ്മങ്ങള്‍ കൊണ്ടും ചൌളോപനയനങ്ങള്‍കൊണ്ടും ജന്മപാപത്തെ ദുരീകരിക്കാവുന്നതാണെന്നാണു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതം. ആശ്വാലായനും ആപസ്തംബനും ചൌളകര്‍മ്മത്തെപ്പറ്റി വളരെ വിസ്തരിക്കുന്നുണ്ടു്. അവയെ ഇവിടെ എടുത്തു പറയുന്നതു് വായനക്കാര്‍ക്കു രുചിക്കുമോ എന്നു സംശയിക്കുന്നു. ഓരോ ഋഷിയുടേയും നിയമനം ഈ വിഷയത്തില്‍ ഭിന്നമായിരുന്നു എന്നു ധാരാളം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നുണ്ടു്. ചൌളം കൂടാതെ ‘കേശാന്ത’ മെന്നൊരു കര്‍മ്മത്തെപ്പറ്റിയും സൂത്രകാരന്മാര്‍ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. കേശാന്തം വേദാദ്ധ്യയനാനന്തരം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതാണെന്നാണു് വ്യാസന്റെ മതം. വിവാഹഘട്ടത്തില്‍ ‘ഭൂമികേ ശിര ആരോഹ ഭൂഷയന്തി മുഖം മമ’ ഇത്യാദിയായ ഒരു ശ്ലോകം ചൊല്ലിക്കാണുന്നുണ്ടു്. ഇതു പൂമാലയോടുള്ള സംബോധനമാണു്. പൂവു് മുഖത്തെ ഭൂഷണം ചെയ്യണമെങ്കില്‍ കുടുമ്മ മുന്‍‌വശത്തു തന്നെ ആയിരിക്കണമെന്നും അതിനാല്‍ പുരാതന ആര്യന്മാര്‍ മുന്‍‌കുടുമ്മക്കാരായിരുന്നുവെന്നും ചില പണ്ഡിതന്മാര്‍ പറഞ്ഞു ഞാന്‍ കേട്ടിട്ടുണ്ടു്. ഇതില്‍ സ്വല്പം സത്യമില്ലെന്നും പറവാന്‍ പാടില്ല. എന്തുകൊണ്ടെന്നാല്‍ ബ്രാഹ്മണരില്‍ ഇദം പ്രഥമമായി ദ്രാവിഡരാജ്യത്തിലേക്കു കടന്ന നമ്പൂരിമാര്‍, മുക്കാണിയന്മാര്‍, ചോഴിയന്മാര്‍ മുതലായവര്‍ ഇന്നും കുടുമ്മ മുമ്പില്‍ത്തന്നെ വച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. കേരളോല്പത്തിയിലും മറ്റും കേരളബ്രാഹ്മണര്‍ ആദ്യം പുറകില്‍ക്കുടുമ്മക്കാരായിരുന്നു എന്നും മുന്‍‌കുടുമ്മ പരശുരാമന്റെ പരിഷ്കാരമാണെന്നും കാണുന്നതു് അര്‍ത്ഥശൂന്യമായ ഒരു ഐതിഹ്യമാണെന്നു സ്റ്റ്യൂവെര്‍ട്ട് മുതലായ ഇദാനീന്തനപണ്ഡിതന്മാര്‍ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നതു കേവലം ധിക്കരിക്കത്തക്കതാണെന്നു തോന്നുന്നില്ല. വിഷ്ണുപുരാണത്തില്‍ കുടുമയെപ്പറ്റി രസകരമായ ഒരു കഥ പറഞ്ഞുകാണുന്നുണ്ടു്. സൂര്യവംശത്തിലെ പരമപ്രസിദ്ധമായ സഗരചക്രവര്‍ത്തിയെപ്പറ്റി കേട്ടിട്ടില്ലാത്തവര്‍ വളരെപ്പേര്‍ ഉണ്ടായിരിക്കയില്ലല്ലോ. അദ്ദേഹമാണു് വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഓരോരു രാജ്യക്കാര്‍ക്കു് ഓരോ വിധം കുടുമ്മ വെപ്പിച്ചതെന്നു് ആ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. യവനന്മാര്‍ തല മുഴുവന്‍ ക്ഷൌരം ചെയ്യുന്നതിനും ശാകന്മാര്‍ തലയുടെ മുന്‍ഭാഗം മാത്രം ക്ഷൌരം ചെയ്യുന്നതിന്നും പാരദന്മാര്‍ തല ആകപ്പാടെ വളര്‍ത്തി കുടുമ്മ നീട്ടുന്നതിന്നും പാലവന്മാര്‍ താടിവളര്‍ത്തുന്നതിന്നും അദ്ദേഹം ആജ്ഞാപിച്ചു എന്നും ആര്യന്മാരെപ്പോലെ കുടുമ്മ വെച്ചുകൊള്ളുവാന്‍ ഇവര്‍ക്കു നിവൃത്തിയില്ലാതെ തീര്‍ന്നതു് ഈ നിബന്ധനയാലാണെന്നും വിഷ്ണുപുരാണത്തില്‍ പ്രകടമായി ഘോഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. — രസികരഞ്ജിനി

സരളത്തിനു്:

ഒരു സായന്തന വിഹാരം

കഴിഞ്ഞ അദ്ധ്യായത്തില്‍ വിവരിച്ച സംഗതികള്‍ നടന്നതിന്റെ രണ്ടാംദിവസം വൈകുന്നേരം സര്‍വ്വാനന്ദജനകമായ സന്ധ്യാരാഗം പഞ്ചമിച്ചന്ദ്രന്റെ അപൂര്‍ണ്ണരശ്മികളോടു കൂടിച്ചേര്‍ന്നു് കളിയാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍ ചേര്‍പ്പറമ്പിന്റേയും പരിവട്ടത്തിന്റേയും മദ്ധ്യത്തിലുള്ള ശിവക്ഷേത്രത്തില്‍നിന്നു് സുമാറു നാലുവിളിപ്പാടു വടക്കു് ഒരു കാട്ടില്‍ക്കൂടി നിരന്തരമായി ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പെരുവല്ലാനദിയുടെ വക്കത്തു് ഏകദേശം പതിനഞ്ചു വയസ്സു പ്രായം ചെന്ന യുവതി കൈയുടെ മുട്ടുകള്‍ രണ്ടും തുടകളില്‍ ഊന്നിയും കവിള്‍ത്തടങ്ങളെ കൈത്തലങ്ങളെക്കൊണ്ടു താങ്ങിയും പ്രവാഹത്തെ നോക്കിക്കൊണ്ടു ചിന്താമഗ്നയായിട്ടിരുന്നിരുന്നു. ആരെയോ കാത്തിരിക്കുന്നതുപോലെ ഇടയ്ക്കിടെ തലപൊക്കി ഇരുഭാഗത്തേക്കും തിരിഞ്ഞു ജിതേന്ദ്രിയന്മാരായ യോഗികളെക്കൂടി വശീകരിക്കുവാന്‍ സാമര്‍ത്ഥ്യമുള്ള ദൃഷ്ടികളെ വൃക്ഷങ്ങളുടെ പഴുതുകളില്‍ക്കൂടി പായിക്കുന്നുമുണ്ടായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ അല്പനേരം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ സന്ധ്യാരാഗം തീരെ മങ്ങി, വൃക്ഷങ്ങളുടെ നിഴലുകള്‍ വര്‍ദ്ധിച്ചുതുടങ്ങി. യുവതിയുടെ ദൃഷ്ടികളോടുള്ള സ്പര്‍ദ്ധകൊണ്ടോ എന്നു തോന്നുമാറു് ബാലചന്ദ്രന്റെ മന്ദരശ്മികളും അങ്ങുമിങ്ങും വൃക്ഷങ്ങളുടെ ഇടകളില്‍ക്കൂടി കടന്നു് കരയിലും വെള്ളത്തിലും വിളങ്ങിത്തുടങ്ങി. മനസ്സിന്റെ അസ്വാസ്ഥ്യത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ദീര്‍ഘനിശ്വാസത്തോടുകൂടി യുവതീരത്നം പാറപ്പുറത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചു്, വാര്‍ദ്ധക്യാതിരേകത്താല്‍ ഏറെക്കുറെ നഗ്നങ്ങളായ കൊമ്പുകളുടേയും അതുകളില്‍ അവിടവിടെയായി നില്‍ക്കുന്ന ഇലകളുടേയും നിഴലുകളും വെണ്‍‌നിലാവും കൂടി അതിമനോഹരമാകുംവണ്ണം ഇടകലര്‍ന്നു യോജിച്ചിട്ടുള്ളതിനാല്‍ ചിത്രീകൃതമായിരിക്കുന്ന ഒരു പേരാല്‍ച്ചുവടിനെ ആശ്രയിച്ചു യൌവനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പരാക്രമമെല്ലാം അസ്തമിച്ചു പരലോകപ്രാപ്തിക്കൊരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന വയോധികന്‍ നിജപ്രയത്നംകൊണ്ടു പോറ്റിവളര്‍ത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ള തന്റെ ഇഷ്ടസന്തതികളാല്‍ അവസാനകാലങ്ങളില്‍ കാത്തുരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ ഈ വടവൃക്ഷം ഉറപ്പുള്ള അനേക വള്ളികളാല്‍ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. ശാഖകളില്‍ ചുറ്റിപ്പിണഞ്ഞു തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന വള്ളികളില്‍ നിലത്തുനിന്നും കുറച്ചുപൊങ്ങി ഉഴിഞ്ഞാലിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ഒന്നിന്മേല്‍ ഇരുന്നു നമ്മുടെ സുന്ദരിയായ കന്യക നിലത്തു ചവുട്ടിക്കുതിച്ചു സാവധാനത്തില്‍ ആടുവാന്‍ തുടങ്ങി. — ഭാസ്കരമേനവന്‍

വക്രത്തിനു്:

ഒരു രാത്രിചാരം

മഹാരാജാവിന്റെ പുത്രനായ ശ്രീപത്മനാഭന്‍ തമ്പിയുടെ പാദപദ്മപാംസുക്കള്‍ ചെമ്പകശ്ശേരി ഗൃഹത്തെ പൂതമാക്കിച്ചെയ്ത ശുഭരാത്രിയെപ്പോലുള്ള മറ്റൊരു രാത്രിയിലെ ചില സംഭവങ്ങളെ ആകുന്നു ഈ അദ്ധ്യായത്തില്‍ വിവരിക്കുന്നതു്. അന്നത്തെപ്പോലെതന്നെ മാരുതദേവന്റെ പടുത്വത്തോടുകൂടിയുള്ള കലാശത്താല്‍ തങ്ങള്‍ ദുസ്ഥിതരാക്കപ്പെടുമെന്നുള്ള ഭീതികൊണ്ടെന്നപോലെ താരാതതികള്‍ കാര്‍മേഘമണ്ഡലത്തിനിടയിലും, ഭൂമി അന്ധകാരത്തിനിടയ്ക്കുള്ളിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഇടവപ്പാതിയാകുന്ന വൃഷ്ടിദേവതയുടെ പ്രതാപം വളരെ ക്ഷയിച്ചുകാണുന്നുണ്ടു്. നടനസൂത്രങ്ങളില്‍ പരിജ്ഞാനവും തങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയില്‍ മനോധര്‍മ്മമെന്നുള്ള ഒരംശവും തുലോം കുറഞ്ഞവരായ ചില പൈതങ്ങള്‍ കഥാനായികമാരായി രംഗങ്ങളില്‍ പ്രവേശിച്ചാല്‍, ക്ഷണനേരംകൊണ്ടു നിദ്രാധീനന്മാരാകയും ഇടയ്ക്കിടെ ചേങ്ങലദണ്ഡത്താല്‍ പ്രോത്സാഹിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ ശൃംഗാരാദിരസങ്ങളെയഭിനയിക്കയും ചെയ്യുമ്പോലെ, പെട്ടെന്നുണര്‍ന്നു് ഒട്ടു ചാറും; പിന്നെയും തന്ദ്രിവശയാകും; ഈ വിധത്തിലായിരിക്കുന്നു വൃഷ്ടിയുടെ സ്ഥിതി. മാരിയുടെ സഹായം കൂടാതെതന്നെ ആ രാത്രിയെ അതിഭയങ്കരരാത്രിയാക്കുന്നുണ്ടു്. അതിനാല്‍ തിരുവനന്തപുരം രാജധാനിയിലെ പ്രധാനവീഥികള്‍ പോലും മനുഷ്യമൃഗാദിയായ ജീവജാലങ്ങളാല്‍ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നാല്‍, ഇതു സര്‍വസാധാരണമായി പറഞ്ഞുകൂടുന്നതല്ലാതെയും ഇരിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ടെന്നാല്‍, ആണ്ടിയിറക്കം ദേശത്തെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്ന രാജപാതയുടെ വടക്കരുകിലായിട്ടു് ഒരു വടവൃക്ഷം നില്‍ക്കുന്നതിന്റെ ചുവട്ടില്‍ രണ്ടുപേര്‍ മാരുതകോപത്തേയും രജനിയുടെ ഭയന്മരസ്വഭാവത്തേയും ഗണ്യമാക്കാതെ തണുത്ത ഭൂമിയില്‍ത്തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വടവൃക്ഷം, ദ്വാപരയുഗാന്തത്തേയും അനന്തരം സംഖ്യയില്ലാതുള്ള പാന്ഥപരമ്പരകളേയും കണ്ടും ‘കൊണ്ടല്‍തന്‍ നിറം പോലെ നീലയാം പത്രാവലി’ കൊണ്ടു തന്റെ അധോഭാഗത്തുള്ള ഭൂമിയെ സൂര്യകിരണങ്ങളുടെ പ്രവേശനത്തില്‍ നിന്നു രക്ഷിച്ചും നില്‍ക്കുന്ന ഒരു മഹാമരമാണു്. വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവട്ടില്‍ ഇരിക്കുന്ന രണ്ടുപേരും ആയുധപാണികളാണു്. അവരുടെ വേഷം ജ്ഞാനശക്തിയില്ലാതുള്ള ആ ആയുധങ്ങളേയും നാണിപ്പിക്കുന്നു. ധരിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്ത്രങ്ങള്‍ കുചേലനോടൊ, തെക്കന്‍‌ദിക്കുകളിലെ അടുക്കളക്കാരികളോടൊ തല്‍ക്കാല ഉപയോഗത്തിനായി വാങ്ങിയതുകളായിരിക്കണം. പക്ഷേ, ഹരിശ്ചന്ദ്രമഹാരാജാവു് ചണ്ഡാളവേഷത്തെ ത്യജിച്ചപ്പോള്‍ ശ്മശാനത്തില്‍ ഉപേക്ഷിച്ചതുകളായിരിക്കാം. വസ്ത്രങ്ങളുടെ സ്ഥിതി ഇപ്രകാരമാണെങ്കിലും, അതുകളെ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന സമ്പ്രദായം എത്രയോ മാന്യന്മാരായ ജനങ്ങളാല്‍ മാതൃകയായി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണു്. തിരുവനന്തപുരത്തു് ഉത്സവമഠം എന്നു പറയപ്പെടുന്ന അക്ഷയവിഭവശാലയുടെ മുമ്പില്‍ അരനാഴികനേരം നില്‍ക്കുന്നവര്‍ക്കു് ഈ മാതൃകയുടെ ദര്‍ശനം സുലഭമാണു്. യദൃച്ഛയാ വല്ല ജനങ്ങളും തങ്ങളെ കാണുന്നതായാല്‍ വലുതായ ആപത്തുണ്ടാകുമെന്നുള്ള ഭയം ഈയാളുകള്‍ക്കുണ്ടെന്നു് അവരുടെ സാവധാനത്തില്‍ മന്ത്രിക്കുന്നതുപോലുള്ള സംഭാഷണത്താല്‍ വെളിവാകുന്നുണ്ടു്. കിഴക്കു കുറച്ചകലെനിന്നു് ഒരാള്‍ വരുന്നതുപോലെ തോന്നിയപ്പോള്‍ രണ്ടുപേരും പേടിയോടുകൂടി എഴുന്നേറ്റു വൃക്ഷത്തിന്റെ പുറകില്‍ മറഞ്ഞു ശ്വാസത്തെ അടക്കിക്കൊണ്ടുനിന്നു. പാന്ഥന്‍ തന്റെ വഴിക്കുപോയതിന്റെ ശേഷം മേല്‍‌പ്പറഞ്ഞ രണ്ടാളുകളില്‍ ഒരാള്‍ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “നമുക്കു് ഏഴരശ്ശനിയാണു്. സംശയമില്ല. ഇതാ, ഈ പോയവനും അങ്ങനെതന്നെയാണു്.” — മാര്‍ത്താണ്ഡവര്‍മ്മ

പ്രസന്നത്തിനു്:

അമ്മായിപ്പഞ്ചതന്ത്രം

“അമ്മായിഅമ്മയെ അമ്മിമേല്‍ വച്ചിട്ടു
നല്ലോരു കല്ലോണ്ടു, നാരായണ.”

എന്റെ തറവാട്ടില്‍ കുട്ടിതൊട്ടു കുമ്പിട്ടുനടക്കുന്ന മുത്തശ്ശിവരെ നിരന്തരഗാനം ചെയ്തുവരുന്ന സാമവചനമാണു് മേല്‍ കൊടുത്തിട്ടുള്ളതു്. വാക്കുകളുടെ വക്കും മുക്കും മാത്രം പറഞ്ഞു പ്രലപിക്കുന്ന പച്ചക്കുട്ടികളും കൂടി സ്വരപ്പിഴ വരാതെ പാടിക്കൊണ്ടു നടക്കത്തക്കവണ്ണം സര്‍ട്ടിഫിക്കറ്റ് സമ്പാദിച്ച അമ്മായിഅമ്മ ഏതാണെന്നിനിയും സംശയം തീരാത്തവരനവധിയുണ്ടു്. എന്റെ തറവാടു കുട്ടിച്ചോറായതു മരുമക്കത്തായത്തിന്നു സ്വതസിദ്ധമായ കേടുകൊണ്ടാണെന്നു് അച്ചിക്കൊതിയന്മാരായ ചിലരും അമ്മാവനും പറയുന്നുണ്ടു്. “സഖ്യവും വിവാഹവും വ്യവഹാരവും തനിക്കൊക്കുമൊട്ടാഭിജാത്യമെന്നവരോടു വേണം” എന്നു പറഞ്ഞു് എന്റെ വീട്ടിലെ ചില കുട്ടികളുടെ നേരെ കടക്കണ്ണെറിയുന്നവരുമില്ലെന്നില്ല. അനന്തരവന്മാരെ ആശാരിക്കോല്‍ക്കു് അഞ്ചുകോല്‍ ദൂരത്തു നിര്‍ത്തി കരിമുഖം മാത്രം കാണിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണെന്നു് അനന്തരവന്മാര്‍ മിക്കവരും പറയുന്നുണ്ടു്. ‘പള്ളയിലെ കാര്യം അണ്ണാനറിയാം’ എന്നു പറയുന്ന കൂട്ടത്തില്‍ എന്റെ തറവാട്ടില്‍ ഛിദ്രം വീഴാനുള്ള കാരണം അമ്മായിപ്പഞ്ചതന്ത്രത്തിന്റേയും തലയണമന്ത്രത്തിന്റേയും ഉള്ളില്‍ വെച്ചിരിക്കുന്നതാണെന്നു് എനിക്കും അമ്മായിഅമ്മയ്ക്കും മാത്രമേ അറിയാവൂ. മേല്പറഞ്ഞ ശ്രുതിവാക്യം അധികം ‘നെട്ടുരു’ ചെയ്യാത്തവന്‍ ഞാന്‍ മാത്രമേയുള്ളു; ഇതിനുള്ള കാരണം അമ്മാവന്റെ പുത്രിയും സാക്ഷാല്‍ കാളിയുമായ ‘മദ്ദള’ത്തിനെ അമ്മ എന്റെ കഴുത്തില്‍ കെട്ടിത്തൂക്കിയതുകൊണ്ടാണെന്നു വീട്ടിലുള്ളവര്‍ പറയുന്നുണ്ടു്. അമ്മായിഅമ്മയുടെ മധുരവാക്കിലും പലഹാരത്തിലും പെട്ടു മയങ്ങീട്ടാണെന്നും കിംവദന്തി ഉണ്ടു്. അവന്റെ കുപ്പായത്തിനും പാപ്പാസിനും കാശുതട്ടിക്കാന്‍ കുറുക്കന്റെ കൌശലമാണെന്നു കൃഷ്ണച്ചേട്ടനും പറയുന്നുണ്ടു്. ഇങ്ങനെ ഓരോരുത്തര്‍ പറയുന്നതിനെ ഞാന്‍ സമ്മതിക്കുന്നില്ല. എല്ലാവരുംകൂടി പറയുന്നതിനെ നിഷേധിക്കുന്നതുമില്ല. എന്നാല്‍ ഒന്നുമാത്രം പറയാം. എന്റെ മദ്ദളം ‘ശുദ്ധമദ്ദള’മാണു്. പ്രധാനമായ മിക്ക സംഭവങ്ങള്‍ക്കും ഹേതുവായി തിരശ്ശീലയ്ക്കപ്പുറമെങ്കിലുമൊരു പെണ്ണുണ്ടാകുമെന്നുള്ളതു വിശ്വസിച്ചു പ്രവര്‍ത്തിച്ചാല്‍ വളരെ പിഴയ്ക്കില്ല. എന്റെ തറവാട്ടിന്റെ ധൂസരാവസ്ഥയെ സംബന്ധിച്ചു് ഞാന്‍ ചെയ്ത അന്വേഷണത്തില്‍ എനിക്കു ശരിയായി വഴി കാണിച്ചുതന്നിട്ടുള്ളതും ഈ വിശ്വാസമാണെന്നു നിസ്സംശയം പറയാം. ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയാണു് അമ്മായിഅമ്മയുടെ അഞ്ചുതന്ത്രങ്ങളും ഒരു തന്ത്രവും. ‘ആറു കര്‍ണ്ണങ്ങള്‍ പുക്കാല്‍ മന്ത്രവും ഭേദിച്ചീടു’മെന്നു പ്രമാണമുള്ളവസ്ഥയ്ക്കു് നൂറു കണ്ണു കാണുന്ന രസികരഞ്ജിനിയില്‍ ആ മന്ത്രത്തിനെ വെളിപ്പെടുത്താന്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. അഞ്ചു തന്ത്രങ്ങളുടെയും പേരടങ്ങിയ ഒരു ശ്ലോകം താഴെ ചേര്‍ക്കുന്നു:

“മയക്കം മറിമായഞ്ച മോഷണം നാരദക്രിയ അഞ്ചാം പുരയ്ക്കസ്തിവാരമഞ്ചുണ്ടിങ്ങനെ തന്ത്രവും.”

— രസികരഞ്ജിനി

കലുഷത്തിനു്:

ഹിന്ദുസ്ത്രീകളുടെ നില

സാധാരണയായി നോക്കുമ്പോള്‍ ഹിന്ദുസ്ത്രീകള്‍ക്കു് ഇതിലും അധികം സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടു്. ‘ഗോഷാ’ സമ്പ്രദായം ഒരു നിയമമായിട്ടു നമ്പൂരിബ്രാഹ്മണരുടെ സ്ത്രീകള്‍ മാത്രമേ ആചരിച്ചുപോരുന്നുള്ളു. എന്നാല്‍ ഇവര്‍ ഒരു വലിയ ഓലക്കുടകൊണ്ടു മൂടി ക്ഷേത്രത്തിലും മറ്റും പോകുന്നുണ്ടു്. കൊച്ചി, തിരുവിതാം‌കൂര്‍ രാജകുടുംബങ്ങളില്‍ ഇപ്പോള്‍ ഈ സമ്പ്രദായം നടപ്പില്ല. ഈ രാജ്ഞിമാര്‍ തുറന്ന വണ്ടികളില്‍ സവാരി ചെയ്കയും ഗവര്‍ണ്ണര്‍, റസിഡണ്ടു് മുതലായ യൂറോപ്യന്മാരോടു കൂടിക്കാശ്ചകള്‍ ചെയ്കയും മറ്റും ചെയ്യുന്നതു സാധാരണയാണു്. തിരുവിതാം‌കൂര്‍ രാജ്യം വാണിരുന്ന ബുദ്ധിശാലിനിയും വിദുഷിയുമായ ശ്രീലക്ഷ്മീഭായിറാണിയുടെ കാലംവരെ തിരുവിതാം‌കൂര്‍ രാജകുടുംബത്തില്‍ ഈ ഗോഷാസമ്പ്രദായം നടപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ആ മഹാരാജ്ഞിക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോള്‍ ഈ നടപ്പിന്റെ അര്‍ത്ഥമില്ലായ്മയേയും അതില്‍നിന്നു തജ്ജന്യമായുണ്ടാകാവുന്ന ദോഷത്തേയും നല്ലവണ്ണം ഗ്രഹിച്ചു. അവര്‍ നിസ്സാരമായ ഈ മാമൂലിനെ ഗണിച്ചില്ല. അന്നു് ബ്രിട്ടീഷ് റസിഡണ്ടായ കര്‍ണ്ണല്‍ മണ്‍‌ട്രോവിനെത്തന്നെ ദിവാനാക്കി രണ്ടുപേരും കൂടി ആലോചിച്ചു രാജ്യകാര്യങ്ങള്‍ നടത്തിയിരുന്നു. പബ്ലിക്ക് ഡര്‍ബാറുകളിലും മറ്റും മഹാരാജ്ഞി എഴുന്നള്ളിയിരുന്നു. അതിന്റെ ശേഷം നാടുവാണ ശ്രീപാര്‍വ്വതീറാണിയും മാന്യയായ സഹോദരിയുടെ മാര്‍ഗ്ഗത്തെത്തന്നെ അനുവര്‍ത്തിച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്തും അതിനടുത്ത ചില പ്രദേശങ്ങളിലും ഇപ്പോള്‍കൂടി ചില സ്ഥാനികളുടേയും വലിയ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും ഭവനങ്ങളില്‍ മേല്പറഞ്ഞ സമ്പ്രദായം നടന്നുവരുന്നുണ്ടു്. അയല്‍‌രാജ്യമായ കൊച്ചിയില്‍ ശൂദ്രരുടെ ഇടയില്‍ ഈ സമ്പ്രദായം തീരെ ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോള്‍ തിരുവിതാംകൂറില്‍ അതു് എവിടുന്നു് ഉത്ഭവിച്ചിരിക്കാം? ഏകദേശം ഇരുന്നൂറ്റില്‍ ചില്വാനം കൊല്ലത്തിനുമുമ്പു് ഒരു മുഹമ്മദീയസര്‍ദാര്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജ്യത്തിന്റെ ഏതാനും ഭാഗങ്ങള്‍ ആക്രമിച്ചു കുറെക്കാലം താമസിച്ചു. അയാള്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തിയ അനേകം മിഥ്യാവാദങ്ങള്‍ ഇപ്പോഴും നടന്നുവരുന്നുണ്ടു്. ഈ ‘ഗോഷാ’ സമ്പ്രദായവും ആ ഗണത്തില്‍ ഒന്നായിരിക്കാമെന്നു വിചാരിക്കുവാന്‍ മാര്‍ഗ്ഗമുണ്ടു്. — വിദ്യാവിനോദിനി

മധുരത്തിനു്:

ഒരു വിചാരം

തന്റെ മുറിയില്‍ ജനലിന്റെ അടുക്കല്‍ തനിയെ ഇരുന്നു് ഈ ഓമനപ്പെണ്‍കിടാവു് എന്താണു ചെയ്യുന്നതു്? സന്ധ്യാസമയത്തെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ആഡംബരത്തെ സംവീക്ഷണം ചെയ്കയാണോ? അതല്ല; അവളുടെ കാന്തിയേറിയ കണ്ണുകള്‍ താഴത്തേക്കാണല്ലോ പോയിരിക്കുന്നതു്? അവള്‍ നദീജലത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്തണയുന്ന മന്ദവായുവിന്റെ പരിമളത്തെ അനുഭവിക്കയാണോ? അതുമല്ല; അവളുടെ നെറ്റിത്തടത്തില്‍ വിയര്‍പ്പുതുള്ളികള്‍ ധാരാളം പൊടിഞ്ഞുകാണുന്നുണ്ടല്ലോ. അവള്‍ വയലുകളില്‍ മേഞ്ഞുനടക്കുന്ന കന്നുകാലികളുടെ ഗതിയെ സൂക്ഷിക്കയായിരിക്കാം. അതും ആണെന്നു തോന്നുന്നില്ല; അവ ശബ്ദിച്ചും കൊണ്ടു് തങ്ങളുടെ ഭവനങ്ങളിലേക്കു പൊയ്ക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവള്‍ മാവുകളില്‍ ഇരുന്നു കളിക്കുന്ന കുയിലുകളുടെ മധുരഗാനത്തെ ആസ്വദിക്കയാണു്. അങ്ങനെയാണെങ്കില്‍ അവളുടെ മുഖം ചിന്താക്രാന്തചിത്തതയെ സൂചിപ്പിക്കാനെന്താണു്? ഇതൊന്നുമല്ല; തിലോത്തമഈ പ്രകൃതിവിലാസത്തെ ഒന്നും കാണുന്നില്ല; ഒന്നും കേള്‍ക്കുന്നുമില്ല; അവള്‍ മനസ്സില്‍ അതിയായ നിര്‍വൃതിയേയും വ്യഥയേയും ജനിപ്പിക്കുന്ന സങ്കല്‍‌പരാജ്യത്തില്‍ യഥേഷ്ടം വിഹരിക്കയാണു ചെയ്യുന്നതു്. — ഭാഷാപോഷിണി

പരുഷത്തിനു്:

മാക്ബത്ത് പ്രഭ്വി

‘ഡങ്കന്‍’ , ‘സ്കാട്ട്ലണ്ടി’ലെ രാജാവായിരുന്നപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അതിബന്ധുവായ ‘ഗ്ലമിസ്’ പ്രഭു എന്ന വിശേഷനാമമുള്ള ‘മാക്ബത്ത്’ ഒരു പ്രബലസേനാനായകനായിരുന്നു. അയാള്‍ക്കു സമാനനായ വേറൊരു സേനാനിയാണു് ‘ബാങ്കൊ’. ഇവര്‍ ‘നാര്‍വെ’ദേശക്കാരാല്‍ സഹായിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു ജനക്ഷോഭത്തെ അടക്കി ശത്രുസൈന്യത്തെ ഛിന്നഭിന്നമാക്കിച്ചെയ്തു് ഉത്സാഹത്തോടെ നാട്ടിലേക്കു തിരിച്ചുപോന്ന മാര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ സ്ത്രീവേഷധാരിണികളായ മൂന്നു മായാസ്വരൂപങ്ങളെ കണ്ടു. ഈ സ്വരൂപങ്ങളില്‍ ആദ്യത്തേതു് ‘മാക്ബത്തി’ നെ നോക്കി ‘ഹേ! ഗ്ലമിസ് പ്രഭോ!‘ എന്നും, രണ്ടാമത്തേതു ‘കാഡര്‍പ്രഭോ’ എന്നും വിളിച്ചു. മൂന്നാമത്തേതു് അയാള്‍ ആ നാട്ടിലെ നൃപനായി ശോഭിക്കുമെന്നു പറഞ്ഞു. ‘ബാങ്കോവിനോടു്’ അയാളുടെ പുത്രപൌത്രാദികള്‍ ‘സ്കാട്ട്ലണ്ടിലെ’ രാജാക്കന്മാരാകുമെന്നു ദീര്‍ഘദര്‍ശനം പറഞ്ഞിട്ടു് ആകാശത്തില്‍ ആ സ്വരൂപങ്ങള്‍ അന്തര്‍ദ്ധാനം ചെയ്തു. ഈ വാക്കുകളെ ശ്രവിച്ച സേനാനികള്‍ രണ്ടുപേരും ഈ വിനോദസംഭവത്തെപ്പറ്റി ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോള്‍ തനിക്കു ‘കാഡര്‍പ്രഭു’ എന്ന സ്ഥാനം മഹാരാജാവ്‌ ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു എന്ന വര്‍ത്തമാനം ദൂതമുഖേന ‘മാക്ബത്തു്’ അറിഞ്ഞു. ഇതു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അത്യാഗ്രഹത്തെ വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു. മൂന്നാംസ്വരൂപത്തിന്റെ ദീര്‍ഘദര്‍ശനവും സത്യമായി വരികയില്ലയോ എന്നുള്ള വിചാരം ‘മാക്ബത്തി’നുണ്ടായി. ദ്വിതീയരൂപം എന്നെപ്പറ്റി പറഞ്ഞതു വാസ്തവമായിത്തീര്‍ന്നു; ‘ബാങ്കോ’ നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരും രാജാക്കന്മാരാകാനിടയുണ്ടല്ലോ? എന്നു ‘മാക്ബത്ത്’ ബാങ്കോവിനോടു പറഞ്ഞു. ഈ സ്വരൂപങ്ങളെല്ലാം നിസ്സാരങ്ങളായ കാര്യങ്ങളില്‍ വാസ്തവം പറഞ്ഞു് ഒടുവില്‍ വന്‍‌കുഴിയില്‍ ചാടിക്കും എന്നു് അയാള്‍ മറുപടി പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ ‘മാക്ബത്തി’നു് അങ്ങനെ അല്ല തോന്നിയതു്. ഭവനത്തിലെത്തിയപ്പോള്‍ തന്റെ കുടുംബിനിയെ വര്‍ത്തമാനങ്ങളെല്ലാം അറിയിച്ചു് അവള്‍ക്കു ദുരാശയെ വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു. ഏതുപ്രകാരമെങ്കിലും സിംഹാസനാരോഹണത്തിനു മാര്‍ഗ്ഗാന്വേഷണം ചെയ്തു മായാസ്വരൂപങ്ങളുടെ വാക്കുകളെ സാധൂകരിക്കണമെന്നു ഭര്‍ത്താവിനെ അവള്‍ അഹോരാത്രം ഉപദ്രവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. പ്രകൃത്യാ അസ്ഥിരചിത്തനായ അയാള്‍ കര്‍ത്തവ്യബോധമില്ലാതെ ചിന്താഗ്രസ്തനായിത്തീര്‍ന്നു. അപ്പോള്‍ രാജാവു് ‘മാല്‍ക്കോം’ , ‘ഡോനാല്‍ബി’ എന്നു രണ്ടു പുത്രന്മാരോടും പ്രഭുക്കന്മാരോടും സേവകന്മാരോടും കൂടി ‘മാക്ബത്തി’ന്റെ സൌധത്തില്‍ വന്നുതാമസിക്കാന്‍ പോകുന്നു എന്ന വര്‍ത്തമാനം അറിഞ്ഞു് മാക്ബത്ത് പ്രഭ്വി തന്റെ ആഗ്രഹസിദ്ധിക്കു് അവസരം കിട്ടുമെന്നു വിചാരിച്ചു സന്തോഷിച്ചു. മഹാരാജാവ് അവിടെ എഴുന്നള്ളിയപ്പോള്‍ ശ്രദ്ധാപൂര്‍വ്വം ആചാരോപചാരങ്ങള്‍ ചെയ്തു് അവള്‍ അദ്ദേഹത്തെ സന്തുഷ്ടനാക്കിത്തീര്‍ത്തു. യാത്രാശ്രമം തീര്‍ക്കാന്‍ രാജാവു നേരത്തെ ശയ്യാഗൃഹം പ്രാപിച്ചു. — പന്ത്രണ്ടു സ്ത്രീരത്നങ്ങള്‍

ഗംഭീരത്തിനു്:

ഒരു പത്രപ്രസ്താവന

കാലത്തിന്റെ ഗതിവേഗത്തെക്കുറിച്ചു വ്യസനിക്കാത്തവര്‍ നരലോകത്തിലുണ്ടെങ്കില്‍ അതെത്രയോ ദുര്‍ലഭം. എന്നാല്‍ കാലദുര്‍വ്യയം ചെയ്യാതെ കണ്ടു വല്ലവരും ഉണ്ടെങ്കില്‍ അതും അത്രമാത്രം അപൂര്‍വ്വമാകുന്നു. അതുപോലെതന്നെ പരിമിതമായ പുരുഷായുസ്സു് കാലചക്രംകൊണ്ടു കടഞ്ഞു കളയുമ്പോളുണ്ടാകാവുന്ന മനോവേദന ദിവസത്തില്‍ ഒരു തവണയെങ്കിലും അനുഭവിക്കാത്തവരുണ്ടെങ്കില്‍ അവര്‍ മനുഷ്യവര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടവരായിരിക്കയില്ല. എന്നാല്‍ ഉദിച്ച സൂര്യന്‍ അസ്തമിക്കേണ്ടെന്നും അസ്തമിച്ച സൂര്യന്‍ ഉദിക്കേണ്ടെന്നും വിചാരിക്കുന്നവരുണ്ടോ? അതു കാണുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളായ വികാരഭേദങ്ങള്‍ ജനസാമാന്യത്തില്‍ പരക്കുവാന്‍ തക്കതായ കാരണവും ഇല്ലെന്നു പറഞ്ഞുകൂടാ. ത്രികാലമദ്ധ്യത്തില്‍ ഇരുന്നുകൊണ്ടു് ഇരുപുറവും തിരിഞ്ഞുനോക്കുന്ന ഒരുവന്‍ കഴിഞ്ഞകാലം നന്നായിട്ടും ഉള്ള കാലം അതിനു വിപരീതമായിട്ടും വരുവാന്‍ പോകുന്നതു സംശയഗ്രസ്തമായിട്ടും കാണുമ്പോള്‍ അവന്നു ഭൂതകാലത്തില്‍ പ്രേമവും വര്‍ത്തമാനകാലത്തില്‍ വിരക്തിയും ഭാവിയില്‍ ഉല്‍ക്കണ്ഠയും ഒരേ സമയത്തില്‍ തോന്നുന്നതില്‍ അത്ഭുതമില്ല. ആശാഭംഗം കാലത്തിന്റെ ശീഘ്രഗതിയേയും ആശാബന്ധം അതിന്റെ മന്ദഗതിയേയുമാണു് ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തുന്നതു്. ഉദ്ദിഷ്ടകാലത്തിനിടയ്ക്കു വിചാരിച്ചതു മുഴുവന്‍ സാധിക്കുവാന്‍ കഴിയാഞ്ഞതുകൊണ്ടു കഴിഞ്ഞകാലം ദീര്‍ഘിക്കാമായിരുന്നു എന്നും, വിചാരിക്കുന്നതു മുഴുവനും സാധിച്ചുകാണുവാനുള്ള തിടുക്കം കൊണ്ടു ദൂരത്തില്‍ മങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കാലം വേഗത്തില്‍ സമീപിച്ചാല്‍ കൊള്ളാമെന്നും തോന്നുന്നതു് ലോകസ്വഭാവമാണല്ലൊ. ഈ വസ്തുത നല്ലവണ്ണം ഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ളവര്‍ക്കു് ‘രഞ്ജിനീ’ ഭാരവാഹികളുടെ താല്‍ക്കാലികമായ ഉള്‍ക്ഷോഭത്തെ മനസ്സിലാക്കുവാന്‍ വളരെ പ്രയാസമുള്ളതല്ല. രഞ്ജിനിയുടെ വളര്‍ച്ചയുടേയോ തളര്‍ച്ചയുടേയോ സാമാന്യസ്വരൂപത്തെ വര്‍ണ്ണിക്കുന്നതിനുമുമ്പു് രഞ്ജിനിയുടെ ഈ നാലാമത്തെ ജന്മമാസാവസരത്തില്‍ അതിന്റെ ആവിര്‍ഭാവം മുതല്‍ സ്നേഹബുദ്ധിയോടുകൂടി ലേഖനപരമ്പരകൊണ്ടും മറ്റു പലവിധത്തിലും അതിനെ നിരന്തരമായി സഹായിച്ചിട്ടുള്ളവരോടു ഞങ്ങളുടെ സൌഹാര്‍ദ്ധബദ്ധയായ കൃതജ്ഞതയുടെ സ്വല്പസൂചകമായ വന്ദനം പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. അവരുടെ പേരു വിളിച്ചുപറഞ്ഞു പ്രത്യേകം അഭിനന്ദിക്കാനാണു് മനസ്സു വരുന്നത്; എങ്കിലും അതിപരിചയമുള്ള ദിക്കില്‍ അല്പലൌകികം പോലും അലൌകികമായി കലാശിച്ചെങ്കിലോ എന്ന ഭയത്താല്‍ അതിനു ഞങ്ങള്‍ തുനിയുന്നില്ല. രഞ്ജിനിയുടെ ഇതേവരെയുള്ള സംഗതിവിവരപ്പട്ടിക പരിശോധിച്ചു് ആ സഹൃദയന്മാരുടെ ഊരും പേരും പ്രയത്നവും അറിഞ്ഞു് സന്തോഷിക്കുന്നവര്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കു് ഒരു പ്രത്യുപകാരം ചെയ്തവരായി നന്ദിപൂര്‍വ്വം ഗണിക്കപ്പെടുന്നതാണു്. മറുഭാഷയില്‍ പ്രതിപത്തിയുള്ളവര്‍ക്കു സ്വഭാഷയില്‍ വിരക്തി വേണമെന്നില്ലെന്നൊരു നിയമം സര്‍വ്വകലാശാലയില്‍നിന്നു പുറപ്പെടുകയും പത്രപ്രവര്‍ത്തകന്മാര്‍ക്കു് അവരുടെ നിരന്തരോത്സാഹംകൊണ്ടും നിര്‍വ്യാജപ്രവൃത്തികൊണ്ടും പത്രങ്ങളുടെ ആന്തരഗുണംകൊണ്ടും പത്രബന്ധുക്കളില്‍ സ്ഥിരമായ വിശ്വാസം ജനിപ്പിക്കുവാന്‍ സാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുവരെ പത്രാധിപന്മാര്‍ക്കും മാനേജരന്മാര്‍ക്കും ചില, അഥവാ പല കഷ്ടനഷ്ടങ്ങളും സംഭവിച്ചേക്കാം. ഈ സര്‍വ്വാണിസങ്കടത്തില്‍ രഞ്ജിനിയുടെ ഓഹരി രഞ്ജിനിക്കു കിട്ടീട്ടുണ്ടെങ്കില്‍ അതിനെക്കുറിച്ചു പ്രത്യേകിച്ചൊന്നും പറയുവാനില്ല. അതിനെ ഞങ്ങള്‍ വകവെയ്ക്കുന്നതുമില്ല. പത്രക്കളത്തില്‍ കടന്നു കളിക്കുവാന്‍ കച്ചകെട്ടി പുറപ്പെടുന്നവര്‍ തടുക്കേണ്ടവയായ വൈഷ‌മ്യങ്ങള്‍ കാണാതെപോയാല്‍ അതുകൊണ്ടുവരുന്ന ദോഷങ്ങള്‍ക്കു മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റം പറഞ്ഞിട്ടു കാര്യമില്ല. മര്‍മ്മം കണ്ടു കൊടുക്കുവാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവര്‍ മര്‍മ്മം നോക്കി തടുക്കുവാനും പഠിച്ചിരിക്കണം. അതു രൂപമില്ലാത്തച്ചുകൊണ്ടു വരുന്ന പരാജയം ഭാഗ്യക്കുറവല്ല, നോട്ടക്കുറവാണു്. എന്നാല്‍ ‘ചാതിക്കാരം പിടിക്കേണ്ടവര്‍’ പക്ഷം പിടിക്കുകയും ചേരിയില്‍ ചേര്‍ന്നവര്‍ക്കു് ചാഞ്ചല്യം തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍ ആലോചിക്കുവാനുള്ള കാലമായി. ഈ ഘട്ടം രഞ്ജിനിക്കു വന്നുകൂടുക കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിലും മാന്യലേഖകന്മാരുടെ സംഖ്യ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ ചന്ദ്രനെ അനുകരിച്ചുകാണുന്നതു് ശോചനീയം തന്നെ. ഈ കാര്യത്തില്‍ രണ്ടാം കൊല്ലത്തിലെ പ്രായം മൂന്നാം കൊല്ലത്തില്‍ രഞ്ജിനിക്കു ചെന്നിട്ടില്ലെന്നാണു് ഞങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം. എങ്കിലും ലേഖനങ്ങളുടെ ശരാശരി ഗുണത്തെപ്പറ്റി അനുകൂലങ്ങളായ പത്രാഭിപ്രായങ്ങളും അനുമോദനക്കത്തുകളും ഇതിന്നൊരു സമാധാനമായിട്ടാണു് ഞങ്ങള്‍ കരുതുന്നതു്. — രസികരഞ്ജിനി

വൃഥാസ്ഥൂലത്തിനു്:

ഒരു സായാഹ്നം

നേരം സായങ്കാലമാകാറായി. ‘അസ്തപര്‍വ്വതനിതംബത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ചു ലംബമാനമായ അംബുജബന്ധുബിംബത്തില്‍നിന്നും’ അരുണവര്‍ണ്ണത്തോടുകൂടിയ കിരണസമൂഹങ്ങള്‍ തിരുവനന്തപുരം പട്ടണത്തിലുള്ള ‘ശൃംഗാഗ്രംകൊണ്ടുപരി ഗഗനം ലേഖനം ചെയ്തു നില്‍ക്കും തുംഗാഗാരങ്ങളു’ ടെ താഴികക്കുടങ്ങളിലും ചന്ദ്രശാലകളിലും പ്രതിബിംബിച്ചു പ്രകാശിക്കുന്നു. പുരാതനവും കാലാനുസരണമായി ഏര്‍പ്പെടുത്തപ്പെട്ടുപോരുന്ന ഓരോ അഭിനവനവങ്ങളായ പരിഷ്ക്കാരങ്ങളാല്‍ രമണീയവുമായ ഈ നഗരത്തില്‍ ജാലസൂത്രം‌പോലെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന രാജമാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ മുഴുവന്‍ ഇന്ദ്രശ്രീയുള്ള രസികലോകത്താല്‍ അധിഷ്ഠിതമായ ‘മന്ദ്രധ്വാനാനുകൃത ഘനനിര്‍ഘോഷമാം സ്യന്ദനൌഘത്താലും’, ‘സച്ചേലത്തെസ്സരസമരയില്‍ ചേര്‍ത്തുടുത്തിട്ടുടുപ്പിട്ടച്ചേലൊത്തുള്ളൊരു വടിയുമായിത്തലക്കെട്ടു’മായി നടന്നുപോകുന്ന ജനസംഘത്താലും സമ്പൂര്‍ണ്ണങ്ങളായിരിക്കുന്നു. ഈ ചലനം എല്ലാം ഒരു കേന്ദ്രത്തെ ഉദ്ദേശിച്ചു ഗതിചെയ്യുന്നതായിട്ടാണു് കാണപ്പെടുന്നതു്. അവിടേയ്ക്കുതന്നെ അന്നു് അവിടെ അസന്നിഹിതന്മാരായിരുന്ന വായനക്കാരുടെ ഭാവനാശക്തിയെ ക്ഷണിച്ചുകൊള്ളുന്നു. — ഭാഷാപോഷിണി

ശാലീനത്തിനു്:

ഒരു ദുരാഗ്രഹിയുടെ നിരാശ

‘കഷ്ടം - കഷ്ടം’ വൈത്തിപ്പട്ടരു വിചാരിക്കുന്നു: ‘ഞാന്‍ എന്തൊരു ഭാഗ്യഹീനനാണു്. എത്രതന്നെ ശ്രമിച്ചിട്ടും അദ്ധ്വാനിച്ചിട്ടും എന്റെ ദാരിദ്ര്യം നീങ്ങുന്നില്ലല്ലോ. പത്തുവയസ്സുമുതല്‍ അദ്ധ്വാനിച്ചുതുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോള്‍ എനിക്കു് അറുപത്തിരണ്ടു വയസ്സായി. അമ്പത്തിരണ്ടു കൊല്ലം അദ്ധ്വാനിച്ചിട്ടും സുഖമായി അഹോവൃത്തിക്കു സമ്പാദിച്ചിട്ടില്ല. എന്റെ തലയിലെഴുത്തുതന്നെ. മറ്റെന്താണു് പറവാനുളതു്. പൂഞ്ചോലക്കര എടത്തില്‍ തെക്കന്‍‌ചരക്കുകച്ചോടത്തില്‍ കുറെ സമ്പാദ്യമുണ്ടായിരുന്നു. ആ കച്ചോടം തന്നെ നിജമായും, സ്ഥിരമായും ചെയ്തുവന്നിരുന്നുവെങ്കില്‍ നാലുകാശു കാണുമായിരുന്നു. അതിമോഹംകൊണ്ടു് അതുവിട്ടു് ആ പാപി കല്യാണിയുടെ കൂടെ ചാടിപ്പോയി മോഹങ്ങള്‍ ഒന്നും സാധിക്കാതെ പട്ടിയെപ്പോലെ മടങ്ങിപ്പോന്നു. കച്ചവടവും പോയി. കഞ്ഞിക്കും വകയില്ലാതായി. കല്യാണിയുടെ കൂടെപ്പോയസമയം ആലോചിച്ചിരുന്ന പ്രകാരം എല്ലാം ക്ഷണേന ധൈര്യത്തോടെ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരുന്നെങ്കില്‍ ഇന്നു ഞാന്‍ നല്ല ഒരു ധനികനായിരിക്കുമെന്നുള്ളതിനു വാദമുണ്ടോ? എത്രയായാലും ഞാന്‍ പട്ടരല്ലോ. പട്ടര്‍ക്കു ധൈര്യമുണ്ടാവുമോ? കഷ്ടം അല്പം ധൈര്യവും നിശ്ചയിച്ചതു പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതില്‍ വ്ഗതയും ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കില്‍ ഞാന്‍ എത്രയെളുപ്പത്തില്‍ പണം സമ്പാദിക്കുമായിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍ ദൈവഗത്യാ നല്ല ഒരു തരംകിട്ടിയെന്നു ഞാന്‍ സന്തോഷത്തോടുകൂടി കരുതിയിരുന്നു. ഇതും ഇപ്പോള്‍ തരാറായിട്ടാണു വരാന്‍ പോകുന്നതു്. അസത്തു മനസ്സേ! നിനക്കു് എന്താണു് ഒരു ഭീരുത്വം! ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കു്, പ്രവര്‍ത്തിക്കു് - ഭീരുത്വത്തിന്റെ ഫലം ദാരിദ്ര്യം. ദാരിദ്ര്യത്തില്‍ക്കിടന്നു നശിക്കു് - അല്ലെങ്കില്‍ വല്ലതും തീര്‍ച്ചയായി പ്രവര്‍ത്തിക്കു് - ഈ കണ്ണുപൊട്ടന്റെ കയ്യില്‍ അന്‍പതറുപതോളം രൊക്കമുണ്ടു്. അതില്‍ ഒരു നാലിലൊന്നു കിട്ടിയാല്‍ ഞാന്‍ കുബേരനായല്ലോ. എങ്ങനെ കിട്ടാനാണു്? ഞാന്‍ രാമേശ്വരത്തുവച്ചാഗ്രഹിച്ചതു സകലം നിഷ്ഫലം തന്നെ. ഇങ്ങനെ കയ്യില്‍ വന്നപോലെയുള്ള കാര്യം കിട്ടാതെ പോകുന്നുവല്ലോ. ഇയ്യാളുടെ വശം അസംഖ്യം ദ്രവ്യമുണ്ടല്ലോ. ഇയ്യാളുടെ വലിയ പെട്ടിയും നോക്കിക്കൊതിച്ചുംകൊണ്ടു വൃഥാ കാലം കളയുന്നുവല്ലോ. ഇയ്യാള്‍ ഇനി അധികം ഇവിടെ താമസിക്കുകയില്ല. ശങ്കരന്‍ ഇവിടെ താമസിപ്പാന്‍ ഒരിക്കലും അനുവദിക്കയുമില്ല. ഇപ്പോഴും ഭീരുത്വം കാണിച്ചുനിന്നാല്‍ ഈ ജന്മം നമുക്കു ദാരിദ്ര്യം തന്നെ ഫലം; സംശയമില്ല. ശങ്കരന്‍ ആള്‍ മഹാവികൃതിയാണു്; ബഹുസമര്‍ത്ഥനാണു്. അവന്‍ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോള്‍ രാമന്‍‌മേനവന്റെ നേരെ എതിര്‍പ്പാന്‍ കഴികയില്ല. നമ്മുടെ വിദ്യ യാതൊന്നും ഫലിക്കയില്ല. യാതൊരു കാര്യവും രാമന്‍‌മേനവന്‍ എന്റെ മുഖാന്തിരം ചെയ്യുകയില്ല. വല്ലതും സമ്പാദിക്കണമെന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അതിന്റെ വഴി ഇപ്പോള്‍ത്തന്നെ എടുക്കണം. ഈ നിമിഷം എടുക്കണം, സംശയമില്ല, സംശയമില്ല. ഇവറ്റ എന്റെ ഗൃഹത്തില്‍ വന്നു താമസിക്കുന്നതു് ഇതുവരെ ആരും അറിഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്നാല്‍ ശങ്കരന്‍ ജീവനോടെ ഇരിക്കുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ വല്ലതും പ്രവര്‍ത്തിച്ചാല്‍ എന്നെ അവന്‍ ജയിലില്‍ ആക്കുമെന്നുള്ളതിനു സംശയമില്ല. ശങ്കരന്‍ ആള്‍ അല്പനല്ല. ശങ്കരന്‍ ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കില്‍ ഈ കണ്ണുപൊട്ടനും കുട്ടിയും അവരുടെ പണവും നമ്മുടെ കയ്യില്‍ത്തന്നെ. പിന്നെ ഞാനേ ഗതി. വേറെ യാതൊരു പരിചയക്കാരുംകൂടി ഇവര്‍ക്കില്ല. നമ്മുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം അറുപതു് എഴുപതിനായിരം ഉറുപ്പികകൊണ്ടു കളിക്കാം.’

ദീപ്രത്തിനു്:

അമാത്യരാക്ഷസന്റെ വിചാരം

‘അഹോ കഷ്ടം! പുരുഷന്മാരുടെ സമവിഷമദശാപരിണതികള്‍ അലക്ഷിതോപനിപാതങ്ങളായിരിക്കുന്നു. മുന്‍‌കാലങ്ങളില്‍ ഞാന്‍ എന്റെ ഗൃഹത്തില്‍നിന്നു വെളിയില്‍ സവാരിപോകുമ്പോള്‍ നവേന്ദുദര്‍ശനം ചെയ്‌വാന്‍ കൂടുന്ന ആളുകളെപ്പോലെ പുരവാസികളെന്നെ ദൂരെനിന്നു കണ്ടിട്ട്‌, എന്നെ ‘അതാ, അതാണു് രാക്ഷസാമാത്യന്‍’ എന്നു ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു കൊണ്ടുപോകുമായിരുന്നു. ഞാനും അങ്ങനെ സവാരി പോകുമ്പോള്‍ പരസ്സഹസ്രം രാജാക്കന്മാരാല്‍ പരിവൃതനായിരിക്കും. അങ്ങനെയിരുന്ന ഞാന്‍ ഇപ്പോള്‍ ഈ സ്ഥലത്തുതന്നെ ഭൂയോപി വന്ധ്യശ്രമന്‍ ആയിട്ടു തസ്കരനെപ്പോലെ ത്രാസത്തോടു വേഗത്തില്‍ പ്രവേശിച്ചു. കഷ്ടം! എന്റെ രാജാക്കന്മാര്‍ മരിച്ചുപോയല്ലോ. കഷ്ഠം! ഈ ഉദ്യാനം ഈവിധം ജീര്‍ണ്ണമായോ? ജീര്‍ണ്ണമായതിനാലുണ്ടായ അരമണീയത വാഗ്ഗോചരമല്ല. ഈ നന്ദനവനത്തില്‍ പണിയിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സൌധം അതിനെ കെട്ടിച്ചവരായ നന്ദന്മാര്‍ എങ്ങനെ നശിച്ചുപോയോ അതുപോലെ ഇടിഞ്ഞുവീണുകിടക്കുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളുടെ നാശത്താലുണ്ടാകുന്ന ദുഃഖത്താല്‍ സാധുക്കളുടെ ഹൃദയം ശുഷ്കമാകുന്നതുപോലെ ഈ സരസ്സുകളും ശുഷ്കങ്ങളായിപ്പോയി. ഈ വൃക്ഷങ്ങള്‍, വിഗുണനൃപയോഗത്താല്‍ നയങ്ങള്‍ എന്നപോലെ ഫലവിഹീനങ്ങളായി നില്‍ക്കുന്നു. അവിദ്വാന്റെ മതി കപടോപദേശങ്ങളാല്‍ എന്നപോലെ ഈ ഭൂമിയും തൃണങ്ങളാല്‍ ഛന്നമായിരിക്കുന്നു. എതിരെ കാണപ്പെടുന്ന ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളില്‍നിന്നു നന്ദന്മാരുടെ കാലത്തില്‍ ഒരു ഇലപോലും പറിക്കാന്‍ സമ്മതിക്കയില്ല. ആ വൃക്ഷങ്ങള്‍ ഉദഗ്രപരശുക്കളാല്‍ ഖണ്ഡം ഖണ്ഡമായി വെട്ടി എറിയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വെട്ടപ്പെട്ട കുറ്റികളില്‍ സര്‍പ്പങ്ങള്‍ ചട്ടകളെ (തൊലികളെ) കഴറ്റിയിട്ടിരിക്കുന്നു. താഴെ കപോതങ്ങള്‍ കൂടുകളെ കെട്ടിക്കൊണ്ടു കറകറ എന്നു ശബ്ദിക്കുന്നു. ഇവയെ ആലോചിച്ചുനോക്കുമ്പോള്‍ അചേതനങ്ങളായിരിക്കുന്ന ഇവയ്ക്കും അന്‍പ്, പ്രിയം മുതലായ ഗുണങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്നു കാണപ്പെടുന്നില്ലേ? വൃക്ഷങ്ങള്‍ പരശുക്കളാല്‍ ഏല്‍‌പ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ക്ഷതങ്ങളെ സഹിക്കാതെ ആ വൃക്ഷങ്ങളില്‍ കുടികൊണ്ടിരിക്കുന്ന കപോതങ്ങളാകുന്ന വാകളാല്‍ വെട്ടുകള്‍ പൊറുക്കാന്‍ പാടില്ലായെന്നു് ഉച്ചത്തില്‍ നിലവിളിച്ചു കരയുന്നതുപോലെയും ആ കരച്ചിലിനെ സഹിക്കാതെകണ്ടു പരിചിതപരിക്ലേശകൃപയാ സര്‍പ്പങ്ങള്‍ അവയുടെ ചട്ടകളാകുന്ന എണ്ണത്തുണികളെക്കൊണ്ടു മുറിവായെ കെട്ടുന്നതുപോലെയും ഇരിക്കുന്നു. ഛായാവിയോഗത്താല്‍ അപ്രസന്നങ്ങളായി വ്യസനത്തില്‍ നിമഗ്നങ്ങളായിരിക്കുന്ന ആ തപസ്വികളായ വൃക്ഷങ്ങള്‍ ശ്മശാനത്തെ പ്രാപിക്കാറായതുപോലെ ആയിരിക്കുന്നു. അവയുടെ അകം ശുഷ്കമായിപ്പോയി. കടിക്ഷതത്തില്‍ക്കൂടി നീരൊഴുകുന്നതുകണ്ടാല്‍ അശ്രുജലം പൊഴിക്കയാണോ എന്നു തോന്നും. ഇങ്ങനെ വിചാരിച്ചുംകൊണ്ടിരുന്നാല്‍ ഫലം എന്തു്? ഭഗ്നമായ ഈ ശിലാതലത്തില്‍ ഭഗ്നാശയനായ ഞാന്‍ ഇരുന്നു കുറെ വിശ്രമിക്കട്ടെ’, എന്നുപറഞ്ഞുകൊണ്ടു് ശിലാതലത്തില്‍ രാക്ഷസാമാത്യന്‍ ഇരുന്നു. കുറെ കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ എന്തോ ശബ്ദം കേട്ടിട്ടു് അമാത്യം ‘ഇതു് എന്താണു്! ആകസ്മികമായിട്ടു് ശംഖപടഹമിശ്രമായ നാന്ദീനാദം കേല്‍ക്കുന്നതു്? പടഹശംഖധ്വനികളാല്‍ പ്രാപ്തമഹിമയോടുകൂടിയ നാന്ദീനാദം അതിഭാരത്താല്‍ ശ്രോതാക്കളുടെ ശ്രവണമാര്‍ഗ്ഗത്തെ അസാരമാക്കിച്ചെയ്തിട്ടു പ്രാസാദങ്ങളാല്‍ ആദ്യം പരിപീതവും ബാഹുത്വത്താല്‍ അപ്പോള്‍ത്തന്നെ ഉജ്ഝിതവുമായപോലെയും അഷ്ടദിക്കുകളുടെ ദൈര്‍ഘ്യത്തെ അറിയുന്നതിന്നു കുതൂഹലത്തോടുകൂടിയപോലെയും ഇരിക്കുന്നു. ഇതു മൌര്യന്റെ ജയത്തേയും മലയകേതുവിന്റെ തോല്‍‌വിയേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കഷ്ടം! ഞാന്‍ പോകുന്നേടത്തെല്ലാം ശത്രുവിന്റെ ജയത്തെക്കുറിച്ചു കേള്‍ക്കുന്നേയുള്ളു. വിധി ശത്രുപക്ഷമായിരിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളുടെ ജയം കണ്ടു ദുഃഖിക്കുമാറാക്കി ദൈവം’. ഇങ്ങനെ വിചാരിച്ചുംകൊണ്ടിരുന്നപ്പോള്‍ ചാണക്യനാല്‍ പ്രേഷിതനായ ഒരു പുരുഷന്‍ രാക്ഷസന്‍ കാണത്തക്ക ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്നു തൂങ്ങിച്ചാകാന്‍ ഭാവിക്കുന്നവനെപ്പോലെ ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖയില്‍ കയറീട്ടു ചാകുന്നതിനു് ആരഭിച്ചു. അപ്പോള്‍ രാക്ഷസന്‍ ഓടിച്ചെന്നു് ‘ഭദ്ര! ഭദ്ര! നീയെന്തുചെയ്യുന്നു’ എന്നു ചോദിച്ചു. — മുദ്രാരാക്ഷസം

ഉജ്ജ്വലത്തിനു്:

കാകന്‍

ഒരു രാജ്യത്തും ഒരാളും ഒരിക്കലും കാണാത്ത അരയന്നത്തെപ്പറ്റി ഒരു വാക്കെങ്കിലും ഇല്ലാത്ത കവിത മലയാളഭാഷയില്‍ ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നില്ല. ഇന്ത്യയില്‍ വല്ല ഭാഷയിലും ഉണ്ടോ എന്നു് എനിക്കു സംശയമുണ്ടു്. പക്ഷേ ആ കാര്യം ഖണ്ഡിച്ചു പറവാന്‍ എനിക്കു നിവൃത്തിയില്ലാത്തതില്‍ ഞാന്‍ വ്യസനിക്കുന്നു. സംസ്കൃതകവികള്‍ക്കു് അരയന്നം വലിയ കാര്യമാണെന്നു പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. ഇങ്ങനെ നാമമാത്രമായി ജീവിക്കുന്നതോ, അഥവാ ജീവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ത്തന്നെ ബ്രഹ്മാവിനേയും വഹിച്ചുകൊണ്ടു മനുഷ്യന്നു കാണ്മാന്‍ സാധിക്കാത്ത വല്ല ദിക്കിലും ജീവിക്കുന്ന ഹംസങ്ങളെപ്പറ്റി ഇത്രയൊക്കെ ഘോഷിക്കയും അവയെ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങള്‍ ഉപമേയങ്ങളാക്കി വര്‍ണ്ണിക്കുകയും ചെയ്കയും സര്‍വ്വസാധാരണയായി സര്‍വ്വദിക്കിലും കാണുന്ന കാകനെപ്പറ്റി അധികം പറയാതിരിക്കയും ചെയ്യുന്നതു നമ്മുടെ കവികുഞ്ജരന്മാര്‍ക്കു സ്വാഭാവികമായ വിവരണങ്ങളെക്കൊണ്ടും ഉദാഹരണങ്ങളെക്കൊണ്ടും കാവ്യത്തിനു തന്മയത്വവും ജീവനും നല്‍കാന്‍ അറിഞ്ഞുകൂടെന്നു ദൃഷ്ടാന്തീകരിക്കുന്നതല്ലാതെ അതു നമ്മുടെ വായസശ്രേഷ്ഠന്നു് ഒരുവിധത്തിലും അപമാനകരമായിത്തീരുന്നതല്ല. കാക്കയെപ്പറ്റി കവികളാരും ഒന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നില്ല.

“കാകഃ കാകഃ പികഃ കൃഷ്ണഃ കോ ഭേദഃ പികകാകയോഃ
വസന്തകാലേ സം‌പ്രാപ്തേ കാകഃ കാകഃ പികഃ പികഃ”

(കാക്കയും കറുത്തതു്, കുയിലും(പികം) കറുത്തതു്. പികവും കാകനും തമ്മിലുള്ളവ്യത്യാസം? പക്ഷേ വസന്തകാലം വരുമ്പോള്‍ കാക്ക കാക്കയും (ക്രാ, ക്രാ, എന്നു കര്‍ണ്ണകഠോരമായി ശബ്ദിക്കും) പികം പികവുമാകും (മനോഹരമായി പാടും). അപ്പോള്‍ അവയെ തിരിച്ചറിയാം.)

എന്നുള്ളതു് കാകനെ അപമാനിക്കാന്‍‌വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണെന്നു പറയുന്നതില്‍ ഞായമില്ല. ഈ ശ്ലോകാര്‍ത്ഥം ശരിയായി ധരിച്ചവര്‍ കാകനേയോ, കുയിലിനേയോ, ആരെയാണു് കവി ചീത്തയാക്കിപ്പറഞ്ഞതെന്നു പറവാന്‍ ശക്തരാകുമോ? ഒരിക്കലുമില്ല, പക്ഷേ,

“മാകന്ദാഗ്രേ ചെന്നു വസിച്ചാല്‍
കാകന്‍ നിയ്യൊരു കോകിലമാകും
കാണികള്‍ നിന്നെക്കുയില്‍ കുയിലെന്നൊരു
നാണയമങ്ങു നടത്തിക്കോളും”

എന്നു പറഞ്ഞ കവി, കാക്കയെ നിശ്ചയമായും പരിഹസിച്ചതാണു്. ഇങ്ങനെ പറവാന്‍ ആ കവി ധൈര്യപ്പെട്ടതു്, കാക്ക ശിക്ഷാനിയമത്തില്‍നിന്നു് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടതാണെന്നു നല്ലവണ്ണം മനസ്സിലാക്കീട്ടുതന്നെയാണു്. കാക്ക എന്തുതന്നെ കട്ടാലും പിടിച്ചുപറിച്ചാലും ആരും അന്യായപ്പെടാത്തതും, ആരും ഭയം കൂടാതെ കാക്കയെ ശകാരിക്കുന്നതും, പരസ്യമായി അതിനെ കൊലചെയ്‌വാനും, അതിന്റെ ശവം പോലീസുകാര്‍ കാണ്‍കെ കെട്ടിത്തൂക്കാനും മടിക്കാത്തതും ഇതുകൊണ്ടുതന്നെയാണു്. ഏതായാലും മറ്റു കവികളും വിദ്വാന്മാരും തത്വജ്ഞാനികളും എന്തുതന്നെ പറഞ്ഞാലും മനു കാക്കയെപ്പറ്റി ഗുണമായിട്ടേ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളു. ഒരു ഗൃഹസ്ഥന്‍ കാക്കപ്പെണ്ണിനെപ്പോലെ ഇരിക്കണം എന്നുള്ളതു മനുസംഹിതയില്‍ ഉള്ളതാണത്രെ. ഇതു നമ്മുടെ വായസിയമ്മയ്ക്കു് അനശ്വരമായ ഒരു കീര്‍ത്തിയാണു്, സംശയമില്ല.

“സ്ത്രീകള്‍ക്കശിക്ഷിതപടുത്വമമാനുഷീഷ്വ-
പ്യാകല്യതേ പറവതെന്തിഹ മാനുഷീഷു?
ആകാശദേശഗമനത്തിനു മുമ്പപത്യം
കാകാലയേ, പികവധൂടി വളര്‍ത്തിടുന്നു.”

എന്നിങ്ങനെ കാളിദാസന്‍ പികത്തിന്റെ പടുത്വത്തെക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞതില്‍, കാക്കയുടെ വിഡ്ഢിത്തം ധ്വനിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടു്. എന്നാല്‍ കാളിദാസന്‍ ഈ കാര്യത്തില്‍ രണ്ടുവലിയ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടുണ്ടു്. അതു മനപ്പൂര്‍വ്വം ചെയ്തതാണെന്നതിനു തെളിവുമുണ്ടു്. ഈ ഉപമ കാളിദാസന്‍ ദുഷ്‌ഷന്തനെക്കൊണ്ടാണു പറയിച്ചത്. ഭാരതത്തില്‍ ശകുന്തളയാണു പറയുന്നതു്. സ്ത്രീകളുടെ ദുസ്സാമര്‍ത്ഥ്യത്തെയാണു് കാളിദാസന്‍ ഇതുകൊണ്ടു് ഉദാഹരിക്കുന്നതു്. മറ്റുള്ളവരുടെ കുട്ടികളോടുകൂടി വാത്സല്യം കാണിക്കത്തക്കവണ്ണം കാക്കയുടെ കാരുണ്യബുദ്ധിയെയാണു് ഭാരതത്തില്‍ പ്രതിപാദിക്കുന്നതു്. മൂലഗ്രന്ഥത്തില്‍ ഉള്ളതിനെ ഭേദപ്പെടുത്തി അതുതന്നെ വായസിയമ്മയെ പ്രത്യക്ഷത്തില്‍ അപമാനിക്കണമെന്നുള്ള അസൂയാബുദ്ധിയോടുകൂടി ഭേദപ്പെടുത്തി പറഞ്ഞതു് കവിശ്രേഷ്ഠനായ കാളിദാസന്നു് അശേഷം പറ്റിയതല്ല. കാളിദാസന്‍ മാത്രമല്ല ഈ കാര്യത്തില്‍ തെറ്റുകാരന്‍. ഇംഗ്ലീഷ് കവികളും കാക്കയെ അധിക്ഷേപിച്ചു പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ടു്. പാശ്ചാത്യകവികള്‍ കാക്കയെ കള്ളനെന്നും, ചതിയനെന്നും, വൃത്തിഹീനനെന്നും മറ്റു പലവിധത്തിലും അപഹസിച്ചിട്ടുണ്ടു്. ‘ഇതൊക്കെ നിന്നെപ്പറ്റി പറഞ്ഞതല്ലേ?’എന്നു നമ്മുടെ കാക്കയോടു ചോദിച്ചാല്‍ താന്‍ തലയൊരു ഭാഗത്തേക്കു ചരിച്ചു കണ്ണൊന്നു ചിമ്മി ‘അതൊന്നും എന്നെപ്പറ്റി അല്ല’ എന്നു പറയും. ‘പിശാചുക്കളെ അന്യോന്യം ചേര്‍ക്കുന്ന ഒരു കണ്ണിയാണു് കാക്ക’ എന്നു് റാബിന്‍സണ്‍ എന്ന വിദ്വാന്‍ പറയുന്നു. മനുഷ്യര്‍ക്കും പ്രേതങ്ങള്‍ക്കും ഒരു മദ്ധ്യസ്ഥനായിട്ടാണു് കാക്കയുടെ സ്ഥിതിയെന്നു ഹിന്ദുക്കളും വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ. ‘ഈഹ’ എന്ന പേരില്‍ പ്രകൃതിശാസ്ത്രതത്വങ്ങളെ അതിരസകരമാംവണ്ണം പ്രതിപാദിക്കുന്ന വിദ്വാന്‍ കാക്കയെപ്പറ്റി എന്താണു പറയുന്നതെന്നു കേള്‍ക്കേണ്ടതാണു്: “ഇന്ത്യയിലെ കാക്കകളില്‍ ഒരുവിധത്തിലും സന്തോഷജനകമായ ഒരു അവസ്ഥ ഞാന്‍ കണ്ടിട്ടില്ല. പുറമെയുള്ള നാട്യം നേരെ മറിച്ചാണുതാനും. വലിയ മാന്യനാണു്, ലോകപശുക്കളുടെ അഭിപ്രായം പുല്ലുവിലയാക്കീട്ടാണു്, എന്നൊക്കെ നടിച്ചു്, വലിയ കുലീനന്റെ വസ്ത്രം ധരിച്ചു് ഡംഭിച്ചിട്ടുള്ള ആ നടത്തവും സര്‍വ്വസാധനങ്ങളേയും ഒറ്റക്കണ്ണുകൊണ്ടു് അഗണ്യമായി പരിശോധിക്കുന്ന ആ ശീലവും കാണുമ്പോള്‍ ആര്‍ക്കും തനിയെ ദ്വേഷ്യം പിടിക്കും. മനുഷ്യര്‍ സാധാരണയായി അധികമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അവയവത്തിനു വേഗത്തില്‍ പുഷ്ടിയും ബലവും ഉണ്ടാകുമെന്നുള്ള തത്വം നേരാണെങ്കില്‍ കാക്കയുടെ മറ്റേ കണ്ണിനു താമസിയാതെ കണ്ണട വെയ്ക്കേണ്ടിവരും. ‘ഒരു കാക്കയെ കൊല്ലുന്നതിനു് ഈഹയ്ക്കു് അല്പമെങ്കിലും മടിയോ ശങ്കയോ ഉണ്ടാകാറില്ലത്രേ. ‘അവറ്റയുടെ കള്ളത്തരമോ, അവറ്റയുടെ മര്യാദക്കേടോ, അവറ്റയുടെ കര്‍ണ്ണകഠോരമായ കരച്ചിലോ ഇവയൊന്നുമല്ല; അതൊക്കെ എനിക്കു സഹിക്കാം. കാക്കകള്‍ നിസ്സഹായജീവികളെ നിഷ്കാരുണ്യം കൊന്നു ഭക്ഷിക്കുന്നതാണു് എനിക്കു സഹിച്ചുകൂടാത്തതു്. ചെറിയ പക്ഷികളെ കാക്ക വളരെ സൂക്ഷിച്ചുനോക്കും. എവിട്യാണു് അതിന്റെ കൂടെന്നു മനസ്സിലാക്കും. കുട്ടി വിരിഞ്ഞു പറക്കാവുന്ന കാലം എണ്ണിക്കഴിക്കും. തരം നോക്കി ആ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഓരോന്നോരോന്നായി കൊത്തിക്കൊണ്ടുപോയി വല്ല മരത്തിന്റെ കൊമ്പിന്മേലും വെച്ചു് കാലുകള്‍കൊണ്ടു ചവിട്ടിപ്പിടിച്ചു കൊത്തിപ്പറിച്ചു ഭക്ഷിക്കും. തള്ളപ്പക്ഷികളുടെ പരിഭ്രമവും സങ്കടവും നിലവിളിയും അശേഷം ഗണ്യമാക്കുകയില്ല. അതിനാണു് ഞാന്‍ കാക്കയെ ദയയില്ലാതെ വെടിവെച്ചുകൊല്ലുന്നതു്. — ഗദ്യമാലിക (രണ്ടാം ഭാഗം)

അലസത്തിനു്:

ഒരു ലേഖകന്റെ അരങ്ങേറ്റം

“കേടറ്റ നല്ല കവിതാനടികള്‍ക്കു നൃത്ത-
മാടീടുവാന്‍ കവികളൊത്തു ചമച്ചു ഭംഗി-
കൂടുന്ന തദ്രസികരഞ്ജിനിയായ രംഗ-
മീടാര്‍ന്നുയര്‍ന്നു വിലസീടണമിത്തമെന്നും.

ചൊല്ലേറിടും രസികരഞ്ജിനി! നിന്‍‌ഗുണങ്ങള്‍
ചൊല്ലേറുമിക്ഷിതിയിലുള്ള കവീദ്രവര്‍ഗ്ഗം
ചൊല്ലി ഗ്രഹിച്ചിടുക കൊണ്ടു നമുക്കുനിന്നി-
ലുല്ലാസവും ഭ്രമവുമുണ്ടു മനസ്സിലേറ്റം

അതുകൊണ്ടിനിമേലിലുള്ള കാലം
ശ്രുതികൊണ്ടീടിന നിന്‍ പ്രകീര്‍ത്തി വാഴ്ത്താന്‍
കൊതിപൂണ്ടൊരു ഞാനുമിന്നു നിന്നില്‍
പതിയുന്നുണ്ടു കവീന്ദ്രസാരവാണി.”

‘അല്ലയോ ബഹുമാനപ്പെട്ട മാന്യ പ്രിയ പത്രാധിപരേ! വളരെ യോഗ്യതയുള്ള ഓരോ കവിതാനടികളുടെ പുറപ്പാടിന്റെ ഘോഷങ്ങളെ കണ്ടു് ബാലയായ എന്റെ കവിതാനടിയും ക്ഷമയില്ലാതെ ചാടിപ്പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ അതിയോഗ്യതയും, പ്രാസഭംഗിയാകുന്ന സൌന്ദര്യവും, ചമല്‍ക്കാരമാകുന്ന രസികത്വവും, അര്‍ത്ഥപുഷ്ടിയാകുന്ന യൌവനവും, സുവൃത്തമാകുന്ന അടക്കവും, കര്‍ണ്ണാനന്ദപ്രദമാകുന്ന സൌശീല്യവും ഉള്ള ശബ്ദാലംകൃതങ്ങളായ കവിതാനടികളുടെ കൂട്ടത്തിലേക്കാണു് ആദ്യത്തെ പുറപ്പാടു്. കൂട്ടത്തില്‍ കൂടാറായില്ലാ, വരട്ടെ; ക്ഷമിക്കു; എന്നും മറ്റും പറഞ്ഞുനോക്കിയിട്ടു കൂട്ടാക്കാന്‍ ഭാവം കാണുന്നില്ല. ‘തെളിച്ച വഴിക്കു നടന്നില്ലെങ്കില്‍ നടന്ന വഴിക്കു തെളിക്ക’ എന്നുണ്ടല്ലോ. അതിനാല്‍ ഇവള്‍ ബാലയായതുകൊണ്ടു് ഒരുസമയം കഥയില്ലാതെ വല്ലതും പ്രവര്‍ത്തിച്ചാലും, അവരൊക്കെയും താങ്കളുടെ അധീനത്തിലിരിക്കുന്നവരാകകൊണ്ടു് തമ്മില്‍ത്തല്ലാതെ കഴിച്ചുകൂട്ടുമല്ലൊ. വിശേഷിച്ചു് കവിതക്കാരന്റെ വേഷം കെട്ടിക്കൊണ്ടു വെളിയില്‍ പുറപ്പെട്ടാല്‍ എന്തോ ഏതോ എന്നുള്ള പരിഭ്രമംകൊണ്ടു് അണിയറയില്‍ ഇരുന്നു ബുദ്ധിമുട്ടി കാലംകഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍ കെട്ടിയ വേഷത്തിന്റെ ഗുണദോഷമറിവാനുള്ള തിടുക്കം നടനത്തെ പരിഭ്രമത്തിനു ശത്രുവായി പരിണമിക്കയാല്‍ വരുന്നതുവരട്ടെ എന്നും വെച്ചു കവിജനവദന വിനിസ്സൃതകളായിരിക്കുന്ന കവിതാനടികളുടെ രംഗസ്ഥലമായ രസികരഞ്ജിനീവനിതാരത്നത്തിന്റെ സ്വദേശത്തില്‍ തിരനീക്കി പ്രവേശിപ്പാന്‍ തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തിയ ഒരു സാഹസകക്ഷിയുടെ തിരപ്പുറപ്പാടിന്റെ ഘോഷമാണിതു്. നിങ്ങളുടെ സമയം വളരെ വിലപിടിച്ചതാണെങ്കിലും കാല്‍ക്ഷണമെങ്കിലും ഈ ഘോഷത്തില്‍ ശ്രദ്ധവച്ചു് ആ രസികരഞ്ജിനീരംഗത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തു് ഈ നടിയെക്കൂടെ കുറ്റം തീര്‍ത്തു വേണ്ടതുപോലെ രംഗപ്രവേശനം ചെയ്യിച്ചു് അയപ്പാന്‍ അപേക്ഷ. രഞ്ജിനിയുടെ ഒരു പ്രതി എനിക്കും അയച്ചുതരുന്നതു് വളരെ സന്തോഷമാണു്. ഈ ലേഖനം രഞ്ജിനിക്കു സ്വീകാര്യയോഗ്യമല്ലാത്തപക്ഷം മടക്കി അയച്ചുതരുവാന്‍ അരയണയുടെ ഒരു സ്റ്റാമ്പു് ഇതോടുകൂടി അയച്ചിരിക്കുന്നു. — രസികരഞ്ജിനി

സൌ‌മ്യതയ്ക്കു്:

ഒരു കല്യാണം

കയ്പഞ്ചേരിയില്‍ കല്യാണത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങള്‍ തകൃതിയായി നടക്കുന്നു. മുഹൂര്‍ത്തം, ഉദിച്ചു പത്തുനാഴിക ചെല്ലുമ്പോള്‍ ആണു്. നേരം നാലു നാഴിക പുലര്‍ന്നപ്പോഴെയ്ക്കു തന്നെ ആളുകള്‍ വന്നുകൂടിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പകത്സമയത്തു് സംബന്ധങ്ങള്‍ നടത്തുന്നതായിരുന്നു ആ കാലത്തു സാധാരണയായി പതിവു്. ഈ അടിയന്തിരം നമ്മുടെ പൂര്‍വ്വന്മാരുടെ ഇടയില്‍ വളരെ ഗൌരവമുള്ള ഒന്നായിരുന്നു. രണ്ടു കുടുംബങ്ങളെ തമ്മില്‍ യോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ബന്ധമായിട്ടാണു് ആ കാലങ്ങളില്‍ ഇതിനെ വിചാരിച്ചുപോന്നതു്. അതുകൊണ്ടു് കഴിയുന്നിടത്തോളം പരസ്യമായിട്ടാണു് ഈ അടിയന്തിരത്തെ ആഘോഷിച്ചുവന്നതു്. കല്യാണവീട്ടിന്റെ കിഴക്കുപുറത്തു് ഒരു നെടുമ്പുര കെട്ടീട്ടുണ്ടു്. അതിനകം ഭംഗിയായി വിതാനിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരയുടെ നടുക്കു് ഒരു കതിരുമണ്ഡപം ഉണ്ടു്. നിലത്തു് പുല്ലുപാകളും, ചൌക്കാളങ്ങളും, രത്നക്കമ്പിളികളും വിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കിഴക്കുവശത്തുള്ള വാതിലിന്റെ രണ്ടുവശത്തുമായിട്ടു് ഈരണ്ടു കട്ടിലുകളും ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ടു്. ഇവ നാടുവാഴികളായ കുടുംബക്കാര്‍ക്കു് ഇരിക്കാനുള്ളവയായിരുന്നു. കതിരുമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുവശം സ്ത്രീകള്‍ക്കിരിക്കുന്നതിനും വടക്കുവശം പുരുഷന്മാര്‍ക്കിരിക്കുന്നതിനുമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നാടുവാഴികളായ കുടുംബങ്ങള്‍ ഒണ്ണൂറാം വീട്ടുകാരും പാലാട്ടുവീട്ടുകാരും ആയിരുന്നു. രണ്ടു കുടുംബക്കാരും ഒന്നിച്ചു് ഒരടിയന്തിരങ്ങള്‍ക്കും കുറേനാളായി വരാറില്ല. യദൃച്ഛയായി രണ്ടുകൂട്ടരും എത്തിയാല്‍ മംഗളസമയത്തെ അമംഗളമാക്കേണ്ടെന്നു വിചാരിച്ചു് ഒരു കുടുംബക്കാരെങ്കിലും പൊയ്ക്കളയുക പതിവായിരുന്നു. ചിലപ്പോള്‍ രണ്ടു കുടുംബക്കാരും പൊയ്ക്കളയും. ഒരു കുടുംബത്തില്‍ നിന്നു സ്ത്രീകള്‍ മാത്രമേ വന്നിട്ടുള്ളു എങ്കില്‍ രണ്ടു കുടുംബക്കാരും ഇരുന്നുവെന്നും വന്നേക്കും. ആറുനാഴിക പുലര്‍ന്നപ്പോള്‍ കോമന്‍‌നായരും ചാപ്പന്‍‌നായരും എത്തി. കോമന്‍‌നായരെ കല്യാണവീട്ടുകാര്‍ ഒരു കട്ടിലിലും, ചാപ്പന്‍‌നായരെ അടുക്കല്‍ താഴെയും കൊണ്ടിരുത്തി. നേരത്തേ വന്നിരുന്ന ആളുകളുടെ വിനോദത്തിനായി സദിരുണ്ടായിരുന്നു. കുറെ കഴിഞ്ഞപ്പോഴത്തേക്കു കതിരുമണ്ഡപത്തിന്റെ തെക്കുവശത്തായി സ്ത്രീകളും വന്നിരുന്നു തുടങ്ങി. ആ കാലത്തു സ്ത്രീപുരുഷന്മാര്‍ തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിലും പെരുമാറ്റത്തിലും ഇപ്പോള്‍ നമ്മുടെ ഇടയിലുള്ളതിലധികം സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നു. കുറെ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ഒന്നിച്ചിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നതുകണ്ടാല്‍ ആരും അതിനെ ഒരു മര്യാദകേടായി വിചാരിച്ചുവന്നില്ല. ഒരു യുവാവും യുവതിയും തമ്മില്‍ കുറച്ചു സംസാരിച്ചുപോയാല്‍ അവര്‍ തമ്മില്‍ വിഹിതമല്ലാത്ത വല്ല ഏര്‍പ്പാടുകളും ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്നു് ആരും ഊഹിക്കാറില്ലായിരുന്നു. ഇതൊക്കെ പിന്നെയുണ്ടായ പരിഷ്കാരങ്ങളാണു്. ഇപ്പോഴും പഴേപോലെ ആകണമെന്നാണു് എന്റെ അഭിപ്രായമെന്നു് ആരും വിചാരിച്ചുപോകരുതു്. ധൈര്യവും ശുദ്ധിയുമുള്ള മനസ്സുള്ളവര്‍ക്കു മുന്‍‌വിവരിച്ച സഹവാസംകൊണ്ടു ഗുണമല്ലാതെ ദോഷമുണ്ടാകയില്ല. രണ്ടു ഗുണങ്ങളും കുറഞ്ഞതുകൊണ്ടായിരിക്കാം ഇപ്പോള്‍ ഈ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നതു്. ആ ഗുണങ്ങള്‍ കുറഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കില്‍ പഴയ ഏര്‍പ്പാടുപ്രകാരം നടക്കുന്നതില്‍ യാതൊരു ദോഷവും ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നില്ല. — തച്ചൊള്ളിക്കഥകള്‍

ഉദ്ധതത്തിനു്:

വേഷധാരിയുടെ ചിന്ത

കുറവന്‍ തനിച്ചായപ്പോള്‍ അവന്‍ താഴെ പറയും പ്രകാരം വിചാരിച്ചുകൊണ്ടു് രാക്ഷസന്റെ ഭവനത്തിലേക്കായി പോയി. ഭൂപാലതിലകനായ സര്‍വ്വാര്‍ത്ഥസിദ്ധിയുടെ കാലത്തില്‍ ആപാദചൂഡം ആഭരണങ്ങള്‍ അണിഞ്ഞു് സകലവിധപദവികളും അനുഭവിച്ചു കാലം കഴിച്ച ഞാന്‍ ഇപ്പോള്‍ കുറവന്റെ വേഷത്തിന്നുചിതങ്ങളായവയെ ധരിച്ചു് പ്രാകൃതന്മാരാല്‍‌പോലും ‘എട’, ‘പോട’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിട്ടു് ഇതാ അങ്ങുമിങ്ങും നടന്നു കഷ്ടപ്പെടുന്നു. എന്നാല്‍ ഇതു് ഒരു നവീനാവസ്ഥയല്ല. പണ്ടു് ഹരിശ്ചന്ദ്രന്‍, നളന്‍, പാണ്ഡവര്‍ മുതലായ പുണ്യശ്ലോകന്മാര്‍ക്കും വിധിവശാല്‍ ഓരോ വേഷം ധരിക്കേണ്ടിവന്നതില്ലയോ? ഈ വേഷം ഞാന്‍ ധരിച്ചതു് നഷ്ടമായ ഐശ്വര്യത്തെ വീണ്ടും എടുക്കുന്നതിനുതന്നെ ആണല്ലോ. ആശ്ചര്യം ചാണക്യബുദ്ധിസാഹചര്യത്തോടുകൂടിയ ചന്ദ്രഗുപ്തങ്കല്‍ നമ്മുടെ രാക്ഷസാമാത്യന്റെ പ്രയത്നങ്ങള്‍ ഫലജനനാസ‌മൃദ്ധങ്ങളായിപ്പോകുന്നു. അതിനാല്‍ അമാത്യന്റെ നീതികള്‍ വിഫലമായിപ്പോകുമെന്നു് എനിക്കു തോന്നുന്നു. എന്നാല്‍ മലയകേതു രാക്ഷസാമാത്യന്റെ ബുദ്ധി സാഹചര്യത്തോടുകൂടിയിരിക്കുന്നതിനാല്‍ ചന്ദ്രഗുപ്തങ്കല്‍നിന്നു് രാജ്യശ്രീയെ വേര്‍പെടുത്തുമെന്നും തോന്നുന്നുണ്ടു്. എന്തുകൊണ്ടെന്നാല്‍ ചന്ദ്രഗുപ്തന്റെ രാജ്യശ്രീ കൌടില്യധീരജ്ജുനിബദ്ധമൂര്‍ത്തിയായിട്ടു ചന്ദ്രഗുപ്തങ്കല്‍ സ്ഥിരയായിരിക്കുന്നു എന്നും എന്നാല്‍ രാക്ഷസാമാത്യന്റെ സാമാദികളായ ഉപായഹസ്തങ്ങളാല്‍ ആ രാജ്യലക്ഷ്മി നികൃഷ്യമാണയായി ഇരിക്കുന്നുവെന്നും എനിക്കു തോന്നുന്നതിനാലത്രേ. അതിനാല്‍ സുനയശാലികളായ ചാണക്യരാക്ഷസന്മാര്‍ പരസ്പരവിരോധമായി ഇരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവനും നന്ദകുലലക്ഷ്മിയും സംശയിതയായിത്തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു. അന്യോന്യജയത്തിന്നായി വിരോധത്തെ ആചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മന്ത്രിമുഖ്യന്മാരായ ചാണക്യരാക്ഷസന്മാരുടെ മദ്ധ്യത്തില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവളായിരിക്കുന്ന രാജ്യലക്ഷ്മി മഹാവനത്തില്‍ വനഗജയുഗ്മങ്ങളുടെ ഇടയില്‍ അകപ്പെട്ട ഹസ്തിനിയെപ്പോലെ ആരു ജയിക്കുമെന്നുള്ള സംശയത്താല്‍ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള ഭീതിയോടുകൂടിയിട്ടു ഗതാഗതത്തിലുള്ള പ്രയാസബാഹുല്യത്താല്‍ ഖേദിക്കുന്നു എന്നുതന്നെ എനിക്കു തോന്നപ്പെടുന്നു. എന്തായാലുമാകട്ടെ കാലം സര്‍വ്വത്തേയും നിശ്ചയിക്കും. അമാത്യരാക്ഷസനെച്ചെന്നുകണ്ട്‌ പൌഷ്പപുരീവൃത്താന്തങ്ങളെ അദ്ദേഹത്തെ അറിയിച്ചു് ഇനി ചെയ്യേണ്ട കാര്യത്തേയും അറിഞ്ഞു് അതിലേക്കുദ്യുക്തനാകേണ്ടതു് എത്രയും ആവശ്യം. — മുദ്രാരാക്ഷസം

ഊര്‍ജ്ജസ്വലത്തിനു്:

സമസൃഷ്ടികള്‍

ജനങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയുടെ അപകടത്തം നോക്കു. ലോകത്തില്‍ എത്രയോ ജാതി സൃഷ്ടികളുണ്ടു്? പക്ഷി, മൃഗം, വൃക്ഷം, ലത, നദി, നീരദം, നാടു്, കാടു്, മല മരുഭൂമി, കായല്‍, കടല്‍ എന്നുവേണ്ട “സൃഷ്ടിക്കൂട്ടങ്ങളിച്ചൊന്നതുമിതിലണയാതുള്ളതും’ വേണ്ടുവോളം വാരി വിതറീട്ടുള്ളപ്പോള്‍ അസ്മദാദികളായ മനുഷ്യര്‍ക്കുമാത്രം എന്താണാവോ വിശേഷം? ബ്രഹ്മാവു് പടച്ചുവിടുന്നതൊക്കെ ആര്‍ക്കുവേണ്ടിയാണെന്നു മാനുഷകീടങ്ങള്‍ സംശയിച്ചിട്ടേയില്ല. മനുഷ്യര്‍ക്കുവേണ്ടി, അവരുടെ സുഖത്തിനുമാത്രം; എന്താണതില്‍ സംശയിക്കാനുള്ളതു്? ദൂരകൃഷിക്കു മോഹമുള്ളവര്‍ കാടു വെട്ടിത്തെളിച്ചോളൂ. പുഴ നികത്തിക്കോളൂ. പാല്‍ വേണോ? പശുവിനെക്കറക്കുവാന്‍ വിരോധമില്ല. പക്ഷേ, കുട്ടിയെ തോല്‍‌പ്പിച്ചിട്ടുവേണം. നടക്കാന്‍ വയ്യെങ്കില്‍ കഴുത വേണോ കഴുത; കുതിര വേണോ കുതിര. കരി വലിക്കാന്‍ കഷ്ണിക്കേണ്ട കന്നാലിയുണ്ടു്, തീറ്റി കൊടുക്കേണമെന്നില്ല. എല്ലു പുറത്തേക്കു പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാതെ തോലു സൂക്ഷിച്ചുകൊള്ളണം. പ്രാണനെ മാത്രം അടച്ചുപിടിച്ചാല്‍ മതി. വെറുതെയാണോ വായ് അടച്ചുകെട്ടുന്നതു്? ഏഴുനിലമാളികയ്ക്കു മരത്തിനുവേണ്ടി ബുദ്ധിമുട്ടരുതു്. കാടുവെട്ടിത്തെളിക്കാമല്ലോ. പക്ഷികളോ മൃഗങ്ങളോ വല്ലതുമുണ്ടെങ്കില്‍ എവിടെയെങ്കിലും പോയിച്ചാവട്ടെ. ആരുമറിയാതെ കാട്ടിലൊളിച്ചിരിക്കാനെന്ത്? മാംസത്തിനു രുചിയുള്ളവരൊക്കെ കാട്ടിലേക്കു കടക്കാം. സകലതും അവിടെ തെയ്യാറുണ്ടു്. ചെന്ന വിവരം വെടിപൊട്ടിച്ചറിവു കൊടുത്താല്‍ വേണ്ടതൊക്കെ ചാടി ഓടിവന്നു കാക്കല്‍ വീണുകൊള്ളും. മാന്‍‌പേടയുണ്ടെങ്കില്‍ വിട്ടയയ്ക്കരുതേ. കണ്ടാലും നന്നു്, തിന്നാനും കൊള്ളാം, ഉപദ്രവമൊട്ടില്ലതാനും. ആനയാണെങ്കില്‍ ചേനയുടെ മാതിരിവേണം; കുഴികുത്തി മൂടണം. കൊള്ളരുതേ പണി! കാടു് മനുഷ്യരുടെ തോട്ടമോ കലവറയോ എന്നു മനസ്സിലാകുന്നില്ല; കാടുകേറാന്‍ പേടിയുള്ളവരോ തോക്കെടുത്തു ശീലമില്ലാത്തവരോ ഉണ്ടെങ്കില്‍ അത്യാവശ്യമൊക്കെ നാട്ടിലും ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ടു്. പൂവന്‍‌കോഴിയുടെ പൂവ് പൂജയ്ക്കു കൊള്ളില്ലെങ്കില്‍ തൊപ്പിക്കായിക്കോട്ടെ. വെളുപ്പിനെഴുന്നേറ്റു് ‘കൊക്കരെക്കോല്‍’ എന്നു പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചതുകൊണ്ടായില്ല. അരക്കോല്‍ നീളമെങ്കിലും കൊക്കിനുണ്ടെങ്കില്‍ ഒന്നു പൊരുതിക്കളയാമെന്നായിരിക്കും. അതൊന്നും പറ്റില്ല. താറാവിന്റെ കൊക്കിനു നീളം പോരാഞ്ഞിട്ടാണോ? ചിറക് ഭംഗിക്കു മാത്രമായാല്‍‌ പോരാ, പറക്കാന്‍ ശീലം വേണം. ആടുകള്‍ തൊണ്ട എടറിക്കൊണ്ടു് ‘ഇന്‍പേ’ എന്നു നിലവിളിക്കുന്നതിന്റെ അര്‍ത്ഥം ആരെങ്കിലും ഓര്‍ക്കുന്നുണ്ടോ? സമസൃഷ്ടികളില്‍ ‘ഇഷ്ടം’ വേണേ എന്നു പറയുകയാണു്. അതു് ‘ഇന്‍പേ എ ഏ’ ഇളമ്പെ’ എന്നു പേടിച്ചുവിറച്ചുകൊണ്ടു പഴേ ഭാഷ സംസാരിക്കാത്ത ധൈര്യത്തോടുകൂടി ‘ഇഷ്ടേ’ എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ ഭേദമുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, ഇഷ്ടം ഭക്ഷിക്കാനാകുമോ എന്നേ സംശയമുള്ളു. ചെമ്മരിയാടിനു പുറത്തു കമ്പിളിരോമംകൊണ്ടു പുതപ്പുണ്ടല്ലോ എന്നൊരു ധൈര്യമാണു്. ആ അഭിമാനം വേണ്ട. മേല്‍ക്ഷൌരം കഴിച്ചല്ലാതെ കഴുത്തില്‍ കത്തിവെയ്ക്കില്ല. പ്ലേഗുദീനത്തിനു പ്രത്യേകിച്ചൊരു പ്രത്യൌഷധം കണ്ടുപിടിച്ചിരിക്കുന്നു. എലിവധം പലവട്ടമായിട്ടു കഴിച്ചാല്‍ മതി. ഇതുകൊണ്ടായിരിക്കാം കൊളങ്കോരികള്‍ക്കു് എലിച്ചാറിത്ര പഥ്യമായതു്. ‘അഹിംസാ പരമോ ധര്‍മ്മഃ’ എന്നതു മൂക്കറ്റം ചെലുത്തിക്കഴിഞ്ഞാല്‍ കൂടാതെ നിവൃത്തിയില്ലെങ്കില്‍ കുറച്ചുനേരം ജപിക്കാം. അമ്പ! മനുഷ്യരുടെ സ്വാര്‍ത്ഥം! അവര്‍ക്കുള്ളൊരഹംഭാവം. അല്ലയോ മൊളഞ്ഞാസനകുസൃഷ്ടികളേ! ഈ വര്‍ത്തമാനമെങ്ങാനും ബ്രഹ്മാവു കേട്ടാല്‍ അന്നു കഴിഞ്ഞു നിങ്ങളുടെ കഥ. കുറെ കൂര്‍ത്ത മുഖവും വാലും ബ്രഹ്മലോകത്തില്‍നിന്നു വരുന്നതു കാണാം. മുഖം മാറി വാലുംവെച്ചു നാലു കാലിന്മേല്‍ നടക്കയേ പിന്നെ തരമുള്ളു. കുരങ്ങന്മാരില്‍നിന്നാണു് മനുഷ്യരുണ്ടായതെന്നു് പറയുന്നവര്‍ക്കു മനുഷ്യര്‍ കുരങ്ങന്മാരാകുന്നതു കാണാറാകും. കുറ്റമാണോ മനുഷ്യര്‍ ശ്വാസം വലിക്കുമ്പോള്‍ കൂടി കാലന്‍ കോഴി വന്നിരുന്നു് ‘കുത്തിച്ചുടു കുത്തിച്ചുടു്’ എന്നുരുവിടുന്നത്. എങ്ങനെയാണു് ഇങ്ങനെയുള്ളവരുടെ നേരെ വെറുക്കാതിരിക്കുക?’ — ഗദ്യമാലിക (രണ്ടാം ഭാഗം)

ദുര്‍ബ്ബലത്തിനു്:

പണം ഭാഗ്യമല്ല

യസ്യാസ്തി വിത്തം സ നരഃ കുലീന-
സ്സപണ്ഡിതസ്സശ്രുതവാന്‍ ഗുണജ്ഞഃ
സ ഏവ വക്താ സ ച ദര്‍ശനീയഃ
സര്‍വ്വേ ഗുണാഃ കാഞ്ചനമാശ്രയന്തി.”

ദ്രവ്യമുണ്ടായാല്‍ ഒരു മനുഷ്യനു സിദ്ധിക്കാവുന്ന സകല സംഗതികളും തികഞ്ഞുവെന്നാണു് മിക്കപേരുടെയും വിചാരം. ഇതിന്റെ സൂക്ഷ്മം ആലോചിച്ചറിയും‌തോറും ദ്രവ്യം ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കു മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നാല്‍ മതിയെന്നു കാണാം. സാധാരണമായി ധനവാന്മാരെ ഭാഗ്യവാന്മാരെന്നു പറയാറുണ്ടു്. എങ്കിലും ഭാഗ്യവാന്മാരെ ധനവാന്മാരെന്നു പറയാറില്ല. അതിന്നു കാരണമുണ്ടു്. ഭാഗ്യവാന്മാരുടെ ഭാഗ്യാവസ്ഥ ഏതുവിധമാണെന്നു് ആരും അത്ര അന്വേഷിച്ചറിയാറില്ല. ധനവാന്റെ ദ്രവ്യപുഷ്ടി പ്രത്യക്ഷമായതുകൊണ്ടു് ധനവാനെ ഭാഗ്യവാന്‍ എന്നു പറയാനും പ്രയാസമില്ല. പണ്ടു് ‘ലീഡിയാ’ എന്ന രാജ്യം ‘ക്രീസസ്സു്’ എന്ന രാജാവു വാണിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം ക്രിസ്താബ്ദത്തിനു് 557 കൊല്ലങ്ങള്‍ക്കു മുമ്പായിരുനു. ഈ രാജാവിന്റെ ദ്രവ്യപുഷ്ടികൊണ്ടു്, ‘ക്രീസസ്സ്’ എന്ന പേരു പഴഞ്ചൊല്ലായിത്തീര്‍ന്നിട്ടുണ്ടു്. വലിയ ധനവാന്മാരെ ‘കുബേരന്‍’ എന്നു നാം പറയാറില്ലേ? അതുപോലെ ആ ദിക്കുകളിലെ വലിയ സമ്പന്നന്മാര്‍ ‘ക്രീസസ്സു്’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു. ഏതന്‍സിലെ ലോകവിശ്രുതനായ ‘സോളന്‍’ എന്ന ന്യായാധിപതി ഒരിക്കല്‍ ഈ രാജധാനിയില്‍ ചെന്നിരുന്നു. അപ്പോള്‍ ‘സോളന്റെ’ അവസ്ഥയ്ക്കനുരൂപമായ ആചാരോപചാരങ്ങളോടുകൂടി അദ്ദേഹത്തെ എതിരേറ്റു. രാജാവു് മനോഹരമായ വസ്ത്രാദിഭൂഷണങ്ങളെക്കൊണ്ടു് അലംകൃതനായി ആസ്ഥാനമണ്ഡപത്തില്‍ ഇരുന്നു് സോളനു സ്വാഗതം ചെയ്തു. രാജാവിന്റെ ഈ ആഡംബരപ്രദര്‍ശനത്തില്‍ സോളന്‍ അതിശയമോ ബഹുമാനമോ ലേശം‌പോലും കാണിച്ചില്ല. സോളന്റെ അലക്ഷ്യഭാവം രാജാവിന്നു നീരസത്തേയും അത്ഭുതത്തേയും ഉണ്ടാക്കി. അതുകൊണ്ടു് തന്റെ ഐശ്വര്യത്തേയും സ്വര്‍ഗ്ഗസദൃശമായ മേടകളേയും വജ്രം, വൈഡൂര്യം മുതലായ രത്നങ്ങളേയും മനോഹരങ്ങളായ ചിത്രപ്പണികളേയും ആ തത്വജ്ഞാനിയെ കാണിക്കണമെന്നു രാജാവു കല്‍‌പ്പിച്ചു. ഈവിധമായ മനോഹരകാഴ്ചകളെല്ലാം കണ്ടു് സോളന്‍ മടങ്ങിവന്നപ്പോള്‍ തന്നേപ്പോലെ ഇത്ര ഭാഗ്യവാനായ വേറെ ഒരുവനെ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു് രാജാവു ചോദിച്ചു. അപ്പോള്‍ സോളന്‍ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: ‘ഏതന്‍സില്‍ ‘ടെല്ലസ്സു്’ എന്നു പേരോടുകൂടി പൂജ്യനായ ഒരു നാട്ടുകാരന്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. അയാള്‍ ഒരിക്കലും ദാരിദ്ര്യം അനുഭവിച്ചിട്ടില്ല. അയാളുടെ സന്തോഷം സ്വന്തരാജ്യത്തിന്റെ ഔന്നത്യത്തിലായിരുന്നു. അയാളുടെ മക്കള്‍ വിശ്രുതന്മാരായ സ്വദേശാഭിമാനികളായിരുന്നു. അയാള്‍ക്കു് പുത്രപൌത്രാദികളുടെ ഉല്‍ക്കര്‍ഷം കൊണ്ടു സന്തോഷിക്കുവാന്‍ സംഗതിയായിട്ടുണ്ടു്. അയാള്‍ സ്വരാജ്യത്തിനുവേണ്ടി യുദ്ധംചെയ്തു വീര്യസ്വര്‍ഗ്ഗം പ്രാപിക്കയാണുണ്ടായിട്ടുള്ളതു്. യുദ്ധവിഷയത്തില്‍ അയാള്‍ക്കുണ്ടായിരുന്ന അഭിപ്രായം ‘വീര്യസ്വര്‍ഗ്ഗം മരിച്ചെങ്കില്‍, കാര്യസൌഖ്യം ജയിക്കുകില്‍’ എന്നായിരുന്നു. അയാള്‍ വളരെ ഭാഗ്യവാനായിരുന്നു. ഈ മറുപടിയില്‍ ദ്രവ്യസംബന്ധമായ യാതൊന്നും പറയാതിരുന്നപ്പോള്‍ ഈവക വിഷയത്തില്‍ സോളന്‍ ഒരു കിഞ്ചിജ്ഞന്‍ ആണെന്നു് രാജാവു തീര്‍ച്ചയാക്കി. എങ്കിലും ഭാഗ്യാവസ്ഥയില്‍ താന്‍ രണ്ടാമനാണല്ലൊ എന്നുള്ള സമാധാനത്തോടുകൂടി ‘ടെല്ലസ്സു്’ കഴിഞ്ഞാല്‍ പിന്നെ അധികം ഭാഗ്യമുള്ള മറ്റാരെയെങ്കിലും കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? എന്നു രാജാവു വീണ്ടും ചോദിച്ചു. സോളന്‍ ‘ഉവ്വ്’ എന്നു പറഞ്ഞു് ഈ കഥയെ ധരിപ്പിച്ചു. ‘അറഗോസ്സു്’ എന്ന പട്ടണത്തില്‍ കിയോബിസ്സു് എന്നും ബൈറ്റന്‍ എന്നും പേരായ രണ്ടു സഹോദരന്മാര്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവര്‍ അന്യോന്യം സഹോദരസ്നേഹത്തോടുകൂടിയാണു് വര്‍ത്തിച്ചിരുന്നതു്. ഒരു വിശേഷദിവസം അവരുടെ മാതാവിനു് ദേവാലയത്തില്‍ പോകേണ്ടിവന്നു. വണ്ടിക്കാളകള്‍ തയ്യാറില്ലാതിരുന്നതിനാല്‍ വയോധികയായ പ്രിയമാതാവിനെ അവര്‍തന്നെ വണ്ടിയില്‍ ഇരുത്തി വണ്ടി വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി. ഇതുകണ്ടു് പാന്ഥന്മാര്‍ ഈ സഹോദരന്മാരെ വളരെ ശ്ലാഘിക്കയും മാതാവിനു വത്സന്മാരില്‍ അപാരമായ സന്തോഷം ജനിക്കയും ചെയ്തു. പുത്രന്മാരില്‍ തല്‍ക്കാലം ജനിച്ച കൃതജ്ഞതയും വാത്സല്യവുംകൊണ്ടു് മാതാവു് അവരെ കാത്തുരക്ഷിക്കണമെന്നും അവരുടെ സത്സ്വഭാവത്തിനനുരൂപമായി അവരെ അനുഗ്രഹിക്കണമെന്നും ദൈവത്തോടു് പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചു. ദൈവം ആ ഭക്തയുടെ പ്രാര്‍ത്ഥനയെ കൈക്കൊണ്ടു. ക്ഷേത്രത്തിലെ കര്‍മ്മങ്ങളെല്ലാം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ആ സഹോദരന്മാര്‍ അല്പം വിശ്രമിക്കുവാനായി ഒരു സ്ഥലത്തു പോയി കിടക്കുകയും യാതൊരു യാതനാദുഃഖവും അനുഭവിക്കാതെ ദീര്‍ഘനിദ്രയെ പ്രാപിക്കയും ചെയ്തു. ‘എന്തു്, നിങ്ങള്‍ എന്നെ ഭാഗ്യവാന്മാരുടെ കൂട്ടത്തില്‍ ഗണിക്കുന്നില്ലേ?’ എന്നു രാജാവു ചോദിച്ചു. ‘മഹാരാജാവേ! മനുഷ്യന്റെ ജീവകാലത്തിനിടയില്‍ അനേകവിധമായ മാറ്റങ്ങളും അപകടങ്ങളും സംഭവിപ്പാന്‍ ഇടയുള്ളതിനാല്‍, ഓരോ സംഗതികളില്‍ അഭിമാനം നടിക്കുന്നതിനോ, അന്യന്റെ നശ്വരങ്ങളായ സുഖാനുഭോഗങ്ങളില്‍ അതിശയിക്കുന്നതിനോ, തത്വജ്ഞാനം നമ്മെ സമ്മതിക്കുന്നില്ല. അന്ത്യകാലം ഈശ്വരകാരുണ്യത്താല്‍ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടാത്ത യാതൊരുവനും ഭാഗ്യവാനല്ല. വിപത്തുകള്‍ക്കു സദാ അടിമപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ ഭാഗ്യത്തെ നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നതു് യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനഫലമറിയുന്നതിനുമുമ്പായി യോധാവിനെ സമ്മാനിക്കാന്‍ വിചാരിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള വ്യാമോഹമാകുന്നു’ എന്നു് സോളന്‍ പറഞ്ഞു. — മലയാളം റീഡര്‍ (പാര്‍ട്ട് ഒന്നു്)

പ്രൌഡത്തിനു്:

പടയോട്ടം

ജയശ്രീലാളിതനായ ടിപ്പുവിന്റെ ദൃഷ്ടി ഈ അവസരത്തിലാണു കേരളത്തില്‍ പതിച്ചത്. മലയാളത്തില്‍ പതിച്ചതു്. മലയാളത്തിലെ നായന്മാരെ മുസല്‍മാന്മാരാക്കണമെന്നുറച്ചു് അയാള്‍ ഒരു വലിയ സേനയോടുകൂടി പുറപ്പെട്ടു. ഇന്നും വൃദ്ധകേരളീയന്മാര്‍ ഉള്ളില്‍ കിടുകിടുപ്പുകൂടാതെ ടിപ്പുവിന്റെ പേര്‍ ഉച്ചരിക്കുമോ എന്നു സംശയമാണു്. ഉദ്ധതനായ ടിപ്പുവിന്റെ യുദ്ധയാത്ര അത്രമാത്രം ഭയാവഹമായിരുന്നു. പ്രകൃത്യാ മുട്ടാളന്മാരും ഫ്രഞ്ചുകാരാല്‍ യഥാശാസ്ത്രം ശിക്ഷിതന്മാരുമായ തുലുക്കുഭടന്മാരെ സാധുക്കളായ നാട്ടുയോധന്മാര്‍ സാക്ഷാല്‍ യമഭടന്മാര്‍ എന്നുതന്നെ നിശ്ചയിച്ചു. പട്ടാളക്കാരുടെ അഴിമതിക്കു് യാതൊരു അതിരും യുദ്ധമര്യാദകള്‍ യാതൊന്നും ഇല്ലായിരുന്നു. വലിയ മത്സ്യം ചെറിയ മത്സ്യത്തെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ പ്രബലന്‍ ദുര്‍ബ്ബലനെ ഹിംസിക്കതന്നെ ന്യായമായിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളെ ചുട്ടുകരിച്ചും ദേവാലയങ്ങളെ തട്ടിനിരത്തിയും കടകമ്പോളങ്ങളെ മരുഭൂമിയാക്കിയും സൈന്യങ്ങള്‍ വിനോദസുഖം അനുഭവിച്ചു. എതിരാളിയായി ആരും പുറപ്പെടാനില്ലാതിരുന്നതിനാല്‍ ടിപ്പുവിന്റെ സൈന്യത്തിനു് യുദ്ധശ്രമമേ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. തുലുക്കരുടെ ആ സൈന്യവ്യാപാരത്തിനു് ആക്രമമെന്നല്ല അക്രമമെന്നാണു് ഉചിതമായ പേരു്. ടിപ്പുവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യത്തിലും ദിഗ്ജയത്തേക്കാള്‍ മതപ്രചാരമായിരുന്നു പ്രധാനം. എല്ലാ ഹിന്ദുവിന്റെ കണ്ഠവും ഒന്നുകില്‍ ഗോമാംസത്തിന്റെ അല്ലെങ്കില്‍ കൃപാണധാരയുടെ രസം ആസ്വദിക്കണമെന്നു് അയാള്‍ വരുതി കൊടുത്തു. അനേകസഹസ്രം ജനങ്ങള്‍, തുലുക്കരായിട്ടു ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതില്‍ ഭേദം പ്രാണഹാനിതന്നെ എന്നു നിശ്ചയിച്ചു് ആ നിഷ്ക്കണ്ടകന്റെ കൈയാല്‍ പരലോകത്തെ പ്രാപിച്ചു. അവിശ്വാസികളെക്കൊണ്ടു് നരബലി കൊടുക്കുന്തോറും ‘അള്ളാ’ പ്രസാദിക്കുമെന്നു ടിപ്പു സന്തോഷിക്കയും ചെയ്തു. ‘സര്‍വ്വാന്‍ ബലകൃതാനര്‍ത്ഥാ‍നകൃതാന്മനുരബ്രവീല്‍* എന്ന പ്രമാണപ്രകാരം ചിലര്‍ ഗോമാംസഗ്രാസം ചെയ്തു ജീവനെ രക്ഷിച്ചു. മറ്റു ചിലര്‍ സര്‍വ്വസ്വവും ഉപേക്ഷിച്ചു കാടുകളില്‍ ഓടി ഒളിച്ചു. സാമൂതിരി മഹാരാജാവു്, കോലത്തിരിരാജാവു്, വേപ്പൂരുരാജാവു്, പരപ്പനാട്ടുരാജാവു് മുതലായ പ്രഭുക്കന്മാര്‍, അനേകം നമ്പൂരിമാര്‍, നായന്മാര്‍ എന്നുവേണ്ട, തരം കിട്ടിയവര്‍ എല്ലാം തിരുവിതാം‌കൂറില്‍ ചെന്നു ശരണം പ്രാപിച്ചു. ശ്രീപദ്മനാഭദാസന്‍ അവരെയെല്ലാം യഥാര്‍ഹം ആദരിച്ചു് അഭയപ്രദാനവും ചെയ്തു. തന്റെ വായില്‍ വന്നു വീഴാന്‍ പോകുന്ന കബളങ്ങളെ മഹാരാജാവു് അപഹരിച്ചതു് മൈസൂര്‍വ്യാഘ്രം സഹിക്കില്ല. തിരുവിതാം‌കൂറിനെ ആക്രമിക്കതന്നെ എന്നു തീര്‍ച്ചപ്പെടുത്തി. സുല്‍ത്താന്‍ കൊച്ചീരാജാവിനെ ഭേഷജപ്പെടുത്തിനോക്കി. അതു ഫലിച്ചില്ല. പിന്നീടു് അന്നു തിരുവിതാം‌കോട്ടുനിന്നു ഡച്ചുകാരോടു വാങ്ങിച്ചിരുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ കോട്ട തന്റെ രാജ്യത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടതാണെന്നു് ഒരു കാരണം കെട്ടിച്ചമച്ചുകൊണ്ടു് ടിപ്പു 964 ധനു 11-ആം തീയതി കോട്ടയ്ക്കു സമീപം വന്നു സേനാനിവേശം ചെയ്തു. 15-ആം തീയതി രാത്രിയില്‍ കോട്ട പൊളിക്കാനുള്ള യത്നമാരംഭിച്ചു. പിറ്റേദിവസം പ്രഭാതത്തില്‍ സുല്‍ത്താന്റെ സൈന്യത്തില്‍ ചിലര്‍ കോട്ടയ്ക്കകത്തു കടന്നുവെങ്കിലും ശ്രീപദ്മനാഭകാരുണ്യത്താല്‍ കൊത്തളത്തില്‍ ഇരുന്നിരുന്ന മഹാരാജഭടന്മാരുടെ വെടികള്‍ വിചാരിച്ചതിലധികം ഫലിക്കയാല്‍ ഒരു ആകസ്മികഭയം ശത്രുസൈന്യത്തെ ആസകലം വ്യാപിച്ചു ക്ഷോഭിപ്പിച്ചു. ഭയാക്രാന്തമായ തുലുക്കസൈന്യം പിന്തിരിഞ്ഞു പലായനം ചെയ്തു. തുലുക്കര്‍ക്കു് വലുതായ ആള്‍ച്ചേതം വന്നതിനു പുറമെ സുല്‍ത്താനു സ്ഥായിയായ അംഗഭംഗത്തിനും ഇടയായി. പലായനസംഭ്രമത്തില്‍ പല്ലക്കില്‍നിന്നും വീണു കാലൊടിഞ്ഞ ടിപ്പു സുല്‍ത്താന്‍ ഉപേക്ഷിച്ച മുദ്രവാളും അനേകം ആഭരണങ്ങളും മറ്റും മഹാരാജാവിനു് ജയചിഹ്നങ്ങളായി ലഭിച്ചു. ടിപ്പു തനിക്കുണ്ടായ അപമാനത്തിനും പരാജയത്തിനും പകരംവീട്ടണമെന്നു നിശ്ചയിച്ചു്, അടുത്ത മീനത്തില്‍ തക്കതായ സന്നാഹത്തോടുകൂടി വീണ്ടും ആയിക്കോട്ടയെ ഉപരോധിച്ചു. തിരുവിതാം‌കോട്ടു കടന്നു കൊള്ളചെയ്തുകൊണ്ടു് ആലുവാവരെ തെക്കോട്ടു വരികയും അപ്പോഴേക്കു മഹാരാജാവിന്റെ ബന്ധുക്കളായ കമ്പനിക്കാര്‍ മൈസൂറിലെ തലസ്ഥാനമായ ശ്രീരംഗപട്ടണത്തെ ആക്രമിച്ചിരിക്കുന്ന വര്‍ത്തമാനം കേട്ടു് ‘തെക്കോട്ടു പോവാനായിട്ടുതന്നെ’ വടക്കോട്ടു തിരിക്കയും ചെയ്തു. ടിപ്പുസുല്‍ത്താന്റെ ഈ അഭിഷേണത്തിനു് ‘പടയോട്ടം’ എന്നും ‘കലാപം’ എന്നും പേരുകള്‍ സിദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. — നാലാം പാഠപുസ്തകം

ബാലിശത്തിനു്:

ടിപ്പുവിന്റെ ആക്രമണം

964-‌മാണ്ടു ടിപ്പുസുല്‍ത്താന്‍ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ വടക്കേ അതിര്‍ത്തിയില്‍ എത്തി. കോട്ടയുടെ മുമ്പില്‍ തന്റെ സൈന്യങ്ങളെ അണിയണിയായി നിറുത്തി യുദ്ധത്തിനാരംഭിക്കയും, അചിരേണ പ്രാകാരത്തെ തുറന്നു് ഒരു വഴിയുണ്ടാക്കയും, അകത്തേക്കു കടക്കാന്‍ ശ്രമിക്കയും ചെയ്തു. തിരുവിതാംകോട്ടു സൈന്യത്തിന്റെ സാമര്‍ത്ഥ്യംകൊണ്ടു് അവന്റെ യത്നം നിഷ്ഫലമായി. ടിപ്പു കഠിനമായി ശ്രമം ചെയ്തു മിക്ക കൊത്തളങ്ങളേയും സ്വാധീനപ്പെടുത്തി കോട്ടയുടെ പ്രധാനദ്വാരത്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. ആ സന്ദര്‍ഭത്തില്‍ തിരുവിതാംകൂര്‍ സൈന്യം ടിപ്പുവിന്റെ സൈന്യത്തില്‍ ഒരു വശത്തെ ആക്രമിച്ചു് സേനാനായകനെ കൊന്നു. അപ്പോള്‍ മൈസൂര്‍ക്കാരായ ടിപ്പുവിന്റെ ഭടന്മാര്‍ ആകപ്പാടെ പരിഭ്രമിച്ചു. ടിപ്പുവിന്റെ സഹായത്തിനു് കൂടുതലായി വന്ന സേനയെ കണ്ടു തിരുവിതാംകൂര്‍‌കാര്‍ പരിഭ്രമിച്ചു് ഓടുന്ന സമയം അസംഖ്യം ആളുകള്‍ കിടങ്ങില്‍ വീണു മരിച്ചു. ഈ ലഹളയ്ക്കിടയില്‍ ടിപ്പുവും മേനാവില്‍ നിന്നും കിടങ്ങില്‍ മറിഞ്ഞുവീണു. ജീവനാശം വന്നില്ലെങ്കിലും അയാളുടെ കാലുമുറിഞ്ഞു് അസ്വാധീനനായിത്തീര്‍ന്നു. ഈ യുദ്ധത്തില്‍ തിരുവിതാംകൂറുകാര്‍ക്കുണ്ടായതിലും അധികം നഷ്ടം ടിപ്പുവിന്റെ സൈന്യത്തിനാണുണ്ടായതു്. അയാളുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരില്‍ പലരും ഈ നാട്ടില്‍ തടവുകാരായി പിടിക്കപ്പെട്ടു. അയാളുടെ മേനാവും മോതിരവും മറ്റും തിരുവിതാംകൂറിലേക്കു കിട്ടി. ബധുവായ കര്‍ണ്ണാട്ടിക്കിലെ നവാബിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം മഹാരാജാവു് സുല്‍ത്താന്റെ വാള്‍ മുതലായവയെ തിരികെക്കൊടുത്തു. ടിപ്പു ഈ പരാജയംകൊണ്ടു് അധൈര്യപ്പെട്ടില്ല. അവന്‍ വലുതായ ഒരു സൈന്യത്തെ ശേഖരിച്ചു് തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജ്യത്തെ രണ്ടാമതും ആക്രമിക്കുന്നതിനു നിശ്ചയിച്ചു. മഹാരാജാവു് ഇംഗ്ലീഷുകാരെ ഈ വിവരം ധരിപ്പിച്ചു. ടിപ്പു ആക്രമിക്കുന്നതായാല്‍ സഹായിക്കാമെന്നു് അവര്‍ മഹാരാജാവിനു് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. എങ്കിലും മഹാരാജാവു് സ്വസ്ഥനായിരുന്നില്ല. കൊത്തളങ്ങളേയും കോട്ടകളേയും നന്നാക്കുകയും സൈന്യത്തില്‍ പുത്തനായി ആളുകളെച്ചേര്‍ത്തു യുദ്ധം അഭ്യസിപ്പിക്കയും ആയുധങ്ങളും മറ്റും ശേഖരിക്കയും ചെയ്തു. രണ്ടുമാസം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ടിപ്പു രണ്ടാമതും വടക്കേ അതിര്‍ത്തിയില്‍ എത്തി. ഒന്നരമാസക്കാലംകൊണ്ടു ടിപ്പുവിന്റെ സൈന്യം കോട്ടയുടെ ഒരുഭാഗത്തെ ഇടിച്ചുപൊളിച്ചു് അകത്തേക്കു കടന്നു. മൈസൂര്‍ക്കാരുടെ പ്രവേശത്തെ തിരുവിതാംകൂര്‍ സൈന്യം തടുത്തുനോക്കിയെങ്കിലും അവരെ ജയിക്കാന്‍ പ്രയാസമെന്നു കരുതി ഓടി. ടിപ്പു കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍കോട്ടയേയും കുരിയാപ്പള്ളിയേയും പിടിച്ചതില്‍ അവനു വളരെ തോക്കുകളും യുദ്ധസാമാനങ്ങളും കിട്ടി. ടിപ്പുവിനോടു് നേരിടുന്നതിനു് അയച്ചിരുന്ന ഇംഗ്ലീഷ്സൈന്യം യുദ്ധത്തിനു മതിയാകയില്ലെന്നു വിചാരിച്ചു് ഉദാസീനന്മാരായിരുന്നു. ഈ അവസരത്തില്‍ സുല്‍ത്താന്റെ സൈന്യം കോട്ടകളെ നിരത്തുകയും ഗ്രാമങ്ങളെ തീവച്ചു ചുടുകയും ആളുകളെ കൊല്ലുകയും ക്ഷേത്രങ്ങളെ അശുദ്ധിയാക്കുകയും മറ്റും ചെയ്‌വാന്‍ തുടങ്ങി. ഈ അക്രമങ്ങള്‍ അധികമായി നടന്നതു് ആലങ്ങാട്ടും പറവൂരുമായിരുന്നു. അനന്തരം ടിപ്പുസുല്‍ത്താന്‍ തെക്കോട്ടുകടന്നു് ആലുവായില്‍ എത്തി. തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗ്യംകൊണ്ടു് അപ്പോള്‍ വര്‍ഷകാലമരംഭിച്ചതിനാല്‍ ആലുവാപ്പുഴ കരകവിഞ്ഞു് ഒഴുകിത്തുടങ്ങി. ആറും തോടും പാടവുമെല്ലാം മുങ്ങി. ആളുകള്‍ക്കു് അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും സഞ്ചരിക്കാന്‍ പാടില്ലാതായിത്തീര്‍ന്നു. പട്ടാളങ്ങള്‍ക്കു കേറിക്കിടക്കാന്‍‌പോലും ഉണങ്ങിയ സ്ഥലമില്ലാതായി. വെടിമരുന്നും മറ്റും നനഞ്ഞു. ഭക്ഷണസാധനങ്ങളെ ഒഴുക്കു കൊണ്ടുപോയി. ഇതുകൊണ്ടൊന്നും പോരാഞ്ഞതുപോലെ നടപ്പുദീനങ്ങളും ആരംഭിച്ചു. ടിപ്പുവിന്റെ ഭടന്മാരില്‍ പലരും മരിച്ചു. തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജ്യത്തെ ടിപ്പു ആദ്യം ആക്രമിച്ചപ്പോള്‍ത്തന്നെ ഇംഗ്ലീഷുകാര്‍ ടിപ്പുവിനോടു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. എങ്കിലും അപ്പോഴത്തെ മദ്രാസ് ഗവര്‍ണ്ണരുടെ ഉദാസീനതകൊണ്ടു് പ്രവൃത്തികളൊന്നും നടന്നില്ല. മിസ്റ്റര്‍ മഢോസ് ഗവര്‍ണ്ണരായി വന്നയുടനെ നേരിട്ടു യുദ്ധം തുടങ്ങി. അയാളുടെ വരുതിപ്രകാരം ഇംഗ്ലീഷ്സൈന്യം തൃച്ചിനാപ്പള്ളിയില്‍ എത്തി ടിപ്പുവിന്റെ ഭൂമിയെ ആക്രമിച്ചു. ഈ അവസരത്തില്‍ സുല്‍ത്താന്‍ ആലുവായില്‍ കഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു. അവന്‍ ഇംഗ്ലീഷ്കാരുടെ ആരംഭത്തെക്കേട്ടു തന്റെ സൈന്യത്തെ രണ്ടു ഭാഗമാക്കി അന്നമനടവഴിയായും കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ വഴിയായും പാലക്കാട്ടുശേരിയില്‍ എത്തുന്നതിനാജ്ഞാപിച്ചു. അപ്രകാരം പുറപ്പെട്ട്‌ ടിപ്പുവിന്റെ സേന വഴിയില്‍ വളരെ കഷ്ടനഷ്ടങ്ങളെ അനുഭവിക്കുകയും തിരുവിതാംകൂറിനെ ഉപേക്ഷിച്ചുപോവുകയും ചെയ്തു. — സര്‍ക്കാര്‍ ഒന്നാം‌പാഠം

ധാരാവാഹിക്കു്:

പുത്തന്‍ പരിഷ്കാരം

ഐഹികസ്വര്‍ഗ്ഗത്തിലേക്കു വെട്ടി വിസ്താരപ്പെടുത്തീട്ടുള്ള പാശ്ചാത്യവിദ്യാവീഥിയില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന പരിശ്രമശീലന്മാരായ പാന്ഥന്മാര്‍ വഴിപിഴയ്ക്കാതെ ചെന്നു് ആ ദിവ്യപദവി അനുഭവിക്കുന്നുണ്ടെന്നുള്ളതു് തര്‍ക്കമറ്റ സംഗതിയാണു്. ഇടയ്ക്കുവെച്ചു് വഴിതെറ്റി പിന്‍‌തിരിച്ചവരും യോഗ്യതാഭാവത്തിങ്കല്‍ ദുരാഗ്രഹികളുമായ ചില ദുരഭിമാനികളെക്കുറിച്ചു മാത്രമേ ഞാന്‍ ആക്ഷേപിക്കുന്നുള്ളു. ഇവര്‍ തങ്ങള്‍ക്കുണ്ടെന്നു നടിക്കുന്ന നാട്യവിദ്യയ്ക്കായി മാതാപിതാക്കന്മാരാകട്ടെ എന്നെപ്പോലെയുള്ള കാരണവന്മാരാകട്ടെ ചെയ്തിട്ടുള്ള ധനവ്യയത്തെ തീരെ വിസ്മരിച്ചു തോന്നിയവാസികളായിത്തീരുന്നു. ആരംഭശൂരത്വം അഹംഭാവത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണല്ലോ. വിദ്യാമാര്‍ഗ്ഗം വെടിഞ്ഞു പുറത്തുവന്നാല്‍ ഇവരുടെ ആദ്യത്തെ പുറപ്പാടു് ലോകമാസകലം ഒന്നു പരിഷ്കരിക്കുന്നതിനായിരിക്കും. ആകൃതിയില്‍ പ്രകൃതിഭേദം ചെയ്തു വികൃതവേഷന്മാരായതുപോലെ എളുപ്പത്തില്‍ സാധിക്കുന്നതല്ല ലോകപരിഷ്കാരം എന്നറിഞ്ഞാല്‍ സ്വദേശങ്ങളിലെങ്കിലും ചില നവീകരണങ്ങള്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തുവാന്‍ യത്നിക്കും. പരിഹാസപാത്രങ്ങളുടെ ആജ്ഞാവശന്മാരായി അന്യന്മാരാരും ഉണ്ടാവുന്നതല്ലല്ലോ. ഈ കൂട്ടരുടെ പിന്നത്തെ ചാട്ടം വീട്ടിലേക്കാണു്. കാരണവന്മാര്‍ കായക്ലേശം ചെയ്തു സമ്പാദിച്ചിട്ടുള്ള നാലുകാശു നാനാവിധമാക്കിത്തീര്‍ക്കുന്നതാണു് ഇവര്‍ പരിഷ്കാരമെന്നു പറയുന്നതു്. ‘ബെഡ്‌റൂം വെണ്ടിലേറ്റ്ഡല്ല, കിച്ചന്‍ സ്പേഷ്യസ്സല്ല, ഡ്രെസ്സ്‌റൂം പ്രത്യേകം വേണം’ എന്നെല്ലാം പറഞ്ഞു പ്ലാന്‍ വരച്ചു കുറിച്ചു് അടങ്കല്‍ കാണുമ്പോഴാണു് കൂട്ടര്‍ അന്ധാളിച്ചുപോകുന്നതു്. ധാടിക്കൊത്ത മോടിയോടുകൂടി വീടു പണിയുന്നതായാല്‍ ഉറുപ്പിക ആയിരത്തിന്റെ തുകയില്‍ എട്ടോ പത്തോ വേണ്ടിവരും. അതു തറവാട്ടില്‍ നിന്നെടുപ്പാന്‍ ഇവര്‍ക്കു സ്വാതന്ത്ര്യമോ തറവാട്ടേക്കു് അതിനുതക്ക സ്ഥിതിയോ ഉണ്ടായിരിക്കയില്ല. സ്വയാര്‍ജ്ജിതം ചെലവുചെയ്യരുതേ എന്നാണെങ്കില്‍ ഇവരുടെ ആയവ്യയം ഗണിക്കുന്നതായാല്‍ ആയത്തിന്റെ ഏകസ്ഥാനം വ്യയത്തിന്റെ ദശസ്ഥാനമല്ലാതെ കാണുന്ന ഗണിതം തെറ്റായിരിക്കും. കലാശക്കൊട്ടു കാരണവരുടെ നേര്‍ക്കായി. ഇവര്‍ കൊട്ടുന്ന കോലത്തിനു് തുള്ളാത്ത കാരണവരെ കോര്‍ട്ടുരംഗത്തില്‍ പ്രവേശിപ്പിപ്പാനുള്ള തിരശ്ശീല പിടിച്ചുകഴിയും. ഇതു സബ്രഹ്മചാരികളായ ചില വക്കീലന്മാരുടെ കോര്‍ട്ടുപുത്തരിയും കുംബനാശനാടകത്തിന്റെ നാന്ദിയുമായി പര്യവസാനിക്കും. അനുഭവത്തിനു് അനുമാനം ആവശ്യമില്ലല്ലൊ. ത്രിവിക്രമന്റെ പുറപ്പാടു് ഇതിനൊരു ദൃഷ്ടാന്തമല്ലേ. എന്റെ പണം ചെലവുചെയ്തു് അവനുണ്ടാക്കിക്കൊടുത്ത അറിവു് എനിക്കുതന്നെ ഒരു കോടാലിയായിത്തീര്‍ന്നു. ‘അമ്മായിക്കു കൌതുകം പോരാ, അമ്മാവനു മാനാപമാനമില്ലാ’ എന്നു് എല്ലാം അവന്‍ പറഞ്ഞുനടക്കുന്നുണ്ടു്. എന്റെ പുറപ്പാടു് തറവാടു മുടിപ്പാനാണെന്നു് ഈ കുരുത്തം കെട്ട ശപ്പന്‍ പറഞ്ഞതു് എന്റെ ചെവിയില്‍ കേട്ടതുപോലെ തന്നെയാണു്. അധികപ്രസംഗി ഇവനാണോ ഞങ്ങളെ ശാസിപ്പാന്‍? ഇവന്റെ ചൊല്പടിക്കു നടക്കേണ്ട കാലം വന്നിട്ടില്ല. ഇനി ഞാനിരിക്കുന്ന കാലംവരെ നക്കിത്തുപ്പാനൊരുപ്പിന്റെ തരിപോലും ഇവറ്റങ്ങള്‍ക്കു കൊടുക്കില്ല. — രസികരഞ്ജിനി

ക്ലിഷ്ടത്തിനു്:

ഒരു പ്രദര്‍ശനപ്രസംഗം

എനിക്കു് ഇന്നു് ഒരു പ്രസംഗം ചെയ്‌വാന്‍ കഴിയുന്നില്ല. എന്റെ സ്വദേശികളായ ഇരുഭാഗക്കാരോടും, വര്‍ണ്ണക്കാരോടും ഉണ്ടായിട്ടുള്ള രാഗാധരാഭിമാനങ്ങളാല്‍ എന്റെ ഹൃദയം പൂരിതമായിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയാല്‍ ജനിക്കപ്പെട്ട കൃതജ്ഞതയും വിസ്മയവും എന്നെ പരവശനാക്കിയിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ അഭ്യുന്നതി രക്ഷിതമായിരിക്കുന്നുവെന്നു് എനിക്കു ബോദ്ധ്യമായിത്തീര്‍ന്നു. ഇന്നത്തെ പ്രദര്‍ശനം ഒരു ചിത്രരൂപമായി നാടൊട്ടുക്കു സര്‍വ്വവ്യാപ്തമായിത്തീരേണ്ടതാണു്. ഈ ചിത്രം ഭാവികാലത്തേക്കും ഭാവിജനങ്ങള്‍ക്കുമായി സമര്‍പ്പണം ചെയ്യപ്പെടണം. ഈ ചിത്രത്തെ ഈ ദേശത്തെ സകല ജനാഭിപ്രായവാഹികളായ പത്രങ്ങള്‍ രാജ്യമൊട്ടുക്കു പരത്തണം. ചിത്രമായതും ഇതത്രെ. ഒരു മൂര്‍ത്തിത്രയത്തിന്റെ പ്രതിച്ഛായയാണു്. ഈ ത്രിമൂര്‍ത്തികള്‍ ആരെല്ലാമാണെന്നു് അറിയണമെന്നു നിങ്ങള്‍ക്കു് ആശയുണ്ടാകാം. എന്നാല്‍ പറയാം: ഒന്ന്, ഈ സഭാതലത്തില്‍ ഉഥിതനായിരിക്കുന്ന അമേരിക്ക കുടിയരശിന്റെ പ്രാതിനിധ്യത്തെ സര്‍വ്വശ്ലാഘ്യമായ രീതിയില്‍ പരിപാലിക്കുന്ന ഉത്തമപുരുഷനായ സാമ്രാജ്യാധിപതി; രണ്ടു്, ഈ ദേശവിഭാഗത്തിലെ രാജ്യകാര്യനിയന്താവായ ആലബാമാ ഗവര്‍ണ്ണര്‍; മൂന്നു്, ഏതാനും കാലത്തിനുമുമ്പായി അടിമവേലയില്‍നിന്നു വിമോചിതമാക്കപ്പെട്ട ജനസംഘത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയും പ്രസ്തുത വിദ്യാലയത്തിലെ അദ്ധ്യക്ഷനുമായ കറുത്ത മനുഷ്യന്‍; അമേരിക്കാദേശക്കാര്‍ക്കു് ഈവിധമായ കാഴ്ചയെ ശ്രദ്ധാവിഷയമാക്കിച്ചെയ്ത പ്രസിഡണ്ടിനെ ഈശ്വരന്‍ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. നീഗ്രോ വംശസംബന്ധമായ വിഷയങ്ങള്‍ക്കു് ഉത്തമരീതിയില്‍ പരിണാമം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനു ബദ്ധശ്രദ്ധമായ ആലബാമാദേശത്തിനെ സര്‍വ്വജ്ഞന്‍ തുണയ്ക്കട്ടെ! വാഗ്മിപുംഗവനും സര്‍വ്വജനഗുണകാക്ഷിയും ക്രൈസ്തവഗുരുപാദരുടെ ശിഷ്യനുമായ ബുക്കര്‍ ടി. വാഷിംഗ്ടനെ അഖിലേശ്വരന്‍ അഭിനന്ദിക്കട്ടെ. — ബുക്കര്‍ ടി. വാഷിംഗ്ടണ്‍

അവഗാഹിക്കു്:

കയ്മളച്ഛന്റെ സവാരി

ചരല്‍ വന്നുവീഴുന്ന ശക്തിയോടുകൂടി തുലാവര്‍ഷം തകര്‍ത്തു പെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു രാത്രിയില്‍ പുഷ്പഗിരിഗ്രാമത്തിനു പടിഞ്ഞാറുവശത്തുള്ള വിശാലവയലിന്റെ നടുവില്‍ കീഴുമേലായി നെടുനീളത്തില്‍ കിടക്കുന്ന നാട്ടുപാതയില്‍ക്കൂടി കാക്കപ്പൊന്നത്തു ‘ചപ്രപ്പാണ്ടന്‍’ എന്ന സ്ഥാനപ്പേരുള്ള ഇട്ടിരിക്കൂര്‍മ്മന്‍ കയ്മളച്ഛന്‍ സവാരി നീങ്ങുകയായിരുന്നു. ‘തൊക്കും തൊണ്ടും’ എക്കിവലിഞ്ഞു്, അടികൊണ്ടു തുട തടിച്ചു്, എല്ലു പൊന്തി, കാല്‍ മുടന്തി, പട്ടിണി പരിചയിച്ചിട്ടുള്ള യജമാനന്റെ ശ്രുതിപ്പെട്ട ‘പോണി’ നനഞ്ഞൊലിച്ചു് ആളെ ഭേസിപ്പോകുന്നതുകണ്ടാല്‍ ഓജസ്സും പ്രതാപവും ക്ഷയിച്ചു പ്രഭുത്വം നടിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന എടപ്രഭുക്കന്മാരില്‍ ചിലരുടെ പോക്കുവരവിനുള്ള ‘നീങ്ങുക’ എന്ന ആചാരവാക്കിനെ അര്‍ത്ഥവത്താക്കിത്തീര്‍ക്കുകയാണെന്നു തോന്നും. കിഴക്കന്‍‌കാറ്റിന്റെ ശക്തികൊണ്ടു പടിഞ്ഞാട്ടു നീങ്ങിപ്പോയിരുന്ന ആ ജന്തു ആറാട്ടുപുഴപ്പാലത്തിന്നടുത്തെത്തിയപ്പോള്‍ പാതയില്‍ വിലങ്ങടിച്ചു നിലയായി. കയ്മളുടെ മഴക്കോട്ടിനു കാറ്റുപിടിച്ചുതുടങ്ങിയപ്പോള്‍ പോണി കൈയും കാലും ഇടയ്ക്കിടെ പൊക്കി പടിഞ്ഞാട്ടു ചായുന്നുണ്ടു്. വാറുവലിച്ചും കാലിട്ടടിച്ചും കയ്മള്‍ കുതിരയെ പടിഞ്ഞാട്ടു തിരിക്കുവാന്‍ പാടുപെടുന്നതിനിടയ്ക്കു് അതിന്റെ പള്ളയ്ക്കലാരോ വന്നു മുട്ടി. ഹൈ! ഹൈ! ഹയ്യാ! എന്നുള്ള സവാരിക്കാരുടെ വായ്ത്താരി കയ്മള്‍ അടിക്കടി പുറപ്പെടുവിച്ചു. കുടയും ചെരിപ്പും പിടിച്ചു കുമ്പിട്ടു ബദ്ധപ്പെട്ടു വന്നുമുട്ടിയ പാന്ഥന്‍ പരിഭ്രമിച്ചു് പിന്നാക്കം മാറി.

കയ്മള്‍: ആരതു്? തിന്നുപുളച്ചു ലകാനൊതുങ്ങാതെ വില്ലങ്കിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന പോണിയുടെ മെക്കെട്ടു വന്നുകേറി ചാകാഞ്ഞതു ഭാഗ്യം!

പാന്ഥന്‍: അല്ല, യജമാനനോ? എന്നെ അന്വേഷിച്ചു നീങ്ങുകയാണെന്നുണ്ടോ? തിടുക്കം നേരിട്ടതുകൊണ്ടു വന്ന താമസം ക്ഷമിക്കണം.

കയ്മള്‍: ആരു്, ശിവരാമനോ? നന്നായി! തന്റെ വരവു കാണാഞ്ഞിട്ടു് അന്വേഷിച്ചു പുറപ്പെട്ടതാണു്.

ശിവരാമന്‍: വലിയ മഴ; എന്റെ വീടു് സമീപമാണു്.

കയ്മള്‍: രാത്രിയല്ലേ, നമ്മെ ആരും കാണില്ല. ശിവരാമന്റെ വീട്ടിലേക്കുതന്നെ പോകാം. പോണിയെ ഒന്നു തള്ളിത്തിരിക്കു. ശിവരാമമേനോന്‍ കുതിരയെ തള്ളിത്തിരിക്കുവാന്‍ ഭാവിച്ചപ്പോള്‍ അതു് അവിടെ കിടന്നു. പലതും പയറ്റിനോക്കി. അതു് എണീറ്റില്ല. അവസാനം ജീനി ശിവരാമമേനോന്‍ ചുമക്കേണ്ടതായി വന്നു.

കഴുക്കള്‍ തീന്‍പണ്ടം വീണിട്ടുണ്ടെന്നു് അറിയുന്നതു മൂക്കു വിയര്‍ത്തിട്ടാണെന്നു ചിലര്‍ പറയാറുണ്ടു്, ഉള്ളുകൊണ്ടു സ്വരച്ചേര്‍ച്ചയില്ലാതാകുമ്പോഴെയ്ക്കും അവിടെ നാട്ടുകാര്യസ്ഥന്മാരെത്തുന്നതെങ്ങനെയാണെന്നാരും പറയുന്നില്ല. തമ്മില്‍ രാജിയാക്കുകയാണെന്നു പുറമെ ഭാവിച്ചു കടിപിടി കൂട്ടി വൈരം വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു് എടത്തട്ടുകൊണ്ടു കാലക്ഷേപം ചെയ്യുന്ന നാട്ടുകാര്യസ്ഥന്മാരില്‍ ഒട്ടും അപ്രധാനിഅല്ലാത്ത ഒരാളാണു് വ്യവഹാരി ശിവരാമമേനോന്‍. ആളും തരവും അറിഞ്ഞുപ്രയോഗിച്ചു സ്വാര്‍ത്ഥം നേടാനതിസമര്‍ത്ഥനാ‍യ ആ വിദ്വാന്‍ വീട്ടില്‍ ചെന്നു കയ്മള്‍ക്കു കുത്തുകട്ടിലും തുണ്ടുതലയിണയും കൊടുത്തു സല്‍ക്കരിച്ചു് അനുവാദപ്പടി താനും ഇരുന്നു. മേശപ്പുറത്തു കിടന്നിരുന്ന ‘രസവിലാസിനി’ എന്ന മാസികയുടെ കടലാസുകള്‍ അശ്രദ്ധമായി മറിച്ചുകൊണ്ടു് ‘നീങ്ങിയതു് എന്തിനാണെന്നു മനസ്സിലായില്ല’ എന്നു പറഞ്ഞു. — കഥാരത്നമാല (രണ്ടാം ഭാഗം)

മസൃണത്തിനു്:

ഡല്‍ഹിയിലെ ഘോഷയാത്ര

ആ ഘോഷയാത്രയ്ക്കുള്ള മാര്‍ഗ്ഗം ഏകദേശം ആറു മൈത്സു ദീര്‍ഘവും രണ്ടുവശത്തും ജനസംഘങ്ങളാല്‍ നിബിഡവുമായിരുന്നു. വിലയേറിയ വസ്ത്രാലങ്കാരങ്ങളോടും, സ്വര്‍ണ്ണത്തിലും വെള്ളിയിലും ഉള്ള അമ്പാരികളോടും കൂടിയ ഗജങ്ങളും, മരിച്ചുപോയ വീരന്മാരുടെ പ്രതിമകളേയും തങ്ങളുടെ പ്രത്യേക രാജചിഹ്നങ്ങളേയും വഹിച്ചിരുന്ന സകലവിധ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരും, സേനകളും, ഏതദ്ദേശീയരാജാക്കന്മാരുടെ പരിവാരങ്ങളായിട്ടു് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ജലം നദിയുടെ തീരങ്ങളില്‍ അലക്സാണ്ഡരുമായി യുദ്ധംചെയ്യുന്നതിനു് പോറസ്സ് എന്ന രാജാവു പുറപ്പെടുകയും പേഷ്‌വാറിലെ താഴ്വരസ്ഥലങ്ങളില്‍ രജപുത്തുകള്‍ ഗസ്നിയിലെ മഹമ്മദുമായി യുദ്ധംചെയ്കയും ചെയ്ത പ്രാചീനകാലങ്ങളിലെ സ്മരണയെ ജനിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തില്‍ മഴു, കഠാരി മുതലായുള്ള സകലകാലങ്ങളിലേയും ആയുധങ്ങളെ ധരിച്ചവരും ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള കവചങ്ങളാല്‍ ആവൃതന്മാരുമായ ഹിന്ദുഭടന്മാര്‍ അധിരോഹണം ചെയ്തിരുന്ന യുദ്ധഗജങ്ങള്‍ അന്നത്തെ കാഴ്ചകളില്‍ എല്ലാറ്റിലുംവച്ചു് എത്രയും ശ്രേഷ്ഠങ്ങളായിരുന്നു. എന്നാല്‍ എത്രയും അപൂര്‍വ്വമായിരുന്ന കാഴ്ച ബറോഡാവില്‍ നിന്നും കൊണ്ടുവന്നിരുന്ന രണ്ടു പീരങ്കികള്‍ ആയിരുന്നു. അവയില്‍ ഒന്നു് സ്വര്‍ണ്ണംകൊണ്ടുള്ള വണ്ടിയോടും ചക്രങ്ങളോടും കൂടി സ്വര്‍ണ്ണംകൊണ്ടുള്ളതും ആയിരുന്നു. ഇതു് അതിഭയങ്കരമായ ഒരു യുദ്ധസാധനത്തില്‍ ഐശ്വര്യാഡംബരത്തിലുള്ള ആഗ്രഹത്തെ യോജിപ്പിക്കുന്നതായ ഏതദ്ദേശീയവാസനയുടെ ദൃഷ്ടാന്തമാകുന്നു. —സര്‍ക്കാര്‍ മൂന്നാം‌പാഠം

അദ്ധ്യായം 9
ശൈലികള്‍

മുമ്പു പദങ്ങളുടെ ഗുണദോഷവിചാരണയില്‍ ശൈലിയെപ്പറ്റി പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലൊ. അവിടെ ശൈലിപ്രകാരം വാചകങ്ങള്‍ക്കു് അര്‍ത്ഥം മാറിപ്പോകാറുണ്ടെന്നുള്ള ഭാഗം മാത്രമെ എടുത്തുള്ളു. ശൈലികള്‍ അര്‍ത്ഥത്തെ എന്നപോലെ വ്യാകരണവിധികളേയും പ്രയോഗഭംഗികളേയും കൂടി ബാധിക്കുന്നുണ്ടു്; ആ ഭാഗമാണിനി പ്രസ്താവിക്കാനുള്ളതു്. എല്ലാ ഭാഷകള്‍ക്കും ചില തറവാട്ടുപാരമ്പര്യങ്ങളും, പതിവുകളും, മാമൂലുകളും ഉണ്ടു്. അവയെ സംരക്ഷിക്കാഞ്ഞാല്‍ ഭാഷയുടെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കു കെടുതല്‍ സംഭവിക്കും; ഈവക പതിവുകളും മാമൂലുകളും പഴമക്കാര്‍ക്കേ അറിഞ്ഞുകൂടൂ; സംസ്കൃതം, ഇംഗ്ലീഷ് മുതലായ സ്വതന്ത്രഭാഷകളില്‍ ഇതുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ഗ്രന്ഥവരിയെല്ലാം വൈയാകരണന്മാരും ആലങ്കാരികന്മാരും സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടു്. മലയാളത്തിലാവട്ടെ വ്യാകരണവും അലങ്കാരശാസ്ത്രവും ഈയിടെ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതേയുള്ളു. അതുകള്‍ക്കു തക്കതായ പ്രതിഷ്ഠ ഇതുവരെ ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുമില്ല.

സ്വഭാഷാഭിമാനം എത്രതന്നെ ഇരുന്നാലും മലയാളം ഒരു സ്വതന്ത്രഭാഷയായിത്തീര്‍ന്നിട്ടുണ്ടെന്നു സമ്മതിപ്പാന്‍ ഈ ഗ്രന്ഥകാരനു ധൈര്യം വരുന്നില്ല. ആദികാലത്തില്‍ ഈ ഭാഷ തമിഴിന്റെ അധീനത്തില്‍ ആയിരുന്നു. അന്നത്തെ ചില സമ്പാദ്യങ്ങളാണു കൃഷ്ണഗാഥയില്‍ കാണുന്ന അക്കി, ഇതം, കുഞ്ചന്‍ മുതലായ പദങ്ങള്‍. എഴുത്തച്ഛന്‍ അതിനെ തമിഴിന്റെ പിടിയില്‍ നിന്നും വിടുവിച്ചു; എന്നാല്‍ അങ്ങനെ ചെയ്തതു് സംസ്കൃതത്തിന്റെ ദാസിയാക്കാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം ആയിരുന്നു. അന്നുമുതലാണു് മലയാളത്തില്‍ കവിത മണിപ്രവാളമായിത്തീര്‍ന്നതു്. പ്രൌഢവിഷയങ്ങളെ പ്രതിപാദിക്കുന്നതിനു തനിമലയാളത്തിനു ശക്തിയില്ലാത്തതിനാല്‍ ആവശ്യം‌പോലെ സംസ്കൃതവിഭക്ത്യന്തപദങ്ങളെ ഇടയ്ക്കു ചേര്‍ക്കുന്നതിനു വിരോധമില്ലെന്നൊരേര്‍പ്പാടുണ്ടായി. ആരംഭത്തില്‍ മലയാളത്തെ സഹായിക്കുന്നതിന്നായിരുന്നു സംസ്കൃതവിഭക്ത്യന്തങ്ങളെ ചേര്‍ത്തിരുന്നതു്; എന്നാല്‍ ക്രമേണ സംസ്കൃത്തിനു ഭജനം മൂത്തു് ഊരാഴ്മ എന്ന നിലയിലായി. ചമ്പൂപ്രബന്ധങ്ങളുടെ ഗതി നോക്കിയാല്‍ സംസ്കൃതത്തില്‍ ശ്ലോകമുണ്ടാക്കി വല്ലെടത്തും ഒന്നോ രണ്ടോ മലയാളപദം ചേര്‍ത്താല്‍ മണിപ്രവാളം ആയിക്കൊള്ളും എന്നൊരു വിചാരമുണ്ടായിരുന്നതായി തോന്നും. ഇത്രയുംകൊണ്ടു് ഇവര്‍ തൃപ്തിപ്പെട്ടില്ല. സംസ്കൃതവ്യാകരണപ്രകാരം വിശേഷണങ്ങള്‍ക്കു വിശേഷ്യാനുസാരേണ വചനവിഭക്തികളില്‍ പൊരുത്തംകൂടി ഏര്‍പ്പെടുത്തുന്നതിനു് ഇവര്‍ ശ്രമിച്ചു. മലയാളികളുടെ ഭാഗ്യവശാല്‍ അതു ഫലിച്ചില്ലെന്നു മാത്രമേ ഉള്ളു. ‘സരസയായ കഥ’ ‘മധുരയായ വാക്കു്’ ഇത്യാദിപോലെ സംസ്കൃതപ്രകാരം കൃത്രിമമായ ലിംഗവ്യവസ്ഥ ചിലര്‍ ഇന്നും അനുഷ്ഠിക്കുന്നതും സംസ്കൃതത്തിനു് ഒരു കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന പ്രാബല്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമാകുന്നു.

ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു കേരളത്തില്‍ പ്രചാരം ബലപ്പെടുകയും മലയാളികളുടെ ഇടയില്‍ ബി.ഏ കാരുടെ എണ്ണം വര്‍ദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തതോടുകൂടി ഇംഗ്ലീഷ്ഭാഷയും മലയാളത്തിനു് ഒരു രക്ഷാകര്‍ത്തൃസ്ഥാനം വഹിച്ചുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ടു്. ഇംഗ്ലീഷില്‍നിന്നു പല പദങ്ങളും എടുത്തു ചേര്‍ക്കാനുള്ളതിനു പുറമെ ഇവര്‍ ആ ഭാഷയിലെ പല ശൈലികളുംകൂടി ബലാല്‍ക്കരമായി മലയാളത്തില്‍ പ്രചരിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. ‘വിശ്രമമെടുക്കുക’ മുതലായ പ്രയോഗങ്ങള്‍ ഇങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചവയാണു്.

ഇംഗ്ലീഷ് പഠിത്തക്കാരില്‍നിന്നും സംസ്കൃതാഭിജ്ഞരില്‍നിന്നും ഭാഷയ്ക്കു സിദ്ധിച്ചിട്ടുള്ള ശ്രേയസ്സുകള്‍ അപരിച്ഛേദ്യങ്ങളാകുന്നു. ലോകപരിജ്ഞാനം, പ്രകൃതിതത്വങ്ങള്‍, ചരിത്രം, രാജ്യനീതി, അര്‍ത്ഥശാസ്ത്രം മുതലായ വിഷയങ്ങളില്‍ മലയാളത്തിലേതെങ്കിലും ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ ഉണ്ടെങ്കില്‍ അതുകളെല്ലാം ഇംഗ്ലീഷില്‍നിന്നു പകര്‍ത്തീട്ടുള്ളവയെ ഉള്ളു. സാങ്കേതികങ്ങളും ശാസ്ത്രീയങ്ങളുമായ പദങ്ങള്‍ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോഴൊക്കെയും കടം തന്നു ഭാഷയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതു് സംസ്കൃതമാണു്. ഇതിലേക്കു മലയാളം ആ രണ്ടുത്തമഭാഷകള്‍ക്കു് എന്നെന്നേക്കും കടപ്പെട്ടിരിക്കുമെന്നതിലേക്കു യാതൊരു സംശയവുമില്ല. എന്നാല്‍ ഇത്രത്തോളം ഉപകാരികളെങ്കിലും സംസ്കൃതാഭിജ്ഞന്മാരും ബി. ഏ. കാരുമായ മലയാളികള്‍ പണ്ടുപണ്ടേ ഏര്‍പ്പെട്ടിട്ടുള്ള വാചകശൈലികളില്‍ വേണ്ടുംവണ്ണം ശ്രദ്ധവയ്ക്കായ്കയാല്‍, മനഃപൂര്‍വ്വമായിട്ടല്ലെങ്കിലും, തങ്ങളുടെ മാതൃഭാഷയ്ക്കു ശുദ്ധിക്കുറവിനും ഇടവരുത്താറുണ്ടു്.

ഇതു് അവരുടെ തെറ്റെന്നും പറവാന്‍ പാടില്ല; തെറ്റുണ്ടെങ്കില്‍ അതു വിദ്യാഭ്യാസനസമ്പ്രദായത്തിനാകുന്നു. ഉയര്‍ന്നതരം വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മലയാളം മതിയാകയില്ല; സംസ്കൃതമോ ഇംഗ്ലീഷോ വേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. സംസ്കൃതം അഭ്യസിക്കാന്‍ പോകുന്നവര്‍ നിലത്തെഴുത്തു വശമായിക്കഴിഞ്ഞാലുടന്‍ കൂട്ടിവായിക്കാന്‍ പഠിക്കുന്നതുപോലും അമരകോശം വായിച്ചിട്ടാണു്. നിലത്തെഴുത്തുകൂടിയും മന്ത്രശാസ്ത്രപ്രസിദ്ധമായ 51 അക്ഷരമാണു് പഠിപ്പിക്കുന്നതു്; മലയാള അക്ഷരങ്ങള്‍ക്കു പ്രാധാന്യമില്ല. നിലത്തെഴുത്തു്, കണക്കു് (എണ്‍ചുവടി), വാക്യം, അമരകോശം, സിദ്ധരൂപം, ശ്രീരാമോദന്തം, രഘുവംശം എന്നാണു് പഴയ ആശാന്മാരുടെ കരിക്യുലം. മലയാളം മാതൃഭാഷ; അതു സംസാരിക്കാന്‍ വശമില്ലേ; അതിലധികം വല്ലതും വേണമെങ്കില്‍ തനിയെ വായിച്ചുകൊള്ളണം ; സംസ്കൃതമല്ലേ പഠിക്കാന്‍ പോകുന്നതു്; പിന്നെ മലയാളം വേറെ പഠിക്കണോ – എന്നാണു് ആശാന്മാരുടെ നില.സംസ്കൃതവാചകരീതികളേയും ശൈലികളേയും ഭാഷപ്പെടുത്തുന്നതിനു ബാലപ്രബോധം എന്നൊരു പുസ്തകത്തില്‍ പല ചിട്ടകളും കൊടുത്തിട്ടുണ്ടു്. ഇപ്പുസ്തകത്തില്‍ സംസ്കൃതരീതിക്കു് യോജിക്കാന്‍ വേണ്ട ഭാഷയുടെ ശൈലികളെ പലേടത്തും ദുഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

സംസ്കൃതശൈലി

സൂര്യന്‍ കര്‍ക്കടകേ നില്‍ക്കും വിഷയത്തുങ്കല്‍

ഭയംകൊണ്ടുള്ളതുമതി

അവനായിക്കൊണ്ടു കൊടുത്തു

ഇതു സത്യമായി ഭവിക്കുന്നു

അതു ഹേതുവായിട്ടു്

മലയാളശൈലി

നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ നില്‍ക്കവേ

ഭയം വേണ്ട

അവന്നു കൊടുത്തു

ഇതു സത്യമാകുന്നു

അതിനാല്‍, അതുകൊണ്ടു്.

ഈ വക കൃത്രിമശൈലികള്‍ നിത്യമുപയോഗിക്കയും, മലയാളകൃതികള്‍ വായിക്കാതിരിക്കയും ചെയ്യുമ്പോള്‍ ബാലന്മാര്‍ക്കു് ശരിയായ മലയാളവാചകരീതി കണ്ടുപഠിക്കുന്നതിനു സൌകര്യമില്ലാതെ പോകുന്നു. ബാല്യവയസ്സില്‍ത്തന്നെ പഠിച്ചു ശീലിച്ച സംസ്കൃതരീതികളുടെ നേരെ അവര്‍ക്കു് അനാശാസ്യമായ ഒരു പക്ഷപാതം ജനിക്കയും അതില്‍നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി സ്വഭാഷയില്‍ കാണുന്ന മട്ടുകള്‍ തെറ്റുകളാണെന്നു് തോന്നിത്തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.ഇംഗ്ലീഷ് പഠിക്കാന്‍ പോകുന്ന കുട്ടികളുടെ സ്ഥിതി ഇതിലല്പം ഭേദമാണു്; എന്നാല്‍ അവരും മലയാളത്തില്‍ വ്യുല്‍‌പത്തി ഉറയ്ക്കും‌മുമ്പുതന്നെ ഇതരഭാഷാപരിശീലനം ആരംഭിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യങ്ങള്‍ക്കു് അന്വയാര്‍ത്ഥം ചൊല്ലുന്നതിനുള്ള ക്രമങ്ങളെപ്പറ്റി ബാലപ്രബോധനത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തില്‍ സര്‍വ്വസമ്മതമായ ഒരു പുസ്തകം ഇല്ലാത്തതിനാല്‍ പലരും പലവിധത്തിലാണു് തര്‍ജ്ജമ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നതു് എന്നേ ഉള്ളു വിശേഷം. താഴെ കാണിക്കുന്ന ഉദാഹരണങ്ങള്‍ നോക്കുക:

ഞാന്‍ അവനില്‍ നിന്നു പുസ്തകം കടം വാങ്ങുകയില്ല. എന്തു കൊണ്ടെന്നാല്‍ അവനെ ഞാന്‍ പ്രിയപ്പെടുന്നില്ല.

അവനോടു് എനിക്കു രസമില്ലാത്തതിനാല്‍ ഞാന്‍ അവനോടു (അവന്റെ അടുക്കല്‍ നിന്നു) പുസ്തകം കടം വാങ്ങുകയില്ല. അവനോടു് എനിക്കു രസമില്ല.

ഇതു ശാസ്ത്രീയമായിട്ടു ശരിയല്ല.
ഇതു ശാസ്ത്രപ്രകാരം ശരിയല്ല.

അവന്റെ മേല്‍നോട്ടത്തിന്‍ കീഴില്‍.
അവന്റെ മേല്‍നോട്ടത്തില്‍.

അവന്‍ അവന്റെ വിരല്‍ മുറിച്ചു.
അവന്റെ വിരല്‍ മുറിഞ്ഞു.

ഇംഗ്ലീഷ് വിദേശഭാഷയാകയാല്‍ പരീക്ഷയ്ക്കു പഠിക്കുന്നവര്‍ സ്വദേശഭാഷകള്‍കൂടി അഭ്യസിക്കണമെന്നു വിദ്യാമന്ദിരാധികാരികള്‍ ഏര്‍പ്പടുചെയ്തിട്ടുള്ളതു് ഈവക ദോഷങ്ങളെക്കൂടി പരിഹരിപ്പാനാകുന്നു. എന്നാല്‍ അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം പഠിക്കുന്നവരുടേയും പഠിപ്പിക്കുന്നവരുടേയും ഉദാസീനതയാല്‍ വേണ്ടുംവണ്ണം ഫലിച്ചുകാണാത്തതില്‍ വ്യസനിക്കയേ നിര്‍വ്വാഹമുള്ളു. നേരേ മറിച്ചു് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ മാതൃഭാഷകളുടെ ശൈലികളേയും വാചകഭംഗികളേയും സംസ്കൃതം, ഇംഗ്ലീഷ് മുതലായ ഇതരഭാഷകളില്‍ പ്രയോഗിക്കുന്നതും ഒട്ടുമപൂര്‍വ്വമല്ല. പരീക്ഷകളില്‍ ഭാഷാന്തരാനുവാദത്തിലുള്ള ഉത്തരക്കടലാസ്സുകള്‍ നോക്കിയിട്ടുള്ളവര്‍ക്കല്ലാതെ പരീക്ഷ്യന്മാര്‍ ഈ വിഷയത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന മനോധര്‍മ്മങ്ങളുടെ വൈചിത്ര്യങ്ങള്‍ കണ്ടു രസിക്കാന്‍ സംഗതി വന്നുകാണുകയില്ല. എന്നാല്‍ പരീക്ഷ്യകരില്‍ ഇങ്ങനെ ചില രസികന്മാരില്ലാതിരുന്നെങ്കില്‍ പരീക്ഷകന്നു് ഉത്തരപത്രങ്ങളെടുത്തു ചര്‍വ്വിതചര്‍വ്വണം ചെയ്യുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ദുസ്സഹമായ മുഷിച്ചില്‍ കളയുന്നതിനു് ഒരു നിര്‍വ്വാഹവും ഇല്ലാതെ വരുമായിരുന്നു. പ്രകൃതോപയോഗമില്ലാത്തതിനാല്‍ ഈവക തെറ്റുകളെ ഉദാഹരിക്കുന്നില്ല. ഭാഷ ഏതായാലും അതുകൊണ്ടു കൈകാര്യം ചെയ്യാന്‍ പുറപ്പെടുന്നവര്‍ അതിന്റെ ശൈലികളെ, പ്രസിദ്ധങ്ങളും, സര്‍വ്വസമ്മതങ്ങളുമായ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ വായിച്ചു മനസ്സിലാക്കണം. മലയാളം നമ്മുടെ മാതൃഭാഷയല്ലേ? അതിനു് എന്തിനു ഗുരുമുഖാഭ്യാസം? വ്യാകരണവും മറ്റും അതില്‍ ഇന്നലെ ഉണ്ടായതല്ലേ? നമ്മുടെ പൂര്‍വ്വികന്മാരെല്ലാം വ്യാകരണം പഠിച്ചിട്ടാണോ നല്ല മലയാളം എഴുതിക്കൊണ്ടിരുന്നതു്? സംസ്കൃതവാക്കുകളുടെ അര്‍ത്ഥം നോക്കാന്‍ ഒരു അകാരാദിനിഘണ്ടു ഉണ്ടായാല്‍ മലയാളം പഠിക്കാനെന്നല്ല, പഠിപ്പിക്കാന്‍ കൂടി ഒരു പ്രയാസവുമില്ല. ഇംഗ്ലീഷില്‍ പരീക്ഷകള്‍ ജയിച്ചാല്‍ ലോകപരിജ്ഞാനവും ധാരാളമായി; പിന്നെ മലയാളത്തില്‍ എന്താണു് അറിയാനുള്ളതു്? ഈ മാതിരി വിചാരിക്കയും യുക്തി പറകയും ചെയ്യുന്നവര്‍ ധാരാളം കാണും. അവര്‍ക്കുവേണ്ടിയാണു് ഈ പ്രകൃതം ഇവിടെ സ്വല്പം വിസ്തരിച്ചതു്. അവര്‍ ഒരു സംഗതി ആലോചിക്കേണ്ടതാകുന്നു. പണ്ടുള്ളവര്‍ ഊണുകഴിഞ്ഞു സ്വസ്ഥമായിരിക്കുമ്പോള്‍ വായിച്ചു രസിക്കാനും, ഭക്തന്മാര്‍ക്കു പാരായണം ചെയ്യാനും ജ്യോതിഷം വൈദ്യം മുതലായ നിത്യോപയുക്തശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ക്രിയാക്രമങ്ങളെ ഉരുവിട്ടു പഠിപ്പാനുംവേണ്ടി ചില പദ്യകൃതികളെ എഴുതീട്ടുള്ളതല്ലാതെ ഭാഷയ്ക്കു് എന്തു ഗുണമാണു ചെയ്തിട്ടുള്ളതു്? അന്നു് അത്രയ്ക്കേ ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഇന്നു് ഇംഗ്ലീഷുകാര്‍ അവരുടെ ഭാഷയ്ക്കുതന്നെയാണു് നാട്ടുകാരുടെ വിദ്യഭ്യസനത്തില്‍ പ്രാധാന്യം കൊടുത്തതെങ്കിലും എല്ലാ പാഠശാലകളിലും നാട്ടുഭാഷകളെക്കൂടി ഉപഭാഷാസ്ഥാനത്തിലെടുത്തു് അതുകളെക്കൂടി പോഷിപ്പിക്കുന്നതിനു് ഏര്‍പ്പാടുചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇക്കാലത്തെ കലാശാലകളില്‍ നാട്ടുഭാഷകള്‍ക്കു് ഇംഗ്ലീഷിന്റെ സഖീസ്ഥാനമാണു് കൊടുത്തിരിക്കുന്നതു്. ഈ ഉന്നതപദവി വഹിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം അതിനെ അര്‍ഹിക്കുന്നതിനു വേണ്ടുന്ന വ്യാകരണാദി പരിവാരങ്ങളെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാം? പണ്ടു് കുലസ്ത്രീയെപ്പോലെ അന്തര്‍ഗൃഹത്തില്‍ അടച്ചിരുന്ന കേരളഭാഷയ്ക്കു് ഇന്നു വേശ്യയെപ്പോലെ അരങ്ങത്തിറങ്ങി മഹാജനസമക്ഷം നൃത്തം ചെയ്യേണ്ടിയിരിക്കുന്നു; വെളിയിലിറങ്ങുമ്പോള്‍ വേഷങ്ങളും വേണം. പൂര്‍വ്വകാലങ്ങളില്‍ മരുന്നിനുപോലും ഒന്നോ രണ്ടോ ഗദ്യകൃതികള്‍ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ എന്നു സംശയം; ഇക്കാലത്തു ദിവസം തോറും വര്‍ത്തമാനപ്പത്രങ്ങളായും മാസികകളായും ഗദ്യപ്രബന്ധങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പ്രചാരം കൂടുമ്പോഴാണു് നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ക്കും ആവശ്യം. വ്യാകരണമെന്നാല്‍ എന്തൊക്കെയോ ചില ദുര്‍ഘടങ്ങളായ നിബന്ധനകള്‍ കെട്ടിച്ചമച്ചുവെച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ഗ്രന്ഥമാണു്; ആ ശല്യത്തിലുള്‍പ്പെടാതെ കഴിക്കണം എന്നു ചിലര്‍ ഭ്രമിക്കാറുണ്ടു്. ഇതിനുള്ള അടിസ്ഥാനം എന്തെന്നു മനസ്സിലാകുന്നില്ല. ഒരു ഭാഷയിലെ രൂപസിദ്ധിക്രമങ്ങളേയും, അന്വയനിയമങ്ങളേയും, ശബ്ദവ്യുല്‍‌പ്പത്തിയേയും ആ ഭാഷയിലെ പ്രാമാണികഗ്രന്ഥകാരന്മാരുടേയും അതു സംസാരിക്കുന്ന മഹാജങ്ങളുടേയും പ്രയോഗങ്ങള്‍കൊണ്ടു തിട്ടപ്പെടുത്തി അതുകളെ ലഘുവായി ഗ്രഹിക്കത്തക്കവിധം ക്രമപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുക മാത്രമേ വ്യാകരണം ചെയ്യുന്നുള്ളു. കവിയെപ്പോലെ വൈയാകരണന്‍ സ്വകപോളകല്പിതമായി വല്ലതും സൃഷ്ടിച്ചാല്‍ ആരും വകവെയ്ക്കുകയില്ല. വ്യാകരണത്തിലെ പ്രതിപാദ്യവിഷയമായി മേല്പറഞ്ഞ മൂന്നെണ്ണങ്ങളില്‍ രൂപസിദ്ധി എന്നതുമാത്രം മലയാളികള്‍ക്കു് അധികം ഉപയോഗപ്പെടുകയില്ല. സംസ്കൃതാദിഭാഷകളിലെപ്പോലെ മലയാളത്തില്‍ രൂപസിദ്ധിക്കു വലിയ കുഴപ്പങ്ങളില്ലാത്തതിനാലാണു് ഈ സൌകര്യം കിട്ടിയതു്. എന്നാല്‍, ‘വക്കീല്‍’ എന്ന പദത്തിന്റെ ബഹുവചനം ഏതുവിധം വേണമെന്നറിയാതെ ‘വക്കീല്‍മാര്‍’ എന്നു ചില മലയാളികള്‍ തന്നെ പ്രയോഗിച്ചു കണ്ടിട്ടുള്ളതു നോക്കുമ്പോള്‍ രൂപസിദ്ധിനിയമങ്ങളിലും ചിലതു വ്യാകരണത്തില്‍നിന്നുതന്നെ ഗ്രഹിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നു പറയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. പഴയകാലത്തെ ഗ്രന്ഥകാരന്മാര്‍ വ്യാകരണാദിശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സഹായം കൂടാതെ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ ചമച്ചില്ലയോ എന്ന ചോദ്യത്തിനു പഴയകാലത്തെ സ്ത്രീകള്‍ സൂതികര്‍മ്മിണികളുടെ സഹായം കൂടാതെ പ്രസവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നില്ലയോ എന്നു പ്രതിബന്ദ്യാ ഉത്തരം പറവാനേ വക കാണുന്നുള്ളു.

ഇനി മലയാളത്തിലെ ശൈലികള്‍ മറ്റു ഭാഷകള്‍ പ്രധാനമായി അഭ്യസിക്കുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ പ്രത്യേകിച്ചും ദൃഷ്ടിവയ്ക്കേണ്ടുന്ന ചില എണ്ണങ്ങളെ എടുത്തു ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാം.

ബഹുവചനം: അലിംഗബഹുവചനം, സലിംഗബഹുവചനം എന്നുള്ള വിഭാഗം മലയാളത്തിനു് പ്രത്യേകിച്ചുള്ളതാണു്. പുരുഷന്മാര്‍ മാത്രം ചേര്‍ന്നുള്ള ബഹുത്വത്തിനു് ‘നിപുണന്മാര്‍’ എന്നും സ്ത്രീകള്‍ മാത്രമായാല്‍ ‘നിപുണമാര്‍’ എന്നും സലിംഗബഹുവചനം; രണ്ടും കലര്‍ന്നാല്‍ ‘നിപുണര്‍’ എന്നു് അലിംഗബഹുവചനം. ജാതി അടച്ചു പറയുന്ന ശബ്ദങ്ങളില്‍ അലിംഗബഹുവചനമല്ലാതെ മറ്റതുപയോഗിക്കരുതു്; ‘മനുസ്യര്‍’ ‘ബ്രാഹ്മണര്‍’ എന്നു പറയേണ്ടുന്നതിനുപകരം ‘മനുഷ്യന്മാര്‍’ ‘ബ്രാഹ്മണന്മാര്‍’ എന്നു പ്രയോഗിച്ചാല്‍ അതു തെറ്റു തന്നെ. അതിനാല്‍ “സോമവംശരാജാക്കന്മാരില്‍ അനേകം പ്രബലന്മാരായ ക്ഷത്രിയന്മാര്‍ തങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനമായി വെച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്നു പ്രസിദ്ധമായ രാജധാനിയാണു് ഇപ്പോഴത്തെ ഡല്‍ഹി” എന്നു് “ഡല്‍ഹി ഡര്‍ബാര്‍” എന്ന പുസ്തകത്തിലെ പ്രയോഗത്തിനു് അഭംഗി തോന്നുന്നു. ക്ഷത്രിയസ്ത്രീകള്‍ അവിടെ രാജ്യം വാണിട്ടില്ലെന്നു ചരിത്രംകൊണ്ടു തീര്‍ച്ചപ്പെടുന്നതായാലും ‘പ്രബലരായ ക്ഷത്രിയര്‍’ എന്നാക്കുന്നതാണു് ഭാഷയുടെ ഗതിക്കു് ഉചിതം. ജാതിവാചകപദങ്ങളെ വേര്‍തിരിച്ചു പുല്ലിംഗബഹുവചനാന്തമാക്കിയാല്‍ അനാദരത്തിന്റെ പ്രതീതി ഉണ്ടാകും. കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ക്കു വ്യാകരണം നോക്കുക. ഇതുപോലെതന്നെ മേലിലും വ്യാകരണത്തില്‍ വിസ്തരിച്ചിട്ടുള്ള ഭാഗങ്ങളെ ഇവിടെ സംക്ഷേപിക്കുന്നതേ ഉള്ളു.

സംഖ്യാവിശേഷണംകൊണ്ടു് എണ്ണമിത്ര എന്നു ക്ലപ്തപ്പെടുത്തുന്നിടത്തു നപുംസകനാമങ്ങള്‍ക്കു് ബഹുവചനം വേണ്ട. പത്തു രൂപ, നാലു കാശു്, എട്ടു കുതിര ഇത്യാദി.

നപുംസകനാമങ്ങളില്‍, വിശേഷിച്ചും ജീവനില്ലാത്ത വസ്തുക്കളെ കുറിക്കുന്നവയില്‍, ‘എ’ എന്ന കര്‍മ്മവിഭക്തി (പ്രതിഗ്രാഹിക) പ്രയോഗിക്കേണ്ട. വെള്ളം കുടിച്ചു, പുസ്തകം വായിച്ചു, വാക്കുകള്‍ കേട്ടു എന്നാണു് മലയാളത്തിന്റെ ശൈലി. ‘വെള്ളത്തെ കുടിച്ചു’ എന്നു വ്യാകരണപ്രകാരം ശരിയായി വിഭക്തി ചേര്‍ത്തു പ്രയോഗിച്ചാല്‍ മലയാളിയുടെ കാതിനു രുചിക്കയില്ല. വ്യാകരണഭ്രമം സംസ്കൃതക്കാര്‍ക്കാകയാല്‍ അവരുടെ ഇടയിലാണു് ഈ വക പ്രയോഗങ്ങള്‍ക്കു് നടപ്പധികം. എന്നാല്‍ അവര്‍ ഒരു സംഗതി ആലോചിക്കേണ്ടതാകുന്നു: അവരുടെ സര്‍വ്വോത്തമമായ സംസ്കൃതത്തില്‍ത്തന്നെയും ഇതല്ലേ നടപ്പു്? പ്രഥമയ്ക്കും ദ്വിതീയയ്ക്കും ഏതു നാമത്തിനാണു് രൂപഭേദമുള്ളതു്? നപുംസകപ്രഥമാദ്വിതീയകളില്‍ ഏകവചനത്തിനു ലോപവും, ദ്വിബഹുവചനങ്ങള്‍ക്കു് ഒരേ പ്രത്യയവും വിധിച്ച സ്ഥിതിക്കു് രൂപഭേദത്തിനു മാര്‍ഗ്ഗമേ ഇല്ല. അതുപോലെതന്നെ ഭാഷയിലും നപുംസകദ്വിതീയയ്ക്കു ലോപമുണ്ടെന്നു് അവര്‍ ധരിച്ചാല്‍ മതി. ഭാഷയില്‍ കര്‍ത്താവും കര്‍മ്മവും നപുംസകമാകുന്നിടത്തും മറ്റും സന്ദേഹനിവാരണത്തിനുവേണ്ടി കര്‍മ്മവിഭക്തി പ്രയോഗിക്കാം; സംസ്കൃതത്തില്‍ അതിനുപോലും നിര്‍വ്വാഹമില്ലാത്തതിനാല്‍ പ്രകൃതവിഷയത്തില്‍ സംസ്കൃതശൈലിയേക്കാള്‍ ഭാഷാശൈലിക്കാണു് അധികം യുക്തിയും സൌകര്യവും. സസ്കൃതത്തില്‍ – ‘കുത ആഗച്ഛസി’ എന്നിടത്തോളംകൊണ്ടു് അര്‍ത്ഥം പൂര്‍ത്തിയായിയിരിക്കെ ത്വം എന്നു് അര്‍ത്ഥസിദ്ധകര്‍ത്താവിനെ എടുത്തുപറഞ്ഞു. ‘ത്വം കുത ആഗച്ഛസി’ എന്നു ചോദ്യം ചെയ്താല്‍ വക്താവിനു ബോദ്ധവ്യന്റെ നേരെ കോപമോ അനാദരമോ എന്തൊക്കെയോ ഒരു അസ്വരസം തോന്നും‌പോലെ, ഭാഷയിലും നപുംസകത്തില്‍ അര്‍ത്ഥസിദ്ധമായ കര്‍മ്മവിഭക്തി ചേര്‍ത്തു പുസ്തകത്തെ വായിച്ചു എന്നുപറഞ്ഞാല്‍ പുസ്തകം വായനയ്ക്കു് അടിപെടാതെ എതിര്‍ത്തുനിന്നു എന്നോ മറ്റോ ഒരു വല്ലായ്മ തോന്നും. സ്പഷ്ടതയ്ക്കു കുറവു വരാം എന്നു ശങ്കയുള്ളിടത്തു കര്‍മ്മവിഭക്തി പ്രയോഗിക്കുകതന്നെ വേണം.

ക്രിയാപദവും കര്‍മ്മപദവും തനി മലയാളമായി വരുന്നിടത്തു കര്‍മ്മവിഭക്തി ഒരിക്കലും പ്രയോഗിക്കരുതു്; അതുകളിലൊന്നെങ്കിലും സംസ്കൃതമായിരുന്നാല്‍ കര്‍മ്മവിഭക്തി പ്രയോഗത്താലുള്ള അസ്വാരസ്യം അത്ര ശോഭിക്കയില്ല. താഴെ കാണിച്ചിട്ടുള്ള ഉദാഹരണങ്ങള്‍ നോക്കുക.

ബാലന്മാര്‍ രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു് കാലും മുഖവും കഴുകി പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ ചെയ്തു പാഠങ്ങള്‍ വായിക്കണം. സമയമായാല്‍ കുളിയും ഊണും കഴിച്ചു പള്ളിക്കൂടത്തില്‍ പോകണം. അവിടെ വാദ്ധ്യാര്‍ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ചു കേട്ടിട്ടു് ഓര്‍മ്മിക്കണം. വെറുതെ നേരം കളയരുതു്, കള്ളം ഒരിക്കലും പറയരുതു്. കൃത്യങ്ങളില്‍ ശ്രദ്ധ വയ്ക്കണം. ദുര്‍വിചാരങ്ങള്‍ ഉള്ളില്‍ കരുതരുതു്. പഠിച്ച പാഠം മറക്കരുതു്. തങ്ങളുടെ വേല ശരിയായി നടത്തണം.

ബാലന്മാര്‍ രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു പാദങ്ങളേയും മുഖത്തേയും പ്രക്ഷാളനം ചെയ്തു പാഠങ്ങളെ പഠിക്കണം. സമയമായാല്‍ സ്നാനത്തേയും ആഹാരത്തേയും നിവര്‍ത്തനം ചെയ്തു പള്ളിക്കൂടത്തില്‍ പോകണം. അവിടെ വാദ്ധ്യാര്‍ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന ഉപദേശങ്ങളെ ശ്രദ്ധിച്ചു ശ്രവിച്ചു ധരിക്കണം. വൃഥാ കാലത്തെ നൈക്കരുതു്. വ്യാജത്തെ ഒരിക്കലും ഉച്ചരിക്കരുതു്. കൃത്യങ്ങളില്‍ ശ്രദ്ധയെ സ്ഥിരീകരിക്കണം. ദുര്‍വിചാരങ്ങളെ മനസ്സില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കരുതു്. പഠിച്ച പാഠത്തെ വിസ്മരിക്കരുതു്. തങ്ങളുടെ കൃത്യങ്ങളെ ശരിയായി അനുഷ്ഠിക്കണം. കുറിച്ചു്, പറ്റി, കാള്‍, പോലെ മുതലായ ചില ഗതികള്‍ക്കു മുമ്പു് കര്‍മ്മവിഭക്തി പ്രയോഗിക്കാതെ വിട്ടുകൂടാ എന്നും മറ്റും ഉള്ള നിയമങ്ങള്‍ പരിചയംകൊണ്ടറിയേണ്ടവയാകുന്നു.

കര്‍മ്മണിപ്രയോഗം വൈചിത്ര്യത്തിനും സന്ദേഹനിവാരണത്തിനും വേണ്ടി മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ. ‘ഈശ്വരന്‍ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം സഹിക്കയേ ഉള്ളു’ എന്നു പറയാതെ ‘ഈശ്വരനാല്‍ ചെയ്യപ്പെടുന്നതെല്ലാം സഹിക്കപ്പെടുകയേ ഉള്ളു’ എന്നു പ്രയോഗിച്ചാല്‍ അതു മലയാളമല്ലെന്നുതന്നെ പറയേണ്ടിവരും. സംസ്കൃതത്തിലായാല്‍ ഈ മാതിരി സ്ഥലങ്ങളില്‍ ‘ഈശ്വരേണ ക്രിയമാണം സര്‍വ്വം സോഢവ്യമേവ’ എന്നു കര്‍മ്മണിപ്രയോഗമാണു നടപ്പു്. ഇതിനു കാരണമുണ്ടു് – സംസ്കൃതത്തിലും ഇംഗ്ലീഷിലും ഇങ്ങനെയുള്ള ഉദാഹരണങ്ങളില്‍ കര്‍മ്മണിപ്രയോഗം സ്വീകരിക്കാത്തപക്ഷം ‘ഈശ്വരോ യല്‍ കരോതി തല്‍’ What God does എന്ന മട്ടില്‍ ഒരു വിശേഷണവാക്യം പ്രയോഗിക്കയേ നിര്‍വ്വാഹമുള്ളു. ഈവിധം വിശേഷണവാക്യം ചേര്‍ക്കുന്നതു ശൈഥില്യകാരണവുമാണു്. ഭാഷയിലാകട്ടെ, പേരെച്ചരൂപത്തിനു കര്‍ത്തരിയും കര്‍മ്മണിയും ഒന്നുപോലെ പ്രയോഗമാകാവുന്നതിനാല്‍ വളരെ സൌകര്യമുണ്ടു്. സുഗമമായ നേര്‍വഴി ഇരിക്കേ ഗതികെട്ടവരുടെ പിന്നാലേ പോയി നാമെന്തിനു് ‘കാളിദാസനാല്‍ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടതു്’ എന്നും മറ്റും വളച്ചുകെട്ടുന്നു? കര്‍മ്മണിപ്രയോഗത്തിനു പ്രൌഢത കൂടുമെന്നു ഭ്രമിച്ചു് ചിലര്‍ അതിന്റെ എണ്ണം കഴിയുന്നതും വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാറുണ്ടു്. ഈയിടെ ഒരു സഭായോഗത്തില്‍ ഒരു പ്രസംഗകര്‍ത്താവു ‘പെടുക’ കൊണ്ടു് തന്റെ പ്രസംഗത്തിനു പ്രൌഢി വരുത്താനുള്ള സംരംഭത്തില്‍ ‘ഇതിനാല്‍ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ട ദോഷങ്ങള്‍’ ‘വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെ സര്‍വ്വോത്തമമായി വിചാരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു’ എന്ന മട്ടില്‍ക്കൂടി ലക്ഷ്യമില്ലാതെ കോലാഹലം ചെയ്യുന്നതു് ഈ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിനു കേള്‍ക്കാന്‍ ഇടയായിട്ടുണ്ടു്.

കര്‍മ്മവിഭക്തിപ്രയോഗത്തെപ്പറ്റി പറഞ്ഞതുപോലെ കര്‍മ്മണിപ്രയോഗവും ശുദ്ധദ്രാവിഡങ്ങളായ ക്രിയാപദങ്ങളില്‍ ആണു് അധികം വര്‍ജ്ജിക്കേണ്ടതു്. ‘കാളിദാസന്‍ ഉണ്ടാക്കിയതും മല്ലിനാഥന്‍ വ്യാഖ്യാനിച്ചതും നിര്‍ണ്ണയസാഗരം അച്ചുക്കൂടത്തില്‍ അച്ചടിച്ചതുമായ മേഘസന്ദേശം ഈയാണ്ടു ബി. എ. പരീക്ഷയ്ക്കു ടെക്സ്റ്റുവെച്ചിരിക്കുന്നു’ എന്നതിനു പകരം ‘കാളിദാസനാല്‍ നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടതും മല്ലിനാഥനാല്‍ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടതും നിര്‍ണ്ണയസാഗരമുദ്രാലയത്തില്‍ മുദ്രണം ചെയ്യപ്പെട്ടതും ആയ മേഘസന്ദേശം ഈയാണ്ടു ബി. എ. പരീക്ഷയ്ക്കു ടെക്സ്റ്റായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു’ എന്നു പ്രയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ടു് വലിയ അഭംഗിയില്ല.

സംബന്ധനിര്‍വ്വചനം: സ്വസ്വാമിഭാവം, പിതൃപുത്രഭാവം, ഗുരുശിഷ്യഭാവം മുതലായ സംബന്ധങ്ങള്‍ പ്രത്യേകിച്ചു ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാത്തപക്ഷം, കര്‍ത്താവിനെ പരാമര്‍ശിച്ചുകൊള്ളും. ‘രാമന്‍ എവിടെ’ എന്നു ചോദിച്ചാല്‍ ‘വീട്ടിലേക്കു പോയി’ എന്നു മതി ഉത്തരം; വല്ലവന്റേയും വീട്ടിലേക്കു പോയതായി ഒരു മലയാളിയും സംശയിക്കയില്ല. ‘മാതാപിതാക്കന്മാരേയും ഗുരുനാഥന്മാരേയും വണങ്ങിയിട്ടു കാവ്യം ചമയ്ക്കുന്നോന്‍ എന്നല്ലാതെ ‘എന്റെ മാതാപിതാക്കന്മാര്‍’ ഇത്യാദി ഏതു കവിയെങ്കിലും പരിച്ഛേദിച്ചു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ? ഇന്നാരുടെ എന്നു കുറിപ്പെടുത്താതിരുന്നാല്‍ കര്‍ത്താവിന്റെ എന്നു് അര്‍ത്ഥംകൊണ്ടു സിദ്ധിക്കുന്ന സ്ഥിതിക്കു് അവന്റെ എന്നോ അവളുടെ എന്നോ പ്രയോഗിക്കുന്നതു തെറ്റുതന്നെയെന്നു പറയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. പരിച്ഛേദിക്കണമെങ്കിലും ‘തന്റെ’ എന്നു് ആത്മവാചിയായ സര്‍വ്വനാമത്തെ വേണം ഉപയോഗിപ്പാന്‍. അര്‍ത്ഥവിശേഷം സ്ഫുരിക്കുന്നതിലേക്കു് ‘അവന്റെ’ ‘അവളുടെ’ ഇത്യാദി ചേര്‍ക്കുകയും ആകാം. ‘രാമന്‍ അവന്റെ വീട്ടിലേക്കു പോയി’ എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ അവന്‍ മറ്റൊരിടത്തായിരുന്നു പോകേണ്ടതു് എന്നുകൂടി സ്ഫുരിക്കും. ഇതു് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ പലപ്പോഴും ചെയ്യുന്ന ഒരു ശൈലീഭംഗമാണു്. ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയുടെ ശൈലിയില്‍ സംബന്ധവാചകങ്ങളെ സര്‍വ്വത്ര ആവര്‍ത്തിക്കണം എന്നുണ്ടു്. ആവര്‍ത്തിക്കാഞ്ഞാല്‍ ഇംഗ്ലീഷിനു് എത്ര അസ്വാരസ്യമുണ്ടോ അത്രയും, ഭാഷയില്‍ ആവര്‍ത്തിച്ചാലും ഉണ്ടെന്നു് അവര്‍ ധരിക്കണം.

ലിംഗവചനപ്പൊരുത്തം: മധുരകളായ വാക്കുകളെക്കൊണ്ടു സരസകളായ കഥകളെ ചമച്ചിരുന്നവരെല്ലാം മധുരങ്ങളായ വാക്കുകള്‍കൊണ്ടു സരസങ്ങളായ കഥകള്‍ ചമയ്ക്കുന്നതിനു വിരോധമില്ലെന്നു സമ്മതിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിതിക്കു് സംസ്കൃതത്തിലെ കൃത്രിമമായ ലിംഗവ്യവസ്ഥയ്ക്കു മേലാല്‍ ഭാഷയില്‍ പ്രചാരമുണ്ടാകാന്‍ ഇടയില്ല. നാമത്തിനും വിശേഷണത്തിനും ഭേദകത്തിനും തമ്മില്‍ വചനപ്പൊരുത്തവും അത്യാവശ്യമാണോ എന്നാണു് ഇനിയത്തെത്തര്‍ക്കം. ‘മധുരമായ വാക്കുകള്‍’ എന്നായാലും പോരയോ, ‘മധുരങ്ങളായ’ എന്നു ബഹുവചനം കൂടിയേ തീരുവോ? വചനപ്പൊരുത്തം ഉപേക്ഷിച്ചുകൂടെന്നു് വൈയാകരണന്‍ ശഠിക്കയാണെങ്കില്‍, ‘പാകമാവുക’ ‘കാലമാവുക’ മുതലായതുപോലെ ‘മധുരമാവുക’ എന്നു ക്രിയാസമാസമാണെന്നും, അതിന്റെ പേരെച്ചരൂപമാണു് ‘മധുരമായ’ എന്നതെന്നും സമാധാനം പറഞ്ഞുനില്‍ക്കാം. ‘സരസവും മധുരവുമായ’ എന്ന മട്ടില്‍ അനേകവിശേഷണങ്ങളുള്ളിടത്തു സമാസം സാധിക്കുകയില്ലല്ലോ എന്നു് അതിനുമേല്‍ ആക്ഷേപം വരുന്നതായാല്‍ മറ്റാവശ്യങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള ശിഥിലസമാസമാണിവിടെയും എന്നു വാദിച്ചുനില്‍ക്കാം. പുംസ്ത്രീലിംഗങ്ങളില്‍ വിശേഷണപ്പൊരുത്തം കൂടിയേ തീരൂ; നപുംസകലിംഗത്തിലാണു്, അത്യാവശ്യം തന്നെയോ എന്നുള്ള സംശയം. പ്രാചീനാര്യാവര്‍ത്തം മുതലായ ചില ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ നപുംസകവിശേഷണങ്ങള്‍ക്കു വചനപ്പൊരുത്തം ചെയ്യാതെ പല പ്രയോഗങ്ങളും കണ്ടപ്പോഴാണു് ഈ സംഗതിയില്‍ ഞാന്‍ വിചാരം ചെയ്യാന്‍ ആരംഭിച്ചതു്. മറ്റുള്ള വിഷയങ്ങളില്‍ മലയാളത്തിലെ ശൈലിയുടെ ഗതി നോക്കുമ്പോള്‍ ഇങ്ങനെ ഒരു വ്യത്യസ്തം കൂടി സ്വീകാര്യമല്ലെന്നു വിധിക്കാന്‍ എനിക്കു ധൈര്യം വരുന്നില്ല. രണ്ടുവിധവും പ്രയോഗിക്കാമെന്നു് വികല്പം അനുവദിക്കുന്നതു കൊള്ളാമെന്നു തോന്നുന്നു. വികല്പവും വിശേഷണവും മലയാളപദമാകയാല്‍ പൊരുത്തം വേണ്ട; സംസ്കൃതമായാല്‍ വേണം എന്നാക്കിയാല്‍ കുറേക്കൂടി നന്നു്. ഈ തീര്‍ച്ച തന്നെയാണു് നപുംസകവിശേഷണത്തിനു് ‘ബഹുവിലുമേകവചനം പോരും വ്യക്തിയിലശ്രദ്ധയാല്‍’ എന്നു കേരളപാണിനീയസൂത്രത്തിലും ചെയ്തിട്ടുള്ളതു്.

ഇന്ദ്രജിത്തിനെ വധിച്ചതു ലക്ഷ്മണനാണു്.
രാമനു യുദ്ധത്തില്‍ സഹായിച്ചതു് വാനരന്മാരാണു്.
ഇതില്‍ പല തെറ്റുകളും തിരുത്തേണ്ടതുണ്ടു്.

ഇത്യാദി ശൈലികളില്‍ ലിംഗവചനപ്പൊരുത്തം നോക്കേണ്ടതില്ല. ഇതുകള്‍ക്കു വ്യാകരണപ്രകാരം ഉപപത്തിയുമുണ്ടാകും.

‘ഇന്ദുലേഖയെ മാധവനു ഭാര്യയായി കിട്ടുമോ’ – ഇന്ദുലേഖ, അ. 2.

‘അവനൊരു ശിഷ്യനെ വേണം’

’ലേലത്തില്‍ പിടിച്ചതു കുതിരയെ അല്ലേ’

‘എനിക്കു് അവനെ രസിച്ചിട്ടില്ല’

‘നമ്പൂരിപ്പാടു് അകത്തു കടന്ന ഉടനേ അമ്മുവേ ആണു് കണ്ടതു്’

‘എനിക്കു് ഒരു ശിഷ്യനെ കിട്ടീട്ടുണ്ടു്.’

ഇത്യാദികളില്‍ കര്‍മ്മവിഭക്തിപ്രയോഗം വ്യാകരണവിരുദ്ധമായാലും ശൈലിപ്രകാരം സാധുവാകുന്നു.

സംസ്കൃതത്തില്‍നിന്നും ഇംഗ്ലീഷില്‍നിന്നും നാനാപ്രകാരങ്ങളായ അര്‍ത്ഥഭംഗികളും വാചകഭംഗികളും മലയാളത്തില്‍ നടപ്പാക്കാന്‍ പുറപ്പെടുന്നവരെ അധൈര്യപ്പെടുത്തണമെന്നു് ഈ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിന്നൊരിക്കലും ഒരു ദുര്‍വ്വിചാരമില്ല. മറിച്ചു് അങ്ങനെ ചെയ്താലേ നമ്മുടെ ഭാഷയ്ക്കു് എളുപ്പത്തില്‍ പുഷ്ടി ഉണ്ടാകയുള്ളു എന്നുകൂടി അഭിപ്രായമുണ്ടു്. ഓരോ ഭാഷയ്ക്കും വിലക്ഷണങ്ങളായ ചില ശൈലികള്‍ ഉള്ളതു ദുഷിച്ചുപോകാതെ സൂക്ഷിക്കേണ്ട ഭാരം ഭാഷാഭിമാനികളെച്ചേര്‍ന്നതാണെന്നു് ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കമാത്രമാണു് ഇവിടെ ചെയ്തിട്ടുള്ളതു്.

അഭ്യാസം

സംസ്കൃതമുറകള്‍ അനുസരിക്കയാലുള്ള ശൈലീഭംഗങ്ങള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്ക:

വിരഹവര്‍ണ്ണനഞങ്ങളുടെ ഭര്‍ത്തൃദാരികയും, സ്വഗൃഹത്തിനു് അടുത്തുള്ള രാജമാര്‍ഗ്ഗമുഖത്തിനു സ്വല്പനേരത്തേക്കു് അലങ്കാരഭൂതനായിരിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തെത്തന്നെ പലപ്പോഴും കണ്ടിട്ടു് വെയിലുകൊണ്ടു് വാടിയതും സുന്ദരവുമായിരിക്കുന്ന ഇളയ താമരവളയം പോലെ മനോഹരങ്ങളായിരിക്കുന്ന അവയവങ്ങളുടെ ശോഭകൊണ്ടു പ്രകാശിച്ചിരിക്കുന്ന കാമവേദനയുടെ ആധിക്യത്താല്‍ അത്യന്തം രമണീയമാണെങ്കിലും പരിജനങ്ങളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നു. കലാകേളികളില്‍ ആഭിമുഖ്യം ഇല്ലാതെയും തീര്‍ന്നിരിക്കുന്നു. താമരപ്പൂവുപോലെ മനോഹരമായിരിക്കുന്ന കൈത്തലത്തില്‍ കവിള്‍ത്തടത്തെ വെച്ചുംകൊണ്ടുതന്നെ ദിവസങ്ങളെ കഴിച്ചുകൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. അത്രതന്നെയല്ല, വിടര്‍ന്നിരിക്കുന്ന താമരപ്പൂക്കളിലെ തേനിന്റെ ഒഴുക്കുകൊണ്ടു മനോഹരമായും കുറഞ്ഞൊന്നു വികസിച്ചിരിക്കുന്ന കുന്ദമാകന്ദാദി കുസുമങ്ങളിലെ മധുകണഗണങ്ങളോടു കൂടിയതായുമിരിക്കുന്ന മദനോദ്യാനത്തിലെ ഇളം‌കാറ്റുകൊണ്ടു ക്ഷീണിക്കയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുമല്ല, ആ ദിവസം തന്റെ മഹോത്സവത്തിന്റെ ആഘോഷങ്ങളെ കാണുന്നതിനായിട്ടു് ശരീരത്തോടുകൂടിയവനായി, മദനോദ്യാനത്തിലെ അലങ്കാരഭൂതനായിരിക്കുന്ന ഭഗവാന്‍ കാമദേവനോ എന്നു തോന്നുമാറിരിക്കുന്ന ആ മാധവന്റെ പല പ്രകാരത്തിലുള്ള വിലാസങ്ങളെക്കൊണ്ടും അനുരാഗപ്രകര്‍ഷത്തെക്കൊണ്ടും ശ്ലാഘനീയമായിരിക്കുന്ന യൌവനാരംഭത്തോടുകൂട്യതും പരസ്പരദര്‍ശനം ഇല്ലാതാകുന്ന സമയത്തിങ്കല്‍ ഖേദത്തോടുകൂടിയിരിക്കുന്ന ഹൃദയത്തില്‍ പെട്ടെന്നുണ്ടായ കൌതുകത്താല്‍ പ്രകാശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായിരിക്കുന്ന ഭയംകൊണ്ടുള്ള സംഭ്രമം ഹേതുവായിട്ടു് മന്ദങ്ങളായിരിക്കുന്ന അവയവങ്ങളിലെ വിയര്‍പ്പു്, രോമാഞ്ചം, വിറയല്‍ എന്നിവകളാല്‍ ആനന്ദിക്കപ്പെട്ടവരായിരിക്കുന്ന സഖീജനങ്ങളോടുകൂടിയതുമായിരിക്കുന്ന അന്യോന്യദര്‍ശനസുഖത്തെ എപ്പോള്‍ പ്രാപിച്ചുവോ അപ്പോള്‍ മുതല്‍ ഏറ്റവും ദുസ്സഹമായിരിക്കുന്ന ആയാസത്തോടുകൂടിയതും വര്‍ദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നതും വലിയതും ഭയങ്കരവുമായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥാപരിണാമത്തെ അനുഭവിക്കുന്നവളായിട്ടു്, ക്ഷണനേരം കൊണ്ടു പൂര്‍ണ്ണചന്ദ്രോദയത്തില്‍ ഇളം താമരയെന്നപോലെ വാടുകയും ചെയ്യുന്നു. എങ്കിലും, ഇളകിക്കൊണ്ടിരുന്ന ചുണ്ടുകളെക്കൊണ്ടു ശോഭിക്കുന്നവയും മുത്തുമണികള്‍ പോലെ ഇരിക്കുന്നവയുമായിരിക്കുന്ന പല്ലുകളുടെ ശോഭകൊണ്ടു് ഏറ്റവും ശോഭിച്ചിരിക്കുന്നതും, നിബിഡമായി പ്രകാശിച്ചിരിക്കുന്ന രോമാഞ്ചത്തോടുകൂടിയിരിക്കുന്ന കവിള്‍ത്തടങ്ങളില്‍ ഇളകൊക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആനന്ദാശ്രുകണങ്ങളോടുകൂടിയതും കുറഞ്ഞൊന്നു ഭേദഗതിയോടുകൂടിയവയും ഊര്‍ദ്ധ്വഭാഗത്തേക്കായിരിക്കുന്നവയും മിനുങ്ങിയവയും അടഞ്ഞതുപോലിരിക്കുന്നവയും കരിംകൂവളപ്പൂ പോലെ ഭംഗിയുള്ളവയുമായിരിക്കുന്ന കണ്ണുകളോടു കൂടിയതും, ഇടവിടാതെ പൊടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വിയര്‍പ്പുതുള്ളികളെക്കൊണ്ടു മനോഹരവും ബാലചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഇരിക്കുന്നതുമായ നെറ്റിത്തടംകൊണ്ടു രമണീയവും സുന്ദരവുമായിരിക്കുന്ന മുഖപുണ്ഡരീകത്തെ വഹിക്കുന്നവളായും സമര്‍ത്ഥന്മാരായിരിക്കുന്ന സഖികളുടെ ഹൃദയത്താല്‍ സംശയിക്കപ്പെട്ട കൌമാരഭാവത്തോടുകൂടിയവളായും ഭവിക്കുന്നു എന്നുള്ളതുകൊണ്ടുല്പനേരം മാത്രം ഹൃദയത്തില്‍ ഉണ്ടാക്കിവെയ്ക്കപ്പെട്ടവനായിരിക്കുന്ന കാന്തന്റെ സമാഗമത്തോടു കൂടിയവളായിട്ടു് അധികമായിരിക്കുന്ന ജലധാരകൊണ്ടു് നനയ്ക്കപ്പെട്ട ഭൂമിയെന്നപോലെ തണുപ്പോടുകൂടിയവളായും തീരുന്നു എന്നും ഞാന്‍ അറിയുന്നു. അത്രതന്നെയല്ല, പൂര്‍ണ്ണചന്ദ്രന്റെ രശ്മിസമൂഹസ്പര്‍ശംകൊണ്ടു് അലിഞ്ഞൊലിക്കുന്നവയായി ചന്ദ്രകാന്തരത്നങ്ങളെക്കൊണ്ടുള്ള മാലയെ ധരിക്കുന്നവളും കര്‍പ്പൂരപ്പൊടി ധാരാളമായി ചേര്‍ത്തതുകൊണ്ടു് ഏറ്റവും തണുപ്പോടുകൂടിയിരിക്കുന്ന ചന്ദനച്ചാറു കോരി ഒഴിച്ചിട്ടുള്ള ഇളയ വാഴയിലയില്‍ കിടക്കുന്നവളും കാലു തലോടുക മുതലായ പ്രവൃത്തികളില്‍ ബദ്ധപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സഖീജനങ്ങളാല്‍ ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടതും വെള്ളം തളിച്ചു നനയ്ക്കപ്പെട്ടതുമായ താമരയിലവിശറിയോടുകൂടിയവളുമായി ഉറക്കംകൂടാത്തവളുമായിട്ടുതന്നെ രാത്രികളെ കഴിച്ചുകൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. വളരെ പണിപ്പെട്ടു പ്രാപിക്കപ്പെട്ട നിദ്രാസുഖത്തോടും വിയര്‍ത്തിരിക്കുന്ന പാദങ്ങളില്‍നിന്നു് ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചെമ്പഞ്ഞിച്ചാറിനോടും തടിച്ചിരിക്കുന്ന തുടകള്‍ കിടുകിട വിറയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ടു് അരയില്‍നിന്നഴിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വസ്ത്രബന്ധത്തോടും ഇളകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഹൃദയത്തില്‍ ഇടയ്ക്കിടെ തടയുന്നവയുമായ ദീര്‍ഘശ്വാസങ്ങാള്‍ ഹേതുവായിട്ടു് പലവിധത്തില്‍ ഇളകിക്കൊണ്ടും രോമാഞ്ചത്തോടുകൂടെയുമിരിക്കുന്ന സ്തനങ്ങളുടെ ഉപരിഭാഗത്തു വയ്ക്കപ്പെട്ടവയും വിറയലോടുകൂടിയവയുമായിരിക്കുന്ന ഭുജലതകളെക്കൊണ്ടുള്ള ആലിംഗനബന്ധത്തോടും പെട്ടെന്നു് ഉണരുന്നസമയത്തു കടാക്ഷവിക്ഷേപംകൊണ്ടു ശയ്യയില്‍ ആരും ഇല്ലെന്നറിഞ്ഞിട്ടുണ്ടായ മോഹാലസ്യം ഹേതുവായിട്ടു് അടയ്ക്കപ്പെട്ട കണ്ണുകളോടും, സംഭ്രമത്തോടുകൂടിയവരായ സഖീജനങ്ങളുടെ പ്രയത്നംകൊണ്ടു മോഹാലസ്യം തീരുന്നസമയത്തു പുറപ്പെടുന്ന ദീര്‍ഘശ്വാസത്താല്‍ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ട ജീവിതാശയോടുംകൂടിയവളായിട്ടു് എന്താണു ചെയ്യേണ്ടതെന്നു് അറിയാന്‍ പാടില്ലാതെ അന്ധാളിച്ചു് ആദ്യം തങ്ങളുടെ പ്രാണാവസാനം വന്നാല്‍ കൊള്ളാമെന്നു പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവരായ സഖീജനങ്ങളെത്തടുക്കാന്‍ പാടില്ലാത്ത ദുര്‍ദ് ദൈവവിലാസത്തെ ശകാരിക്കയെന്നുള്ള പ്രവൃത്തി മാത്രമുള്ളവരാക്കിച്ചെയ്കയും ചെയ്യുന്നു. — മാലതീമാധവം

ഇംഗ്ലീഷ് മുറകള്‍ അനുസരിക്കയാലുള്ള ശൈലീഭംഗങ്ങള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്ക:

ഉപസംഹാരവാക്യംആദ്യം ഉഗ്രമായ കലഹത്തിനു് അതിര്‍വെച്ചും രാക്ഷസപ്രവൃത്തികള്‍ക്കു തക്ക കൂലി കൊടുത്തതും കടുവാനഖങ്ങളില്‍നിന്നു് അനേകരെ വിടുവിച്ചുംകൊണ്ടതിനാല്‍ ഈ ആളുടെ ഓട്ടം ഹിന്ദുരാജ്യത്തിനു് ഉപകാരം പെരുകിയതുതന്നെ. സ്വന്തനാട്ടുകാര്‍ അവരെ വേണ്ടതിലധികം പുകഴ്ത്തി മാനിക്കുന്നതു് കാണും‌മുമ്പെ ദൈവം അവരെ എടുത്തതു നന്നായിരുന്നുതാനും. എന്നാല്‍ എന്തു്, ഹിന്ദുകലഹം അമര്‍ത്തിവെച്ചതു മനുഷ്യരല്ല. അനേകം പ്രാര്‍ത്ഥനകളെ കേട്ടു് ഹാവലോക്കു മുതലായവരുടെ ഹീനബലങ്ങളോടുകൂടി ഉണ്ടായി ജയം നല്‍കി ശത്രുക്കളുടെ ബുദ്ധികളെ ഭ്രമിപ്പിച്ചതു ദൈവമത്രേ. ആകയാല്‍ മനുഷ്യര്‍ക്കുള്ള ദൈവത്തിനുമാത്രം മാനമഹത്വങ്ങളും വരേണ്ടതാകുന്നു. പലരുടെ ഉദ്ധാരണത്തിനും നാശത്തിനും അവന്‍ ഹാവലോക്കു് സായ്പിനെ ആയുധമാക്കി പ്രയോഗിച്ചതു് ആ വീരന്‍ നല്ലവണ്ണം അറിഞ്ഞിട്ടില്ലല്ലൊ. ജയം കൊള്ളുന്തോറും തന്റെ പ്രാപ്തിയെ അല്ല അതിനെത്തന്നെ ദൈവത്തിന്‍ വന്‍ കരുണയെ മാത്രം സന്തോഷത്തോടുകൂടി വര്‍ണ്ണിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതു്. — ഹാവലോക്കിന്റെ ജീവചരിത്രം

സര്‍വ്വനാമങ്ങളുടെ പ്രയോഗം പരിശോധിക്ക:

നായകന്റെ പ്രവൃത്തികള്‍

ശില്പവിദ്യകളില്‍, രാമവര്‍മ്മരാജകുമാരനാല്‍ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടതു് എണ്ണച്ചായത്തിലും തണ്ണിച്ചായത്തിലുമുള്ള ചിത്രമെഴുത്തും, ദന്തത്തിലും മരത്തിലുമുള്ള കൊത്തുപണിയും, ഉരുക്കുകൊണ്ടും മറ്റും ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സാധനങ്ങളും, സ്വര്‍ണ്ണംകൊണ്ടും മറ്റുമുള്ള അലങ്കാരപ്പണിയും ആയിരുന്നു. ഈ വിദ്യകളിലെല്ലാം വിശേഷിച്ചു് ആദ്യം പറയപ്പെട്ടതായ ചിത്രമെഴുത്തില്‍ തന്നാല്‍ പ്രോത്സാഹിക്കപ്പെട്ട യുവാക്കന്മാര്‍ പിന്‍‌കാലങ്ങളില്‍ വളരെ പ്രസിദ്ധി സംബാദിച്ചിട്ടുണ്ടു്. എന്നാല്‍ എഴുതുകയും വായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലേക്കായിരുന്നു, രാമവര്‍മ്മരാജകുമാരന്‍ തന്റെ സമയത്തെ മുക്കാലേ അരയ്ക്കാലും ഉപയോഗിച്ചതു്. തന്റെ വായന വളരെ വിശാലമായിട്ടുള്ളതായിരുന്നു. അത്യന്തം വിനോദകരങ്ങളായ ഗ്രന്ഥങ്ങളും ഏറ്റവും കാര്യഗൌരവമുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളും തന്റെ വായനയ്ക്കു് വിഷയങ്ങളായിരുന്നു. തന്റെ സ്വകാര്യസംഭാഷണങ്ങളില്‍ ചിലപ്പോള്‍ ടെനിസന്റെ ‘ഇന്‍ മെമ്മോറിയാ’ എന്ന പുസ്തകത്തില്‍നിന്നും മറ്റു ചിലപ്പോള്‍ ഹോംസിന്റെ ‘ആട്ടോ ക്രാറ്റ് ആഫ് ദി ബ്രേക് ഫാസ്റ്റ് റ്റേബിള്‍’ എന്ന പുസ്തകത്തില്‍നിന്നും, ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നതിനും അറിവുണ്ടാക്കുന്നതിനും വേണ്ടി തന്നാല്‍ എടുത്തു പറയപ്പെട്ട ചില സമുചിതകാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചു് ഇപ്പോഴും ഓര്‍ത്തു സന്തോഷിക്കുന്നവരായ ആളുകള്‍ അനേകം ഉണ്ടു്. അധികം പുസ്തകങ്ങളെ വായിക്കയാല്‍ തന്റെ വാചകരീതി ദിവസം‌തോറും അധികം പരിഷ്കൃതയായും സ്വാഭാവികതയുള്ളതായും ഭവിച്ചു. ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ തനിക്കു ലാര്‍ഡ് മെക്കാളിയുടെ വാചകരീതിയില്‍ വളരെ ഭ്രമം ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിനാല്‍ ആദ്യകാലങ്ങളില്‍ തന്നാല്‍ എഴുതപ്പെട്ട പുസ്തകങ്ങളില്‍ മെക്കാളിയുടെ വാചകരീതി ചുവയ്ക്കുന്നതായി കാണാം.

— ഇന്‍ഡ്യയിലെ മഹാന്മാര്‍

നായകന്റെ ബാല്യചരിതം

രംഗനാഥനെ എന്തെല്ലാം പഠിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയുമോ അതെല്ലാം പഠിക്കുന്നതിനു രംഗനാഥന്‍ യോഗ്യതയുള്ളവനാണെന്നു ഞാന്‍ വാസ്തവമായി വിശ്വസിക്കുന്നു. ഈ വിശ്വാസം ഹേതുവായിട്ടു് രംഗനാഥന്റെ പഠിപ്പു് അല്പമെങ്കിലും വര്‍ദ്ധിക്കുന്നതിനിടയുണ്ടെന്നു നിങ്ങള്‍ വിചാരിക്കുന്ന കാലത്തോളം രംഗനാഥന്‍ നിങ്ങളുടെ അടുക്കല്‍ത്തന്നെ പഠിക്കണമെന്നാണു ഞാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു്. ഇതു് എത്രകാലത്തോളമായിരിക്കണമെന്നു നിങ്ങളെപ്പോലെ അത്ര നല്ലവണ്ണം നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നതിനു വേറെ ആര്‍ക്കും കഴിവുണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ല. രംഗനാഥനെ സംബന്ധിച്ചു നിങ്ങള്‍ക്കു ബോധിച്ചതുപോലെ ഒക്കെയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള പൂര്‍ണ്ണാധികാരം നിങ്ങള്‍ക്കു തരുന്നതിനു ഞാന്‍ എല്ലായ്പോഴും വിചാരിച്ചിട്ടുണ്ടു്. രംഗനാഥന്റെ അഭിവൃദ്ധിക്കു് അത്യന്തം അനുകൂലയായിട്ടുള്ള സ്ഥിതിയില്‍ വെയ്ക്കുന്നതിനു് എത്രത്തോളം കഴിവുണ്ടോ അത്രത്തോളം ആ സ്ഥിതിയില്‍ രംഗനാഥനെ വെച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണു ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നതു്. ആ സ്ഥിതിയില്‍ ഇരുന്നുംകൊണ്ടു് എത്രമാത്രം സ്വാഭിവൃദ്ധി വരുത്താന്‍ കഴിയുമോ അത്രമാത്രം സ്വാഭിവൃദ്ധി രംഗനാഥന്‍ വരുത്തിക്കൊള്ളണമെന്നു മാത്രമേ എനിക്കൊരു വിചാരമുള്ളു. രംഗനാഥനു് ആവശ്യമുള്ള പുസ്തകങ്ങള്‍ കൊടുക്കണമെന്നുള്ള എന്റെ അപേക്ഷയെ അനുസരിച്ചു നിങ്ങള്‍ എത്രത്തോളം പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു ഞാന്‍ അറിയുന്നില്ല. ആ അപേക്ഷയെ രംഗനാഥനു് അനുകൂലമായിട്ടുള്ള വിധത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കി പ്രവര്‍ത്തിക്കണമെന്നായിരുന്നു എന്റെ ആഗ്രഹം. രംഗനാഥനു് ഇപ്പോള്‍ അധികം പുസ്തകങ്ങള്‍ ആവശ്യമുണ്ടായിരിക്കാം. ആ കാര്യത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ അശേഷം ലോഭം കാണിക്കരുതെന്നു ഞാന്‍ അപേക്ഷികുന്നു. എങ്ങനെ എന്നാല്‍ ഒരു നിഘണ്ടുവും, നല്ലനല്ല അകാരാദികളും അവയെ ഗുണപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കത്തക്ക കാലം വന്നു എന്നു വിചാരിക്കുന്നപക്ഷം നിങ്ങള്‍ രംഗനാഥനു വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നതില്‍ എനിക്കു് അശേഷം വിസമ്മതമില്ല. പുസ്തകങ്ങള്‍ കൊടുക്കുമ്പോള്‍ അവ സ്വന്തങ്ങളാക്കി വച്ചുകൊള്ളാമെന്നോ ആരാല്‍ നല്‍കപ്പെട്ടവയാണെന്നോ നിങ്ങള്‍ രംഗനാഥനോടു പറയണമെന്നില്ല. നിങ്ങള്‍ ഇതിനു മുന്‍പില്‍ അങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടായിരിക്കയില്ലെന്നാണു ഞാന്‍ വിചാരിക്കുന്നതു്. ഇങ്ങനെ ആയാല്‍ പുസ്തകങ്ങളൊക്കെയും നിങ്ങളുടെ വകയാണെന്നു രംഗനാഥന്‍ വിചാരിക്കയും അവയെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും. പഠിപ്പുമതിയാക്കി പോകുമ്പോള്‍ രംഗനാഥന്റെ സ്വന്തം വകയായി ആ പുസ്തകങ്ങളെ നിങ്ങള്‍ക്കു കൊടുക്കാവുന്നതാണു്. — ഇന്‍ഡ്യയിലെ മഹാന്മാര്‍

മേരി

അവളുടെ രാജ്യഭാരത്തിന്റെ ആരംഭത്തില്‍ അവള്‍ക്കു് അവളുടെ സംബന്ധിനിയായി മേരിയെന്ന സ്കാട്ട്ലണ്ടിലെ രാജ്ഞിയോടു് ഈര്‍ഷ്യ വര്‍ദ്ധിച്ചു. എന്തെന്നാല്‍ ആ രാജ്ഞി എലിസബത്തിന്റെ ജ്യേഷ്ഠത്തിയായ മേരി മരിച്ചുകൂടുമ്പോള്‍ രാജ്യത്തിലെ നേരെ അവകാശിനി താനാണെന്നുവെച്ചു് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ രാജ്ഞി എന്നുള്ള പേര്‍ എടുത്തിരുന്നു. അവള്‍ റോമാമതത്തില്‍ പ്രതിപത്തിയുള്ളവളായിരുന്നതിനാല്‍ അവളുടെ സ്വന്തജനങ്ങളും അവള്‍ക്കു വിരോധികളായിരുന്നു. — ഇംഗ്ലണ്ടുചരിത്രം

കര്‍മ്മണിപ്രയോഗം, കര്‍മ്മവിഭക്തിപ്രയോഗം മുതലായ ശൈലീഭംഗങ്ങള്‍ എടുത്തുകാണിക്കുക:

നായികാവര്‍ണ്ണന

ഇവിടെ സംസ്കൃതകവികളുടേയും ഇംഗ്ലീഷ് കവികളുടേയും സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ രണ്ടും ശരിയാണെന്നു പലപ്പോഴും എനിക്കുതന്നെ തോന്നിയിട്ടുണ്ടു്. കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള തലമുടി എങ്ങനെ നമ്മുടെ സ്ത്രീകള്‍ക്കു ഭംഗി തോന്നിക്കുന്നുവോ അതുപ്രകാരം തന്നെ സ്വര്‍ണ്ണവര്‍ണ്ണമായ തലമുടി ചില യൂറോപ്യന്‍ സ്ത്രീകള്‍ക്കു് ബഹു ചേര്‍ച്ചയായും യോജ്യതയായും എന്റെ കണ്ണില്‍ കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്. കണ്‍‌മിഴികളും മേല്പറഞ്ഞ വര്‍ണ്ണത്തില്‍ ഉള്ളതു് ചില യൂറോപ്യന്‍സ്ത്രീപുരുഷന്മാരില്‍ എനിക്കു ബഹുഭംഗിയും ജീവനുമുള്ളതായി തോന്നപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്. മേല്പറഞ്ഞവിധം തലമുടിയും കണ്മിഴികളും ഉള്ള ചില യൂറോപ്യന്‍സ്ത്രീകളെ എന്റെ മനസ്സിനു് അതിസുന്ദരികളാണെന്നു ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടു്. — ഇന്ദുലേഖ

നായകന്റെ സ്വഭാവം

ഇക്കാലത്തു ബുക്കറിനാല്‍ പ്രദര്‍ശിക്കപ്പെട്ട വാഗ്ദ്ധാടിയുടെ ആസ്വാദ്യത ഹേതുവായിട്ടു ഗുണകാക്ഷികളായ സജാതീയരാല്‍ ഇവന്‍ സര്‍ക്കാരുദ്യോഗം സ്വീകരിക്കണമെന്നു പ്രാര്‍ത്ഥിതനായി. എന്നാല്‍ ഇവന്‍ ഈ താല്പര്യത്തില്‍ വശംവദനായില്ല. എന്തെന്നാല്‍ ഇവന്റെ സ്ഥിരമായ വിശ്വാസം സ്വവര്‍ഗ്ഗോന്നതിക്കു് അവശ്യം അപേക്ഷിതമായതു സര്‍ക്കാരുദ്യോഗലബ്ധിയല്ലെന്നും, വിദ്യാലാഭത്തിലും, വ്യവസായത്തിലും, വസ്തുസമ്പാദ്യത്തിലും പ്രബലമായ ഒരു സ്ഥിരത നിജവംശക്കാര്‍ക്കുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണെന്നും ആയിരുന്നു. രാജകീയപ്രവൃത്തിയില്‍ ഒരുവിധം വിജയത്തെ പ്രാപിക്കുന്നതു ദുസ്സാധമാണെന്നു് ഇവന്നു വിചാരമില്ലായിരുന്നുവെങ്കിലും സ്വസുഖലാഭങ്ങളെ ത്യജിച്ചും സ്വജനങ്ങള്‍ക്കായി അഭ്യുദയപ്രവൃത്തിയെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവയായ മാര്‍ഗ്ഗങ്ങളെ മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്യംകൊണ്ടും സൌഹാര്‍ദ്ദംകൊണ്ടും സമ്പാദിക്കുന്നതു പുരുഷശ്രേഷ്ഠലക്ഷണമാണെന്നാണു് ഇവന്റെ മനസ്സു് ഇവനെ ഉപദേശിച്ചതു്. മേല്പറഞ്ഞ ജോലി തീര്‍ന്ന ഉടനെ ആംസ്ട്രാങ്ങ് ഹാംറ്റണ്‍ സാംവത്സരികസമ്മേളനത്തിലേക്കായി ഒരു ഉപന്യാസം ബുക്കറിനോടാവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ സല്‍ക്കാരം ഇവനാല്‍ സ്വപ്നേപി ആകാംക്ഷിതമായിരുന്നതല്ല. അതിന്‍‌വണ്ണം ‘വിജയീകൃതമാകുന്ന ശക്തി’ എന്ന വിഷയത്തെപ്പറ്റി ഒരു പ്രബന്ധം തെയ്യാറാക്കി.

സംസ്കൃതശുദ്ധി

ഭാഷയിലേക്കു് എടുക്കുന്ന സംസ്കൃതപദങ്ങള്‍ക്കു സംസ്കൃതവ്യാകരണപ്രകാരമുള്ള ശുദ്ധി എത്രത്തോളം വേണം എന്ന ചോദ്യം പലപ്പോഴും നേരിടാറുണ്ടു്. അതിനാല്‍ ആ സംഗതിയെപ്പറ്റിയും ഒരു വിചാരണ ആവശ്യമായിരിക്കുന്നു. നാമങ്ങളേയും ധാതുക്കളേയും ഭാഷപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സാമാന്യനിയമങ്ങള്‍ വ്യാകരണത്തില്‍ തത്ഭവപ്രക്രിയ എന്ന ഭാഗത്തില്‍ വിസ്തരിച്ചിട്ടുണ്ടു്. അതുകളെ ഇവിടെ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നില്ല. സമാസം ചെയ്കെ തദ്ധിതരൂപങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുക മുതലായതില്‍ ഉണ്ടാകാറുള്ള സന്ദേഹങ്ങളെയാണു് ഇവിടെ എടുക്കുന്നതു്. സംസ്കൃതവ്യാകരണത്തില്‍ ഉത്സര്‍ഗ്ഗം, അപവാദം, പ്രതിപ്രസവം, അതിനും അപവാദം എന്നു് അവസാനിക്കാതെ നീണ്ടുപോകുന്ന വ്യത്യസ്തങ്ങളെ എല്ലാം ഗ്രന്ഥസഹായം കൂടാതെ പരിച്ഛേദിച്ചു പറവാന്‍ മഹാപണ്ഡിതന്മാര്‍ക്കുപോലും അസാദ്ധ്യമാണു്. പ്രക്രിയാസര്‍വ്വസ്വം എന്ന ഒരു വ്യാകരണഗ്രന്ഥം ചമച്ച നാരായണഭട്ടതിരിക്കുതന്നെ സ്വന്തകൃതികളില്‍ പല അശുദ്ധപ്രയോഗങ്ങളും വന്നുപോയിട്ടുണ്ടു്. ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു ഭാഷയില്‍നിന്നു കടം വാങ്ങാന്‍ പോകുന്ന പാവപ്പെട്ട മലയാളപദങ്ങളെ ശുദ്ധി പരീക്ഷിച്ചുവേണം സ്വീകരിപ്പാന്‍ എന്നു ശഠിക്കുന്നതു കുറെ സാഹസമാകുന്നു. നല്ല വൈയാകരണന്മാര്‍ മാത്രമേ സംസ്കൃതത്തില്‍നിന്നു പദമെടുക്കാന്‍ പോകേണ്ടു എന്നു വെയ്ക്കുന്നതായാല്‍ അങ്ങനെയുള്ളവരുടെ സംഖ്യ വളരെ ചുരുങ്ങും. ആവശ്യം നടക്കുകയില്ലെന്നും വരും. അതിനാല്‍ ഭാഷയില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന സംസ്കൃതത്തിനു വലിയ ശുദ്ധിനിര്‍ബന്ധമൊന്നും വേണ്ടെന്നുവെയ്ക്കുന്നതു തന്നെ കൊള്ളാം. ഈവിധം ചില സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങള്‍ അനുവദിച്ചാലേ ഭാഷയ്ക്കു പുഷ്ടി വരാന്‍ എളുപ്പമുള്ളു. മൃതഭാഷകളിലുള്ള നിര്‍ബന്ധമൊന്നും ജീവല്‍ഭാഷയില്‍ ചെല്ലുകയില്ല. വൃദ്ധയായ ഗൈര്‍വ്വാണിക്കു വളര്‍ച്ച നിലച്ചു; കേരളി ഇന്നും പ്രായപൂര്‍ത്തിവരാത്ത യുവതിയാണു്. സംസ്കൃതത്തിലും ഒരു കാലത്തു് അവ്യവസ്ഥകള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ആര്‍ഷപ്രയോഗങ്ങളിലും മറ്റും നാം കാണുന്നില്ലയോ? അതിനാല്‍ സംസ്കൃതത്തിനു് ആര്‍ഷപ്രയോഗങ്ങളില്‍ കാണുന്നതുപോലുള്ള അശുദ്ധി ഭാഷയില്‍ സഹ്യമാണു്. സംസ്കൃതക്കാരന്‍ ശരിവെച്ചില്ലെങ്കിലും ഒരു സംസ്കൃതപ്രയോഗം ഭാഷയുടെ ആവശ്യത്തിനും നിയമങ്ങള്‍ക്കും യോജിച്ചാല്‍ അതു ഗ്രാഹ്യം തന്നെ. നമുക്കു സംസ്കൃതം എങ്ങനെയോ അങ്ങനെയാണു് യൂറോപ്യന്‍ഭാഷകള്‍ക്കു് ലാറ്റിനും ഗ്രീക്കും ഭാഷകള്‍. ആ ഭാഷകളിലെ പ്രകൃതികളില്‍നിന്നു വ്യുല്‍‌പ്പാദിപ്പിച്ച പല പദങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷില്‍ കാണുന്നുണ്ടു്. അതുകളെല്ലാം ലാറ്റിന്‍ ഗ്രീക്കു വ്യാകരണപ്രകാരം സാധുക്കളാണോ? ഇംഗ്ലീഷില്‍ ലൊ ലാറ്റിന്‍ (Low Latin) എന്നു് ഒരു ഭാഷ പറയും‌പോലെ നമുക്കും ഒരു നീചസംസ്കൃതം ഇരിക്കട്ടെ. ഇത്രയും പ്രസ്താവിച്ചതുകൊണ്ടു് സര്‍വ്വാബദ്ധങ്ങളായ സംസ്കൃതപ്രയോഗങ്ങള്‍കൊണ്ടു മലയാളഭാഷയെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നതിനു് അനക്ഷരകുക്ഷികള്‍ക്കു് അനുവാദം കൊടുക്കണമെന്നു ഞാന്‍ ഒരിക്കലും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നില്ല. ക്ഷേമകരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ആശാസ്യമാണെന്നല്ലാതെ ദുസ്വാതന്ത്ര്യം ഒരിക്കലും സമ്മതിക്കാവുന്നതല്ല. ഭാഷകൊണ്ടു് കാര്യം നിര്‍വ്വഹിക്കാമെങ്കില്‍ സംസ്കൃതത്തെ ആശ്രയിക്കാന്‍ പോകരുതു്. മലയാളത്തിനു സംസ്കൃതാപേക്ഷ ഇരിക്കുന്നിടത്തോളം കാലം ആ ഭാഷയില്‍ നൈപുണ്യം ഇച്ഛിക്കുന്നവര്‍ കഴിയുന്നിടത്തോളം സംസ്കൃതത്തില്‍ ഒരു സ്ഥൂലജ്ഞാനമെങ്കിലും സമ്പാദിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതു നന്നായിരിക്കും. പരിചയമില്ലാത്ത ദുര്‍ഘടസ്ഥലങ്ങളില്‍ ചെന്നുകയറി തോന്നിയതുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നതു് കരുതിവേണം. ഒരു *സംസ്കൃതശബ്ദം നല്ലവണ്ണം അറിഞ്ഞു് വേണ്ടും‌വണ്ണം പ്രയോഗിച്ചാല്‍ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും അഭീഷ്ടസിദ്ധിയുണ്ടാകുമെന്നുള്ള അര്‍ത്ഥവാദം സംസ്കൃതപക്ഷപാതികളും, സംസ്കൃതത്തിലെ നിബന്ധനകള്‍ക്കു മലയാളം എന്തിനുള്‍പ്പെടുന്നു എന്ന അഹംഭാവം ഭാഷാഭിമാനികളും ഉപേക്ഷിച്ചാല്‍ മലയാളഭാഷയ്ക്കു ശ്രേയസ്സായിരിക്കും.

ഏകഃ ശബ്ദഃ സ‌മ്യക്ജ്ഞാതഃ സുപ്രയുക്തഃ സ്വര്‍ഗ്ഗേ ലോകേ ചകാമഹുക് ഭവതി.

ഇനി തര്‍ക്കപ്പെട്ട ചില കേസുകള്‍ എടുത്തു വിചാരണ ചെയ്യാം. ചിലതില്‍ തീരുമാനം ന്യായമല്ലെന്നു തര്‍ക്കിക്കുന്നവര്‍ അപ്പീലിനു പൊയ്ക്കൊള്ളട്ടെ.

അഹോവൃത്തി: ഇതു സന്ധിയില്‍ അഹര്‍വൃത്തി എന്നു വേണ്ടതാണെങ്കിലും ഭാഷയില്‍ സാധൂശബ്ദം തന്നെ. അഹോരാത്രം ഇത്യാദികളെപ്പോലെ സംസ്കൃതത്തില്‍ത്തന്നെ ഇപ്പദത്തെ

വ്യത്യസ്തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ ഗണിക്കാന്‍ മടി തോന്നുന്നില്ല.

മനോസാക്ഷിയും മനോസുഖവും: ഇതുകളെ സമ്മതിക്കാന്‍ മനസ്സാക്ഷി സമ്മതിക്കുന്നില്ല. മനസ്സുഖവും കുറയും. സംസ്കൃതപ്രകാരം അസാക്ഷി എന്നും അസുഖം എന്നും അര്‍ത്ഥം

വിപരീതമായി വരുന്നതിനാല്‍ ഇതു രണ്ടും ഗ്രാഹ്യങ്ങളല്ല.

സൂതികര്‍മ്മണി: എനിക്കു രസിച്ചു; കഴുത്തില്‍ ഒരു വള്ളികൂടി കെട്ടിയാല്‍ (കര്‍മ്മിണി – എന്നാക്കിയാല്‍) സംസ്കൃതക്കാരും സ്വീകരിച്ചുകൊള്ളും.

പ്രാധാന്യത: ഇതിനു പൌനരുക്ത്യദോഷമേ ഉള്ളു. ഇതു പ്രധാനതയും പ്രധാന്യവും കൂടി ഉരുക്കി വാര്‍ത്തതായിരിക്കണമെന്നു തോന്നുന്നു. പ്രാധാന്യം കൊണ്ടു തൃപ്തിപ്പെടാത്തവരാണു് പ്രാധാന്യതയ്ക്കു പോകുന്നതു്. സേനൈവസൈന്യം എന്ന മട്ടില്‍ പ്രധാനമേവ പ്രാധാന്യം എന്നു കല്‍‌പിച്ചു് സംസ്കൃതക്കാര്‍ക്കു് ഒരുവിധം സമാധാനപ്പെടാന്‍ മാര്‍ഗ്ഗമുണ്ടു്. ഭാഷയില്‍ ഗുരുക്കന്മാര്‍ ഇത്യാദികളില്‍ ഇരട്ടിച്ച ബഹുവചനരൂപം കാണുന്നതുപോലെ ഇതു് ഇരട്ടിച്ച തന്മാത്രരൂപം എന്നും പറഞ്ഞുനില്‍ക്കാം. എങ്കിലും പ്രാധാന്യതയെ സ്വീകരിക്കുന്നപക്ഷം അക്കൂട്ടത്തിലുള്ള ദൌര്‍ബല്യത, വേഗത മുതലായ ഇരട്ടിപ്പുകളേയും സ്വീകരിക്കേണ്ടിവരും. അതിനാല്‍ പ്രസിദ്ധനായ ചന്തുമേനവന്‍ മുതലായ മഹത്തുക്കളുടെ കൃതികളില്‍‌പ്പോലും ചാടിവീണിട്ടുള്ള ഈവകപ്രയോഗങ്ങള്‍ അനുകരണീയങ്ങളല്ലെന്നു തള്ളുകയേ നിര്‍വ്വാഹമുള്ളു. പ്രാധാന്യം, ദൌര്‍ബല്യം, വേഗം എന്നു ശരിയായ രൂപങ്ങളാണു് മിക്ക ദിക്കിലും കാണുന്നതു്. വ്യത്യസ്തമാക്കി പ്രയോഗിച്ചതുകൊണ്ടു് ഒരു മെച്ചം നേടേണ്ടതും കാണുന്നില്ല. ആകപ്പാടെ നോക്കുമ്പോള്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ സംസ്കൃതത്തിലെ ആര്‍ഷപ്രയോഗങ്ങളെപ്പോലെ ഇതുകളെ സബഹുമാനം ഉപേക്ഷിക്കയാണു് വേണ്ടതു്. “എന്തും ചെയ്യാം മഹതാം” ചന്തുമേനവന്റെ ഝളഝളായമാനമായ വാഗ്ദ്ധാടിയില്‍ ഇതെന്നല്ല ഇതിലധികം വ്യത്യസ്തപ്രയോഗങ്ങളും നിലാവില്‍ കളങ്കമാലിന്യമെന്നപോലെ തെളിയുകയില്ല. മോശക്കാരുടെ വാഗ്വിഡംബനയിലാകട്ടെ, കൂരിരുട്ടത്തുവെച്ച വിളക്കുപോലെ വിളങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും.

ക്രമീകരിക്ക: കരിക്ക എന്നതിനു് ഒന്നിനെ ഒരുവിധമാക്കിച്ചെയ്ക എന്നാണര്‍ത്ഥം. അതിനാല്‍ നാമവിശേഷണങ്ങളില്‍ മാത്രമേ ‘കരിക്ക’ ചേര്‍ക്കാവൂ. ക്രമീകരിക്കയില്‍ ‘ക്രമം’ നാമമാകയാല്‍ ഇതു യോജിക്കയില്ല. ‘ക്രമപ്പെടുത്തുക’ എന്നു മലയാളരൂപം കൊണ്ടു് ആവശ്യം സാധിക്കാമെന്നിരിക്കെ സംസ്കൃതമാവാന്‍‌വേണ്ടി കരിച്ചു ചീത്തയാക്കുന്നതെന്തിനു്?

അധികരിക്കുക: അധികമാവുക എന്ന അര്‍ത്ഥത്തിലാണു് ഇങ്ങനെ ഒരു പദം സൃഷ്ടിച്ചുകാണുന്നതു്. എന്നാല്‍ ഇതിനു് അധികശബ്ദത്തോടു് യാതൊരു സംബന്ധവുമില്ല. ‘അധികാരം’ എന്ന നാമത്തിനെ ക്രിയാരൂപമാണിതു്. ഒരേ ധാതുവിനു് ക്രിയാരൂപത്തില്‍ ഒരര്‍ത്ഥവും നാമരൂപത്തില്‍ വേറെ ഒരര്‍ത്ഥവും കല്പിച്ചിട്ടാവശ്യമില്ല. അധികശബ്ദത്തോടു സംബന്ധമില്ലാത്തതിനാലും, ‘അധികപ്പെടുക’ എന്നു ശരിയായ രൂപംകൊണ്ടു തൃപ്തിപ്പെടാവുന്നതിനാലും അധികരിക്കുക സ്വീകാരയോഗ്യമല്ല.

ലൌകീകവും വൈദീകവും: ലൌകികത്തിലും വൈദികത്തിലും വിധായകത്വം വഹിക്കുന്നതിനു നമുക്കധികാരമില്ലെങ്കിലും ദീര്‍ഘം അനാവശ്യമാണെന്നു പറകയേ നിര്‍വ്വാഹമുള്ളു. സംസ്കൃതത്തിലെ ദീര്‍ഘങ്ങളെ കുറുക്കുകയാണു് മലയാളത്തില്‍ നടപ്പു്. തത്ഭവപ്രക്രിയയിലെ വിധികള്‍ നോക്കുക. മൂന്നക്ഷരമുള്ള ഒരു പദം മുഴുവന്‍ ദീര്‍ഘമായിരുന്നാല്‍ ഉള്ളതിലധികം ഉച്ചാരണസൌകര്യം; മദ്ധ്യസ്വരം ഹ്രസ്വമായിരുന്നാല്‍ ദീര്‍ഘം ചെയ്യുന്നതിനു് ഒരു ന്യായവും കാണുന്നില്ല.

അതിശയനീയം: അതിശയിക്കുക എന്ന ക്രിയയ്ക്കു വിസ്മയിക്ക എന്നു സംസ്കൃതത്തിലര്‍ത്ഥമില്ല; ഭാഷയില്‍ എങ്ങനെയോ വന്നുചേര്‍ന്നതാണു്. അര്‍ത്ഥം മാറിയ സ്ഥിതിക്കു് ‘അനീയം’ എന്ന സംസ്കൃതത്തിലെ കൃത്യപ്രത്യയം ചേര്‍ക്കാമോ എന്നാണു ശങ്ക. അതിനു വിരോധമില്ലെന്നുതന്നെ വിധിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ധാതുവിനു് അര്‍ത്ഥം മാറുമ്പോള്‍ അതിനനുസരിച്ചുള്ള അര്‍ത്ഥഭേദം അതില്‍നിന്നുതഭവിക്കുന്ന പദങ്ങള്‍ക്കു് വരുന്നതിനു വിരോധമെന്തു്? അതിശയം എന്ന ഭാവരൂപത്തിനു വിസ്മയം എന്നര്‍ത്ഥം വരുന്നല്ലോ? അതുപോലെ കൃത്യപ്രത്യത്തിനും എന്നേയുള്ളു. രൂപനിഷ്പത്തിക്രമമെല്ലാം സംസ്കൃതപ്രകാരംതന്നെ അനുഷ്ഠിക്കയും അര്‍ത്ഥം മാത്രം മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നതിനു ഭാഷയ്ക്കധികാരമുണ്ടു്. ഇതുപോലെതന്നെ വ്യവഹരിക്കുക എന്ന ധാതുവിനു് അര്‍ത്ഥം മാറ്റീട്ടു വ്യവഹാരം, വ്യവഹാരി ഇത്യാദി രൂപങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടു്.

നായികാനായകന്മാര്‍: സംസ്കൃതപ്രകാരം അസാധുവാണെങ്കിലും ഏകശേഷം എന്ന സമ്പ്രദായം ഭാഷയിലില്ലാത്തതിനാല്‍ ഈ പ്രയോഗത്തിനു യാതൊരാക്ഷേപവുമില്ല.

സ്വയം‌പരിഷ്കാരം: സ്വയം എന്ന ശബ്ദത്തിലെ അനുസ്വാരം ലോപിക്കാവുന്നതല്ല; സ്വയംഭൂ, സ്വയം‌പ്രകാശം ഇത്യാദി പദങ്ങള്‍ നോക്കുക. അതിനാല്‍ സ്വയം പരിഷ്കാരം തെറ്റാകുന്നു. സ്വയം ശബ്ദമെടുക്കാതെ സ്വശബ്ദമെടുത്താല്‍ ഈവക ശല്യമൊന്നുമില്ല. സ്വപരിഷ്കാരം, സ്വരക്ഷ, സ്വാഭിമാനം എന്നും മറ്റും ഉപയോഗിച്ചേച്ചാല്‍ ആര്‍ക്കും ആവലാതിക്കു വകയില്ല.

പാകത: ‘പാകം’ പോരെയോ എന്നാണിവിടെ സംസ്കൃതക്കാരനു തര്‍ക്കം. എന്നാല്‍ പാകശബ്ദം ധര്‍മ്മപരമായിട്ടു വൈദികസംസ്കൃതത്തില്‍ കാണുന്നുള്ളതിനാല്‍ പാകതയ്ക്കു് ഒരു ദോഷവുമില്ല.

അനുഭാവം, പ്രതിഭാവം: ഈ പദങ്ങളെ Sympathy, Antipathy എന്ന ഇംഗ്ലീഷിനു തര്‍ജ്ജിമയായി ചിലര്‍ പ്രചരിപ്പിക്കാന്‍ ആരംഭിച്ചുകാണുന്നു. അനുഭാവശബ്ദത്തിനു സംസ്കൃതത്തില്‍ മാഹാത്മ്യദ്യോതകമായ തേജോവിശേഷമെന്നാണര്‍ത്ഥം. ഈ അര്‍ത്ഥം അവലംബിച്ചു മലയാളത്തിലും മഹാനുഭാവന്‍ എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടു്. ഉള്ളിലുദിക്കുന്ന കോപാദിവികാരങ്ങളുടെ ബാഹ്യചിഹ്നങ്ങള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ സ്തോഭങ്ങള്‍ എന്ന അര്‍ത്ഥത്തിലും ഇപ്പദം നടപ്പുണ്ടു്. ഇതില്‍ ഒന്നാമത്തെ അര്‍ത്ഥം കുറിക്കാന്‍ ഭാഷയില്‍ വേറെ പദമില്ലാത്തതിനാലും Sympathyഎന്ന ഇംഗ്ലീഷിനു ശരിയായിട്ടു് അനുകമ്പ എന്നു വേറെ പദമുള്ളതിനാലും അനുഭാവശബ്ദത്തിനു് അര്‍ത്ഥം മാറ്റാനുള്ള ആവശ്യം കാണുന്നില്ല. പ്രതിഭാവത്തിനാകട്ടെ വിവക്ഷിതാര്‍ത്ഥത്തിന്റെ പ്രതീതിപോലുമില്ല. അനുകമ്പയോടെതിര്‍ക്കാന്‍ പ്രതികമ്പയോ മറ്റോ ഒന്നു വേണമെന്നു നിര്‍ബ്ബന്ധവുമില്ലല്ലൊ.

ബന്ധിതന്‍: ഇതില്‍ സംസ്കൃതവൈയാകരണനും വളരെ ആക്ഷേപത്തിനൊന്നും വകയില്ല.

ജന്മേപി: ഇതൊരു വിചത്രസൃഷിയാണെങ്കിലും വളരെ അര്‍ത്ഥശക്തിയുള്ള വാചകമാണു്. സംസ്കൃതശുദ്ധിവാദികള്‍ എന്തുതന്നെ ശിക്ഷ വിധിച്ചാലും ഇതിനെ ഞാന്‍ ജന്മേപി ഉപേക്ഷിക്കയില്ല. സംസ്കൃതത്തില്‍ ജന്മന്‍ എന്നു നകാരാന്തമായാലും ആ ഭാഷയില്‍ത്തന്നെ പ്രഥമൈകവചനത്തില്‍ ‘ജന്മ’ എന്നു നകാരാലോപമുള്ളതിനാല്‍ ‘പ്രഥമൈകവചനം പ്രകൃതി’ എന്ന തത്ഭവപ്രക്രിയപ്രകാരം ഭാഷയില്‍ ഇതു് അകാരാന്തമാണു്. പിന്നീടു് സംസ്കൃതസപ്തമ്യേകവചനരൂപം കൊടുത്തതിനാലാണു് സ്വാതന്ത്ര്യം കാണിച്ചതു്. അതു ഭാഷാഭേദംകൊണ്ടു ബലം വരുത്താനാണെന്നു സമാധാനപ്പെടാം. ‘ധാവതി’ എന്ന വര്‍ത്തമാനരൂപത്തിനു് ഓടി എന്നു ഭൂതാര്‍ത്ഥം വിവക്ഷിക്കുന്നതും ഇതുപോലെതന്നെ ഗ്രാഹ്യമാണു്. ‘മനസാ വാചാ’, ‘രൂപേണ’, ‘ഭാഗ്യവശാല്‍’, ‘പ്രതിബന്ദ്യാ’, ‘ക്രമേണ’,‘ ഏവഞ്ച’, ‘പുനശ്ച’ ‘പ്രത്യുത’ ഇത്യാദി സംസ്കൃതവാചകങ്ങളും അവ്യയങ്ങളും ഭാഷയില്‍ നടപ്പായിട്ടുണ്ടു്. ഇതുപോലെ വേറെയും തനി സംസ്കൃതം ചേര്‍ക്കുന്നതു് ഭാഷയ്ക്കു് അലങ്കാരമായിരിക്കും. ഇംഗ്ലീഷില്‍ ലാറ്റിന്‍, ഫ്രഞ്ച്, എന്ന ഭാഷകളില്‍നിന്നു വാചകങ്ങളെടുക്കാറുള്ളതുപോലെ നമുക്കു സംസ്കൃതത്തില്‍നിന്നും എടുക്കാന്‍ ന്യായമുണ്ടു്.

വയോധിക്യം: വയോധികന്‍ ശരിയാണെങ്കിലും വയോധിക്യം തെറ്റാണു്. പ്രായാധിക്യം എന്നു മലയാളം ഉപയോഗിക്കുന്നതു കൊള്ളാം.

ത്രാണനം: ത്രാണം എന്നു മതി. ത്രാണനം ഇരട്ടിപ്പാണു്. എന്നാല്‍ ഈ രൂപം എഴുത്തച്ഛന്‍ മുതലായവര്‍ കൂടി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടു്. പ്രാധാന്യതയിലും മറ്റും അര്‍ത്ഥത്തിനേ ഇരട്ടിപ്പുള്ളു. അതിലും കടന്ന കൈയാണിതു്. പൂര്‍വ്വപ്രയോഗങ്ങളെ സ്വീകരിക്കയും മേലാല്‍ പ്രയോഗിക്കാതിരിക്കയും ചെയ്താല്‍ കൊള്ളാമെന്നു തോന്നുന്നു.

സന്ധിനിര്‍ബന്ധം

പദങ്ങളെ തുടരെച്ചേര്‍ത്തു ധാരാരൂപേണ ഉച്ചരിക്കണമെന്നുള്ള സംഹിതാനിര്‍ബ്ബന്ധം പ്രബലമായി അനുഷ്ഠിക്കുന്ന സംസ്കൃതത്തില്‍‌പ്പോലും ഗദ്യത്തില്‍ പദങ്ങള്‍ക്കു സന്ധി മനസ്സുപോലെ ചെയ്യാതിരിക്കാം എന്നു വിധിയുണ്ടു്. ഭാഷയിലാകട്ടെ പദാന്തസന്ധി സ്വരങ്ങള്‍ക്കു തമ്മിലേയുള്ളു. പദമദ്ധ്യസന്ധി സര്‍വ്വഭാഷകളിലും നിത്യമാകയാല്‍ മലയാളത്തിലും അങ്ങനെ തന്നെ. വാസ്തവം നോക്കുമ്പോള്‍ പ്രകൃതിപ്രത്യയവിഭാഗംകൊണ്ടു പദങ്ങളെ വിവരിക്കുന്നതു് വൈയാകരണന്റെ കൃത്രിമമെന്നേ വിചാരിപ്പാനുള്ളു. മറ്റുള്ളവര്‍ അതു ഗണിക്കയില്ല. സമാസത്തില്‍ ഏകപദത്വപ്രതീതിക്കുവേണ്ടി സന്ധി ആവശ്യമാണു്; ശ്ലോകത്തിലും വൃത്തബന്ധദാര്‍ഢ്യത്തിനുവേണ്ടി സന്ധി ചെയ്യണം. ഗദ്യങ്ങളില്‍ സന്ധി വിട്ടു് എഴുതുന്നതുതന്നെ കൊള്ളാം. സംസ്കൃതത്തില്‍ ‘പ്രകൃതിഭാവം’ എന്നു പറയുന്ന സന്ധിത്യാഗം ഭാഷയിലുമുണ്ടു്. ഈ അംശം കേരളപാണിനീയത്തില്‍ എടുത്തു പ്രതിപാദിക്കാന്‍ വിട്ടുപോയതിനാല്‍ ഇവിടെ സംക്ഷേപിക്കാം:

നിപാതങ്ങളിലെ ദീര്‍ഘമായ അന്ത്യസ്വരം സന്ധിക്കു നിമിത്തമാകയില്ല.

ഉദാഹരണം:

എന്തോ ഏതോ ആരോ ഒക്കെ ഉത്സാഹിച്ചു – ഇവിടെ ‘ഒ’ എന്നു ചേര്‍ന്നു സന്ധിയില്ല.

ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നു ചോദിച്ചു – ടി

നീ ചൊന്നാലേ അവന്‍ വരൂ – ടി ‘എ’ ടി

എടാ അസത്തേ!

എടീ അധികപ്രസംഗീ!

എടോ അമാന്തക്കാരാ!

പേരെച്ചപ്രത്യയമായ അകാരവും സമാസമില്ലെങ്കില്‍ പരസ്വരത്തോടു സന്ധിക്കയില്ല.

ഉദാഹരണം:സത്യമായ ഒരു വാക്കു്; ദിവാന്‍ എന്ന ഉദ്യോഗം; ചത്തുപോയ ആള്‍; വിദ്വാന്‍ എന്നുള്ള അഹംഭാവം.

പദ്യത്തില്‍ സന്ധിനിര്‍ബ്ബന്ധമുള്ളതിനാല്‍ ഈമാതിരി പ്രയോഗങ്ങള്‍ക്കു് അംഭംഗി തോന്നും. അതിനാല്‍ ‘സത്യമായൊരു വാക്കു്’ എന്നു് ‘ഒരു’ കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കയോ ‘വിദ്വാനെന്നുള്ളഹംഭാവം’ എന്നു് അകാരം ലോപിപ്പിക്കയോ വേണം. പദ്യങ്ങളില്‍ പലേടത്തും ഇതുപോലെ സന്ധി ഭംഗിയാക്കേണ്ടിവരും.

ഏതു പദത്തെ ഉറപ്പോടുകൂടി ഉച്ചരിച്ചു വേര്‍തിരിച്ചു കാണിക്കണമെന്നു വിവക്ഷിതമോ ആ പദത്തേയും സന്ധികൊണ്ടു ചേര്‍ക്കരുതു്.

ഉദാഹരണം:ശങ്കു എവിടെ; നാണു എങ്ങോട്ടു പോയി; നാണി എന്നവള്‍.

വിശേഷണവിശേഷ്യഭാവംകൊണ്ടും മറ്റും അടുത്തു് അന്വയിക്കുന്ന പദങ്ങളെ മാത്രമേ ഗദ്യത്തില്‍ സന്ധിചേര്‍ത്തെഴുതേണ്ടു.

ഉദാഹരണം:

നീ ഇനി ഇങ്ങനെ എത്ര അസത്യം പറയും?

ഇവിടെ സന്ധി ചേര്‍ത്തു് നീയിനിയിങ്ങനെയെത്രയസത്യം പറയും? എന്നാക്കീട്ടാവശ്യമില്ല.

അദ്ധ്യായം 10
ഔചിത്യം

ഔചിത്യം എന്നതു സാഹിത്യത്തില്‍ സര്‍വ്വത്ര ദീക്ഷിക്കേണ്ടതാകുന്നു. ഗുണം, ദോഷം എന്ന വിവേചനത്തിന്റെതന്നെ അടിസ്ഥാനം ഔചിത്യമാണു്. സ്ഥാനത്തിലും അവസരത്തിലും പ്രയോഗിച്ചാല്‍ ദോഷം പോലും ഗുണമാകും; അസ്ഥാനത്തിലും അനവസരത്തിലും പ്രയോഗിച്ചാല്‍ ഗുണവും ദോഷമായിപ്പോകും. ഔചിത്യം സാഹിത്യവിദ്യയുടെ ജീവനാഡിയാകുന്നു. പ്രസ്താവിച്ചതു് ഒടുവിലായാലും ഔചിത്യം എന്നതു് എല്ലാത്തിലും ആദ്യമായി ആലോചിക്കേണ്ടുന്ന ഒരെണ്ണമാകുന്നു. ഉചിതം നോക്കി പ്രവര്‍ത്തിച്ചാലേ കാര്യസിദ്ധിയുണ്ടാകയുള്ളു എന്നതു് അനുഭവസിദ്ധമാകയാല്‍ ഈ പ്രകൃതത്തെ ഇതിലധികം വിസ്തരിച്ചിട്ടാവശ്യമില്ല.

സ്ഥലം, കാലം, അവസ്ഥ, അവസരം, വക്താവു്, ശ്രോതാവു്, കഥാപുരുഷര്‍, അവരുടെ വയസ്സു്, സാമുദായികസ്ഥിതി, പിതൃപുത്രാദി സംബന്ധം മുതലായ സകല എണ്ണങ്ങളിലും ഔചിത്യം വേണം. ഇതുകളില്‍ സ്ഥലകാലാദികളായ ചില എണ്ണങ്ങളെപ്പറ്റി പൂര്‍വ്വഭാഗത്തില്‍ വര്‍ണ്ണനയുടെ പ്രസംഗത്തില്‍ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ടു്. ഗ്രാമ്യപദങ്ങളും മറ്റും നീചപാത്രങ്ങളുടെ വാക്കായിട്ടു പ്രയോഗിക്കുന്നതു ഗുണമാകും എന്നു പദവിചാരണയിലും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ടു്. ഇതുപോലെ ശേഷമുള്ളതിലും ഊഹിച്ചുകൊള്ളുക. സര്‍വ്വവ്യാപിയായ ഔചിത്യത്തിനു വിഷയമിത്ര എന്നു ക്ലിപ്തപ്പെടുത്തുന്നതു് അസാദ്ധ്യമാകയാല്‍ ഓരോ അംശത്തേയും പ്രത്യേകിച്ചെടുത്തു വിചാരണചെയ്‌വാന്‍ വിചാരിക്കുന്നില്ല. ഒന്നോ രണ്ടോ ഉദാഹരണം മാത്രം കാണിക്കാം. ലങ്കാദഹനം കഴിച്ചുമടങ്ങിയ ഹനുമാന്‍ തന്റെ വരവു കാത്തുനില്‍ക്കുന്ന വാനരന്മാരോടും ശ്രീരാമനോടും സ്വവൃത്താന്തം പറയുന്നതു് ‘കപിനിവഹവീരരേ! കണ്ടിതു സീതയെ!’ എന്നും ‘കനിവിനൊടു കണ്ടേനഹം ദേവിയെ’ എന്നുമാണു്. രണ്ടിടത്തു ‘കണ്ടേന്‍’ എന്ന പദം ക്രമം തെറ്റിച്ചു് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചതു് എത്രയോ ഉചിതമായി! സീതയെ കണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നാണു ശ്രോതാവിനു് അറിവാന്‍ പരിഭ്രമം; വിവരങ്ങളെല്ലാം സാവധാനത്തില്‍ അറിയേണ്ടതേയുള്ളു. ഇതുപോലെ ശാകുന്തളത്തില്‍ ഒളിച്ചുനിന്നു വിസ്രംഭസല്ലാപം കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന രാജാവു് ദുഷ്ടഭ്രമരബാധയില്‍നിന്നു ശകുന്തളയെ രക്ഷിപ്പാന്‍ പ്രത്യക്ഷനാകുമ്പോള്‍ ചോദിക്കുന്നതു്:

ആരിവന്‍ ഖലരെ നിഗ്രഹിക്കുമപ്പൌരവന്‍
നൃപതി നാടു വാഴവേ
ഭീരുവാമൊരു തപസ്വികന്യയില്‍ സ്വൈരവൃത്തി
തുടരുന്നു ധൃഷ്ടനായ്

എന്നാണു്. ഇവിടെ ദൂരാന്വയം സഹിച്ചു് ‘ആരിവന്‍’ എന്ന ചോദ്യം കൊണ്ടു വാക്യം ആരംഭിച്ചതിന്റെ ഔചിത്യം നോക്കുക. ഇതിന്നു വിപരീതമായിട്ടു മാലതീമാധവത്തില്‍ കടുവാ വരുന്നു എന്നു വിളിച്ചുപറയുന്ന വാക്യം വളരെ അനുചിതമായിപ്പോയി. ആ വാക്യം വളരെ നീണ്ടുപോയതിനുപുറമേ അതില്‍ വര്‍ണ്ണനയെല്ലാം കഴിഞ്ഞു് ഒടുവിലാണു് സംഗതി പറയുന്നതു്. കടുവായുടെ വിശേഷണമെല്ലാം വിസ്തരിച്ചുകഴിയും മുമ്പേ ആ ദുഷ്ടജന്തു ഓടിയെത്തി കഴുത്തില്‍ പിടികൂടിക്കഴിയും. ഈവിധം ഔചിത്യഭംഗത്തിനു് ഇടം കൊടുക്കാതെ സൂക്ഷിക്കണം.

ഉപസംഹാരം

കൃതിപ്രണയനം എന്ന ഈ ഉത്തരഭാഗത്തില്‍ അടങ്ങിയ വിവരമെല്ലാം ഒരു വാക്യം കൊണ്ടു സംഗ്രഹിക്കാം; പദം, വാക്യം, സന്ദര്‍ഭം ഇതുകള്‍ക്കു് ശുദ്ധിക്കുറവു വരാതെ, ഔചിത്യം സര്‍വ്വത്ര ദീക്ഷിച്ചുംകൊണ്ടു്, അറിയാവുന്ന സംഗതി, അതിശയോക്തിയും അത്യുക്തിയും കൂടാതെ പ്രസ്താവിച്ചു കൊള്ളുക.

‘പെടുക’യ്ക്കും മറ്റും ഉദാഹരണം:

പവിഴംപവിഴം ഇന്നതാണെന്നു് ചെറിയ കുട്ടികള്‍ക്കു കൂടി അറിയാമെന്നിരുന്നാലും അതിന്റെ ഗുണോല്പത്തിവിഷയത്തില്‍ വലിയ ആളുകള്‍ കൂടി മൂഢാഭിപ്രായന്മാരായി കാണപ്പെടുന്നു. ആ സ്ഥിതിക്കു് അതിനെപ്പറ്റി സ്വല്പമായി വിവരിക്കുന്നതു് അനുചിതമായിരിക്കയില്ലല്ലോ. ഇതു പ്രത്യേകശക്തിയുള്ള ഒരുവക ചെടിയാണെന്നും ഇതിനെയാണു് വെട്ടിയെടുത്തു കൊണ്ടുവരപ്പെടുന്നതു് എന്നും മറ്റും അനേകവിധത്തില്‍ ജനങ്ങള്‍ വിശ്വസിച്ചുവന്നിരുന്നു. യൂറോപ്പുദേശക്കാരും സുമാര്‍ നൂറു വര്‍ഷത്തിനുമുമ്പു് പവിഴം എന്നതു് ഒരു ചെറിയ ചെടിയാണെന്നും അതു് സമുദ്രത്തിനടിയില്‍ മുളച്ചുവരുന്നു എന്നും നിര്‍ണ്ണയിച്ചിരുന്നു. ഇക്കാലത്തു ശാസ്ത്രസംബന്ധമായ അന്വേഷണത്താല്‍ ലോകത്തിലുള്ള വസ്തുക്കളുടെ വാസ്തവസ്ഥിതി, അതിന്റെ ഗുണം മുതലായതുകള്‍ ഗ്രഹിപ്പാന്‍ തക്ക സൌകര്യം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നതിനാല്‍ എല്ലാവരും ഈ വസ്തുവിന്റെ വാസ്തവമായ സ്ഥിതിയെ ഗ്രഹിക്കേണ്ടതു് ആവശ്യമാകുന്നു. ഇതു് ഒരുമാതിരി സമുദ്രജന്തുക്കളില്‍നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്നതാകുന്നു. ഈ ജന്തുക്കള്‍ സമുദ്രത്തില്‍ അധികം തണുപ്പില്ലാത്തതായ പ്രദേശങ്ങളില്‍ 60 അടി മുതല്‍ 180 അടിയില്‍ അധികപ്പെടാത്തതായ ആഴത്തില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആയതിനാല്‍ സാധാരണമായി പവിഴങ്ങള്‍ ഇതില്‍ കൂടുതല്‍ ആഴമായ സ്ഥലങ്ങളിലുണ്ടാകുന്നതല്ല. ചേറു്, മണ്ണു് മുതലായ വസ്തുക്കള്‍ ഇതിന്റെ വളര്‍ച്ചയ്ക്കു വിപരീതമാകയാല്‍ സമുദ്രത്തിനടിയില്‍ പാറകളുള്ള സ്ഥലങ്ങളില്‍ ഈ ജന്തുക്കള്‍ താമസിച്ചു് അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുകയും അതുകളുടെ ദേഹത്തില്‍നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്നതായ ഒരുവിധം കട്ടിയായ വസ്തുവിനെക്കൊണ്ടു പവിഴപ്പാറകളെ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യാപാരത്തിനായി കൊണ്ടുവരുന്നതായ പവിഴങ്ങള്‍ ഈ പാറകളില്‍നിന്നും ചെടികളെപ്പോലെ മുളച്ചു മേല്പോട്ടുയര്‍ന്നുനില്‍ക്കുന്നതായ പവിഴപ്പാറകളാണു്. ഇതിനെ വെട്ടിയെടുക്കുന്നതിനുമുമ്പായി ഒരുമാതിരി പായലുകളെക്കൊണ്ടു മൂടപ്പെട്ടു വഴുവഴുപ്പോടും മിനുമിനുപ്പോടും കൂടിയിരിക്കും. ഇങ്ങനെയുള്ള പവിഴപ്പാറകളുടെ ശാഖാഗ്രത്തില്‍ ഒരുമാതിരി മുട്ടകള്‍ കാണപ്പെടുന്നു. ഈ മുട്ടകളുടെ അകത്തു് ഓരോ പവിഴപ്രാണികള്‍ വീതം കാണപ്പെടുന്നതാണു്. ഈ മനോഹരമായ ചെറിയ ജന്തുക്കളെയാണത്രെ പവിഴപുഷ്പമെന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നതു്. പവിഴങ്ങളുടെ വര്‍ണ്ണം ശുദ്ധവെള്ള, കോവല്‍‌പ്പഴത്തിനോടു് സാദൃശ്യമുള്ള ചുവപ്പു മുതലായ അനേകതരങ്ങളാണു്. അതുകളുടെ വില നിറത്തേയും വലിപ്പത്തേയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. റോസ് വര്‍ണമുള്ള പവിഴത്തിനു മറ്റെല്ലാ പവിഴത്തേക്കാള്‍ വില അധികമായിരിക്കും. ശീതോഷ്ണം സമമായിരിക്കുന്ന സമുദ്രപ്രദേശങ്ങളില്‍ മിക്കവാറും പവിഴങ്ങള്‍ ഉണ്ടെങ്കിലും വ്യാപാരത്തിനായി കൊണ്ടുവരപ്പെടുന്നതു് ഏറിയകൂറും യൂറോപ്പിലുള്ള മദ്ധ്യോത്തരക്കടലുകളില്‍നിന്നും എടുക്കപ്പെടുന്നവയാണു്. പവിഴം എടുക്കുന്നതിനായി ഒരുവക യന്ത്രങ്ങളുണ്ടു്. ഈ യന്ത്രത്തിന്റെ നീളേയും കുറുക്കെയും രണ്ടു് ഇരുമ്പുതുണ്ടുകളെ വെച്ചുറപ്പിച്ചു് (ആയതു് ക്രിസ്തുദേവാലയങ്ങളില്‍ കാണപ്പെടുന്ന കുരിശുപോലെയിരിക്കും) ഇതിന്റെ അഗ്രങ്ങളില്‍ ഓരോ വലയും കെട്ടിത്താഴ്ത്തി ഈ യന്ത്രങ്ങളാല്‍ പവിഴപ്പാറകളെ പിടിച്ചു് ആ കഷണങ്ങളെ വലയില്‍ വാരി എടുക്കുന്നു. മുത്തുകളെടുക്കുന്നതുപോലെ സമുദ്രത്തില്‍ മുങ്ങിയും പവിഴങ്ങള്‍ എടുക്കപ്പെടുന്നുണ്ടു്. അനേക നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കു മുമ്പായി പവിഴം ആഭരണത്തിനായും അലങ്കാരത്തിനായും ഉപയോഗപ്പെടുത്തപ്പെട്ടുവന്നു.

2000 വര്‍ഷത്തിനുമുമ്പു് ജീവിച്ചിരുന്നവരായ റോമര്‍ ജാതിക്കാര്‍, ഇതിനെ രക്ഷയ്ക്കായി കുട്ടികളുടെ കഴുത്തില്‍ കെട്ടുന്നതിനും അനേകം ഔഷധങ്ങള്‍ക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചുവന്നിരുന്നു. ഇപ്പോഴും ഇറ്റലിദേശക്കാര്‍ കണ്‍ദോഷത്തിനും സ്ത്രീകള്‍ക്കു സന്താനപ്രാപ്തിക്കായും ഇതിനെ മാലകളായും കഴുത്തില്‍ കെട്ടിവരുന്നു. നമ്മുടെ ദേശത്തുള്ള ചില സ്ത്രീകള്‍ ഇതിനെ ആഭരണമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതായും കാണുന്നുണ്ടു്. വര്‍ഷം തോറും രണ്ടു കോടി രൂപയ്ക്കുമേല്‍ പവിഴവ്യാപാരം നടക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ഏറ്റവും നല്ലതായ ഓരോ പവിഴത്തിനു് 100 രൂപാ മുതല്‍ 300 രൂപാ വരെ വിലയുണ്ടായിരിക്കും.

അദ്ധ്യായം 11
പരിശിഷ്ടം ഒന്ന്: ചിഹ്നനം

ചിഹ്നനം എന്നത് ഉപവാക്യങ്ങളുടേയും വാചകങ്ങളുടേയും അംഗാംഗിഭാവത്തെ വിശദപ്പെടുത്താന്‍ വേണ്ടി ചില ചിഹ്നങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുകയാകുന്നു. രണ്ടു പുരയിടങ്ങളുടെ അതിര്‍ത്തിയില്‍ നില്‍ക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങള്‍ ആ വശത്തു ചേരുന്നുവെന്നും, ഈ വശത്തു ചേരുന്നുവെന്നും കുടിയാനവന്മാര്‍ക്കു വാദം വരുമ്പോള്‍ കണ്ടെഴുത്തുകാര്‍ തീരുമാനപ്പെടുത്തുന്നതിനുവേണ്ടി ഡിമാര്‍ക്കേഷന്‍ ചെയ്യുമ്പോലെ വൈയാകരണന്മാര്‍ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടുമന്വയിക്കാവുന്ന വാചകങ്ങളെ ഇന്നതില്‍ ചേരേണ്ടതെന്നു വ്യവസ്ഥപ്പെടുത്താന്‍ വേണ്ടി ചിഹ്നനം ചെയ്യുന്നു. ഒറ്റപ്പദങ്ങളില്‍ രൂപഭേദം കൊണ്ടുളവാകുന്ന പ്രയോജനം വാക്യങ്ങളിലും വാചകങ്ങളിലും ചിഹ്നംകൊണ്ടുളവാകുന്നു എന്നു പറയാം. ഇങ്ങനെ അടയാളങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് അന്വയത്തില്‍ സദേഹത്തിന് ഇടകൊടുക്കാതെ സൂക്ഷിക്കുക എന്ന സമ്പ്രദായം ഇംഗ്ലീഷില്‍നിന്നും നാം ഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒരുപായമാകുന്നു. ഭാഷയില്‍ ഇതേവരെ ഇതു നടപ്പായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. സംഹിതയുടെ അന്യാദൃശമായ ദാര്‍ഢ്യം നിമിത്തം സംസ്കൃതത്തില്‍ ചിഹ്നം ഏര്‍പ്പെടുത്തുന്നതിനു വളരെ അസൌകര്യങ്ങളുണ്ട്; എങ്കിലും ബോബെയിലും മറ്റും അച്ചിട്ട സംസ്കൃതപുസ്തകങ്ങളില്‍ ഈയിടെ ചിഹ്നനസമ്പ്രദായം ഉപയോഗിച്ചുകാണുന്നുണ്ട്. ഭാഷയില്‍ ഏറെ സൌകര്യക്കുറവുകൂടാതെ അടയാളങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതിനാല്‍ അച്ചുക്കൂടക്കാര്‍ ഇനിയെങ്കിലും ഈ വിഷയത്തില്‍ ദൃഷ്ടിവയ്ക്കേണ്ടതാണ്. ചിഹ്നങ്ങളാവിതു:

അംകുശം (,): ഇതു ഒരു അല്പമായ നിറുത്തലിനെ കുറിക്കുന്നു. വായിക്കുന്ന സമയം ഒരു തോട്ടിയിട്ട് ഒടക്കിയാലെന്നപോലെ നിരര്‍ഗ്ഗളമായി പായുന്ന സ്വരം ഒന്നു തടയണം എന്നു ഈ ചിഹ്നം കൊണ്ടു കാണിക്കുന്നു.

ബിന്ദു (.): നിശ്ശേഷമായി നിറുത്തേണ്ടുന്ന ദിക്കിലാണ് ഇതിനെ ഉപയോഗിക്കേണ്ടുന്നത്. എല്ലാ പ്രധാനവാക്യങ്ങളുടേയും അവസാനത്തില്‍ ഈ അടയാളം ഇടണം.

രോധിനി (;): ഇതിനെ അര്‍ദ്ധവിരാമങ്ങളില്‍ ഉപയോഗിക്കണം. മഹാവാക്യങ്ങളിലുള്ള ഉപവാക്യങ്ങളെ വേര്‍തിരിക്കയും മറ്റുമാണ് ഇതിന്റെ കൃത്യം.

ഭിത്തിക (:): ഇത് ഒരു ഇടഭിത്തിപോലെ സമനിലയിലുള്ള രണ്ടു ഭാഗങ്ങളെ വേര്‍പെടുത്തുന്നു.

വലയം ( ): ഇത് ഒരു വാക്യത്തേയോ വാചകത്തേയോ പദത്തേയോ മറ്റൊന്നിന്റെ മദ്ധ്യേ അതിനോടു വ്യാകരണസമ്മതമായ സംബന്ധം കൂടാതെ ചേര്‍ക്കുന്നു. ഇതിനകത്തുവരുന്ന ഭാഗത്തിനു ഗര്‍ഭവാക്യം എന്നു പേര്‍ ചെയ്യാം.

കോഷ്ഠം [ ]: ഇത് വലയം പോലെ തന്നെ. ഗര്‍ഭവാക്യത്തിനകത്തു വേറെ ഗ്രഭവാക്യം വരുന്ന ദിക്കിലും മറ്റും ഉപയോഗം.

ഉദ്ധരണി (“ ”): ഇത് ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിന്റെ വാക്കുകളില്‍നിന്നു വേറെയുള്ളവരുടെ വാക്കുകളെ തിരിച്ചുകാണിക്കുന്നു. ഇതിനെ ഒറ്റയായിട്ടും ‘ ’ ഉപയോഗിക്കാം.

കാകു (?): ഇത് ചോദ്യത്തെ കാണിക്കുന്നു.

വിക്ഷേപണി (!) ഇതു് വിസ്മയം മുതലായ ചിത്തവിക്ഷേപങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വ്യാക്ഷേപങ്ങളുടേയും സംബോധനയുടേയും പിന്നില്‍ ഇതു ശോഭിക്കും.

ശൃംഖല (-): ഇതു് ഒരു പദത്തെ രണ്ടുവരികളായി മുറിച്ചു് എഴുതേണ്ടിവന്നാല്‍ ഒന്നാംവരിയുടെ ഒടുവില്‍ ചെയ്യേണ്ടത്. ഒരു ചങ്ങലയിട്ടു പൂട്ടിയപോലെ പദത്തിന്റെ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളേയും ഇതു തുടര്‍ക്കുന്നു. സമാസമധ്യത്തിലും മറ്റും ഇതിനെ ഉപയോഗിക്കാം.

രേഖ (—): സംക്ഷേപിച്ചുപറഞ്ഞതിനെ വിവരിക്കുന്നു എന്നും മറ്റും ഇതു കുറിക്കുന്നു.

വിശ്ലേഷം (‘): ഇതു് ഒരംകുശം തന്നെ. വരിയുടെ മുകളില്‍ ചേര്‍ക്കേണ്ടത്. ഇതു് നില്‍ക്കുന്നതിന്റെ മുന്‍പും പിന്‍പും ചില അക്ഷരങ്ങള്‍ ലോപിച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്. അതിനാല്‍ വാസ്തവത്തില്‍ ഇവയ്ക്കു ചേരുവ ഇല്ലെന്നു വേര്‍പാടിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഉദാ: നല്ലോ‘ണം = നല്ലവണ്ണം. കേട്ടോ‘ളൂ = കേട്ടുകൊള്ളു – ഇത്യാദി.

പ്രശ്ലേഷം. ഇതു് സംസ്കൃതത്തിലെ ചിഹ്നമാകുന്നു. എ, ഒ, ഇത്യാദികളെ അധികം നീട്ടണമെന്നു കാണിക്കുന്നു.

അദ്ധ്യായം 12
പരിശിഷ്ടം രണ്ട്: A Glossary of Equivalents

അങ്കുശം Comma

അന്വാഖ്യാനം Indirect Speech

അലസം Dull

ആഖ്യാനം Narrative

ആഭ്യന്തരം Native word

ആസൂത്രണം Plan or outline

ഇതിവൃത്തം Plot

ഉജ്ജ്വലം Brilliant

ഉദ്ധതം Pedantic

ഉദ്ധരണി Quotation

ഉപന്യാസം Essay

ഉപപാദനം Argument

ഉപാഖ്യാനം Legend

ഊര്‍ജ്ജസ്സ് Force

ഊര്‍ജ്ജസ്വലം Energetic

ഏകാഗ്രത Unity

ഔദ്ധത്യപരിഹാരം Avoiding self assertion

കഠിനം Difficult

കര്‍ക്കശം Harsh

കലുഷം Cloudy

കാകു Interrogation Point

കോമളം Euphonic

കോഷ്ഠം Square Bracket

ക്ലിഷ്ടം Rugged

ഖണ്ഡനം Adverse criticism

ഖണ്ഡിക Paragraph

ഗംഭീരം Sublime

ഗാഢം Periodic

ചിഹ്നനം Punctuation

ചൂര്‍ണ്ണിക Simple sentence

തത്ഭവം A mutilated foreign word

തത്സമം An unmutilated foreign word

ദീപ്രം Florid

ദുര്‍ബലം Weak

ദേശ്യം Provincialism

ധാത്രീകഥകള്‍ Nursery tales

ധാരാവാഹി Flowing

നിരൂപണം Criticism

നീതികഥകള്‍ Moral tales

പരകീയം Borrowed

പരാവര്‍ത്തനം Paraphrase

പരിണാമഗുപ്തി Suspension

പരിവാഹി Diffuse

പരുഷം Harsh

പുരുഷദ്വേഷം Personal hatred

പൌനരുക്ത്യം Redundancy

പ്രചാരലുപ്തം Obsolete

പ്രതിപക്ഷബഹുമാനം Respect to the opponent

പ്രസന്നം Lucid

പ്രൌഢം Dignified

ബന്ധം Structure

ബലം Force

ബാലിശം Childish

ബാഹ്യം A naturalised foriegn word

ബിന്ദു Full stop

ഭിത്തിക colon

മണ്ഡനം Favourable Criticism

മധുരം Chaste and sweet

മര്‍മ്മം Point of a story

മഹാവാക്യം Componud sentence

മിതം Brief

യക്ഷികഥകള്‍ Fables

യുക്തിപ്രദര്‍ശനം Framing a hypothesis

രീതി Style

രേഖ Dash

രോധിനി Semi - colon

ലക്ഷണം (നിര്‍വ്വചനം) Defenition

ലളിതം Easy

വകുപ്പ് Section

വക്രം Crooked or artificial

വക്രത Circumlocution

വര്‍ണ്ണനം Description

വലയം Bracket

വസ്തുവിവരണം Argument of fact

വാദം Theory

വിക്ഷേപിണി Exclamation point

വിവരണം Explanation

വിശ്ലേഷം Apostrophe

വിഷയവിശകലനം Arrangement of topics

വൃഥാസ്ഥൂലം Bombastic

വ്യവഹാരചര്യാ Argument of policy

ശാലീനം Simple

ശിഥിലം Loose

ശുഷ്കം Dry

ശൃഖല Hyphen

ശൈലി Idiom

സംരംഭത്യാഗം Self - control

സങ്കീര്‍ണ്ണകം Complex sentence

സന്ധാനം Coherence

സരസം Interesting

സരളം Straight forward or direct

സാക്ഷാത്സംഭാഷണം Direct speech

സാജാത്യം Balance

സാരം, സദുപദേശം Moral

സാഹിത്യം Composition

സിദ്ധാന്തകരണം Theorisation

സൂത്രവാക്യം Key – sentence

സൌ‌മ്യം Elegent

സ്ഥാപനം Argument of a theory or principle

സ്വപ്രത്യയസ്ഥൈര്യം Courage of conviction

അദ്ധ്യായം 13
പരിശിഷ്ടം മൂന്ന്: ഉപന്യാസവിഷയങ്ങള്‍

1. വിവരണത്തിനു്:

കാക്ക

ആട്ടിന്‍‌കൂട്ടം

എറുമ്പുകള്‍

തേനീച്ചകള്‍

കൊതുക്

പശു

സംസാരിക്കുന്ന പക്ഷികള്‍

പാടുന്ന പക്ഷികള്‍

മത്സ്യങ്ങള്‍

ചിലന്നി (ന്തി)

വിഷമുള്ള ജന്തുക്കള്‍

കടുവാ

തെങ്ങ്

മാവു്

ഏത്തവാഴ

പന

കാപ്പിച്ചെടി

നാരകം

പിച്ചകം

ചമ്പകം

റോസ

കരിമ്പു്

നെല്ല്

കര്‍പ്പൂരം

കുമ്മായം

ചെളി

ചെമ്പ്

വജ്രം

ഇരുമ്പ്

ചെങ്കല്ല്

പുസ്തകം ബയണ്ടുചെയ്ക

ഇഷ്ടിക ഉണ്ടാക്കുന്നത്

മെഴുകുതിരി

പാ നെയ്ത്തു്

ഗവ്യങ്ങള്‍ (പാല്‍, വെണ്ണ, തൈര് തുടങ്ങിയവ)

ചട്ടിയും കലങ്ങളും മറ്റുമുണ്ടാക്കുന്നത്

കയറുണ്ടാക്കല്‍

മധുരപലഹാരങ്ങള്‍

വള്ളംകളി

പന്തുകളി

ഗുസ്തി

ചീട്ടുകളി

വല്ല ചരിത്രങ്ങളും സംബന്ധിച്ച നഷ്ടശിഷ്ടങ്ങള്‍

മലയരയന്മാര്‍

ഇന്‍ഡ്യ – ഒരു ചെറിയ വിവരണം

ഇന്‍ഡ്യാരാജ്യഭരണം

മണികള്‍

മഷി

അറേബിയന്‍ കടല്‍ക്കര

കഴിഞ്ഞ രജതജൂബിലി

കേരളബ്രാഹ്മണര്‍

തിരുവിതാംകോട്ടേ പണ്ടത്തെ തലസ്ഥാനം

തിരുവനന്തപുരം ആറാട്ട്

തൃശ്ശിവപേരൂര്‍ പൂരം

ആലുവാപ്പുഴ

വര്‍ഷകാലം

തീപ്പെട്ടി

ഇന്‍ഡ്യയിലെ പ്രധാന ജാതികള്‍

അഗ്നിപര്‍വ്വതങ്ങള്‍

ദേവാലയങ്ങള്‍

വര്‍ക്കലത്തുരപ്പു്

കുറ്റാലത്തരുവി

മഹാസമുദ്രങ്ങള്‍

ഭാഷാപോഷിണിസഭ

വള്ളങ്ങള്‍

നാണയങ്ങള്‍

നാട്ടുകാരുടെ വസ്ത്രധാരണം

അഞ്ചലോട്ടക്കാരന്‍

നാഴികമണി

വേമ്പനാട്ടുകായല്‍

കോതയാറണ

പുനലൂര്‍പാലം

കടലാസ്

2. ആഖ്യാനത്തിനു് :

തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്ഛന്‍

കുഞ്ചന്‍ നമ്പ്യാര്‍

കണ്ണശ്ശപ്പണിക്കര്‍

ചെറുശ്ശേരി

കാളിദാസന്‍

ചന്തുമേനോന്‍

ചാത്തുക്കുട്ടിമന്നാടിയാര്‍

കുട്ടിക്കുഞ്ഞുതങ്കച്ചി

ആയില്യം തിരുനാള്‍ മഹാരാജാവ് – സംഗീതവിദ്വാന്‍

മാവേലിക്കര കുഞ്ഞാലിരാജാവ് – സംഗീതവിദ്വാന്‍

ചിത്രമെഴുത്തു രവിവര്‍മ്മ കോയിത്തമ്പുരാന്‍

ജി. പരമേശ്വരന്‍ പിള്ള

അക്ബര്‍

സര്‍. വിശാഖരാമവര്‍മ്മ മഹാരാജാവ്

അലക്സാണ്‌ഡര്‍ മഹാന്‍

രാമയ്യന്‍ ദളവ

ആദിശങ്കരാചാര്യര്‍

ശിവാജി

ടിപ്പു

രാജാകേശവദാസന്‍

കൊച്ചി ശക്തന്‍ തമ്പുരാന്‍

എട്ടുവീട്ടില്‍ പിള്ളമാര്‍

ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടം

വേലുത്തമ്പിദളവയുടെ മരണം

കല്‍ക്കട്ടായിലെ ഇരുട്ടറവധം

കൊച്ചിയും തിരുവിതാംകൂറും തമ്മിലുള്ള ഇരിപ്പു്

നായര്‍പട്ടാളം

3. വിവരണത്തിനു് :

പ്രജാസഭ

മലയാളഭാഷയിലെ പ്രാചീനഗദ്യം

കേരളത്തിന്റെ ഉല്‍‌പ്പത്തി

മൃഗസംരക്ഷണം

മഴ

മഞ്ഞു്

വെളിച്ചം

ഗ്രഹണം

ധൂമകേതുക്കള്‍

വര്‍ത്തമാനപ്പത്രങ്ങള്‍

തോടുകളും തുരങ്കങ്ങളും

ധ്രുവപ്രദേശങ്ങള്‍

അഞ്ചല്‍ ഏര്‍പ്പാട്

തീവണ്ടി

കാലാള്‍സൈന്യം

ഈ രാജ്യവിദ്യാഭ്യാസരീതി

പെണ്‍പള്ളിക്കൂടങ്ങള്‍

പുഷ്പങ്ങള്‍കൊണ്ടുള്ള ഉപയോഗങ്ങള്‍

ആരോഗ്യം

ശുദ്ധവായു

മധ്യരേഖയിലെ ശീതോഷ്ണങ്ങള്‍

4. നിരൂപണത്തിനും മറ്റും:

പ്രാണിസിംഹാസനം

മാതാപിതാക്കന്മാരോടുള്ള അനുസരണം

പ്രദര്‍ശനങ്ങള്‍

വ്യവസായമത്സരം

‘ഐകമത്യം മഹാബലം’

‘മടിയന്‍ മല ചുമക്കും‘

‘പണമില്ലാത്തവന്‍ പിണം’

‘മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല’

പള്ളിക്കൂടത്തിലെ കായികാഭ്യാസങ്ങള്‍ കൊണ്ടുള്ള ഗുണങ്ങള്‍

നഗരവാസവും ഗ്രാമവാസവും

ദേശസഞ്ചാരം

കരം അഥവാ നികുതി

ചരിത്രം എന്തിനായി നാം പഠിക്കുന്നു?

ധൈര്യം

വിദ്യാഭ്യാസം

മര്യാദ

പുസ്തകങ്ങള്‍

അച്ചടി

നാടകശാല

പഴങ്കഥകള്‍

ഔദാര്യം

സ്വദേശസ്നേഹം

ഓര്‍മ്മ

മനോധര്‍മ്മം

കവിത

പുരാണങ്ങള്‍

സംഗീതം

കൊത്തുപണി

ആശുപത്രികള്‍

ഭാഗ്യച്ചിട്ടികള്‍ക്കുള്ള ദോഷങ്ങള്‍

നല്ല സ്നേഹിതന്മാര്‍

നാഗരികത്വംകൊണ്ടുള്ള ദോഷങ്ങള്‍

പൂര്‍വ്വികഭക്തി

അഹങ്കാരം

ഉല്‍ക്കര്‍ഷേച്ഛ

ഒഴിവുദിവസങ്ങള്‍

അദ്ധ്യാപകന്റെ ജീവിതം

ആദായം പലവഴിയുള്ളത്

എനിക്കു ധനം എന്തുചെയ്യാനാണു്?

5. ഉപപാദനത്തിനു്:

വിദ്യാഭ്യാസം വെറുതെ കൊടുക്കാമോ?

സ്ത്രീകള്‍ക്കു പുരുഷന്മാരോളം സ്വാതന്ത്ര്യം കൊടുക്കാമോ?

ജാതിവ്യത്യാസം ഇന്‍ഡ്യയ്ക്കു ഗുണമോ ദോഷമോ?

നോവല്‍ വായിക്കുന്നതു നന്നോ?

തീവണ്ടികൊണ്ടു നമുക്കുണ്ടായിട്ടുള്ള മാറ്റങ്ങള്‍

ധനമോ വിദ്യയോ ശ്ലാഖ്യതരം?

ആര്യന്മാരുടെ പ്രവേശം കേരളത്തിനു ഗുണകരമോ?

എഴുത്തോ അച്ചടിയോ വലിയ കണ്ടുപിടിത്തം?

വ്യാജം പറയുന്നതു് എപ്പോഴെങ്കിലും ന്യായമാണോ?

ഛായാഗ്രാഹിയന്ത്രമോ സ്വനഗ്രാഹിയന്ത്രമോ അധികം പ്രയോജനകരം?

യുദ്ധങ്ങള്‍ നടക്കുന്നതിനു് ലോകര്‍ സമ്മതിക്കുമോ?

വധശിക്ഷ നിറുത്തുന്നതില്‍ ദോഷമുണ്ടോ?

അച്ചുകുത്തുന്ന സമ്പ്രദായം ചിലര്‍ക്കു വേണ്ടെന്നു വെക്കാമോ?

ആവിയന്ത്രങ്ങള്‍കൊണ്ടു പട്ടണങ്ങള്‍ക്കുള്ള ഗുണദോഷങ്ങള്‍

പള്ളിക്കൂടങ്ങളില്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ ഉപദേശിച്ചു നന്നാക്കുന്നതോടുകൂടി അടിക്കാന്‍ പാടുണ്ടോ?

ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥിക്കു നാടകം കാണാമോ?

അടുത്തൂണ്‍ കൊടുക്കുന്നതു് ആവശ്യമല്ലേ?

ഹിന്ദുക്കളുടെ ഇടയില്‍ പരക്കെ വിധവാവിവാഹം ഏര്‍പ്പെടുത്തിയാലെന്ത്?

പാവപ്പെട്ടവരുടെ കുട്ടികളെ സര്‍ക്കാരില്‍നിന്നും പഠിപ്പിക്കണോ?

ആണ്‍കുട്ടികളേയും പെണ്‍കുട്ടികളേയും ഒന്നിച്ചിരുത്തി പഠിപ്പിക്ക നന്നോ?

ജന്മികള്‍ക്കു കുടിയാന്മാരുടെ മേല്‍ ഇപ്പോഴുള്ള അധികാരം യുക്തമാണോ?

ജനപ്രതിനിധിരാജ്യഭാരമോ രാജകീയഭരണമോ നന്നു്?

പണ്ടത്തേയോ ഇപ്പോഴത്തേയോ വിദ്യാഭ്യാസരീതി നല്ലതു്?

പരദേശികള്‍ നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ താമസിക്കുന്നതിനു് സര്‍ക്കാര്‍ സഹായിക്കണോ?

തീവണ്ടിയോ തീക്കപ്പലോ അപകടം കുറഞ്ഞത്?

യഥാര്‍ത്ഥസുഖം അനുഭവിക്കുന്നതു ദരിദ്രനോ ധനവാനോ?

നാസ്തികനോ ആസ്തികനോ ലോകജീവിതം സുകരമായിട്ടുള്ളത്?

കടലോ നദിയോ നമുക്കധികം പ്രയോജനകരം?

ഓലയില്‍ എഴുതുന്നതോ കടലാസില്‍ എഴുതുന്നതോ ഗുണകരം?